II SA/Wa 249/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata G. C. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi S. O. na postanowienie Komisji Stypendialnej [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego postanawia: odmówić przyznania adwokatowi G. C. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 marca 2016 r. zostało przyznane skarżącemu w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu adwokata G. C. (pismo ORA w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., k-24 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. odrzucił wniesioną skargę na postanowienie Komisji Stypendialnej [...] Uniwersytetu [...], jako niedopuszczalną. Wyznaczony adwokat pismem z dnia 27 października 2016 r. złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że nie zostały uiszczone w całości ani w części. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu, określonym w przepisach art. 258-261 tej ustawy. Z treści art. 250 powołanej ustawy wynika obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna została rzeczywiście stronie udzielona. Sąd bowiem, w tym zakresie, odpowiada za zasadność i legalność wydatkowania środków publicznych (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., s. 317). Trzeba podkreślić, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/93). Należało więc zbadać, czy w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Jak wynika z akt sprawy, wyznaczony pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy, nie podjął jednak w sprawie czynności procesowych. W ocenie referendarza sądowego brak podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych w imieniu strony nie uprawniania pełnomocnika do skutecznego ubiegania się o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż nie wypełnia wymaganych przez prawo znamion realnie udzielonej pomocy prawnej. W tych okolicznościach przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu stanowiłoby nieuzasadniony wydatek z budżetu państwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, wyrażony m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I OZ 768/13, że zapoznanie się z aktami sprawy, analiza sprawy oraz udzielenie stronie informacji telefonicznie bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (publ. LEX nr 1409755, por. również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11, publ. LEX nr 1069714). Podobnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt I SO/Wr 15/14, wskazując, że podstawą przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji przez adwokata ustanowionego z urzędu jest podjęcie przez tego adwokata czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia przez sąd sprawy (publ. LEX nr 1540265). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt I FZ 472/14 wyjaśnił, że znajomość przez pełnomocnika akt sprawy nie jest pomocą dla Sądu ani dla mocodawcy, natomiast pomocne byłoby zaprezentowanie stanowiska w sprawie na podstawie akt, z którymi pełnomocnik się zapoznał (publ. w CBOSA na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 258 § 2 pkt 8 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.