II SA/Wa 2300/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-05

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Danuta Kania, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby, wydany na podstawie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby, może zostać uznany za nieważny w trybie art. 156 § 1 k.p.a. w związku z późniejszym wyrokiem uniewinniającym policjanta od zarzucanych mu czynów w postępowaniu karnym?
Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby, wydany na podstawie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby, nie może zostać uznany za nieważny w trybie art. 156 § 1 k.p.a. z powodu późniejszego wyroku uniewinniającego policjanta od zarzucanych mu czynów w postępowaniu karnym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest ograniczone do badania przesłanek nieważnościowych samej decyzji, a nie do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy, która została rozstrzygnięta w orzeczeniu dyscyplinarnym lub postępowaniu karnym. Wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby, jeśli decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami w momencie jej wydania.
Stan faktyczny
Skarżący, Z. K., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2001 r., wydanego w związku z orzeczoną wobec niego karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Po latach, po prawomocnym wyroku uniewinniającym go od zarzucanych czynów w postępowaniu karnym, Z. K. wystąpił o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego. Organy administracji (Komendant Główny Policji, Minister Spraw Wewnętrznych) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Eugeniusz Wasilewski, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] października 2012 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: “k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] w sprawie zwolnienia Z. K. ze służby w Policji. W uzasadnieniu wymienionej wyżej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: Orzeczeniem z dnia [...] października 2000 r. [...] Komendant [...] Policji uznał Z. K. winnym zarzucanych mu w postępowaniu dyscyplinarnym czynów, tj. iż w okresie od dnia [...] marca do dnia [...] kwietnia 2000 r. w ., będąc funkcjonariuszem Policji, działając w warunkach przestępstwa ciągłego, wspólnie i w porozumieniu z innymi funkcjonariuszami Policji, przyjął od osoby trzeciej co najmniej siedem razy korzyść majątkową w wysokosci [...], co dało łącznie kwotę w wysokości [...] zł w zamian za odstąpienie od czynności zatrzymania i umożliwienie wynoszenia z terenu [...] [...], tj. o czyn z art. 228 § 1 w związku z art. 12 Kodeksu karnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. W wyniku wniesionego odwołania przedmiotową sprawę zbadał Komendant Główny Policji, który orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Wobec powyższego, Komendant [...] Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 1990 r. nr 30, poz. 179 ze zm.), rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] zwolnił Z. K. ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2001 r., jednocześnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Niezależnie od powyższego, przeciwko Z. K. toczyło się postępowanie karne o czyn z art. 228 § 1 w związku z art. 12 Kodeksu karnego. Wyrokiem Sądu [...] dla [...] w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt [...] Z. K. został uniewinniony od zarzucanego mu w postępowaniu karnym czynu, zaś wyrok ten stał się prawomocny z dniem [...] lutego 2012 r. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. Z. K. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o przeanalizowanie jego sytuacji prawnej, o przywrócenie do służby w Policji i wyznaczenie terminu badań. Uzasadniając powyższe wskazał, iż orzeczenie dyscyplinarne i wydana na jego podstawie decyzja o zwolnieniu go ze służby w Policji są wadliwe, bowiem art. 132 ustawy o Policji został uznany za sprzeczny z art. 2 oraz art. 5 Konstytucji RP. Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] maja 2012 r. zwrócił się do strony o doprecyzowanie treści podania. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. Z. K. wskazał, iż zapadły w jego sprawie wyrok uniewinniający musi spowodować zmianę decyzji Komendanta Głównego Policji, bowiem jednoznacznie z treści art. 42 ustawy o Policji wynika, iż powinien być "automatycznie" przywrócony do służby w Policji i dopuszczony do pracy po wykonaniu niezbędnych badań. Z kolei pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Z. K. poinformował Komendanta Głównego Policji, że wnosi o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] w trybie art. 156 k.p.a.. Ponadto wskazał, iż jego zdaniem wyrok uniewinniający go od zarzutu popełnienia przestępstwa stanowi podstawę do przywrócenia go do służby w Policji. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Komendant Główny Policji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. podkreślając, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Od powyższej decyzji zainteresowany złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych, w którym ponownie podniósł, iż prawomocny wyrok Sądu uniewinniający od czynów, za które dyscyplinarnie został zwolniony ze służby w Policji, stanowi podstawę obligatoryjnego przywrócenia go do służby zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Podniósł nadto, iż Komendant [...] Policji powinien był zawiesić postępowanie dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia prowadzonego postępowania karnego, czego jednak zaniechał. Okoliczność ta czyni zasadnym zastosowanie w sprawie art. 156 § 1 k.p.a. Wyrok uniewinniający bezspornie wskazuje na wadliwość postępowania dyscyplinarnego. Zainteresowany podał także, że postępowanie dyscyplinarne w jego sprawie było prowadzone z naruszeniem zasad bezstronności i domniemania niewinności, a zeznania świadków uznane za wiarygodne przez organy administracyjne i traktowane jako kluczowe dowody, zostały przez Sąd potraktowane jako insynuacje i bezwartościowe domysły. W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] października 2012 r. Minister Spraw Wewnętrznych podniósł, że analizując stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy nie stwierdził wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., nakazujących stwierdzenie nieważności decyzji. Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji został wydany przez organ właściwy, na podstawie istniejącego przepisu prawa materialnego. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Organ odwoławczy zauważył, że użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji zwrotu: "zwalnia się" przemawia za obligatoryjnym charakterem tegoż przepisu. Organ administracji publicznej uprawniony do zwolnienia ze służby, działający na podstawie wskazanego przepisu ustawy o Policji, wydaje w omawianej sytuacji decyzję o charakterze "związanym". Właściwy organ Policji ma więc obowiązek zwolnienia policjanta ze służby, jeżeli wobec policjanta została orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby i orzeczenie to ma walor decyzji prawomocnej. Właściwy organ Policji nie może nie wykonać orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Na poparcie wskazanego poglądu organ przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dalej organ wskazał, iż z ww. przepisu wynika również, że jedyną przesłanką do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku określonym w danej normie prawnej jest wymierzenie kary wydalenia ze służby. Brak natomiast w tym przepisie odniesienia do czynności podejmowanych w postępowaniu dyscyplinarnym, które złożyły się na ukaranie taką, a nie inną, karą dyscyplinarną. Zatem na etapie badania przesłanek nieważności decyzji o zwolnieniu nie można badać prawidłowości prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, ani wzruszyć samego orzeczenia dyscyplinarnego. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie bezsporna jest okoliczność, iż orzeczeniem Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2000 r., utrzymanym następnie w mocy przez orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2000 r., Z. K. został uznany winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. Wskazane ostateczne rozstrzygnięcia pozostają w obrocie prawnym i stosownie do art. 135r ust. 5 ustawy o Policji, brak jest prawnej możliwości ich weryfikacji, z uwagi na upływ 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Stąd też, nadal istnieje przesłanka, na podstawie której Komendant [...] Policji zwolnił wymienionego ze służby w Policji. Organ wyjaśnił, że postępowanie prowadzone w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów jest postępowaniem kompleksowo uregulowanym w rozdziale 10. ustawy o Policji. Stąd też prawne możliwości wzruszenia orzeczenia dyscyplinarnego i zakwestionowania czynności podejmowanych w trakcie postępowania są zawarte w tym rozdziale. Nie mogą natomiast być oceniane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd też mylne jest stanowisko Z. K. wskazujące, iż w niniejszej sprawie fakt uniewinnienia go wyrokiem sądu od zarzucanego czynu jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji. Komendant Główny Policji podkreślił, że zaskarżony rozkaz personalny Komendanta [...] Policji nie narusza przepisów art. 156 § 1 pkt 3 - pkt 7 k.p.a. Z. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2012 r., wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów postępowania, poprzez naruszenie wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasady informowania stron, poprzez wezwanie przez Komendanta [...] Policji do sprecyzowania stanowiska kolejno pismem z dnia [...] maja 2012 r. i pismem z dnia [...] lipca 2012 r. w sposób, który spowodował u niego mylne przekonanie co do oceny rzeczywistości w zakresie zgłaszanego żądania oraz w konsekwencji do “sprecyzowania" żądania, które w istocie stanowiło odejście od jego pierwotnej treści, co miało postać zgłoszenia, wbrew intencji skarżącego, w miejsce żądania uchylenia decyzji o nałożeniu nań kary dyscyplinarnej, żądania uchylenia rozkazu personalnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżący zarzucił obrazę prawa materialnego, poprzez naruszenie art. 134 pkt 6 ustawy o Policji, mające postać przedwczesnego zastosowania najbardziej rygorystycznej kary dyscyplinarnej z ustawowego katalogu. W uzasadnieniu skargi Z. K. wskazał, że sposób prowadzenia postępowania przez organy obu instancji, doprowadził do naruszenia zaufania obywatela do państwa, a wręcz do zakwestionowania wartości, których ochronie służy katalog podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W szczególności naruszono zasadę informowania stron postępowania o konsekwencjach ich działań oraz zgłaszanych przez nie wniosków. Wezwanie skarżącego przez organ I instancji do "sprecyzowania" stanowiska, zawierające wyraźne sugestie co do oczekiwanych przez ten organ żądań skarżącego, stanowią w jego ocenie, przykład nielojalności organu administracji publicznej oraz naruszenia art. 7 k.p.a.. Działanie to doprowadziło do ograniczenia żądań skarżącego w niezgodzie z jego intencjami. Skarżący zarzucił również zasakrżonej decyzji nadużycie w zakresie oceny stosowania dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 134 pkt 6 ustawy o Policji. Podniósł, że ustawodawca nieprzypadkowo umieścił wymierzoną mu karę na ostatnim miejscu w katalogu kar dyscyplinarnych. Zabieg ten stanowi, zdaniem skarżącego, wskazówkę dla organów stosujących prawo, aby po tę najsurowszą karę sięgały w ostateczności. Zastosowanie najbardziej rygorystycznego środka należy uznać za rozstrzygnięcie pochopne i nieadekwatne wobec funkcjonariusza Policji niekaranego wcześniej dyscyplinarnie. Przekonanie o tym wzmacnia ponadto fakt, że Skarżący został po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego uniewinniony prawomocnym wyrokiem. Biorąc powyższę pod uwagę skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja nie opiera się zasłużonej krytyce, z racji na uzasadnione wątpliwości co do staranności w zakresie przeprowadzenia czynności, a tym bardziej w zakresie wymiaru kary. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] października 2012 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nie naruszają prawa. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy zaskarżona decyzja została wydana w ramach jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, mianowicie, postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. w sprawie zwolnienia Z. K. ze służby w Policji. Postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r., w którym wystąpił on do Komendanta Głównego Policji z żądaniem uchylenia ww. rozkazu personalnego w trybie art. 156 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazał w szczególności, iż zakończenie postępowania dyscyplinarnego oraz decyzja o zwolnieniu go ze służby w Policji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 k.p.a.) i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest - w sposób niewątpliwy - przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ wszczynający postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uruchamia postępowanie w nowej sprawie, nigdy zaś nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji. Zakres postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczony wyłącznie do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji, w przypadkach wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 k.p.a.). Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności następuje w drodze decyzji (art. 158 § 1 k.p.a.). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: (1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, (2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, (3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, (4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, (5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, (6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, (7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Pozytywna decyzja organu I instancji w rozpatrywanej sprawie mogłaby zapaść tylko w sytuacji, gdyby organ stwierdził, iż rozkaz personalny Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby został podjęty w okolicznościach określonych przepisami art. 156 § 1 k.p.a. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, iż podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych, a nadto, że skutkiem tego naruszenia jest powstanie - w następstwie wydania tej decyzji - sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie (v. wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1056/10, LEX nr 1070197). Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa (cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią stosowanego w sprawie przepisu prawa, co wynika z prostego ich zestawienia i nie stanowi konsekwencji błędu w wykładni prawa, ale jego przekroczenia w sposób jasny i niedwuznaczny) i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10, LEX nr 956192). W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z 8 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1566/10, LEX nr 1068431). Wobec tak zakreślonych granic postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. W świetle powyższych uwag należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Na gruncie niniejszej sprawy nie można jednak mówić o istnieniu tego rodzaju podstawy. Niewątpliwie w stanie prawnym, obowiązującym w dacie wydania rozkazu personalnego objętego postępowaniem nadzorczym, istniały przepisy prawne dające podstawę do zwolnienia Z. K. ze służby w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 101, poz. 1092 ze zm.), zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służy w Policji w przypadku wymierzenia wobec niego kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Z przytoczonego przepisu wynika, że ostateczne orzeczenie dyscyplinarne w przedmiocie wydalenia policjanta ze służby nakłada na właściwy organ Policji obowiązek jego wykonania poprzez wydanie decyzji o zwolnieniu (pojęcie "zwalnia się" ma charakter obligatoryjny). Brak natomiast w tym przepisie odniesienia do czynności podejmowanych w postępowaniu dyscyplinarnym, które doprowadziły do ukarania taką, a nie inną karą dyscyplinarną. Stąd też, przesłanką zwolnienia ze służby, w sytuacji określonej w art. 41 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy o Policji, jest jedynie wynik przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego i skutek wykonania prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, nie zaś postępowanie w tym zakresie. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w wyrokach: z dnia 14 lipca 1999 r., sygn. akt II SA 979/99, publ. LEX nr 47387 oraz z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 920/11, publ. CBOIS, orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie stwierdzono, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Właściwy organ służbowy Policji jest związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym i nie może go nie wykonać. Nie jest kwestią sporną w sprawie, że w dacie wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji znajdowało się w obrocie prawnym ostateczne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu go ze służby. Tym samym, decyzja zwolnieniowa znajdowała pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Sytuacja ta nie uległa zmianie do dnia dzisiejszego. Należy ponadto wskazać, iż w niniejszej sprawie przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a należy odnosić bezpośrednio do ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, nie zaś do prowadzonego wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego i wydanego po jego przeprowadzeniu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby. Postępowanie prowadzone w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów jest postępowaniem odrębnym i samodzielnym, kompleksowo uregulowanym w rozdziale 10 ustawy o Policji. Stąd też prawne możliwości wzruszenia orzeczenia dyscyplinarnego i zakwestionowania czynności podejmowanych w trakcie postępowania są zawarte w rozdziale 10 ustawy o Policji. Nie mogą natomiast być oceniane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i to w zakresie oceny przesłanek nieważności decyzji zwolnieniowej. Stąd też nie jest trafne stanowisko skarżącego wskazujące, iż w niniejszej sprawie fakt uniewinnienia go wyrokiem Sądu od zarzucanego czynu, jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zwolnienia go ze służby w Policji. Takie stanowisko jest nieprawidłowe i w istocie mogłoby prowadzić do obejścia prawa w zakresie wzruszania orzeczeń dyscyplinarnych. Z powyższych względów nie uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 134 pkt 6 ustawy o Policji poprzez przedwczesne zastosowanie najbardziej rygorystycznej kary dyscyplinarnej z ustawowego katalogu, tj. kary wydalenia ze służby. Zarzut ten dotyczy postępowania (przeprowadzonych czynności i wymiaru kary) zakończonego orzeczeniem dyscyplinarnym, które to postępowanie nie mogło być i nie było przedmiotem oceny organów nadzoru w niniejszej sprawie. Jak już wyżej wskazano, postępowaniem nadzorczym objęty był rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji i to wyłącznie w zakresie przesłanek nieważnościowych z art. 156 § 1 k.p.a. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady informowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), poprzez doprowadzenie skarżącego do błędnej oceny jego sytuacji prawnej, a w konsekwencji do nieprawidłowego - niezgodnego z intencją skarżącego - sformułowania żądania, tj. "w miejsce żądania uchylenia decyzji o nałożeniu nań kary dyscyplinarnej, żądania uchylenia rozkazu personalnego, co miało wpływ na wynik sprawy". Analiza korespondencji prowadzonej pomiędzy skarżącym a Komendantem Głównym Policji prowadzi do wniosku, że organ czyniąc zadość obowiązkom wymienionym w ww. przepisach, w sposób szczegółowy i wyczerpujący wyjaśnił skarżącemu jego sytuację prawną. Wobec formułowanego pierwotnie wniosku o "przywrócenie do służby" organ prawidłowo dążył do ustalenia rzeczywistej treści żądania skarżącego w celu jego rozpatrzenia w ramach obowiązujących przepisów prawa. W szczególności, w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., Komendant Główny Policji w sposób jasny i zrozumiały wezwał skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez doprecyzowanie treści żądania i wskazanie co jest istotą jego żądania, tj. czy żąda on uchylenia rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji o zwolnieniu ze służby w Policji, a jeżeli tak to w jakim trybie (art. 145, 154, 155 bądź 156 k.p.a.), czy też wnosi o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. na podstawie art. 135r ustawy o Policji, informując jednocześnie o treści ww. przepisu. Należy przy tym nadmienić, że uprzednio, w piśmie z dnia [...] maja 2012 r., organ szczegółowo wyjaśnił skarżącemu przesłanki wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego w ww. trybach nadzwyczajnych k.p.a. W świetle powyższego, twierdzenia skarżącego odnośnie ww. pism Komendanta Głównego Policji, "których treść zawierała wyraźne sugestie co do oczekiwanych przez organ żądań skarżącego" nie znajdują faktycznego i prawnego uzasadnienia. Końcowo Sąd zauważa, iż bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podniesiona przez skarżącego kwestia, iż wyrok uniewinniający który zapadł w dniu [...] stycznia 2012 r., w sprawie o sygn. akt [...], stał się prawomocny z dniem [...] marca 2012 r., a nie - jak omyłkowo podał organ w uzasadnieniu decyzji - z dniem [...] lutego 2012 r. Reasumując, organy orzekające w obecnie rozpoznawanej sprawie dokonały właściwej analizy całości sprawy i prawidłowo odmówiły zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. przez stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2005 r. o zwolnieniu policjanta ze służby, ponieważ został on wydany przez właściwy organ, skierowany do osoby będącej stroną postępowania, opiera się na istniejącej podstawie prawnej, nadaje się do wykonania, a jego wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawiera także wad powodujących jego nieważność z mocy przepisów prawa. W takim stanie sprawy zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą w zaskarżonej decyzji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło