II SA/Wa 2256/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2256/11, wydanego w sprawie ze skargi B.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia - odrzucić wniosek - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wyrokiem z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2256/11 – skargę oddalił. Wyrok wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącej w dniu 12 marca 2012 r. Strona została pouczona o terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej oraz możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 5 kwietnia 2012 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt jw., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustanowił dla B.M. adwokata. Przedmiotowe postanowienie wraz z informacją o dacie doręczenia skarżącej powołanego wyżej wyroku doręczone zostało Okręgowej Radzie Adwokackiej w W. w dniu 20 kwietnia 2012 r. W dniu 24 maja 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. skierowała do Sądu zawiadomienie z dnia 22 maja 2012 r. o osobie wyznaczonego pełnomocnika – adwokata I.K. W dniu 20 czerwca 2012 r. ustanowiony w sprawie dalszy pełnomocnik w osobie adwokata A.Ł. dokonał w Sądzie przeglądu akt sprawy składając jednocześnie pełnomocnictwo substytucyjne udzielone przez adwokata I.K. w dniu 18 czerwca 2012 r. Pismem z dnia 27 czerwca 2012 r., złożonym w tym samym dniu, pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 13 lutego 2012 r. wnosząc równocześnie skargę kasacyjną od tego wyroku. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej podał, że z uwagi na trwająca procedurę przyznania prawa pomocy doręczenie decyzji Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla B.M. nastąpiło w dniu 28 maja 2012 r., czyli już po upływie 30 – dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik podniósł, że wprawdzie ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa, to - w tej konkretnej sprawie - możliwość rozważenia zasadności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej rzeczywiście nastąpiła dopiero w dniu zapoznania się z aktami sprawy, tj. w dniu 20 czerwca 2012 r. W tym zakresie adwokat I.K. oświadczyła, że z uwagi na inne, bieżące czynności zawodowe, szereg wyznaczonych spraw, w tym również poza W., nie miała możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed dniem 20 czerwca 2012 r. Z powyższej okoliczności wywiodła, że to od tego własnie dnia powinien być liczony siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie, na potwierdzenie zasadności swojego stanowiska, pełnomocnik odwołał się do trzech orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II FZ 105/08; z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 1164/09; z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I GZ 234/10), w których stwierdzono, że "dniem ustania przyczyny uchybienia terminu z całą pewnością nie jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) dowiedział się o ustanowieniu go pełnomocnikiem". Nadto stwierdziła, że ścisłe stosowanie art. 87 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadziłoby do konieczności wniesienia skargi kasacyjnej w istocie w siedmiodniowym terminie, co powoduje obiektywne trudności. Mając zatem na uwadze treść art. 177 ww. ustawy w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej należy uznać, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od momentu, kiedy pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu. To ostanie twierdzenie pełnomocnik oprała na postanowieniu Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. II FZ 409/10. Ze wskazanych powodów adwokat uznała, że w sprawie doszło do niezawinionego uchybienia terminu, co czyni złożony wniosek o jego przywrócenie zasadnym. Odpis wniosku o przywrócenie terminu wraz z odpisem skargi kasacyjnej został doręczony pełnomocnikowi Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest spóźniony. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie natomiast do art. 175 § 1 powołanej ustawy, skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Sądu, w świetle treści wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu, przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 28 maja 2012 r., tj. w dniu, w którym według oświadczenia, adwokat I.K. otrzymała pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącej. Po pierwsze, z wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby podjęcie czynności w niniejszej sprawie pełnomocnik uzależniał od innych okoliczności, w szczególności od kontaktu ze skarżącą. Po drugie zaś, z wniosku tego, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, nie wynika też, aby w sprawie wystąpiły przeszkody uniemożliwiające niezwłoczne podjęcie od tego dnia działań w sprawie. Twierdzenia bowiem pełnomocnika o innych czynnościach zawodowych, traktowane jako przeszkoda do zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzenia i złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z tą skargą w terminie 7 dni od dnia 28 maja 2012 r., oznaczałyby w istocie, że sprawa B.M. ma dla pełnomocnika inny charakter od pozostałych, prowadzonych spraw, a podjęcie jakichkolwiek czynności w tej sprawie możliwe było dopiero po uprzednim podjęciu przez adwokata czynności procesowych w grupie pozostałych spraw, w których występuje jako pełnomocnik. Ponadto nie można zgodzić się z wywodami wniosku co do daty 20 czerwca 2012 r. jako terminu ustania przyczyn uchybienia terminu także z tego powodu, że zapoznanie się z aktami nastąpiło przez pełnomocnika substytucyjnego po dwóch dniach od udzielenia dalszego pełnomocnictwa (dalsze pełnomocnictwo udzielono w dniu roboczym - 18 czerwca 2012 r., k. 157 akt sprawy), a z treści wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby udzielenie takiego pełnomocnictwa innemu adwokatowi nie było możliwe wcześniej. Termin 7-dniowy do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu upłynął zatem w dniu 4 czerwca 2012 r. (nie była to sobota ani dzień ustawowo wolny od pracy). Toteż, pełnomocnik skarżącej składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną w dniu 28 czerwca 2012 r. uchybił ustawowemu terminowi, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że pełnomocnik nie wnosił o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje przy tym, iż wszystkie przywołane przez pełnomocnika orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, łącznie z postanowieniem z dnia 3 września 2010 r., zostały wydane w odniesieniu do treści przepisu art. 244 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej na mocy art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sadów administracyjnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 36, poz. 196), która to nowelizacja weszła w życie w dniu 10 kwietnia 2010 r. Wskazane orzeczenia dotyczą zatem stanu prawnego, w którym pełnomocnik z urzędu miał obowiązek złożenia pełnomocnictwa na zasadach ogólnych. Odnosząc się z kolei do stanowiska adwokata o konieczności ustalania dla pełnomocnika z urzędu terminu początkowego 30 – dniowego terminu na wniesienie skargi kasacyjnej na dzień powzięcia wiadomości o ustanowieniu takim pełnomocnikiem, należy wskazać, że pełnomocnik z urzędu nie jest zwolniony od obowiązku przestrzegania przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie terminów przewidzianych na dokonywanie poszczególnych czynności procesowych, w tym przypadku zaś terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 1035/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela przy tym stanowisko wyrażone w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 314/12 (LEX nr 1145699). W postanowieniu tym NSA stwierdził, że przyjęcie poglądu, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zostać złożony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie później niż w dniu, w którym upłynęło trzydzieści dni od momentu, kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia, miałoby w istocie, z punktu widzenia art. 87 § 1 P.p.s.a., charakter prawotwórczy, gdyż wprowadzałoby do rozstrzygania w przedmiocie przywrócenia terminu pozaustawowy, miesięczny termin. Podkreślenia wymaga również to, że ustawodawca w jednakowy sposób traktuje wszystkie strony postępowania, a przestrzeganie ustawowych terminów do dokonania określonych czynności procesowych warunkuje ich prawną skuteczność. Wobec tego, że pełnomocnik skarżącego nie wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznać należało za spóźniony. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.