II SA/Wa 318/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-28

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Kwiecińska, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki o charakterze stałym (specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia służby oraz służbowy za zajmowane stanowisko), przysługuje prawo do ich przywrócenia w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nawet jeśli przepisy wykonawcze (rozporządzenia) nie przewidywały takiej możliwości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki o charakterze stałym (specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia służby oraz służbowy za zajmowane stanowisko), przysługuje prawo do ich przywrócenia w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd podkreślił, że przepis ustawy ma pierwszeństwo przed przepisami wykonawczymi (rozporządzeniami), które pozostają w sprzeczności z ustawą. W przypadku dodatku za pełnienie służby na stanowisku szefa kompanii, sąd uznał, że jest to dodatek służbowy w rozumieniu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy, a jego przywrócenie jest możliwe na podstawie art. 80 ust. 5b ustawy, niezależnie od tego, czy w czasie jego otrzymywania był on uwzględniany przy ustalaniu podstawy emerytalnej. Odnosząc się do dodatku za warunki szkodliwe, sąd uznał, że organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i dokonały dowolnej oceny zgromadzonego materiału, co narusza przepisy postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący, D. W., wystąpił o przywrócenie dodatków o charakterze stałym (za pracę w warunkach szkodliwych oraz za stanowisko szefa kompanii) w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organy administracji wojskowej dwukrotnie odmówiły przyznania tych dodatków, powołując się na przepisy rozporządzeń, które nie przewidywały takiej możliwości. Po uchyleniach decyzji przez organy wyższej instancji i wyrokach sądów administracyjnych (WSA i NSA), które wskazały na konieczność stosowania przepisów ustawy, organy ponownie odmówiły przyznania dodatków. Skarżący zaskarżył ostateczną decyzję, zarzucając naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez niewykonanie wyroków sądów oraz naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Garnizonu [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Ośrodka Reprezentacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej, a także zasądził od Dowódcy Garnizonu na rzecz D. W. kwotę 282,50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Janusz Walawski, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dowódcy Garnizonu [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia dodatków o charakterze stałym w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Ośrodka Reprezentacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2017 r., 2. zasądza od Dowódcy Garnizonu [...] na rzecz D. W. kwotę 282,50 zł (słownie: dwieście osiemdziesiąt dwa złote 50/100). W dniu 31 października 2012 r. [...] D. W. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy na podstawie rozkazu personalnego Dowódcy Garnizonu [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Wnioskiem z [...] września 2013 r. sprecyzowanym pismem z dnia [...] marca 2017 r. wymieniony wystąpił do Komendanta [...] o wydanie decyzji przywracającej mu dodatki o charakterze stałym w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. dodatku za pracę w warunkach szkodliwych przy obsłudze akumulatorów wojskowych wiatach 1991 do sierpnia 1995 roku oraz dodatku za stanowisko szefa kompanii, które zajmował w latach sierpień 1995 r. do grudnia 2003 r. dołączając do wniosku kopię "odpisu przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza". Komendant [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. odmówił przywrócenia D. W. dodatku o charakterze stałym w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta została uchylona przez Dowódcę Garnizonu [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Komendant [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. ponownie odmówił przywrócenia dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Dowódca Garnizonu [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta [...] i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Komendant [...] rozpoznając ponownie sprawę decyzją nr [...] dnia [...] lipca 2014 r. odmówił przywrócenia dodatków o charakterze stałym w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej tj. dodatku specjalnego za pełnienie służby na stanowisku szefa kompanii oraz dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych za pełnienie służby w akumulatorowi przy obsłudze akumulatorów wojskowych. Dowódca Garnizonu [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. D. W. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2162/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną w mocy decyzję Komendanta [...]. Sąd podniósł, że w sprawie jest okolicznością niesporną, która została potwierdzona w zaświadczeniu z dnia [...] stycznia 2014 r. wystawionym przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w L., że skarżący w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej otrzymywał dodatki o charakterze stałym - w okresie od [...] lipca 2000 r. do [...] grudnia 2003 r. dodatek specjalny w wysokości 30 % kwoty należnego uposażenia zasadniczego w związku z zajmowanym stanowiskiem szefa kompanii oraz w okresie od [...] grudnia 2003 r. do [...] czerwca 2004 r. dodatek specjalny w wysokości 27 % kwoty należnego uposażenia zasadniczego w związku z zajmowanym stanowiskiem szefa izby chorych. Sąd wskazał, że organy wojskowe rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie dodatków o charakterze stałym w ostatnim miesiącu pełnienia służby zobowiązane były go rozpoznać na podstawie przepisu art. 80 ust. 5b w zw. Z art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Organy skupiły się natomiast wyłącznie na przepisach przejściowych § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1151) w powiązaniu z przepisami § 9 i § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.), pomijając zupełnie normę zawartą w art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej. Sąd wskazał, że organ oparł decyzję wyłącznie na przepisach rangi podustawowej, które nie mogą mieć pierwszeństwa przed przepisem ustawy pragmatycznej. Sąd zobowiązał organy do rozpoznania wniosku skarżącego z uwzględnieniem hierarchii aktów prawnych, a więc w pierwszej kolejności na podstawie przepisów ustawowych. Naczelny Sąd Administracyjnego wyrokiem z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2302/15 oddalił skargę kasacyjną Dowódcy Garnizonu [...] od wymienionego wyroku. Wskazał, że w sytuacji, gdy przepis § 26 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004 r. pozostawał w sprzeczności z art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to zgodnie z zasadą lex superior derogat legi inferiori należało zastosować przepis ustawowy. Komendant Ośrodka [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w której odmówił przywrócenia żądanych dodatków. Dowódca Garnizonu [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. uchylił w całości decyzję Komendanta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Komendant Ośrodka [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 80 ust. 5 b w związku z art. 80 ust, 1 i 2 oraz art. 80 ust. 4 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z poźn. zm.), w brzmieniu z dnia 1 stycznia 2010 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 669), po zakończeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek [...] D. W. z dnia [...].09.2013 r., sprecyzowany wnioskiem z dnia [...].03.2017 r. odmówił przywrócenia dodatków w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej: - za szkodliwe dla zdrowia lub uciążliwe warunki służby uprawniające do dodatku w wysokości określonej dla II stopnia szkodliwości tj. praca przy montażu, demontażu, konserwacji i naprawie akumulatorów jako dodatku specjalnego wskazanego art. 80 ust. 1 pkt. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na stanowisku szefa pododdziału (kompanii), które zajmował w latach sierpień 1995 r. do grudnia 2003 r. jako dodatku służbowego wskazanego w art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Dowódca Garnizonu [...], po rozpatrzeniu odwołania D. W., decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu organ odwoławczy, po dokonaniu analizy dokumentacji uzyskanej z Archiwum Wojskowego w N. wskazał m.in., że nie można stwierdzić, aby od dnia wyznaczenia na stanowisko z dniem [...] września 1995 r. do dnia [...] lipca 2000 r., czyli w okresie obowiązywania zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, na podstawie jakiegokolwiek rozkazu (decyzji) uprawnionego dowódcy, określającego datę nabycia (utraty) uprawnień do dodatku, jego wysokość i podstawę przyznania (wstrzymania, obniżenia), strona otrzymywała dodatek dla szefa kompanii w wysokości 9% uposażenia bazowego. Listy uposażeń z tego okresu również nie potwierdzają, że otrzymywał od dnia [...] września 1995 r. z wyrównaniem od listopada 1995 r. dodatek dla szefa kompanii. Organ wskazał, że kolumna "dod. upos." na liście płac kadry z 1995 r. [...] wynika ze zmiany stawek uposażenia dla wszystkich żołnierzy zawodowych. Nawet jeśli, jak twierdzi odwołujący się, od dnia [...] września 1995 r. do dnia [...] lipca 2000 r. otrzymywałby dodatek dla szefa kompanii w wysokości 9% uposażenia bazowego to nie można przyznać mu tego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby ze względu na brzmienie § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, który odsyła w zakresie przywrócenia dodatków o charakterze stałym, otrzymywanych na podstawie dotychczasowych przepisów, do § 9, a ten przepis do § 7 ust. 1, zawierającego katalog dodatków, wśród których nie znajduje się dodatek, którego przyznania żąda. Oznacza to, że skoro uprawnienie do przywrócenia dodatku szefa kompanii nie istniało pod rządami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r., to od dnia utraty mocy obowiązującej tego rozporządzenia (to jest z dniem 30 czerwca 2004 r.) uprawnienie [...] D. W. do dodatku, którego przyznania się domaga, nie istnieje w tym stanie prawnym podstawa do restytucji tego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej, albowiem prawodawca w derogowanym akcie prawnym nie zakwalifikował możliwości przywrócenia tego dodatku. Organ odwoławczy dokonał także analizy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w L. nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., wskazując, że przyznano nią w pkt. 1 dodatek specjalny w wysokości 30% kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego, a w pkt, 3 od 1 lipca 2000 r. "dodatek według § 35" oraz analizy wyciągu z rozkazu Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w L. nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., z którego wynika, że przyznano z dniem [...] lipca 2000 r. [...] D. W. dodatek specjalny - 30%, dodatek za klasę SW - 10% (l), dodatek za warunki szkodliwe i uciążliwe – III". Organ stwierdził, że rozkaz nr [...], po zapoznaniu się z aktami, wyklucza zastosowanie do pobieranych dodatków § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r, w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Ponadto nie istniały podstawy prawne do przyznania dodatku za służbę w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia lII stopnia szkodliwości na stanowisku szefa kompanii. Organ wskazał też, że w aktach postępowania znajduje się zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2014 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w L., w toku którego organ na podstawie posiadanych przez jednostkę dokumentów zaświadczył, że [...] D. W. otrzymywał dodatek specjalny w wysokości 30% kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego od dnia [...] lipca 2000 r. do [...] grudnia 2003 r. i dodatek specjalny w wysokości 27% kwoty należnego uposażenia zasadniczego od dnia [...] grudnia 2003 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. oraz dodatek za uzyskanie l klasy kwalifikacyjnej. Organ wskazał, że otrzymywanie przez [...] D. W. dodatku specjalnego na podstawie § 31 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy w wysokości 30% jest okolicznością niesporną. Podniósł następnie, że z dniem utraty dodatku specjalnego w wysokości 30% (31 grudnia 2003 r.) do [...] W. zastosowanie miał § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Żołnierzowi, który utracił prawo do otrzymywania dodatku, wymienionego w § 7 ust. 1, czyli dodatku określonego w § 12, § 15, § 17-20 i § 22 albo otrzymuje ten dodatek na podstawie § 8 ust. 2 lub 3, w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej przywraca się ten dodatek w wysokości obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby. W ocenie organu przesądzono tym samym jednoznacznie o braku możliwości przywrócenia tego dodatku, albowiem w dniu [...] czerwca 2004 r., czyli w dniu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. dodatkiem, który [...] utracił był dodatek specjalny w wysokości 27%. Organ II instancji podzielił przy tym pogląd organu I instancji, że dodatek specjalny z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy nie jest dodatkiem, o którym mowa w art. 80 ust. 5b w związku z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. w sprawie służby w wojskowej żołnierzy zawodowych. Odnosząc się do kwestii dodatku z tytułu pełnienia służby w warunkach szkodliwych organ odwoławczy wskazał, że wobec braku dokumentów potwierdzających służbę w warunkach szkodliwych, stanowiących podstawę przyznania dodatku za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej zostali przesłuchani na wniosek strony, w celu potwierdzenia tej okoliczności, świadkowie. Organ podał, że z protokołu przesłuchania K. P. z dnia [...] marca 2017 r. wynika, że "nie może potwierdzić, że p. D. W. wykonywał pracę (służbę) przy obsłudze akumulatorów tj. w warunkach szkodliwych ww. latach, gdyż nie należało to do jego obowiązków." Dodał, że jeśli pobierał takowy dodatek p. D. W. to powinny być na to dokumenty w JW. takie jak protokoły z przyznania np. dodatku za szkodliwe warunki. Dokumentem o przyznaniu dodatku szkodliwego jest Rozkaz Dowódcy JW., który znajduje się w archiwum, w chwili obecnej i w tym czasie nie stosowano decyzji administracyjnych." Zeznania [...] J. D., który pełnił obowiązki od [...] października 1990 r. do [...] stycznia 2002 r. na stanowisku szefa służby samochodowej potwierdzają, że [...] D. W. "za wykonywanie pracy w warunkach szkodliwych otrzymywał dodatek szkodliwy przyznany przez Dowódcę JW. [...] L. w rozkazie dziennym jednostki na podstawie protokołu, który sporządziła komisja jednostki z wykazem stanowisk i osób, w których występują warunki szkodliwe." Również [...] R. M. wyraził przekonanie, że odwołujący się otrzymywał dodatek za wykonywanie obowiązków służbowych związanych z obsługą akumulatorów, ponieważ przyjął od niego "warsztat samochodowy przeznaczony do obsługi akumulatorów (...), agregat (...) i stacjonarną ładownię akumulatorów." Świadek nie pamiętał jednak w jakiej wysokości i na jakiej podstawie jakiego aktu prawnego lub decyzji, rozkazu Dowódcy JW. [...] L." Organ odwoławczy wskazał też, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w L. organ odmówił wydania zaświadczenia w sprawie pełnienia służby lub pracy w warunkach szkodliwych za okres od dnia [...] kwietnia 1987 r od dnia [...] marca 1989 r. - zasadnicza służba wojskowa, od dnia [...] lipca 1989 r. do dnia [...] października 1990 r. - pracownik wojska, od dnia [...] października 1990 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. - zawodowa służba wojskowa. Podniósł, że wyciągi z listy uposażeń kadry 1990 rok [...] za listopad i grudzień, z listy płac kadry za 1991 rok [...] i za lata następne nie pozwalają na stwierdzenie, że dodatek za II stopień szkodliwości służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia w wysokości 4% uposażenia bazowego był odwołującemu się wypłacany. Wskazał, że wszyscy powołani świadkowie jednoznacznie stwierdzili, że koniecznie dla uznania wykonywania obowiązków na stanowisku służbowym w warunkach szkodliwych lub uciążliwych jest zakwalifikowanie wykonywanych obowiązków przez żołnierza zawodowego na danym stanowisku służbowym w protokole przez komisję, a następnie przyznanie rozkazem dodatku przez dowódcę jednostki wojskowej. Okoliczność otrzymywania dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, oceniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego nie została udowodniona, stąd nie ma możliwości przyznania [...] W. dodatku za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie art, 80 ust. 5b w związku z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Decyzja Dowódcy Garnizonu [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. stała się przedmiotem skargi D. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz wymierzenie organom grzywny zarzucił: naruszenie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewykonanie wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2162/14 i wyroku NSA z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2302/15; naruszenie przepisów art. 80 ust. 5b w zw. z ust. 1 pkt. 1i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 26 ust. 1 pkt. 3 w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych i w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP; brak dogłębnego wyjaśnienia zasadności przesłanek jakimi organy kierowały się przy wydawaniu decyzji, (art. 107 § 3 k.p.a.); rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy a także przewlekłe i biurokratyczne prowadzenie postępowania (art.227, art. 8, art.12, art.35 § 1, art. 36 § 1 i art. 37). Wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Wskazał też, że o istocie dodatków wymienionych w art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy pragmatycznej nie stanowią ich nazwy. Dowódca Garnizonu [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia. Wskazał, że organy w decyzjach odniosły się do wszystkich zebranych w sprawie dowodów i dokonały szczegółowej analizy przepisów, dążąc do dogłębnego wyjaśnienia wszystkich wątpliwości. Organ wskazał też, że nie zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny na podstawie art. 154 P.p.s.a. Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. podtrzymał skargę. Nie zgodził się z twierdzeniem organu, że jego żądania były bezzasadne. Podniósł, że organ nie zastosował prawidłowo przepisów prawa. Pismem z [...] lipca 2018 r. skarżący w nawiązaniu do powołanej w zaskarżonej decyzji decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 i rozkazu nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. wskazał na wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa i zwrócił się o uwzględnienie stanowiska w nim zawartego. Dowódca Garnizonu [...] w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2018 r. wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ w wydanym rozstrzygnięciu administracyjnym nie powoływał się na podrobienie bądź przerobienie dokumentów wydanych przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. W sprawie tej zastosowanie znajduje art. 80 ust. 5b w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Powyższe przesądzone zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2162/14 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2302/15. Oceną tą Sąd jest związany i ocenę tę Sąd podziela. Oceną tą związane były także organy rozpoznające niniejszą sprawę. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z art. 80 ust. 1 żołnierze zawodowi otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego: 1) dodatek specjalny – za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2) dodatek służbowy – za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych. Stosownie zaś do art. 80 ust. 5b tej ustawy, żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, przyznaje się te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. W sprawie jest bezsporne, że Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w L. w zaświadczeniu z dnia [...] stycznia 2014 r. potwierdził, że D. W. w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej otrzymywał dodatki o charakterze stałym - w okresie od [...] lipca 2000 r. do [...] grudnia 2003 r. dodatek specjalny w wysokości 30 % kwoty należnego uposażenia zasadniczego w związku z zajmowanym stanowiskiem szefa kompanii oraz w okresie od [...] grudnia 2003 r. do [...] czerwca 2004 r. dodatek specjalny w wysokości 27 % kwoty należnego uposażenia zasadniczego w związku z zajmowanym stanowiskiem szefa izby chorych. Nie było zresztą przez organ w decyzji kwestionowane, że skarżący w okresie od [...] lipca 2000 r. do [...] grudnia 2003 r. otrzymywał dodatek stały (30%) za zajmowanie stanowiska szefa kompanii. Powyższe, tj. fakt otrzymywania w tym okresie tego dodatku, potwierdzają także znajdujące się w materiale dowodowym decyzje i rozkazy, które organ poddał analizie w niniejszej sprawie. Sąd nie podziela twierdzenia organu, że tego dodatku specjalnego nie można utożsamiać z dodatkiem służbowym, o którym jest mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej. O istocie dodatków wymienionych w art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy nie stanowią ich nazwy "dodatek specjalny", "dodatek służbowy", ale sprecyzowanie przez ustawodawcę za co dodatki te przysługują. Pod nazwą "dodatek służbowy" rozumie się zgodnie z ustawą pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych. Tym samym dodatek za pełnienie służby na stanowisku szefa kompanii jest dodatkiem służbowym w rozumieniu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej (v. wyrok NSA z dnia 30 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1821/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (§ 9 rozporządzenia) wskazał, że w przepisie tym "przesądzono" jednoznacznie o braku możliwości przywrócenia tego dodatku (wówczas specjalny, obecnie służbowy). Ustalenie to organ wiąże z brzmieniem § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Zauważyć w odniesieniu do powyższego należy, że ustawodawca w art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej nie wyłączył dodatków, które – gdy były przyznawane – nie stanowiły podstawy do tzw. zwiększenia podstawy emerytalnej. Okoliczność zatem, że w czasie, gdy skarżący otrzymywał dodatek specjalny za zajmowanie stanowiska szefa kompanii, ten rodzaj dodatku nie był zaliczany do dodatków, które przyznawało się w ostatnim miesiącu pełnienia służby, jest bez znaczenia prawnego na gruncie art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2302/15 jednoznacznie wskazał, że w sytuacji, gdy istniała sprzeczność przepisu § 26 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004 r. z przepisem ustawy, należało zastosować przepis ustawy, tj. art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Tym samym błędne jest stwierdzenie organu, że brak jest możliwości przywrócenia na podstawie art. 80 ust. 5b ustawy dodatku za pełnienie służby na stanowisku szefa kompanii. Organ nie miał podstaw, aby zastosować w tej sprawie przepisy podustawowe, które pozostają w sprzeczności z przepisem ustawy, co uczynił wbrew wyraźnym wskazaniom Sądu I i II instancji naruszając przepis art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ naruszył tym samym także art. 80 ust. 5b w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, które to uchybienia miały wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej rozważania Sądu we wskazanym zakresie. Sąd wskazuje przy tym, że organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy badając, czy skarżący otrzymywał dodatek za pełnienie służby na stanowisku szefa kompanii. Nie doszło tym samym do naruszenia przepisów postępowania. W związku z tym, że w dokumentacji będącej w posiadaniu Ośrodka [...] nie odnaleziono rozkazów, wyciągów z rozkazów, czy decyzji potwierdzających otrzymywanie dodatku za pełnienie służby na stanowisku szefa kompanii, organ wystąpił do Archiwum Wojskowego w N. Organ prawidłowo wskazał, że rozkazy dzienne Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] września 1995 r., [...] lutego 1996 r. i z dnia [...] października 1996 r. o wyznaczeniu na stanowisko szefa kompanii nie mogą być utożsamiane z przyznaniem dodatku za pełnienie służby na tym stanowisku we wskazanych okresach. Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy w § 47 stanowiło, że podstawę wypłaty (wstrzymania, obniżenia) dodatku stanowi rozkaz (decyzja) uprawnionego dowódcy (szefa) określający datę nabycia (utraty) uprawnień do dodatku, jego wysokość i podstawę przyznania (wstrzymania, obniżenia) dodatku. W sytuacji, gdy dokumentów potwierdzających otrzymywanie w tym okresie dodatku za pełnienie służby na stanowisku szefa kompanii – 9% uposażenia bazowego miesięcznie (§ 18 zarządzenia) nie odnaleziono, nie potwierdza zaś tego także lista uposażeń z tego okresu, brak było podstaw do zakwestionowania tego ustalenia faktycznego organu. Organ dokonał w tym zakresie pełnej oceny wskazując, że kolumna "dod.upos." na liście płac kadry z 1995 r. nie odzwierciedla "wyrównania w listopadzie" dodatku dla szefa kompanii w wysokości 9% uposażenia bazowego, ale wynika ze zmiany stawek uposażenia dla wszystkich żołnierzy zawodowych. Odnosząc się natomiast do kwestii dodatku za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej (zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), to w ocenie Sądu organ nie dokonał pełnych ustaleń faktycznych i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w tym zakresie, zaś ocena zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego była dowolna. Organ naruszył tym samym art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniu organu, zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie otrzymywał dodatku za szkodliwe dla zdrowia lub uciążliwe warunki służby. Po pierwsze, okoliczność otrzymywania przez skarżącego dodatku za warunki szkodliwe i uciążliwe (dodatek specjalny zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) wynika ze znajdującego się w materiale dowodowym wyciągu z rozkazu Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] L. nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Po drugie, otrzymywanie przez skarżącego tego dodatku potwierdzają zeznania świadka – [...]. J. D., który od [...] października 1990 r. do [...] stycznia 2002 r. pełnił, jak podał organ, służbę na stanowisku szefa służby samochodowej. Świadek wprost stwierdził, że D. W. "za wykonywanie pracy w warunkach szkodliwych otrzymywał dodatek szkodliwy przyznany przez Dowódcę JW. [...] L. w rozkazie dziennym jednostki na podstawie protokołu, który sporządziła komisja jednostki z wykazem stanowisk i osób, w których występują warunki szkodliwe". Także [...] R. M., który jak wynika z zeznań świadka przejął od skarżącego warsztat samochodowy przeznaczony do obsługi akumulatorów, agregat i stacjonarną ładownię akumulatorów, oświadczył, że pamięta, iż skarżący otrzymywał ten dodatek. Nie pamiętał jedynie w jakiej wysokości był ten dodatek i na podstawie jakiej decyzji Dowódcy JW. [...] L. był przyznany. Co do materiału dowodowego w postaci znajdującej się w aktach sprawy listy żołnierzy, którzy pełnią służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia (określonych stopniach "szkodliwości") podpisanej przez inspektora ds. bhp B. W., to zauważyć należy, że nie jest ona opatrzona datą (karta -219 akt administracyjnych), brak jest też pozycji (lp.) od [...] do [...]. Kolejna natomiast lista (z dnia [...] czerwca 2001 r.) nie jest podpisana przez osobę sporządzającą, nie wiadomo przy tym, czy jest to lista pełna, czy też dotyczy tylko części osób pełniących służbę w warunkach "szkodliwych". Jeśli zaś chodzi o znajdujący się w aktach sprawy protokół komisji, który miałby potwierdzać pełnienie służby w warunkach szkodliwych, to zauważyć należy, że jest to protokół z [...] stycznia 2001 r. Nie stanowi on zatem dowodu, że skarżący nie pełnił służby w warunkach szkodliwych i uciążliwych przed tą datą, a także dowodu, że skarżący nie otrzymywał dodatku za pełnienie służby w warunkach szkodliwych. W tym miejscu należy zauważyć, że organ I instancji podniósł w decyzji, ze cyfra III wskazana w rubryce "dodatek za warunki szkodliwe i uciążliwe" w wyciągu z rozkazu Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] L. nr [...] z [...] stycznia 2001 r. nie odnosi się do dodatku za warunki szkodliwe i uciążliwe lecz do innego rodzaju dodatków, o których mowa w rozporządzeniu MON z dnia 10 października 2000 r. Organ nie wskazał jednak do jakiego innego dodatku miałaby się ta cyfra III odnosić, skoro nazwa rubryki w rozkazie nie pozostawia wątpliwości. Organ I instancji wskazał też, że rubryka ta została wypełniona błędnie. Z akt sprawy nie wynika, aby rozkaz Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] L. nr [...] z [...] stycznia 2001 r. został wyeliminowany z obrotu prawnego. Jego funkcjonowanie w obrocie potwierdza zaskarżona decyzja Dowódcy Garnizonu [...]. Na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzić należy, że organ nie wykazał, aby skarżący, nie otrzymywał dodatku za służbę w warunkach szkodliwych. Ponownie rozpoznając sprawę w tym zakresie organ podejmie działania w celu odszukania protokołu, o którym jest mowa w zeznaniach świadka [...] J. D. W przypadku nieodnalezienia żadnych dodatkowych dokumentów, organ ponownie rozpoznając sprawę dokona oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Ocena ta nie może być dowolna. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Dotyczy to w szczególności wyciągu z rozkazu Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] L. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w odniesieniu do kwestii dodatku za szkodliwe dla zdrowia lub uciążliwe warunki służby (dodatek specjalny – art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., co także mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do żądania skarżącego wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 P.p.s.a. wskazania wymaga, że przepis ten nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie. Także kwestia czasu trwania postępowania nie jest przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw Sąd zaliczył koszty podróży związane z udziałem skarżącego w rozprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło