II SA/Wa 504/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi małoletniego K. S. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego I. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej "Prezes ZUS") utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] odmawiającą przyznania małoletniemu K. S. renty rodzinnej w drodze wyjątku. Decyzja ta została wydana w następujący okolicznościach faktycznych: Wnioskiem z dnia [...] lipca 2022 r. I. S. wystąpiła do Prezesa ZUS o przyznanie jej małoletniemu synowi . S. renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu R. S.. Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Prezes ZUS odmówił przyznania świadczenia. W podstawie prawnej organ podał art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 504, z późn. zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że przyznanie renty rodzinnej na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwe, jeżeli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki: - jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, - nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, - nie ma niezbędnych środków utrzymania. Organ wyjaśnił, że warunki określone w art. 83 ustawy muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wskazał również, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. W związku z tym w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega spełnienie powyższych warunków przez osobę zmarłą, a następnie przez wnioskodawcę - członka rodziny osoby zmarłej. Prezes ZUS stwierdził, że z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że udokumentowano jedynie 8 lat, 5 miesięcy i 13 dni łącznych okresów składkowych i nieskładkowych ojca dziecka, który zmarł w wieku 47 lat. Ponadto w 10-leciu przypadającym przed dniem śmierci ojca dziecka, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentowano tylko 2 lata, 3 miesiące i 23 dni okresów składkowych. Organ podniósł, że pierwsze udowodnione objęcie ubezpieczeniem społecznym ojca dziecka nastąpiło [...] listopada 1997 r., tj. w wieku 23 lat. Zdaniem organu nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż w latach 2002-2007, 2010-2019 wystąpiły przerwy w wykonywaniu przez ojca dziecka zatrudnienia lub innej działalności popartej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W ocenie Prezesa ZUS, w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w przerwach w ubezpieczeniu wobec ojca dziecka nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy i nie zostały wykazane żadne inne szczególne okoliczności uniemożliwiające wykonywanie zatrudnienia oraz objęcie ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Organ wyjaśnił przy tym, że przez szczególne okoliczności rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu ubezpieczenia. Dodatkowo organ wskazał, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty rodzinnej w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna. Wykazany dochód przypadający na jednego członka rodziny, nie wskazuje, aby małoletnie dziecko pozostawało bez niezbędnych środków utrzymania. Reasumując Prezes ZUS stwierdził, że w tym stanie faktycznym, nie znajduje podstaw do przyznania małoletniemu dziecku renty rodzinnej na mocy przepisu art. 83 ww. ustawy. Od powyższej decyzji I. S. - przedstawiciel ustawowy małoletniego -złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym wyjaśniła, że rozstał się z ojcem jej dziecka, albowiem miał on wiele kłopotów egzystencjalnych takich jak: depresja, próby samobójcze, lekomania, czy alkoholizm. Był on leczony w szpitalu w [...] oraz u różnych psychologów i psychiatrów. Ponadto wskazała, że nigdy nie była żoną zmarłego i nie może uzyskać dokumentacji ze szpitala w [...]. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn.zm.), dalej "k.p.a.", Prezes ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że przy ustalaniu prawa do świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej brany jest pod uwagę łączny okres ubezpieczenia na przestrzeni całego życia pracownika. Okres ten powinien być adekwatny do jego wieku, a niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania świadczenia winno wynikać ze szczególnych okoliczności niezależnych od ubezpieczonego i niemożliwych do pokonania. Prezes ZUS ponownie podniósł, że w 10-leciu przed dniem śmieci ojca dziecka, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentowano tylko 2 lata, 3 miesiące i 23 dni okresów składkowych. W ocenie organu przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje niewielki okres, który dodatkowo muszą usprawiedliwiać szczególne okoliczności. Z posiadanej dokumentacji wynika, że od [...] stycznia 2002 r. do [...] sierpnia 2007 r. oraz od [...] maja 2010 r. do [...] października 2019 r., ojciec dziecka nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. We wskazanych okresach nie była wobec ojca dziecka orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia. Nie zostały udokumentowane również inne zdarzenia zewnętrzne, niezależne od woli ubezpieczonego, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec. Odnosząc się do zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentacji wskazującej, że przyczyną niewykonywania pracy przez ojca dziecka był stan zdrowia psychicznego, Prezes ZUS podniósł, że samo istnienie choroby nie zawsze jest równoznaczne z niezdolnością do pracy. Subiektywne odczucia co do stanu zdrowia oraz braku możliwości wykonywania pracy z uwagi na zdrowie nie stanowią usprawiedliwienia dla braku odpowiedniego okresu ubezpieczenia. Organ wyjaśnił, że przy ustaleniu początków niezdolności do pracy nie można opierać się na dowolnych przypuszczeniach, lecz konieczne są dowody zawierające dokładne dane, pozwalające na niewątpliwe bądź z przeważającym prawdopodobieństwem ustalenie daty lub czasu powstania niezdolności. Dalej wskazał, że po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym i pozyskaniu dokumentacji medycznej z placówki wskazanej we wniosku, lekarz orzecznik ZUS [...] sierpnia 2023 r. wydał orzeczenie, z którego wynika, że przed dniem zgonu ojca dziecka nie istniała niezdolność do pracy. Przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był zatem stan zdrowia. Prezes ZUS podał również, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty rodzinnej w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna. Organ stwierdził, że dochód dwuosobowej rodziny małoletniego stanowi wynagrodzenie jego matki z tytułu zatrudnienia z ostatnich 3 miesięcy (wrzesień, październik, listopad) w kwocie 8 934,13 zł. Średnia została ustalona na podstawie raportów złożonych przez płatnika składek. Dochód przypadający na jedną osobę w rodzinie wynosi 4 467,06 zł. Dochód ten nie pozwala stwierdzić, że małoletnie dziecko pozostaje bez niezbędnych środków utrzymania. Organ podkreślił, że pojęcie "niezbędnych środków utrzymania" jako przesłanka do przyznania świadczenia w drodze wyjątku nie jest zdefiniowane w ustawie emerytalnej. Odwołując się do orzecznictwa organ wskazał, że w celu ustalenia tego kryterium należy posiadane środki utrzymania oceniać na tle wysokości najniższej emerytury, która od 1 marca 2023 r. wynosi 1 588,44 zł brutto. Prezes ZUS zauważył, że przepis art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od wykazania braku niezbędnych, a nie niewystarczających środków utrzymania. Ocena sytuacji materialnej osób ubiegających się o świadczenie na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej przez pryzmat osiąganych dochodów jest najbardziej obiektywna. Obiektywizmu tej oceny nie zapewniłoby posłużenie się jako kryterium głównym wydatkami. W związku z powyższym, po ponownym przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy pod kątem przesłanek wynikających z art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej, w ocenie organu nie można przyznać małoletniemu renty rodzinnej w drodze wyjątku. Na powyższą decyzję K. S., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego I. S., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisu prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie zachodzą szczególne okoliczności dla przyznania małoletniemu renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenie pełnego i rzetelnego stanu faktycznego zachodzącego w przedmiotowej sprawie, w szczególności poprzez: a) pominięcie i nie odniesienie przesłanki szczególnych okoliczności, o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS do indywidualnej sytuacji dotyczącej zmarłego ojca małoletniego, związanej z jego sytuacją zdrowotną, a w konsekwencji błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzi przesłanka szczególnych okoliczności, skutkująca niespełnieniem warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia; b) niezbadanie w sposób dostateczny indywidualnej sytuacji materialnej skarżącej i małoletniego, z uwzględnieniem nie tylko dochodów i źródeł utrzymania, ale w szczególności niezbędnych kosztów i wydatków ponoszonych, w związku z zaspokojeniem jego podstawowych potrzeb i w konsekwencji błędne przyjęcie, że małoletni posiada niezbędne środki utrzymania. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2023 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania. Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów: 1. pełnej historii choroby R. S. z okresu od 2011 r. na fakt przyczyn braku możliwości podjęcia zatrudnienia przez ojca małoletniego, jego niezdolności do pracy, okresu tej niezdolności, stanu zdrowia, podejmowania przez niego w ww. okresie prób walki z chorobą, stosowanego leczenia; 2. dokumentów potwierdzających rzeczywistą sytuację materialną małoletniego, tj. źródeł utrzymania i wysokości dochodów przy uwzględnieniu ponoszonych kosztów i wydatków niezbędnych z uwagi na zaspokajanie jego podstawowych potrzeb. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wnioskując do organu o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku wskazała, że przyczyną pozostawania bez zatrudnienia i przerw w zatrudnieniu zmarłego były przewlekłe zaburzenia psychiczne spowodowane wieloletnim uzależnieniem od alkoholu i leków nasennych oraz uspokajających przez ojca małoletniego, które powodowały brak możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia. Na te okoliczności została przedłożona stosowna dokumentacja medyczna zmarłego. Pomimo jednak powoływania tych okoliczności, dotyczących indywidualnej sytuacji ojca małoletniego, organ nie odniósł się do nich dostatecznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, poprzestając wyłącznie na stwierdzeniu, iż z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2023 r. wynika, że przed dniem zgonu ojca dziecka nie istniała niezdolność do pracy, a zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie mógł być stan zdrowia. Organ zaś nie odniósł się w żaden sposób do kwestii okoliczności związanych z zaburzeniami psychicznymi i uzależnieniem zmarłego oraz możliwości uznania ich jako okoliczności szczególnych w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o FUS, uniemożliwiających przezwyciężenie przeszkód w podjęciu i wykonywaniu zatrudnienia. Ww. okoliczności dotyczące stanu faktycznego nie zostały przez organ szczegółowo wyjaśnione i zbadane. Skarżąca wskazała, że istotną kwestię stanowiło ustalenie, czy bezrobocie zmarłego i niewypracowanie przez niego okresu uprawniającego do uzyskania renty w trybie zwykłym były wynikiem okoliczności, których nie mógł przezwyciężyć, czy też świadomym wyborem związanym z chorobą alkoholową. Samo stwierdzenie choroby alkoholowej nie może bowiem determinować negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku. W przypadku ojca małoletniego, to nie sama choroba alkoholowa powodowała niemożność podjęcia i wykonywania zatrudnienia, a wywołane przez nią i uzależnienie od leków uspokajających i nasennych, zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania. Ponadto organ w ogóle nie wziął pod uwagę, że zmarły co najmniej od 2011 r. podejmował próby leczenia odwykowego, był wielokrotnie detoksykowany i objęty terapiami. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ nie przenalizował dostatecznie m.in. sytuacji materialnej małoletniego Jedynym jej źródłem dochodu jest wynagrodzenie za pracę, przy tym nie w takiej wysokości jak wskazał to organ rentowy w uzasadnieniu decyzji. Skarżąca wyjaśniła, że jej przeciętne wynagrodzenie z dwunastu miesięcy wynosi 7 838,51 zł brutto. Z uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę ponoszone są stałe comiesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego, tj. np. czynsz za lokal mieszkalny około 633 zł, opłaty eksploatacyjne związane z lokalem, opłata za prąd - 150 zł, telefon, internet, telefon - ok. 350 zł, spłata kredytu hipotecznego CHF - około 1 000 zł, wydatki na szkołę, w tym posiłki w szkole - około 370 zł, wyżywienie - 1600 zł, środki czystości - 200 zł, odzież - 150 zł. Skarżąca zauważyła przy tym, że wraz z synem mieszka w [...], gdzie koszty utrzymania są dużo wyższe niż w mniejszych miastach i wsiach. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Z treści tego przepisu wynikają cztery przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, które wyznaczają jednocześnie granice uznania administracyjnego. Po pierwsze, przesłanka bycia ubezpieczonym lub pozostałym po ubezpieczonym członkiem jego rodziny. Po drugie, niespełnianie wymagań dających prawo do emerytury lub renty na zasadach ogólnych musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami. Po trzecie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku. Po czwarte, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość. Świadczenia z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie mają charakteru roszczeniowego. Są finansowane z budżetu państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie to przyznaje Prezes ZUS, działając w ramach uznania administracyjnego, o ile spełnione są przesłanki wymienione w art. 83 ust. 1 owej ustawy. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, organ prawidłowo wywiódł, że nie zostały spełnione przesłanki, określone w art. 83 ust. ustawy, gdyż dochód rodziny małoletniego dziecka przekraczał kwotę najniższej emerytury, obowiązującej w dacie orzekania przez organ, a co za tym idzie nie można uznać, iż skarżący nie ma niezbędnych środków utrzymania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że sytuację materialną osoby ubiegającej się o świadczenie należy ocenić porównując ją z wysokością świadczeń, określonych w przepisach jako minimalne (por. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1205/19, Lex nr 3025696; 15 listopada 2012 r., sygn. I OSK 2248/12, Lex nr 1291381; 19 maja 2011 r., sygn. I OSK 292/11, Lex nr 1081017; 27 września 2006 r., sygn. I OSK 1112/06, Lex nr 321169). Ocena sytuacji materialnej osób ubiegających się o świadczenie na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez pryzmat osiąganych dochodów, jest bowiem najbardziej obiektywna. Uznaje się, że najniższe świadczenie emerytalno-rentowe przyznawane w trybie zwykłym, umożliwia zabezpieczenie podstawowych potrzeb uprawnionej osoby. Chodzi przy tym jedynie o potrzeby natury podstawowej, które swym zakresem mogą znacznie odbiegać od potrzeb w szerszym znaczeniu. Jedną z przesłanek uprawniających do przedmiotowego świadczenia jest bowiem brak niezbędnych środków utrzymania w znaczeniu podstawowym. Punktem odniesienia dla oceny dochodów rodziny jest zatem, jak już wyżej napisano, najniższa emerytura, która na datę wydania zaskarżonej decyzji wynosiła 1 588,44 zł brutto. Średni dochód rodziny małoletniego z trzech miesięcy poprzedzających datę wydania zaskarżonej decyzji ustalony przez organ wynosił natomiast 8 934,13 zł brutto, a na członka rodziny przypadało 4 467,00 zł. Jest to więc kwota przekraczająca wysokość najniższej emerytury. W skardze skarżąca podnosi, że jej przeciętne wynagrodzenie z dwunastu miesięcy jest niższe niż wskazane przez organ i wynosi 7 838,51 zł. Nawet jednak biorąc pod uwagę tę kwotę dochód ten na jednego członka rodziny jest wyższy niż kwota najniższej emerytury. Mając na względzie to, że określone w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przesłanki przyznania świadczenia w drodze wyjątku muszą być spełnione kumulatywnie oraz wobec ustalenia, że małoletnie dziecko ma niezbędne środki utrzymania, bez znaczenia pozostawało, czy w niniejszej sprawie wnioskodawca nie spełnił warunków ustawowych do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym na skutek szczególnych okoliczności. Sąd zdaje sobie sprawę jak duże są potrzeby uczącego się dziecka, niemniej jednak przedmiotowe świadczenie nie ma znaczenia kompensacyjnego ani odszkodowawczego, lecz ma zupełnie wyjątkowy charakter, czyli tylko, w wyjątkowych sytuacjach, "wyrównujący" brak niezbędnych środków utrzymania w znaczeniu podstawowym. Podsumowując, Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania uznał, że brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Zaskarżona decyzja mieści się w ramach uznania administracyjnego, a granice tego uznania nie zostały przez Prezesa ZUS przekroczone. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaznaczyć również należy, że w przypadku, gdyby doszło do zmiany wysokości osiąganych przez przedstawiciela ustawowego skarżącego dochodów, możliwe jest wystąpienie z ponownym wnioskiem o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku z powołaniem się na nowe okoliczności faktyczne. Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze, albowiem w sprawie nie było żadnych istotnych wątpliwości, które miałyby być wyjaśnione przy pomocy dowodu z dołączonych do skargi dokumentów. Zgodnie natomiast z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z związku z tym, że w niniejszej sprawie wystarczającym powodem odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku było niespełnienie przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania, przeprowadzenie dowodów na okoliczność przeszkód w podjęciu zatrudnienia przez ojca małoletniego, jego niezdolności do pracy, okresu tej niezdolności, stanu zdrowia, podejmowania prób walki z chorobą oraz stosowanego leczenia, byłoby niecelowe. Z kolei do oceny istnienia przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania wystarczające były ustalenia organu co do wysokości uzyskiwanych przez skarżącą dochodów. Jak słusznie zauważa organ w zaskarżonej decyzji ocena sytuacji materialnej osób ubiegających się o świadczenie na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej przez pryzmat osiąganych dochodów jest najbardziej obiektywna. Obiektywizmu tej oceny nie zapewniłoby posłużenie się jako kryterium głównym wydatkami. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.