II SA/Wa 419/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spraw.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi G.D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Wojewódzki Policji w L. decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) cofnął G.D. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania była informacja o toczącym się postępowaniu przygotowawczym w sprawie popełnienia przez wymienionego przestępstwa określonego w art. 178a § 1 kk w zw. z art. 177 § 2 kk oraz niedopełnienie obowiązku zawiadomienia organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu w terminie, o którym mowa w art. 26 powołanej wyżej ustawy. Organ ustalił, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wymieniony uznany został winnym popełnienia czynu określonego w art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk. Organ podał, że do akt sprawy wpłynął także wyrok Sądu Rejonowego w O. sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2003 r. uznający wymienionego winnym popełnienia czynu określonego w art. 92 § 2 kw (zatarcie ukarania nastąpiło [...] marca 2006 r.) oraz wyrok Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2007 r. uznający wymienionego winnym dokonania czynu określonego w art. 86 § 1 kw (zatarcie ukarania nastąpiło [...] sierpnia 2009 r.). Odwołując się do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji organ wskazał, że ustawodawca jedynie przykładowo wymienił okoliczności uzasadniające obawę, o której mowa w przepisie. Stwierdził, że G.D. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu wodnym. Jako sternik jachtu znajdował się w stanie nietrzeźwości i zezwolił na rejs jachtem osobom nietrzeźwym, które nie miały założonych kamizelek ratunkowych. Takie zachowanie zdaniem organu świadczy o braku poszanowania dla powszechnie obowiązującego prawa, braku świadomości niebezpieczeństwa jakie sprowadza się swoim zachowaniem oraz braku odpowiedzialności. Organ stwierdził, iż choć w przypadku dwóch pozostałych wyroków doszło do zatarcia ukarania, to fakt ten nie stanowi przeszkody do ustalenia, że posiadając pozwolenie na broń wymieniony wyżej również w przeszłości naruszał obowiązujące przepisy prawa. Zdaniem organu dalsze posiadanie broni przez wymienionego nie leży w interesie społecznym. Fakt skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 177 § 2 w zw. z art. 178 § 1 kk podważa wizerunek strony jako osoby praworządnej, a charakter tego przestępstwa czyni uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podważa wiarygodność, że posiadając broń strona nie stworzy zagrożenia dla tych dóbr. Organ wskazał, iż oceny tej nie zmienia pozytywna opinia, jaką strona cieszy się w miejscu zamieszkania, kole łowieckim oraz Zarządzie Okręgowym Polskiego Związku Łowieckiego w P., jak również pozostałe opinie załączone przez stronę. W ocenie organu, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania G.D. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ I instancji zasadnie cofnął pozwolenie na broń. Komendant Główny Policji wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wymieniony uznany został winnym popełnienia czynu określonego w art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk. Podniósł, iż skoro strona została prawomocnie skazana za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, to poza sporem jest, że wymieniony naruszył porządek prawny. W przedmiotowej sprawie obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika z faktu, że będąc pod wpływem alkoholu popełnił czyn prawem zabroniony, wymierzony w bezpieczeństwo w komunikacji, a okoliczności jego popełnienia świadczą o lekceważeniu zasad porządku prawnego, co uzasadnia obawę, że wymieniony może naruszyć ten porządek używając broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odnosząc się do odwołania strony organ wskazał, że katalog okoliczności zobowiązujących organy Policji do cofnięcia pozwolenia na broń nie ma charakteru zamkniętego, a jedynie przykładowy. Organ podkreślił, że celem przepisów prawa określających zasady ruchu lądowego, powietrznego czy wodnego jest także ochrona takich dóbr jak życie czy zdrowie uczestników ruchu. Godząc w te zasady strona swoim zachowaniem stworzyła zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, czego efektem było tragiczne w skutkach zdarzenie z 2008 r. Organ wskazał, iż sąd karny zwrócił uwagę w uzasadnieniu wyroku, że G.D., który posiada uprawnienia żeglarskie od 2005 r. i który na swoim jachcie jest kapitanem, pomimo, iż po wypłynięciu z portu zorientował się, że jego nowo poznani znajomi "nie mają pojęcia o żeglarstwie", kontynuował rejs mając na pokładzie nietrzeźwego pokrzywdzonego i jego kolegę, a także swojego 8 -letniego syna, gdy parametry jachtu wymagały dwuosobowej, wykwalifikowanej załogi. Zdaniem organu popełnienie przez G.D., będącego pod wpływem alkoholu przestępstwa, którego skutki ugodziły w życie i zdrowie innych uczestników ruchu wodnego znosi jego wiarygodność w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W tej sytuacji interes strony postępowania winien ustąpić na rzecz ochrony interesu publicznego, przejawiającego się tym, aby osoby nie przestrzegające porządku prawnego i swoim zachowaniem stwarzające obawy, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, pozwolenia na broń posiadać nie mogły. Pozytywne opinie o wymienionym nie mogły przesądzić o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy. Również wykroczenia w ruchu drogowym popełnione w 2003 i 2007 r. świadczą, że strona lekceważy zasady prawa, co potwierdza zasadność zaliczenia do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. G.D. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Komendanta Głównego Policji zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wskazał, iż organ błędnie przyjął, że samo skazanie za przestępstwo z art. 177 § 2, art. 178 § 1 kk wywołuje zaistnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zarzucił również naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, uwzględniając dowody takie jak opinia w miejscu zamieszkania i środowisku łowieckim oraz prawidłowe przechowywanie broni, a także upływ 2 lat od popełnienia czynu i zachowanie skarżącego przez cały ten okres, które mogą mieć istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że nie popełnił przestępstwa przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu. Ukarany został za czyn z katalogu przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zatem zakwalifikowanie do grona osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie jest obligatoryjne, a wymaga uwypuklenia przesłanek tę obawę uzasadniających. Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom organu, opinie o nim mają znaczenie, gdyż to właśnie środowiska, w których żyje uprawnione są do oceny cech jego charakteru poprzez pryzmat zachowania nie nacechowanego agresją, nieodpowiedzialnością, czy tendencją do czynów przestępczych. W ocenie strony organy Policji nie uprawdopodobniły zagrożenia, jakie skarżący mógłby stworzyć, a jednocześnie nie uwzględniły dowodów świadczących pozytywnie o stronie. Komendant Główny Policji, odnosząc się do zarzutów skargi przywołał dotychczasowe ustalenia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195 ze zm.). Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1 -6. Natomiast w myśl drugiego z nich, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z treści powołanych przepisów wynika zatem, iż niezbędną przesłanką obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń jest wystąpienie uzasadnionej obawy użycia jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Należy jednocześnie zauważyć, że ustawodawca w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 2 wprost powiązał zaistnienie przesłanki "uzasadnionej obawy" ze skazaniem prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo toczącym się postępowaniem karnym o popełnienie takich przestępstw. Wobec rozbieżności w orzecznictwie, Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 18 listopada 2009 r., na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt II OPS 4/09), zgodnie z którą skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, poprzez sam fakt tego skazania, osobę taką zalicza do kręgu osób, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odniesieniu natomiast do osób, wobec których dopiero toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, orzecznictwo pozostaje niejednolite. Pojawiają się bowiem poglądy, że analogicznie jak w stosunku do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za wymienione przestępstwa, do osób wobec których toczy się postępowanie karne o ich popełnienie, zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Prezentowane są też poglądy odmienne, które akcentują wyraźną różnicę pomiędzy prawomocnym skazaniem, a toczącym się postępowaniem karnym, z uwagi choćby na zasadę domniemania niewinności i w konsekwencji konieczność wykazania, że "uzasadniona obawa", biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w danym przypadku występuje. Należy podkreślić, na co zwraca uwagę organ w zaskarżonej decyzji, że wymieniony w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 katalog okoliczności zobowiązujących organy Policji do cofnięcia pozwolenia na broń, nie ma charakteru zamkniętego, a jedynie przykładowy. Zatem skazanie prawomocnym wyrokiem za popełnienie czynu, który nie stanowi przestępstwa przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, nie wyklucza uznania, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ma to miejsce zwłaszcza w sytuacji, gdy jednym ze znamion przestępstwa jest nietrzeźwość sprawcy, czego potwierdzeniem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2024/09 (Lex nr 597476), w myśl którego "skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy, powinny być traktowane jako przesłanki spełniające dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, których wystąpienie winno skutkować cofnięciem pozwolenia na broń". Podobne stanowisko zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2026/09 (Lex nr 598794, Palestra 2010/7 – 8/267) i z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 783/09 (Lex nr 597856). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że G.D. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] lutego 2010 r. sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa określonego w art. 177 § 2 kk w zb. z art. 178 § 1 kk polegającego na tym, że "dnia [...] września 2008 r. na terenie Z. gm. W. woj. [...] umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu wodnym w ten sposób, że będąc sternikiem jachtu typu [...] o nawie "[...]", będąc w stanie nietrzeźwości prowadzącym do stężenia o godz. 14.21 w wysokości 0,79 mg/l, o godz. 14.44 – 0,81 mg/l, o godz. 14.56 – 0,82 mg/l alkoholu etylowego/litr wydychanego powietrza, o godz. 18.40 – 1,1 promila i o godz. 19.40 - 0,9 promila alkoholu we krwi, zezwolił na rejs jachtem nietrzeźwych L.Z. i K.G., nie dopełnił wymaganej kontroli nad zachowaniem się załogi, dopuścił do rejsu członków załogi bez założonych kamizelek ratunkowych i pozwolił na samowolne poruszanie się po jachcie L.Z., w wyniku czego poruszający się po pokładzie dziobowym bez kamizelki ratunkowej L.Z. wypadł za burtę i utonął", na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat, grzywnę w wysokości 3000 zł, a nadto orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia jachtów żaglowych i motorowych w strefie ruchu wodnego na okres 2 lat. Powyższe skazanie świadczy o skrajnej nieodpowiedzialności skarżącego i lekceważącym stosunku do obowiązujących przepisów prawa, a tym samym utracie rękojmi użycia broni w sposób zgodny z zasadami bezpieczeństwa i porządku publicznego. Należy bowiem podkreślić, iż w polskim systemie prawnym prawo do posiadania broni jest atrybutem władztwa państwowego i swoistym przywilejem podlegającym ścisłej reglamentacji wyznaczonej przepisami ustawy o broni i amunicji. Jest też wyrazem zaufania Państwa do posiadacza broni, że jego zachowanie i tryb życia nie wzbudzi wątpliwości czy tez obaw związanych z posiadanym uprawnieniem. Niewątpliwie fakt skazania G.D. za przestępstwo, którego jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy, takie zaufanie podważa. Nie bez znaczenia jest ponadto okoliczność, podnoszona przez organy Policji, że skarżący wcześniej także wchodził w kolizje z prawem polegające na łamaniu przepisów prawa o ruchu drogowym i ponosił z tego tytułu konsekwencje prawne, zaś właściwych wniosków nie wyciągnął. Nie można również tracić z pola widzenia tragicznych skutków postępowania skarżącego jako sternika jachtu, jego zachowania w trakcie zdarzenia oraz bezpośrednio po nim. To, że w momencie problemów na łódce o pomoc zwrócił się do przypadkowych i nietrzeźwych załogantów, zaś po wypadnięciu za burtę jednego z nich nie wezwał pomocy, rozpoczynając poszukiwania na własną rękę, świadczy co najmniej o lekkomyślności. Takie zachowanie z pewnością wzmacnia przedmiotową "uzasadnioną obawę" użycia broni w celu sprzecznym z określonymi w ustawie o broni i amunicji zasadami. W takiej sytuacji nie sposób zgodzić się z zarzutem skarżącego błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy mając również na uwadze, że orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje w kierunku zaostrzenia wymogów stawianych osobom ubiegającym się o pozwolenie na broń lub takie pozwolenie posiadającym. Dowodem na to jest niewątpliwie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 11, poz. 195 ze zm.), która z dniem 10 marca 2011 r. zmienia brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Obecnie przepis ten stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 77 i 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dowodów korzystnych dla skarżącego w postaci opinii z miejsca zamieszkania i środowiska łowieckiego oraz prawidłowego przechowywania broni. W przypadku bowiem zaistnienia przesłanki "uzasadnionej obawy", cofnięcie pozwolenia na broń ma charakter obligatoryjny, do czego odniósł się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Oznacza to prymat interesu społecznego nad interesem strony, a przedmiotowe korzystne dla strony okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.