II SA/Wa 2271/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-04

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który przed powołaniem do służby wojskowej pełnił służbę w Straży Granicznej i otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jest uprawniony do otrzymania świadczenia mieszkaniowego w ramach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały i zastosowały art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten wyłącza prawo do zakwaterowania, jeśli pomoc finansowa została udzielona do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Okoliczność otrzymania przez skarżącego pomocy finansowej na cele mieszkaniowe w trakcie służby w Straży Granicznej, przed powołaniem do służby wojskowej, nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczenia mieszkaniowego na podstawie tego przepisu. Sąd podkreślił, że przepisy stanowiące wyjątek od zasady mogą być interpretowane wyłącznie dosłownie, a organy nie mają kompetencji do rozszerzającej interpretacji prawa na niekorzyść obywatela.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW, która stwierdziła obowiązek zwrotu przez M. M. kwoty 12.933,00 zł z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego. Organ uznał, że skarżący, będąc funkcjonariuszem Straży Granicznej, otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, co wyłączało jego uprawnienie do świadczenia mieszkaniowego jako żołnierza zawodowego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną interpretację art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego, a także umorzył postępowanie administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne. Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 303) oraz art. 21 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 48d ust. 12 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 2017), zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. stwierdzającą obowiązek zwrotu przez M. M. kwoty 12.933,00 zł z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego za okres od [...].11.2018 do [...].11.2020. W uzasadnieniu Prezes AMW wskazał, że M. M. od [...].11.2018 r. do [...].11.2020 r. otrzymał tytułem realizacji wniosku o świadczenie mieszkaniowe kwotę 12.933,00 zł. Dyrektor, [...].01.2021 r., wezwał żołnierza do zwrotu wypłaconego mu świadczenia, gdyż uzyskał informację z [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], że M. M. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w kwocie 12 474,00 zł, w związku ze służbą w Straży Granicznej. M. M. żądanej kwoty nie zwrócił. Dyrektor, [...].01.2021 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu przez żołnierza świadczenia mieszkaniowego. Następnie w decyzji z [...].03.2021 r. nakazał zwrot przez M. M. kwoty 12.933,00 zł, z tytułu nienależnie wypłacanego świadczenia mieszkaniowego od [...].11.2018 r. do [...].11.2020 r. W motywach decyzji organ I instancji wskazał, że żołnierzowi nie przysługiwało świadczenie, gdyż w trakcie pełnionej służby w Straży Granicznej, otrzymał pomoc finansową w kwocie 12.933,00 zł na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a zatem skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. Prezes AMW uzasadniając swoją decyzję przytoczył treść art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu. Wskazał, że art. 21 ust. 6 pkt 1-5 powołanej ustawy zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego). Organ przytoczył treść powołanych przepisów. Prezes AMW wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że żołnierz był funkcjonariuszem Straży Granicznej i otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w kwocie 12.933,00 zł. Prezes AMW stwierdził m.in., że żołnierz zawodowy, który otrzymał pomoc w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do [...].12.1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20.05.1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, nie jest uprawniony do otrzymania po raz kolejny takiego wsparcia wynikającego ze stosunku służby, tak samo jak funkcjonariusz SG, który otrzymał pomoc finansową na podstawie ustawy o Służbie Granicznej. W związku z powyższym Prezes uznał, że w sprawie istnieje podstawa do wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu (...) z zastosowaniem wskazanej w decyzji wykładni celowościowej, historycznej i systemowej, polegającego na uznaniu, że wymieniony żołnierz się nie jest uprawniony do ponownego wsparcie ze Skarbu Państwa - na ten sam cel. Dlatego ograniczenie się do literalnego zastosowania ww. przepisu, o co wnosi strona w odwołaniu, powodowałoby zaprzeczenie celu ww. norm prawnych. Nie można zatem zgodzić się z poglądem strony, że w niniejszej sprawie Dyrektor niewłaściwie zastosował art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. Zdaniem Prezesa, tak wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza (rodziny żołnierza) można wykorzystać tylko jeden raz. Odmienna interpretacja przepisów art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu stoi w sprzeczności z ich treścią oraz funkcją, jaką miały pełnić, czyli wykluczenia możliwości parokrotnego korzystania z pomocy Państwa. Decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. stała się przedmiotem skargi M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, skarżący zarzucił naruszenie: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art 77 § 1 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie polegające na nie podjęciu wszystkich środków w celu wyjaśnienia sprawy, nie poparciu rozstrzygnięcia na pełnym materiale dowodowym oraz nie rozstrzygnięciu wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony; - art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. w zw. z art. a § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niezastosowanie, polegające na wydaniu decyzji administracyjnej z wadliwym uzasadnieniem, które uniemożliwia poznanie motywów jakimi kierował się organ; - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie, polegające na prowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób, który podważa zaufanie do władzy publicznej; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.: - art. 21 ust. 6 pkt. 4 ustawy o zakwaterowaniu polegające na zastosowaniu wyżej wskazanego przepisu w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki do tego wskazane; - art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 4 w związku z ust. 6 i ust. 10 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, a w konsekwencji stwierdzenie, że w przypadku skarżącego brak jest podstaw prawnych do przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego z uwagi na fakt, iż skarżący, jako funkcjonariusz SG, skorzystał wcześniej z pomocy państwa (pomocy publicznej) w formie wypłaty pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu skarżący rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Podniósł m.in., że uzasadnienie odmowy przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego wyłącznie argumentami celowościowymi, nie daje podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skoro w przepisach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie wprowadzono zakazu przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego żołnierzowi zawodowemu służby kontraktowej, który przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej, pełniąc służbę w Straży Granicznej, czy też innej służbie mundurowej, uzyskał pomoc finansową na potrzeby mieszkaniowe (por. wyrok z dnia 10 marca 2020 r, sygn. akt II SA/Wa 2362/19, por. wyrok z dnia 21 lipca 2020 r, sygn. akt ll SA/Wa 2169/19). Prezes Agencji Mienia Wojskowego, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik odniósł się do zarzutów skargi. Wskazał m.in., że analiza przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu pozwala przyjąć, że zarówno prawo do zakwaterowania w formie przydziału lokalu czy wypłaty świadczenia mieszkaniowego jak również prawo do odprawy mieszkaniowej (oparte na tych samych przesłankach negatywnych - at. 23 ust. 9) jest wyłączone w sytuacji gdy "prawo do kwatery" w swej definitywnej postaci zostało skonsumowane wcześniej (pomoc finansową i ekwiwalent za rezygnację z kwatery a także nabycie lokalu z bonifikatą żołnierz mógł realizować w trakcie pełnienia służby, jedynie odprawa mieszkaniowa jest świadczeniem co do zasady przysługującym po służbie). Trudno też rozpatrywać art. 21 ust. 6 w kategorii wyjątku od zasady, albowiem przesłanie z tego przepisu jest jasne: raz zrealizowane przez Państwo "prawo do kwatery" nie podlega realizacji po raz kolejny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja i decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 2, ust. 4 i ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji naruszyły też art. 6 k.p.a. stanowiący realizację art. 7 Konstytucji RP, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne. Organ odwoławczy naruszył nadto art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem utrzymał w mocy decyzję wydaną z naruszeniem prawa procesowego i materialnego. W konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu organ niezasadnie uznał, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego) w okresie, który obejmuje decyzja. Nietrafnie tym samym stwierdził, że wypłacone świadczenie mieszkaniowe było nienależne i niezasadnie uznał, że nastąpiła nadpłata tego świadczenia mieszkaniowego. W konsekwencji, organ bezpodstawnie nakazał zwrot tego świadczenia mieszkaniowego. W świetle przepisów zastosowanych przez organy w tej sprawie, skarżącemu, jako żołnierzowi zawodowemu służby kontraktowej, przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości (art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu). Ustawodawca zdecydował, że żołnierzowi służby kontraktowej prawo do zakwaterowania realizuje się, na jego wniosek, w pierwszej kolejności w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. W przypadku nieprzydzielenia kwatery albo innego lokalu mieszkalnego żołnierz ten wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3 (art. 21 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu). Przepis art. 21 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy stanowi o przydziale miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, zaś kolejny punkt stanowi o wypłacie świadczenia mieszkaniowego (pkt 3). Zastosowany w tej sprawie przez organ przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 powołanej ustawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym przypadku w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego za wskazany w decyzji okres). Zgodnie z tym przepisem, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36). Podstaw do zastosowania tego przepisu nie daje okoliczność, że skarżący przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej (służba kontraktowa) będąc funkcjonariuszem Straży Granicznej otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności ustanowionej w art. 7 Konstytucji jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Działanie każdego organu władzy publicznej powinno opierać się na wyraźnie sformułowanym przepisie prawa (v. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3338/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). W państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstaw prawnych. Przyjmując, że sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. W sprawie niniejszej organ zastosował wobec skarżącego art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, choć skarżący nie otrzymała pomocy finansowej wypłaconej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36). Organ uznał jednakże, że skoro skarżący w trakcie służby w Straży Granicznej, a zatem przed powołaniem do służby wojskowej (kontraktowej), otrzymał pomoc finansową, to fakt ten stanowi przesłankę wykluczającą realizację prawa do zakwaterowania żołnierza zawodowego, a w konsekwencji - wobec dokonanej wypłaty świadczenia mieszkaniowego za okres wskazany w decyzji - stwierdził jego nadpłatę i nakazał zwrócić wypłacone świadczenie mieszkaniowe. Zdaniem Sądu stwierdzenie organu nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach ustawy o zakwaterowaniu, co w konsekwencji oznacza, że decyzja o zwrocie świadczenia mieszkaniowego wypłaconego za okres wskazany w decyzji wydana w trybie art. 48d ust. 12 i 13 ustawy o zakwaterowaniu narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 i ust. 4 w zw. z art. 21 ust. 6 pkt 4 powołanej ustawy. Rozpoznając sprawę Sąd wziął pod uwagę, że wykorzystywanie analogii w procesach stosowania prawa stanowi jeden ze sposobów eliminowania luk prawnych, jednakże - według Sądu - analogia może być stosowana w prawie administracyjnym jedynie wyjątkowo. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 maja 1985 r. sygn. akt II SA 112/85 (ONSA 1985, Nr 1, poz. 27) przyjął: "Jeżeli przepis szczególny wprowadza dla określonych w nim sytuacji i w przewidzianych w nim warunkach możliwość ograniczenia praw obywatela, stosowanie tego przepisu w drodze analogii do sytuacji innych niż w nim wymienione, choćby nawet były to sytuacje zbliżone, jest niedopuszczalne" (v. B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 str. 67). Prawo do zakwaterowania jest samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego. Ustawodawca jednoznacznie określił w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu katalog przesłanek wyłączających dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego). Zastrzegł jednocześnie w art. 21 ust. 10 tej ustawy, że prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej (a zatem formie wymienionej w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy, która w przypadku nieprzydzielenia kwatery albo innego lokalu mieszkalnego może być również wybrana, w tym przez żołnierza służby kontraktowej) przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6. Zastrzeżenie poczynione przez ustawodawcę w ust. 10 art. 21 ustawy o zakwaterowaniu wzmacnia wątpliwości co do stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Nadto, uregulowanie art. 21 ust. 6 powołanej ustawy stanowi o ograniczeniu prawa do zakwaterowania od momentu wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe. Wykładanie przepisu o charakterze wyjątku od obowiązującej zasady w sposób rozszerzający narusza jedną z podstawowych reguł wykładni o niedopuszczalności wykładni rozszerzającej wyjątku od zasady. Przepisy przewidujące wyjątki mogą być interpretowane wyłącznie dosłownie (literalnie). Nie jest dopuszczalne stosowanie funkcjonalnych dyrektyw wykładni w celu skorygowania językowego rezultatu wykładni na niekorzyść obywatela, zwłaszcza, gdy norma wyinterpretowana z jasnego językowo przepisu nie narusza systemu wartości przypisywanych prawodawcy. Organ dokonując w zaskarżonej decyzji interpretacji rozszerzającej ograniczenia ustanowionego w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu powołał się na podobieństwo sytuacji funkcjonariuszy SG i żołnierzy zawodowych. Zwrócić należy jednak uwagę, że sytuacja żołnierzy zawodowych (status unormowany w art. 26 Konstytucji RP) nie jest taka sama jak sytuacja funkcjonariuszy SG. Nawet gdyby przyjąć za organem, że zamierzeniem ustawodawcy w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu było wyłączenie z uprawnienia wszystkich osób, które już skorzystały z pomocy Państwa na cele mieszkalne, to nie można pomijać, że ustawodawca ściśle określił przypadki, w których prawo do zakwaterowania (w tym świadczenia mieszkaniowego) nie przysługuje. Organ administracji nie ma kompetencji do "poprawiania" ustawy we własnym zakresie, poprzez nadanie jej innej treści, z uwagi na podnoszony w decyzji fakt "nieuprawnionego różnicowania sytuacji żołnierzy". Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP była wielokrotnie nowelizowana. Ustawodawca nie zdecydował jednak, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, o poszerzeniu katalogu przesłanek negatywnych przyznania prawa do zakwaterowania żołnierza zawodowego poprzez wyeliminowanie tego uprawnienia (a zatem także prawa do świadczenia mieszkaniowego) w stosunku do żołnierza zawodowego, który przed powołaniem do służby wojskowej pełnił służbę w SG i uzyskał tam pomoc finansową. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to bardzo istotne, jeśli zważy się chociażby to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 marca 2011 r., II FPS 8/10, a także z dnia 2 kwietnia 2012 r., II FPS 3/11 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; podobnie /w:/ postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37, Biuletyn SN 2007, nr 5, poz. 18; postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., II FSK 1885/07; wyroki NSA: z dnia 19 listopada 2008 r., II FSK 976/08, z dnia 2 lutego 2010 r., II FSK 1319/08, z dnia 2 marca 2010 r., II FSK 1553/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ oraz wypowiedzi doktryny: M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n., L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83). W sprawie niniejszej Sąd nie podzielił stanowiska organu o możliwości zastosowania art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. W demokratycznym państwie prawa, organy administracji publicznej - rozstrzygając o prawach obywatela - zobowiązane są podejmować decyzje na podstawie wyraźnej podstawy prawnej przewidzianej w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Zastosowany przez organ przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu jest jasny i brak jest podstaw do przyjęcia, że ta jasna wypowiedź prawodawcy nie jest adekwatna do jego zamysłu. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że interpretowany przepis ma szerszy zakres zastosowania. Także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym wykładnia językowa art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o pomoc finansową udzieloną żołnierzowi lub jego małżonkowi na podstawie wskazanej ustawy, a nie o jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego, udzieloną na podstawie innych ustaw (v. wyrok NSA z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt III OSK 2985/21, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3501/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika, że wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasada równości sprowadza się do jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą i jednocześnie dopuszcza odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie posiadają (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt U 2/12, OTK-A 2014/2/12, cz. III pkt 4.2; M. Ziółkowski, Zasada równości w prawie, PiP 2015/5/s. 96, 99). Zróżnicowanie sytuacji określonych podmiotów może mieć konstytucyjne umocowanie (np. art. 19 i 69 Konstytucji RP), ale może też wynikać z posiadania przez nie odmiennych cech relewantnych. W konsekwencji przyjąć należało, że w sprawie niniejszej organy rozstrzygając o obowiązku zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego powołały się na pozaustawową przesłankę. Uzasadnienie stwierdzenia przez organ nadpłaty świadczenia mieszkaniowego za wskazany w decyzji okres i zobowiązania skarżącego do zwrotu kwoty 12.933,00 zł argumentami celowościowymi, które można uznać za słuszne, nie daje podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Niezasadnie tym samym organ stwierdził, że skarżącemu nie przysługiwało uprawnienie do otrzymywania świadczenia mieszkaniowego. Nie było tym samym podstaw do stwierdzenia przez organ, że wypłacone skarżącemu, za okres wskazany w decyzji, świadczenie mieszkaniowe zostało nadpłacone. Z tego względu zaszła podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego przez organ z urzędu w sprawie zwrotu przez skarżącego świadczenia mieszkaniowego wypłaconego za okres od [...].11.2018 r. do [...].11.2020 r. Postępowanie to jest bowiem bezprzedmiotowe. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, albowiem skarżący ich nie wykazał. W sprawie tej skarżący nie miał obowiązku uiszczania kosztów postępowania na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit.d powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło