II SA/Wa 3662/21
WyrokWSA w Warszawie2022-08-30
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Karolina Kisielewicz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest prawidłowa w sytuacji, gdy czas dojazdu policjanta do miejsca służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego nie przekracza dwóch godzin, licząc od stacji położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji położonej najbliżej miejsca pełnienia służby, bez uwzględnienia czasu dojazdu w obrębie miejscowości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, miejscowość pobliska to taka, z której czas dojazdu do miejsca służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego nie przekracza dwóch godzin, licząc od stacji najbliższej miejscu zamieszkania do stacji najbliższej miejscu służby, bez uwzględniania czasu dojazdu w obrębie miejscowości. W konsekwencji, skoro skarżący ma możliwość dojazdu w czasie nieprzekraczającym dwóch godzin, decyzja o cofnięciu równoważnika pieniężnego była prawidłowa.Stan faktyczny
M.B., policjant i wykładowca akademicki, otrzymał w 2010 r. decyzję przyznającą mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W 2021 r. Komendant-Rektor Wyższej Szkoły w S. uchylił tę decyzję i cofnął uprawnienie, uznając, że M.B. posiada lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej względem miejsca służby, gdyż czas dojazdu środkami publicznego transportu zbiorowego nie przekracza dwóch godzin. M.B. odwołał się do Komendanta Głównego Policji, który utrzymał decyzję w mocy. M.B. zaskarżył tę decyzję do WSA w Warszawie, kwestionując wykładnię pojęcia „miejscowości pobliskiej” oraz ustalenia dotyczące najbliższej stacji kolejowej i czasu dojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z sierpnia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły w S. z maja 2021 r. o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Komendant-Rektor Wyższej Szkoły [...] w S. decyzją z [...] maja 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) i § 1 ust. 1, § 6, § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 946), uchylił własną decyzję z [...] lipca 2010 r. (nr [...]) o przyznaniu M. B. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i "z upływem [...] lutego 2021 r." cofnął funkcjonariuszowi uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść przepisów, na których oparł rozstrzygnięcie. Wyjaśnił, że stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej nie posiadają: lokalu mieszkalnego, o którym mowa w § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Miejscowością pobliską jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe (art. 88 ust. 4 ustawy o Policji).
Komendant-Rektor Wyższej Szkoły [...] w S. dodał, że zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia.
Organ I instancji podał, że w oświadczeniu mieszkaniowym z 1 lipca 2010 r. M. B. wyjaśnił, że posiada lokal mieszkalny przy ul. [...], z którego dojazd do miejsca pełnienia służby publicznymi środkami komunikacji, łącznie z przesiadkami - zdaniem skarżącego - przekracza dwie godziny w obie strony. Po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wezwano skarżącego do złożenia aktualnego oświadczenia mieszkaniowego. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wyjaśnił, że najbliższą stacją początkową oraz końcową dla jego miejsca zamieszkania, wyznaczającą cel jego podróży, jest stacja dworzec PKP O., z którego przejazd do S. - gdzie skarżący pełni służbę i z powrotem trwa 2 godziny i 14 minut. Dlatego zdaniem skarżącego O. nie jest dla niego miejscowością pobliską, co stanowi podstawę do przyznania mu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Odnosząc przywołane przepisy prawa do okoliczności rozpatrywanej sprawy, organ I instancji uznał, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że czas dojazdu z jego miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby przekracza dwie godziny w obie strony, na co wskazuje aktualny rozkład jazdy środków publicznego transportu zbiorowego na trasie O.-S.-O.
Od dnia 1 marca 2021 r., na mocy decyzji Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły [...] w S. z [...] lutego 2021 r. (nr [...]) w sprawie wprowadzenia rozkładu i ewidencjonowania czasu służby policjantów Wyższej Szkoły [...] w S. zmieniono rozkład czasu służby funkcjonariuszy i wskutek tej zmiany skarżący pełni służbę w Wyższej Szkole [...] w S. od 7:45 do 15:45. Z kolei z rozkładu jazdy środków publicznego transportu zbiorowego wynika, że M. B. może korzystać z połączeń ze stacji O. do stacji S. (wyjazd z O. o 6:28 i przyjazd do S. o 7:12, a od 14 marca 2021 r. wyjazd z O. o 6:27 i przyjazd do S. o 7:11), co oznacza, że czas przejazdu na tej trasie wynosi 44 minuty. Natomiast podróż powrotna pomiędzy stacjami S. – O. jest możliwa w godzinach 16:15-17:15 lub 17:25 (tj. 60-70 min), a od 14 marca 2021 r. 16:50-17:31 (tj. 41 min.).
Organ I instancji wyjaśnił, że poruszanie się w obrębie jednej i tej samej aglomeracji miejskiej ma charakter komunikacji miejskiej, która nie wlicza się do czasu miejscowości z jednej miejscowości do drugiej i dlatego na trasie przejazdu z O. do S. należy uwzględniać stację O. jako stację początkową/docelową, ponieważ to z tej stacji wyrusza i przyjeżdża pociąg do S. i ze S. Natomiast przejazd pomiędzy stacjami PKP (w przypadku skarżącego ze stacji O. do stacji O.) i oczekiwanie na przesiadkę nie stanowi etapu dojazdu z jednej miejscowości do drugiej.
To zaś prowadzi do wniosku, że od 1 marca 2021 r. M. B. ma możliwość dogodnego dojazdu na trasie O.-S.-O. nieprzekraczającego dwóch godzin w obie strony, a więc nie posiada uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i w konsekwencji zachodzą podstawy prawne do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, które otrzymał decyzją z [...] lipca 2010 r.
M. B. w piśmie z 10 czerwca 2021 r. złożył do Komendanta Głównego Policji odwołanie od decyzji Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły w S. z [...] maja 2021 r. (nr [...]) wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji nieprawidłową wykładnię art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, a ponadto naruszenie art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 9 i art. 50 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że w sprawie błędnie ustalono jej stan faktyczny uznając Dworzec Główny PKP w O. za przystanek komunikacyjny najbliższy miejscu zamieszkania skarżącego. Tymczasem zdaniem skarżącego najbliższym tej lokalizacji dworcem PKP jest stacja O. i to tę stację należy uznawać za stację początkową na trasie do S. i stację końcową ze S. M. B. wskazał, że na mocy decyzji z [...] lipca 2010 r. (nr [...]) Komendant-Rektor Wyższej Szkoły [...] w S. przyznał mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja została wówczas wydana w oparciu o oświadczenie skarżącego, zgodnie z którym jako miejsce zamieszkania wskazano adres: ul. [...] w O., a jako miejsce pełnienia służby - S. Stan faktyczny co do okoliczności mogących mieć wpływ na wypłacone świadczenie nie uległ zmianie i pozostaje taki sam jak w dniu złożenia oświadczenia, stąd decyzja organu I instancji z [...] maja 2021 r. jest zdaniem skarżącego bezpodstawna.
M. B. zarzucił, że organ analizując rozkład jady pociągów w stałych godzinach od 7:45 do 15:45 nie wziął pod uwagę charakteru służby policjanta-wykładowcy, który wymaga dyspozycyjności także w innych godzinach, również w porach wieczornych, jak i w dniach ustawowo wolnych od pracy, kiedy dojazd na omawianej trasie jest znacznie utrudniony, a czasami niemożliwy.
Odwołujący się podniósł, że wskazanych przez organ godzin dojazdu do miejsca pełnienia służby nie można uznać za dogodne. Nie zapewniają bowiem dojazdu do miejsca pełnienia służby we wszystkie dni, w których zgodnie z grafikiem jest zaplanowana służba, nie uwzględniają dojazdu do przystanku, który jest zlokalizowany najbliżej miejsca zamieszkania funkcjonariusza, a ponadto przejazd wymienionymi przez organ połączeniami wymagałby zakupu dwóch rodzajów biletu u dwóch różnych przewoźników.
Po rozpoznaniu odwołania M. B., Komendant Główny Policji decyzją z [...] sierpnia 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 92 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji i § 1 ust. 1, § 6 i § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy decyzję Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły [...] w S. z [...] maja 2021 r. (nr [...]).
W jej uzasadnieniu podał m. in., że w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji pojęcie "miejscowości pobliskiej" zostało zdefiniowane w sposób precyzyjny. Zgodnie z tym przepisem, jest to miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Zdaniem Komendanta Głównego Policji nie budzi wątpliwości, że do czasu dojazdu użytego w definicji miejscowości pobliskiej w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji nie należy uwzględniać czasu oczekiwania na środek transportu, czy czasu oczekiwania na moment rozpoczęcia służby po przybyciu na miejsce jej pełnienia. Pojęcie "czasu dojazdu" powinno uwzględniać najdogodniejsze dla funkcjonariusza połączenia w powiązaniu z godzinami jego służby, tak aby czas pozostawania poza miejscem zamieszkania był jak najkrótszy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt SA/Sz 1030/03).
Komendant Główny Policji podał, że organ I instancji, prawidłowo przeanalizował czas dojazdu skarżącego na odcinku Dworzec PKP O. oraz Dworzec PKP S., mając na uwadze jego miejsce zamieszkania (O.), miejsce pełnienia służby (S.) oraz godziny pełnienia służby (styczeń – maj 2021 r. 8:00-16:00, od marca 2021 r. 7:45-15:45). Organ odwoławczy stwierdził, że czas przejazdu pomiędzy dworcami (przystankami) w obrębie tej samej miejscowości (O. Z. – O. G.) nie powinien być wliczany do ustalenia czasu dojazdu policjanta z miejscowości, w której funkcjonariusz mieszka do miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Od strony S. czyli z miejscowości pełnienia służby wliczany powinien być czas od przystanku (stacji) w S., najbliżej miejsca pełnienia służby do przystanku (stacji) w O. najbliżej miejsca zamieszkania, ale bez uwzględnienia przesiadek w obrębie miasta O., a także w obrębie miasta S. Jadąc z O., czyli z miejsca zamieszkania, wliczany powinien być czas od odjazdu z przystanku w O. najbliżej miejsca zamieszkania) do przystanku w S. najbliżej miejsca pełnienia służby, ale bez uwzględnienia przesiadek w obrębie miasta S. i w obrębie miasta O. Tak więc, uwzględniając czas dojazdu liczony od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe, czas dojazdu skarżącego do miejsca pełnienia służby i z powrotem nie przekracza 2 godzin w obie strony. To zaś prowadzi do wniosku, że od 1 marca 2021 r. kiedy zmieniono rozkład czasu służby funkcjonariuszy pełniących służbę w Wyższej Szkole [...] w S. oraz biorąc pod uwagę modernizację linii kolejowej nr [...] na trasie O.-S.-O., która spowodowała skrócenie czasu przejazdu na tym odcinku, należy uznać, że M. B. posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej względem miejsca pełnienia służby i w konsekwencji stanowi to przesłankę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Odnosząc się natomiast do argumentacji z odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły [...] w S. z [...] maja 2021 r. (nr [...]), Komendant Główny Policji wskazał, że jego zdaniem organ I instancji zebrał materiał dowodowy sprawy w sposób wyczerpujący i prawidłowo przywołał przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a w konsekwencji uwzględnił okoliczności dogodnego dojazdu pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem pełnienia służby skarżącego, biorąc pod uwagę założenie, że funkcjonariusz powinien przebywać poza miejscem zamieszkania jak najkrócej. Komendant Główny Policji przyznał, że skarżący jako wykładowca może mieć sporadycznie nieregularne godziny pracy, co wynika ze specyfiki pracy nauczyciela akademickiego. Jednak w przeważającej większości prowadzi zajęcia w ustalonych godzinach, tj. odpowiednio: 8:00-16:00 i od 1 marca 2021 r.: 7:45-15:45. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 932/19 Komendant Główny Policji uznał, że jeżeli zasadniczo i w większości przypadków istnieją połączenia publicznymi środkami transportu na trasie z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, którymi czas przejazdu nie przekracza łącznie 2 godzin, to należy uznać, że funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej.
M. B. w piśmie z 15 września 2021 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2021 r. (nr [...]) wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły [...] w S. z [...] maja 2021 r. (nr [...]) oraz o zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania należności w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami.
M. B. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 88 ust. 4 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwą interpretację skutkującą ustaleniem błędnego stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 9 i art. 50 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu postawionych zarzutów skarżący podniósł m. in., że w dniu 21 kwietnia 2021 r. otrzymał wezwanie do złożenia oświadczenia mieszkaniowego, a jako podstawę prawną powyższego wezwania wskazano art. 50 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego powyższy przepis nie może stanowić podstawy złożenia żądania oświadczenia mieszkaniowego, a jedynie wyjaśnień niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jako podstawę faktyczną powyższego wezwania wskazano konieczność ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznanego na mocy decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. (nr [...]). W związku z tym, skarżący podkreślił, że stan faktyczny co do okoliczności mogących mieć wpływ na wypłacone świadczenie nie uległ zmianie od lipca 2010 roku, więc przywołana podstawa faktyczna wezwania również jest nieuzasadniona. Nie zaistniały bowiem żadne nowe okoliczności mogące mieć wpływ na wypłatę lub zmianę wysokości równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
Zdaniem skarżącego organy obu instancji naruszyły w sprawie zasadę prawdy obiektywnej oraz bezstronności wynikające z art. 7 i 8 § 1 k.p.a. Organ stojący na straży praworządności zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i podejmowania w tym celu wszelkich niezbędnych czynności. Tymczasem wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję wstrzymano realizację decyzji z [...] lipca 2010 r. (nr [...]) z dniem [...] marca 2021 r., zakładając tym samym z góry niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie sprawy, jeszcze przed przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego.
M. B. stwierdził, że organy obu instancji nie zrealizowały wskazanego w art. 8 § 2 k.p.a. obowiązku nieodstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania w ten sam sposób spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zdaniem skarżącego Wyższa Szkoła [...] w S. na podstawie oświadczeń mieszkaniowych o tej samej treści nie miała wcześniej wątpliwości interpretacyjnych co do należności przedmiotowego świadczenia.
Zdaniem skarżącego w sprawie naruszono także art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie organów w zakresie należytego i wyczerpującego informowania strony co do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw. M. B. podał, że w rozmowach telefonicznych i osobistych pracownik Wyższej Szkoły [...] w S. powoływał się na posiadaną interpretację radcy prawnego w zakresie niezależności dotychczas wypłacanego stronie świadczenia, która ostatecznie nie znalazła się w aktach amdministracyjnych sprawy.
Skarżący podniósł, że przyjęcie przystanku Dworzec Główny PKP w O. jako najbliższego dla miejsca jego zamieszkania, tj. ul. [...] w O., jest błędne i sprzeczne z załączonymi przez niego wydrukami map ilustrującymi odległości od miejsca zamieszkania, zgodnie z którymi bezsprzecznie najbliższą stacją wobec tej lokalizacji jest przystanek kolejowy Dworzec Zachodni w O. Zdaniem skarżącego organ w żaden sposób nie wyjaśnił i nie wykazał dlaczego jego zdaniem najbliższą stacją wobec miejsca zamieszkania skarżącego jest Dworzec Główny PKP w O. Jest to zdaniem skarżącego sprzeczne z wymogiem ustalenia "dogodnej" trasy dojazdu, która niekoniecznie musi stanowić połączenie najkrótsze, czy najtańsze, bo o "dogodności" tej mogą decydować inne subiektywne czynniki po stronie funkcjonariusza, a nie ocena organu.
Ponadto, zdaniem skarżącego środki transportu na wskazanej przez organ trasie powinny obejmować wyłącznie środki transportu publicznego. Tymczasem organ wskazując przykłady dogodnych połączeń na tej trasie nie oznaczył środków komunikacji jakimi te przejazdy są realizowane. I tak, pierwszy, drugi i czwarty ze wskazanych przejazdów jest realizowany wyłącznie w dni robocze pociągiem spółki [...], a trzeci z przejazdów jest realizowany wyłącznie w dni robocze przez przewoźnika "[...]".
M. B. podkreślił także, że pojęcie "miejscowości pobliskiej" należałoby rozumieć uwzględniając charakter służby policjanta w każdej jednostce, w tym w Wyższej Szkole [...] w S. Natomiast realizacja zadań służbowych w Szkole w S. wymaga gotowości do podjęcia czynności służbowych w każdym czasie, w tym także w godzinach nieskorelowanych ze stałym grafikiem czasu służby (pomiędzy 7:45 a 15:45). Zdaniem skarżącego organ nie uwzględnił konieczności dopasowania dojazdu do miejsca pełnienia służby z rzeczywistym czasem wykonywania obowiązków służbowych, również w sytuacjach wyjątkowych takie jak, m.in. prowadzenie zajęć na studiach zaocznych, kursach specjalistycznych, studiach podyplomowych, udział w konferencjach naukowych, służba na rzecz jednostek terenowych Policji, pełnienie dyżurów dydaktycznych i konsultacji w godzinach poza normatywnymi godzinami służby, czy realizowanie zadań dydaktycznych dla podmiotów zewnętrznych i odbywanie wyjazdów na egzaminy organizowane w miastach wojewódzkich. Powyższe czynności służbowe są wykonywane poza przedziałem godzinowym wskazywanym przez organ, co zostało pominięte przy rozpoznawaniu sprawy. Co więcej, skarżący podkreślił, że obowiązki służbowe takie jak powyższe nie mają charakteru incydentalnego, a są częste i regularne. Dlatego zdaniem skarżącego wskazywany przez organ przedział godzinowy od 7:45 do 15:45 nie odzwierciedla rzeczywistego czasu pełnienia służby.
Reasumując, skarżący wywiódł, że założenia organu poczynione w niniejszej sprawie nie zapewniają dojazdu do miejsca pełnienia służby we wszystkie dni, w których zgodnie z grafikiem jest zaplanowana służba, nie uwzględniają dojazdu do przystanku najbliższego miejscu zamieszkania funkcjonariusza, a ponadto przejazd wymienionymi przez organ połączeniami wymagałby zakupu dwóch biletów miesięcznych u dwóch różnych przewoźników.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżona przez M. B. decyzja z [...] sierpnia 2021 r. którą Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły [...] w S. z [...] maja 2021 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego odpowiada prawu i dlatego jego skarga jest nieuzasadniona.
W skardze do Sądu skarżący zarzucił przede wszystkim organom administracji obu instancji nieprawidłową wykładnię pojęcia "miejscowości pobliskiej" i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że przystanek kolejowy O. jest przystankiem położonym najbliżej miejsca jego zamieszkania, a stacja O. Dworzec Zachodni (PKP) nie może być uwzględniona, gdyż jest tylko stacją dojazdową (przesiadkową) do stacji O. Dworzec Główny. W opinii skarżącego jest to sprzeczne z brzmieniem art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, z którego wynika w sposób jednoznaczny, że chodzi o przystanek (stację) położoną najbliżej miejsca zamieszkania, a więc jego zdaniem stację O. Dworzec Zachodni (PKP).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego zapatrywania skarżącego, ponieważ nie znajduje ono oparcia w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.
Według art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, miejscowością pobliską jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby, bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.
Przepis art. 88 ust. 4 ustawy o Policji odwołuje się do "miejsca zamieszkania", ale nie wyjaśnia tego pojęcia. W tej sytuacji wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa można odwołać się do regulacji zawartej w art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. To zaś prowadzi do wniosku, że powołany przepis przyjmuje kryterium ustalenia "relacji" nie pomiędzy miejscami, lecz pomiędzy miejscowościami. Przyjętym w nim punktem odniesienia jest stacja (przystanek) znajdująca się w każdej z miejscowości. To oznacza, że nie można brać pod uwagę innych bliżej nieokreślonych miejsc zlokalizowanych na ich terenie, takich jak np. przystanek PKP z którego można dostać się na stację, z której odjeżdża pociąg do miejsca pełnienia służby. Kryterium to ma charakter obiektywny i uniwersalny w tym sensie, że jego zastosowanie ma prowadzić do jednoznacznego stwierdzenia, czy określone miejscowości są względem siebie pobliskie.
W konsekwencji z powyższego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że trzeba uwzględniać jedynie czas podróży pomiędzy dwiema miejscowościami, bez przejazdów dokonywanych w obrębie każdej z nich, choćby były one konieczne, by z danej stacji (przystanku) dostać się do tego miejsca znajdującego się w granicach danej miejscowości, w której policjant odpowiednio zamieszkuje lub pełni służbę. W przeciwnym razie, ta sama miejscowość, w której różni funkcjonariusze zamieszkują i pełnią służbę, w zależności od ich konkretnych adresów zamieszkania, w jednym przypadku byłaby uznana za miejscowość pobliską, a w drugim nie (por. wyrok NSA z 9 października 2019 r., sygn. akt I OSK 486/18, LEX nr 2865695, wyrok NSA z 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 540/15).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji.
Zdaniem Sądu, nie są również uzasadnione zarzuty procesowe skargi (art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 9 i art. 50 § 1 k.p.a.). Wbrew zapatrywaniu M. B., organy obu instancji dostatecznie rozważyły wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, istotne dla ustalenia czasu dojazdu skarżącego do miejsca pełnienia służby i z powrotem i w konsekwencji prawidłowo ustaliły najdogodniejsze dla niego względem grafiku czasu służby połączenia na trasie O. Główny – S. – O. Główny, uwzględniając także charakter wykonywanych przez skarżącego obowiązków służbowych.
Z akt sprawy wynika, że skarżący ma możliwość dotarcia do miejsca pełnienia służby pociągiem PKP (g. 6:27-7:11), a z powrotem busem o godzinie 16:15 lub pociągiem PKP o godzinie 16:50, a zatem czas dojazdu nie przekracza w jego sytuacji dwóch godzin w obie strony.
Sąd zgadza się ze skarżącym, że dogodny dojazd, to niekoniecznie dojazd najkrótszy, ale taki, który odpowiada godzinom rozpoczynania i kończenia służby z uwzględnieniem ustawowego prawa do wypoczynku. Godziny wyjazdu i godziny przyjazdu z określonego przystanku muszą być powiązane z godzinami rozpoczęcia i zakończenia służby w taki sposób, aby ewentualnie wyeliminować zbędny czas oczekiwania na rozpoczęcie służby, a po jej zakończeniu - zbędny czas oczekiwania na podróż do miejsca zamieszkania. Jednak z punktu widzenia definicji "miejscowości pobliskiej" nie można wliczać do czasu przejazdu skarżącego do i z miejsca pełnienia służby czasu dojazdu pomiędzy stacją O. Dworzec Zachodni (PKP) a O. Główny. Dlatego wskazane przez organy możliwości dojazdu skarżącego do i z miejsca pełnienia służby potwierdzają, że ich czas nie przekracza dwóch godzin.
Nieuzasadnione są również zarzuty skargi, że organ ustalając rozkład jazdy na trasie powrotnej S.-O. nie mógł alternatywnie uwzględnić przewozów oferowanych przez firmę przewozową [...]. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1343), publiczny transport zbiorowy to powszechnie dostępny, regularny przewóz osób wykonywany w określonych odstępach czasu i po określonej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, publiczny transport zbiorowy może być wykonywany przez operatora publicznego transportu zbiorowego lub przewoźnika spełniających warunki do podejmowania i wykonywania działalności w zakresie przewozu osób określone w przepisach prawa. Dlatego organ ustalając dogodny dla skarżącego przejazd pomiędzy S. a O. mógł uwzględnić przewóz oferowany przez firmę transportową [...] , który został wskazany zresztą jako alternatywa wobec przejazdu realizowanego przez PKP, który nie wymaga od skarżącego zakupu dodatkowego biletu.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącego charakteru pełnionych przez niego obowiązków służbowych Sąd wskazuje, że w jego ocenie organ prawidłowo przyjął, że przesłanki z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji są spełnione, gdy łączny czas dojazdu nie przekracza dwóch godzin w przypadku większości służb pełnionych przez funkcjonariusza. Występujące zatem sporadycznie przypadki prowadzenia przez skarżącego jako wykładowcy akademickiego dodatkowych zajęć (dydaktycznych jak i niedydaktycznych) w innych godzinach, czy w dniach ustawowo wolnych od pracy, wykraczające poza ramy czasowe grafiku służby, nie mogą skutkować uznaniem, że istniejące połączenia na trasie O.-S.-O. nie pozwalają na zakwalifikowanie miejscowości zamieszkania skarżącego jako pobliskiej. Warunkiem uznania miejscowości za pobliską jest bowiem to, aby większość dojazdów w obie strony nie przekraczała dwóch godzin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), stwierdził, że nie ma też podstaw do jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności, które byłby zobowiązany uwzględnić z urzędu.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy procesowej, oddalił skargę M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] maja 2021 r. (nr [...]).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło