II SA/Wa 337/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Janusz Walawski (spr.) Eugeniusz Wasilewski Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. G. na niewykonanie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012r., sygn. akt II SA/Wa 2370/11 oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Wa 1665/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. G. na niewykonanie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2370/11, wymierzył Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych. Sąd w uzasadnieniu wyroku podał, że skarżąca w skardze podała, że w dniu [...] czerwca 2011 r. złożyła do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego równoważność nadanego węgierskiego tytułu naukowego habilitált doktorrá z polskim tytułem naukowym profesora lub stopniem naukowym doktora habilitowanego z uwagi na wskazywane we wniosku nowe okoliczności sprawy, to jest umowę pomiędzy rządami Niemiec i Węgier. Podjęte w tej sprawie przez organ rozstrzygnięcia zostały uchylone wskazanym wyżej prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł wytyczne co do dalszego załatwienia sprawy. Pismami z dnia [...] maja 2012 r. oraz późniejszymi pismami skarżąca wzywała organ do wykonania powyższego wyroku. Organ prowadził postępowanie w sprawie, jednakże do dnia wniesienia skargi nie wydał rozstrzygnięcia. Skarżąca, poza wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny w związku z jego bezczynnością w wykonywaniu wyroku, domagała się także: "orzeczenie o istnieniu uprawnienia i obowiązku wydania mi przez organ zaświadczenia o równoważności nadanego mi tytułu naukowego habilitált doktorrá z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego lub tytułem naukowym profesora; nakazanie Ministrowi wydania mi zaświadczenia o równoważności nadanego mi tytułu naukowego habilitált doktorrá z tytułem naukowym profesora lub stopniem naukowym doktora habilitowanego nadawanymi w Rzeczypospolitej Polskiej w ustawowym terminie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania. Organ podniósł, że w związku z wytycznymi, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2370/11, skarżąca sprecyzowała żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. organ zażądał ostatecznego sprecyzowania tego żądania, co skarżąca uczyniła w piśmie z dnia [...] czerwca 2012r. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżąca została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu [...] lipca 2012 r. i w dniu [...] lipca 2012 r. skarżąca zgłosiła uwagi do protokołu. W związku z zarzutami zawartymi w uwagach do protokołu organ zwrócił się do Węgierskiego Centrum Równoważności Wykształcenia i Informacji z prośbą o wskazanie, czy habilitált doktor uznawany jest na Węgrzech za stopień naukowy bądź tytuł naukowy. W dniu [...] lipca 2012 r., drogą elektroniczną, Węgierskie Centrum Równoważności Wykształcenia i Informacji udzieliło odpowiedzi, o czym organ poinformował skarżącą pismem z dnia [...] lipca 2012 r., w którym to piśmie wskazano na możliwości pisemnego ustosunkowania się do ww. korespondencji, co skarżąca uczyniła w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. i jednoczenie w dniu [...] sierpnia 2012 r. wniosła skargę na bezczynność organu w wykonywaniu wyroku sądu administracyjnego. W ocenie organu sprawa była prowadzona prawidłowo. Wyrok z dnia 13 marca 2012 r. doręczony został organowi w dniu 24 maja 2012 r., zaś wniosek skarżącej o wykonanie wyroku został przesłany do organu pismem z dnia [...] maja 2012 r. O prawidłowym działaniu organu świadczą wyżej wskazane daty pism, stanowiących korespondencję skarżącej i organu, jak również konieczność zachowania terminów związanych z prawem skarżącej do zapoznania się z aktami postępowania. Nie można zatem mówić o bezczynności czy opieszałości organu w zakresie wykonania wyroku sądu administracyjnego. Nadto w dniu [...] września 2012 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał postanowienie, odmawiające wydania E. G. zaświadczenia o uznaniu tytułu habilitált doktor, uzyskanego w Republice Węgierskiej, za równoważny z nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej tytułem naukowym profesora lub stopniem naukowym doktora habilitowanego. Organ wskazał, iż na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2012 r. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ przytoczył motywy powyższych rozstrzygnięć oraz przyczyny, dla których odmówił wnioskowi skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakresie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012r., sygn. akt II SA/Wa 2370/11 oraz żądanie wymierzenia organowi grzywny co do swojej istoty są zasadne. Za wykraczające zaś poza zakres przedmiotu niniejszej sprawy Sąd uznał pozostałe żądania skarżącej, które dotyczą merytorycznych zastrzeżeń co do rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz polemiki z organem co do rozumienia posiadanego przez skarżącą węgierskiego tytułu habilitált doktor i jako takie mogą stanowić przedmiot rozpatrzenia przez sąd administracyjny w skardze na konkretne rozstrzygnięcia organu (tu na ostateczne postanowienie z dnia [...] października 2012 r.). Sąd stwierdził, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2370/11 uprawomocnił się w dniu 5 maja 2012 r. W dniu 24 maja 2012 r. organ otrzymał akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem i jego pisemnym uzasadnieniem. Istotnie wcześniej, w dniu [...] maja 2012r., skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku, jednocześnie realizując w tym piśmie zakreślony przez sąd administracyjny obowiązek wyjaśnienia istoty swojego wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. Sąd podkreślił, iż pismo z dnia [...] maja 2012 r. skarżąca złożyła po uprawomocnieniu się wyroku, a nadto w następnych licznych pismach, kierowanych do organu już po otrzymaniu przez organ z sądu administracyjnego akt sprawy, skarżąca permanentnie dopominała się o załatwienie sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie, w tym materiale faktycznym, nie można uznać, aby skarga, wniesiona po upływie blisko trzech miesięcy od daty otrzymania przez organ z sądu administracyjnego akt sprawy, była przedwczesna i niepoprzedzona żądaniami załatwienia sprawy (art. 154 § Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarżąca, żądając załatwienia sprawy, miała prawo wnosić o załatwienie jej zgodnie ze swoim żądaniem. Zgodnie z zakreślonym w przepisie art. 35 § 3 Kpa organ powinien załatwić niniejszą sprawę w terminie nie później niż jednego miesiąca. Jednakże w sprawie doskonale znanej organowi z poprzednich postępowań administracyjnych oraz mając na uwadze wytyczne, zawarte w wyroku z dnia 13 marca 2012 r., w ocenie Sądu trudno uznać niniejszą sprawę za szczególnie skomplikowaną - jakkolwiek i ten termin także został przez organ przekroczony. W przypadku niemożności załatwienia jej w tym terminie należało wyznaczyć dodatkowy termin, wskazując na stosowne przyczyny opóźnienia (art. 36 Kpa ). Tego obowiązku organ także nie wykonał. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność organu, to jest do dnia 17 sierpnia 2012 r. (wpływ do organu przedmiotowej skargi), organ pozostawał w bezczynności, albowiem ani nie wydał w zakreślonym terminie rozstrzygnięcia sprawy, ani nie przedłużył tego terminu stosownie do treści art. 36 Kpa. Naczelny Sąd Administracyjny, na rozprawie, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1665/12 w sprawie ze skargi E. G. na niewykonanie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2370/11, w dniu 13 grudnia 2013 r. wydał wyrok o sygn. akt I OSK 1035/13, którym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądził od E. G. na rzecz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przeprowadził analizy, jakie czynności zostały podjęte przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego po doręczeniu mu wyroku z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2370/11. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w żaden sposób nie odniósł się do tego, czy czynności podejmowane przez organ zmierzały do przewlekłości postępowania, czy też były one uzasadnione okolicznościami sprawy. Wskazać należy, iż oceniając czynności dokonywane przez organ, Sąd nie może poprzestać na twierdzeniu, iż sprawa jest doskonale znana organowi z poprzednich postępowań administracyjnych i dlatego powinna być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 Kpa. Podkreślenia wymaga, iż sam fakt, że zaświadczenie powinno być wydane w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 Kpa) i organ nie wyda w tym terminie zaświadczenia nie oznacza, że organ pozostaje w bezczynności. Niezachowanie tego terminu, a nawet jego wielokrotne przekroczenie, może być bowiem uzasadnione koniecznością podejmowania określonych czynności przez organ, które nie zostały zbadane przez Sąd I instancji. Sąd w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii, a z motywów wyroku nie wynika, aby w ogóle dokonał analizy akt sprawy pod tym kątem. Należy także wskazać, iż w przypadku niemożności załatwienia sprawy w określonym terminie, stosownie do treści art. 36 Kpa, organ winien wyznaczyć dodatkowy termin, podając przyczyny zwłoki - czego w niniejszej sprawie faktycznie nie uczynił. Organ powinien dokonać stosownego przedłużenia terminu i informować o tym stronę, czego nie dokonał. Jednakże w niniejszej sprawie skarżąca nie tylko była informowana o podejmowanych czynnościach, ale także aktywnie w nich uczestniczyła. Dlatego też to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy i nie powinno być decydujące przy ocenie czy organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. W takiej sytuacji, rozpoznając ponownie skargę, Sąd I instancji winien dokonać analizy prawidłowości przeprowadzonego postępowania na podstawie akt sprawy oraz oceny, czy organ pozostawał w bezczynności bądź czy podejmowane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego czynności zmierzały do przewlekłości postępowania, czy też były uzasadnione przedmiotem i specyfiką sprawy oraz koniecznością zapewnienia czynnego udziału strony w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na wstępie należy podać, że stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa, dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy związany jest wykładnią, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania. W tym sensie orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego może pośrednio wiązać sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy co do oceny ustaleń faktycznych, dokonanych przez organy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wydając w dniu 28 kwietnia 2014r. wyrok o sygn. akt II SA/Wa 337/13 był związany wykładnią prawa, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2013r., sygn. akt I OSK 1035/13. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyżej przytoczony przepis wprowadza szczególną sankcję dla organu administracji publicznej za bezczynność w rozpoznaniu sprawy, występującą po wydaniu wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego, mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Regulacja, przewidziana w art. 154 § 1 powołanej ustawy, nie pozostawia sądowi swobody działania, nie przewidując możliwości odstąpienia od wymierzenia organowi grzywny, jeżeli spełnione zostały przesłanki wymienione w tym przepisie. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna z następujących powodów: Za niewykonanie wyroku należy uznać bowiem takie działanie organu, które następuje po zwrocie akt administracyjnych organowi przez sąd administracyjny, lecz pozostaje w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu. Ponadto, o niewykonaniu wyroku może być mowa także w razie niewłaściwej lub opieszałej realizacji obowiązków nałożonych na organ administracji publicznej przez sąd administracyjny. W ocenie Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, powyżej określone okoliczności nie nastąpiły. Z analizy akt wynika, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2370/11, którego niewykonanie skarży E. G. , został doręczony organowi wraz z aktami sprawy w dniu 24 maja 2012 r., natomiast wniosek o jego wykonanie skarżąca złożyła już w dniu [...] maja 2012 r. W tym miejscu podać należy, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu [...] września 2012 r. wydał postanowienie, odmawiające skarżącej wydania zaświadczenia o uznaniu tytułu habillitat, uzyskanego w Republice Węgierskiej, za równoważny z nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej tytułem naukowym profesora lub stopniem naukowym doktora habilitowanego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. W wyniku wniesionej skargi przez E. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 150/13 oddalił skargę. Podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie ma kluczowe znaczenie w sprawie, bowiem zdaniem skarżącej wszystkie działania i wydawane rozstrzygnięcia organu zmierzają do pozbawienia jej należnego prawa, tzn. uznania dyplomu uzyskanego przez nią w Republice Węgierskiej z tytułem przyznawanym na podstawie przepisów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej. Realizując dyspozycję, zawartą w art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącą wykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1035/13, Sąd dokonał analizy prawidłowości przeprowadzonego postępowania na podstawie akt sprawy i nie stwierdził, aby organ pozostawał w bezczynności, czy tez podejmował czynności, które zmierzałyby do jego przewlekłości. W ocenie Sądu uchybienia w terminach zakreślonych w Kpa spowodowane były złożonością sprawy, jak również postawą skarżącej, związaną z przekazywanymi do organu pismami procesowymi, które wielokrotnie nie były związane z przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie może zostać uwzględniona i na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.