II SA/Wa 239/16

WyrokWSA w Warszawie2016-06-14

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Iwona Maciejuk, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie rzecznika prasowego Ministra Sportu i Turystyki stanowi informację publiczną, która podlega udostępnieniu, czy też jego ujawnienie może być ograniczone ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wynagrodzenie rzecznika prasowego Ministra Sportu i Turystyki, finansowane ze środków publicznych i związane z pełnieniem funkcji publicznej, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Powołanie się na prawo do prywatności w celu odmowy udzielenia tej informacji jest nieuzasadnione, ponieważ funkcja rzecznika prasowego nie jest czynnością usługową, a jego zadania mają charakter publiczny i wpływają na transparentność działania organu władzy publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Ministra Sportu i Turystyki o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wysokości wynagrodzenia brutto i netto rzecznika prasowego za czerwiec 2015 r. wraz z dodatkami oraz o skan dokumentu powołującego rzecznika. Minister odmówił udostępnienia informacji o wynagrodzeniu, powołując się na ochronę prywatności rzecznika, który nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną i nie wyraził zgody na ujawnienie tych danych. Po odmowie ponownego rozpatrzenia sprawy, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] listopada 2015 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2015 r. Zasądził od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz A.S. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant specjalista – Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz A.S. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. przesłanym w formie elektronicznej, skarżący A. S. zwrócił się do Ministra Sportu i Turystyki o udzielenie informacji publicznej w sprawie wysokości wynagrodzenia brutto i netto rzecznika prasowego Ministra Sportu i Turystyki za miesiąc czerwiec 2015 r. wraz ze wszystkimi dodatkami, a także o wydanie skanu dokumentu o powołaniu obecnego rzecznika prasowego Ministra Sportu i Turystyki. Naczelnik Wydziału Rządowo – Parlamentarnego pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], powołując się na zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, z późn. zm.), wskazał dzień [...] października 2015 r. jako termin udzielenia odpowiedzi. Następnie pismem z dnia [...] września 2015 r. nr [...], Dyrektor Biura Ministra Ministerstwa Sportu i Turystyki, przekazał skarżącemu skan dokumentu o wyznaczeniu A. M. do pełnienia funkcji rzecznika prasowego Ministra Sportu i Turystyki. Z kolei Minister Sportu i Turystki decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił udostępnienia skarżącemu informacji w zakresie wysokości miesięcznego wynagrodzenia brutto i netto rzecznika prasowego Ministra Sportu i Turystyki za czerwiec 2015 r. wraz ze wszystkimi dodatkami. W uzasadnieniu podał, że wnioskowana informacja o wysokości wynagrodzenia rzecznika prasowego resortu stanowi informację publiczną, jednakże w tej sprawie zachodzą przesłanki do ograniczenia w jej udostępnieniu, określone w przepisie art, 5 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mianowicie osoba pełniąca funkcję rzecznika prasowego Ministra Sportu i Turystyki, nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną i jednocześnie nie wyraziła zgody na udostępnienie informacji dotyczącej wysokości powyższego wynagrodzenia wraz z dodatkami. We wniosku z dnia [...] października 2015 r. do Ministra Sportu i Turystyki o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu wskazał, że rzecznik prasowy jest pracownikiem administracji rządowej, co powoduje, że jest on osobą publiczną (funkcjonariuszem). Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Natomiast rzecznik prasowy resortu nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, bowiem sam fakt pełnienia określonej funkcji, w tym przypadku rzecznika prasowego, nie oznacza od razu, że osoba ta staje się osobą pełniącą funkcję publiczną. Stosownie do treści art. 115 § 13 pkt 4 Kodeksu karnego, funkcjonariuszem publicznym jest osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych i w świetle tak brzmiącego przepisu nie można przyjąć automatycznie, iż każdy pracownik administracji rządowej jest funkcjonariuszem publicznym, a co za tym idzie, że rzecznik prasowy resortu jest funkcjonariuszem publicznym tylko dlatego, że jest zatrudniony w administracji rządowej. Do odmiennego wniosku prowadzi bowiem analiza przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji i zadań rzeczników prasowych w urzędach organów administracji rządowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 4 poz. 36), które nie nadają rzecznikowi prasowemu miana funkcjonariusza publicznego, lecz jedynie określają zakres realizowanych zadań z zakresu polityki informacyjnej, które maja charakter usługowy i rola rzecznika prasowego sprowadza się do prezentowania oraz komentowania stanowiska właściwego ministra oraz wykonywanych przez niego zadań. Ponadto funkcja rzecznika prasowego nie jest bezpośrednio związana z wydawaniem decyzji administracyjnych czy gospodarowaniem majątkiem Skarbu Państwa. Następnie powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05, w którym dokonano m.in. analizy pojęcia osób pełniących funkcje publiczne i podkreślono, że nie każda osoba publiczna będzie tą, która pełni funkcje publiczne. Stwierdzono, że istotne jest to, czy danej osobie przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. W orzeczeniu tym Trybunał prezentuje pogląd, zgodnie z którym spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny. W rozpoznawanej sprawie rzecznik prasowy ministra nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 ww. ustawy, bowiem nie realizuje w żadnym zakresie nałożonych na organ administracji publicznej zadań publicznych w urzędzie w ramach struktur organizacyjnych, a jedynie wykonuje czynności informacyjne o charakterze usługowym i nie jest uprawniony do wydawania żadnych decyzji administracyjnych. Następnie powołano się na orzecznictwo sądowe i dodano, że dane o wynagrodzeniu pracownika należy zaliczyć do tej grupy informacji, do których dostęp jest możliwy wyłącznie za zgodą osoby, której one dotyczą, lub wówczas, gdy szczególny przepis prawa wprost upoważnia określone podmioty do ich uzyskania. W przypadku osoby pełniącej funkcję rzecznika prasowego brak przepisów ustawowych, które ustanawiałyby jawność wynagrodzenia, zaś sytuacja majątkowa, w tym wysokość otrzymywanych dochodów, składa się na prywatność osoby fizycznej, bowiem zawiera informacje o charakterze osobistym, zaś osoba wykonująca obowiązki rzecznika prasowego resortu jest możliwa do zidentyfikowania, co powoduje, iż ujawnienie wszelkich informacji z zakresu prywatnej sfery jej życia, prowadziłoby do naruszenia jej prywatności w tym zakresie, a ona sama nie wyraziła zgody na udostępnienie wskazanej informacji. We wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżący wniósł o uzupełnienie decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. poprzez wydanie dodatkowego uzupełniającego rozstrzygnięcia o wskazanie w ww. decyzji osób wyłączonych lub też takich, które wstrzymały się od rozpoznania wniosku o ponownego rozpatrzenie sprawy. Minister Sportu i Turystyki postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. wskazując w uzasadnieniu, że ona kompletna tj. zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 107 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz dopuszczenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 54/15. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że rzecznik prasowy, zważywszy na jego usytuowanie w hierarchii urzędniczej (pracowniczej) jest pracownikiem administracji rządowej na szczeblu państwowym. Zatem takie usytuowanie powoduje, iż jest on osobą publiczną (funkcjonariuszem publicznym) w rozumieniu ustawy kodeks karny, a z racji posiadanych kompetencji nie jest osobą pełniącą funkcje usługowe. Z tego względu do informacji publicznej o pełnej wysokości środków publicznych z budżetu Państwa, jakie co miesiąc są wydatkowane na rzecznika prasowego, nie ma zastosowania art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej ograniczający dostęp do informacji publicznej ze względu na prywatności osoby fizyczne. W myśl bowiem tego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, jednakże ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, nie można ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne, w zakresie tych zadań lub funkcji. Z kolei zgodnie z art. 115 § 13 pkt 4 kodeksu karnego, funkcjonariuszem publicznym jest m.in. osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych i taka wykładnia jest zgodna z tezą Trybunału Konstytucyjnego zawartą w wyroku z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt 17/05 dotyczącym oceny zgodności z Konstytucją RP art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem wypowiadając się co do zakresu informacji podlegających ujawnieniu zgodnie z art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazał między innymi: "Po pierwsze, informacja, których natura i charakter może naruszać interesy i prawa innych osób, nie mogą wykraczać poza niezbędność określoną potrzebą transparentności życia publicznego, ocenianą zgodnie ze standardami przyjętymi w demokratycznym państwie. Po drugie, muszą to być zawsze informacje mające znaczenie dla oceny funkcjonowania instytucji oraz osób pełniących funkcje publiczne. Po trzecie, nie mogą to być informacje – co do swej natury i zakresu – przekreślające sens (istotę) ochrony prawa do życia prywatnego." Natomiast rzecznik prasowy ministerstwa jest pracownikiem administracji rządowej i nie pełni tylko funkcji usługowych. Zatem żądana przez stronę postępowania informacja publiczna zawiera żądanie udzielenia informacji o osobie pełniącej funkcje publiczne (funkcjonariusz publiczny) w związku ze sprawowaną funkcją przez tę osobę . W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy. Oznacza to, że obywatelskie prawo do informacji nie ma charakteru bezwzględnego i że ustawodawca ogranicza dostęp do informacji publicznej, respektując konieczność ważenia zasady (dostęp do informacji publicznej) i wartości wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, jako dopuszczalnych kryteriów ograniczenia zasady dostępności (interes jednostki, interes Państwa). Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności. Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej) do celu, jaki temu przyświeca (ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, ochrona prywatności), który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – bezspornym jest, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Minister Sportu i Turystyki jest bowiem podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowana przez A. S. informacja mieści się w pojęciu informacji publicznej, ponieważ dotyczy wydatkowania i dysponowania majątkiem publicznym. Natomiast stosownie do treści art. 5 ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zatem z przepisu tego wynika, że prywatność osoby fizycznej stanowić może – co do zasady – podstawę odmowy udzielenia informacji publicznej. Ograniczenie prawa do prywatności nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. W świetle wskazanego przepisu, jeżeli informacja dotyczy osoby pełniącej funkcje publiczne i ma związek z wykonywanymi przez nią zadaniami i sprawowaną funkcją, to dostęp do niej nie może być ograniczony ze względu na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy. W rozpoznawanej sprawie tymczasem, nie było – zdaniem Sądu – podstaw do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę prawa do prywatności. Zauważyć bowiem należy, że prywatność w ujęciu normatywnym zakłada uprawnienie jednostki do kształtowania sfery prywatnej życia, aby była ona wolna od ingerencji i niedostępna dla innych podmiotów. Prywatność podlega ochronie dlatego, że przyznaje się każdej osobie prawo do wyłącznej kontroli tej sfery życia, która nie dotyczy innych, a w której wolność od ciekawości innych jest swoistą conditio sine qua non swobodnego rozwoju (vide: M. Safjan, Prawo do ochrony życia prywatnego, Szkoła Praw Człowieka, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 2006, s. 211 i n.). Prawo do prywatności podlega ochronie przewidzianej w Rozdziale II Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela". Art. 47 Konstytucji stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Przez życie prywatne należy przy tym rozumieć takie wydarzenia, które nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem przez daną osobę zadań i kompetencji organów władzy publicznej, czy też innej działalności o publicznym znaczeniu (vide: P. Winczorek "Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", Warszawa 2008, str. 114; wyrok SN – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 3 października 2002 r. sygn. akt III RN 89/2002, OSNP 2003/18 poz. 426). Z art. 51 Konstytucji wynika natomiast, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby (ust. 1) oraz że władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym (ust. 2). Nadanie określonym w tym rozdziale uprawnieniom miana "wolności" oznacza, że odpowiada im po stronie władz publicznych i każdej osoby obowiązek powstrzymania się od jakichkolwiek ingerencji w sferę tych wolności. Rzeczą oczywistą dla Sądu jest, że informacje o statusie materialnym danej osoby (w tym wysokości zarobków) stanowią informacje z zakresu prywatności osoby fizycznej. Prawo do prywatności także w tym zakresie podlega jednak ograniczeniom przewidzianym w ustawach, zarówno wobec organów władzy jak i innych osób. Informacje takie często podlegają z mocy przepisów ustaw ujawnianiu wobec organów administracji państwowej (np. urzędów skarbowych) i nie stanowi to naruszenia sfery prywatności. Jeśli zaś chodzi o warunki powierzenia i wykonywania funkcji, to należą do nich zarówno obowiązki, jak i prawa osoby piastującej daną funkcję, w tym prawo do wynagrodzenia. Osoby podejmujące się sprawowania funkcji publicznej muszą mieć świadomość, że sfera ich prywatności będzie w tym zakresie ograniczona. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt III RN 95/02 (vide: Wokanda 2004 nr 2, s. 19), dokonując interpretacji art. 5 ust. 2 ustawy wyraził pogląd, iż cechą prawa do prywatności jest to, że ochroną tą objęta jest dziedzina życia osobistego (prywatnego), rodzinnego i towarzyskiego człowieka. Ochrona ta nie obejmuje jednak działalności publicznej osoby ani też sfery działań i zachowań, które ogólnie są pojmowane jako osobiste lub prywatne, jeżeli działania te lub zachowania wiążą się ściśle z działalnością publiczną. Dodać dalej należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "osoba pełniąca funkcje publiczne", jednakże Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05 (publ. OTK-A 2006/3/30) stwierdził m.in. że sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Podejmując próbę wskazania ogólnych cech przesądzających, że określony podmiot sprawuje funkcję publiczną Trybunał Konstytucyjny uznał, że chodzi o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1044/13 wskazał, że pełnienie funkcji publicznych można przypisać tylko pracownikom z wyboru i powołania, zaś pozostałym gdy pełnią zadania publiczne, a także zatrudnionym na stanowiskach urzędniczych. Funkcji publicznych nie pełnią natomiast osoby zatrudnione na stanowiskach pomocniczych i obsługi. Koniecznym jest przy tym każdorazowe badanie zakresu uprawnień, który dla przypisania im przymiotu pełnienia takich funkcji winien obejmować uprawnienia m.in. do dysponowania majątkiem publicznym, zarządzania nim albo wykonywania innych zadań z zakresu spraw publicznych. Istotne jest posiadanie prawa do działania wpływającego na podejmowanie decyzji (nie tylko w sensie procesowych rozstrzygnięć) w tej materii (również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 681/13. Stwierdzić ponadto należy, ze osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy jest funkcjonariusz publiczny, którego definicję zawiera art. 115 § 13 pkt 4 k.k., a więc osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych. Z kolei zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji i zadań rzeczników prasowych w urzędach organów administracji rządowej (Dz. U. Nr 4, poz. 36), do zadań rzeczników prasowych należy – poza zadaniami wymienionymi w ust. 1 i 2 (a zatem m.in. publicznym prezentowaniem działań organów administracji rządowej) – współudział w realizacji obowiązków nałożonych na organy administracji rządowej w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przy czym nawet jeżeli rzecznik prasowy nie wydaje decyzji administracyjnych o odmowie udostępnienia informacji publicznej (a więc nie wydaje rozstrzygnięć procesowych), to jednak posiada pewien zakres kompetencji decyzyjnych w zakresie realizacji zadań wynikających z powyższej ustawy. Z tego mianowicie powodu, że do zadań rzecznika prasowego Ministra, w myśl § 3 ust. 2 rozporządzenia, należy: (1) wyjaśnianie działań, inicjatyw i programów podejmowanych przez ministra, w tym w szczególności wydawanie oświadczeń i publiczne prezentowanie działań ministra, (2) przedstawianie stanowiska ministra w sprawach należących do zakresu jego działania, (3) komentowanie wydarzeń krajowych i zagranicznych w zakresie działań ministra, (4) udzielanie odpowiedzi na publikacje prasowe oraz audycje radiowe i telewizyjne, a także materiały rozpowszechniane w innych środkach masowego przekazu, dotyczące działalności ministra, (5) przekazywanie komunikatów urzędowych do opublikowania w środkach masowego przekazu. Zatem wykonywanie zadań z zakresu polityki informacyjnej Rządu nie stanowi czynności usługowej, co przesądza o pełnieniu przez rzecznika prasowego Ministra funkcji publicznej. Stąd też w rozpoznawanej sprawie żądana przez skarżącego informacja ma związek z pełnioną funkcją publiczną, bowiem dotyczy wynagrodzenia uzyskanego w związku z pełnioną funkcją publiczną, finansowanego ze środków publicznych i powołanie się na prawo do prywatności w świetle powyższej analizy, nie zasługuje na uwzględnienie. Stanowiska tego nie zmienia okoliczność, że znane jest imię i nazwisko osoby, która funkcję rzecznika prasowego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pełniła w czerwcu 2015 r. Zauważyć w tym miejscu należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie był wnioskiem ad personam. Fakt, że z istoty zadań nałożonych na rzecznika prasowego Ministra wynika powszechna dostępność danych osobowych (imienia i nazwiska) osoby pełniącej tę funkcję nie powoduje, że żądane dane (o wydatkach ze środków publicznych) przestają mieć charakter informacji publicznej, czy że żądanej informacji nie można w takiej sytuacji uznać za związaną z pełnioną funkcją. Powyższej oceny nie zmienia również fakt, że osoba, której wnioskowana informacja dotyczy, odmówiła wyrażenia zgody na jej udostępnienie, bowiem jest ona bezskuteczna w świetle powyższych ustaleń. Stosownie do art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, tj. osoby, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. Zatem nie tylko takie dane, jak imię, nazwisko, adres zamieszkania lub wiek stanowią dane osobowe, lecz charakter taki mają również informacje o wynagrodzeniu. Dane osobowe osób pełniących funkcje publiczne z natury swej korzystają z ograniczonej ochrony, a prawo dostępu do nich wyprowadzić można bezpośrednio z art. 61 Konstytucji. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie informacja o wysokości środków publicznych wydatkowanych na wynagrodzenie rzecznika prasowego Ministra Sportu i Turystyki w czerwcu 2015 r., wobec wykonywania przez osobę pełniącą tę funkcję publiczną zadań z zakresu polityki informacyjnej Rządu, stanowi informację związaną z funkcjonowaniem organu administracji rządowej oraz z wydatkowaniem środków publicznych. Wskazać również należy, że przedstawiona powyżej ocena jest tożsama ze stanowiskiem przyjętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 29 maja 2014 r. o sygn. akt II SAB/Wa 770/13 w którym wskazano, że wnioskowane informacje "dotyczą wysokości środków publicznych, wydatkowanych miesięcznie z budżetu państwa na obsadę stanowiska związanego z realizacją zadań z zakresu polityki informacyjnej Ministerstwa, czyli środków budżetowych przeznaczonych na miesięczne wynagrodzenie na takim stanowisku. Dysponowanie przez wnioskodawcę personaliami osoby zajmującej przedmiotowe stanowisko nie zmienia charakteru zapytania o wydatkowanie środków publicznych. Skarżącemu nie chodzi bowiem o ujawnienie prywatnych danych ze sfery zatrudnieniowej pracownika organu, lecz o dane o miesięcznych środkach finansowych, wydatkowanych w związku z utrzymaniem przedmiotowego stanowiska pracy. Tego rodzaju informacja dotyczy bezpośrednio sfery działalności podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, tworzy zatem, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informację o sprawach publicznych". Dalej Sąd wskazał, iż "orzecznictwo sądów administracyjnych opowiada się za jawnością wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenie osób pełniących funkcje publiczne. Powyżej zaprezentowany pogląd uzyskał akceptację w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 97/14, z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 730/13 – dotyczących wynagrodzenia rzeczników prasowych ministerstw". Reasumując, nie jest prawidłowe stanowisko organu, zgodnie z którym ograniczenie dostępu do żądanej informacji publicznej znajduje uzasadnienie w prawie do ochrony prywatności i wobec powyższego nie było podstaw do zastosowania w sprawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co trafnie podniósł skarżący. Zatem naruszenie powołanego przepisu miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 132 wskazanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło