II SA/Wa 43/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi E.T. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie właściwości miejscowej do rozpoznania wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego oddala skargę Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwałą z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] podjętą na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W., stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 420), § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725.) oraz § 22 ust 1 i § 24 ust. 1 uchwały nr LVIIl/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) stwierdził, że nie jest właściwy miejscowo do rozstrzygnięcia wniosku E. T. o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W. W uzasadnieniu wskazanej uchwały organ nadmienił, że E. T., ostatni adres stałego zameldowania i zamieszkania posiadała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. mieszczącym się w Dzielnicy [...]. Z uwagi na eksmisję z tego lokalu skarżąca wraz z mężem od 2013 r. przebywała w nieruchomości przy ul. [...] w W. pod opieką Kancelarii [...]. Wobec powyższego organ stwierdził, że nie jest właściwy miejscowo do rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. E. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. Nadmieniła, że 3 lata temu została wraz z mężem eksmitowana z mieszkania komunalnego znajdującego się w Dzielnicy [...]. Następnie otrzymała na [...] dni miejsce w hotelu robotniczym. W dalszej kolejności skarżąca wraz z mężem została przyjęta do Domu dla Bezdomnych mieszczącym się w Dzielnicy [...]. Placówka ta jest prowadzona przez Stowarzyszenie [...]. W placówce skarżąca zamieszkuje do chwili obecnej. Skarżąca nadmieniła także, iż cierpi na zaburzenia [...], zaburzenia [...]. Jest osobą bezdomną i uzyskuje dochód [...] zł, nie posiada też innego lokalu, w którym mogłaby zamieszkać. Centrum życiowe skarżącej znajduje się zatem w Dzielnicy [...]. Skarżąca podkreśliła, że nie przybywa w dzielnicy [...], nie może zatem ubiegać się o lokal w tej dzielnicy. Podała, że uiszcza co miesiąc opłatę w wysokości [...] zł za pobyt w obecnym miejscu zamieszkania oraz nie zajęła wspomnianego lokalu samowolnie, zatem spełnia wszystkie przesłanki kwalifikujące do wpisania na listę osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu w Dzielnicy [...] W. W treści odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga w zakresie, w jakim domaga się stwierdzenie, iż zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, jest niezasadna. Niniejsza sprawa mieści się w kategorii spraw wskazanych w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i podległych kognicji sądów administracyjnych, albowiem zaskarżona uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie (porównaj: uchwała NSA podjęta w składzie 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r. w sprawie I OSP 4/08 oraz wyrok NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I OSK 866/11 i wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 908/11; WSA w Olsztynie z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 649/11; WSA we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 9/10; WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 760/15). Powyższe powoduje, iż dla zachowania prawa do wniesienia skargi niezbędne jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie wskazanym w art. 52 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co zostało w niniejszej spawie przez skarżącą dochowane. Istota zaskarżonej uchwały sprowadza się do uznania się przez Zarząd Dzielnicy [...] W. za organ niewłaściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku E. T. o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...] W., z uwagi na treść § 22 ust. 1 Uchwały nr LA/lll/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. § 22 ust. 1 Uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. stanowi, iż: "1. Wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych – w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania." Zatem dla ustalenia właściwości miejscowej zarządu danej dzielnicy [...] W. do rozpatrzenia spawy, należy wyjaśnić, czy urząd danej dzielnicy jest właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Natomiast gdy wnioskodawca jest osoba bezdomną i nie posiadającą ostatniego miejsca zamieszkania w W. – właściwym będzie każdy urząd dzielnicy [...] W. Norma § 22 ust. 1 powyższej Uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy odwołuje się do pojęcia zamieszkania. Zgodnie z art. 25 Kodeksy cywilnego pojęcie to definiuje się jako miejsce, w którym osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Art. 28 k.c. stwierdza, iż można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. W wyroku NSA z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2172/14 wskazano: "O miejscu zamieszkania decydują występujące łącznie dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości (corpus, tj. czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego pobytu (animus, tj. czynnik wewnętrzny). Jeśli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę miejsca zamieszkania. Zamiar stałego pobytu może przejawiać się poprzez zlokalizowanie w danej miejscowości tzw. stałego ogniska domowego, co oznacza m.in. zakup domu, czy mieszkania. O miejscu zamieszkania nie przesądza wyłącznie samo zatrudnienie w danej miejscowości. Przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu chodzi nie tylko o związki natury ekonomicznej, ale też emocjonalnej, czy rodzinnej. Faktyczne przebywanie w danej miejscowości nie może być rozumiane jedynie, jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych czy zarobkowych, ale musi mieć ono jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Przebywanie w miejscowości bowiem musi wiązać się ze skupieniem w niej życiowej aktywności, związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną." Organ wskazał, iż E. T. nie zamieszkuje na terenie dzielnicy [...] a ostatnim miejscem zamieszkania wnioskodawczyni była dzielnica [...] (lokal nr [...] przy ul. [...] w W.). Zgromadzony w aktach sprawy materiał wskazuje, że ostatnim miejscem stałego zameldowania i zamieszkania skarżącej był ww. lokal mieszkalny położony na terenie dzielnicy [...]. Skarżąca w 2013 r. została z powodu zadłużenia wyeksmitowana z tego lokalu do pomieszczenia tymczasowego w W. na okres 3 miesięcy. Następnie skarżąca przeniosła się wraz z mężem do ośrodka dla bezdomnych prowadzonego przez Kancelarię [...], położonego przy ul. [...] w W., dzielnicy [...]. W ośrodku tym skarżąca przebywa od 2013 r. Początkowo – do 2016 r. – skarżąca przebywała tam wraz z mężem. Mąż skarżącej zmarł w dniu [...] października 2016 r. W ośrodku dla bezdomnych skarżąca zajmuje 1 pokój i płaci za to [...] zł miesięcznie. W ocenie Sądu pobytu skarżącej w ośrodku dla bezdomnych nie można uznać za pobyt w miejscu zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. Brak jest bowiem w opisanej sytuacji elementu "animus", tj. zamiaru stałego pobytu. Już sam charakter pomocy udzielanej przez ośrodek ("[...]") osobom bezdomnym wskazuje na brak możliwości przyjęcia, że osoby tam przebywające czynią to z zamiarem stałego pobytu. Na brak zamiaru stałego pobytu wskazuje też złożenie przez skarżącą wniosku o najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...] W. W świetle powyższych okoliczności zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. stwierdzająca, że Zarząd tej dzielnicy nie jest właściwy miejscowo do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego lokalu [...] W. jest zgodna z obowiązującym prawem. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.