II SA/Wa 534/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-22
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Piotr Borowiecki, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu pracownika w pracach terenowych, wydane przez Kierownika Misji, stanowi decyzję administracyjną, która może być przedmiotem postępowania administracyjnego przed Rektorem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie Kierownika Misji o zawieszeniu pracownika w pracach terenowych nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem z zakresu administracji publicznej, rozstrzygającym o prawach i obowiązkach skarżącego wynikających z przepisów prawa. W związku z tym Rektor Uniwersytetu zasadnie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ sprawa nie miała charakteru administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący F. T. został zawieszony w pracach terenowych Misji decyzją Kierownika Misji. Po wniesieniu odwołania i ponaglenia, Rektor Uniwersytetu odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, uznając, że decyzja Kierownika Misji nie jest decyzją administracyjną. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. i błędną odmowę wszczęcia postępowania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi F. T. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. Rektor Uniwersytetu [...] (dalej także: "Rektor U[...]" lub "organ"), działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku F. T. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") z dnia [...] grudnia 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. odmawiającym wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zawieszenia skarżącego w pracach terenowych [...] Misji [...] - utrzymał w mocy w/w postanowienie z dnia [...] grudnia 2020 r.
Zaskarżone postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia [...] maja 2020 r. skarżący F. T. wniósł do Rektora Uniwersytetu [...] odwołanie od decyzji Kierownika [...] Misji [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie zawieszenia skarżącego w pracach terenowych [...] Misji [...] (dalej także: "Misja") z uwagi na niezastosowanie się skarżącego do prośby p.o. Dyrektora Centrum [...] Uniwersytetu [...] dra A. O. dotyczącej nieeskalowania konfliktu skarżącego z mgr K. B. Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji i przywrócenie go do prac terenowych w ramach wspomnianej Misji.
W piśmie z dnia [...] października 2020 r. skarżący, działając na podstawie art. 37 k.p.a., wniósł ponaglenie w przedmiocie uchybienia terminów określonych w art. 35 k.p.a. przy rozpatrywaniu przez organ wskazanego wyżej odwołania skarżącego.
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata wniósł o niezwłoczne rozpatrzenie jego ponaglenia z dnia [...] października 2020 r, w przedmiocie rozpatrzenia wniesionego w dniu [...] maja 2020 r. odwołania od decyzji kierownika [...] Misji [...] dotyczącej zawieszenia go w pracach terenowych Misji.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. Rektor U[...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. od decyzji Kierownika [...] Misji [...] dotyczącej zawieszenia skarżącego w pracach terenowych Misji, wskazując, że przedmiot żądania skarżącego nie jest sprawą administracyjną.
W uzasadnieniu postanowienia Rektor U[...], powołując się na brzmienie art. 61a § 1 k.p.a. - wskazał, że postępowanie administracyjne nie może być wszczęte, jeśli przedmiot żądania strony skarżącej nie dotyczy sprawy administracyjnej załatwianej w drodze administracyjnej.
Rektor U[...] uznał, że z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. Organ zauważył bowiem, że przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 478, dalej także: "P.s.w.n.") wyraźnie regulują przypadki, w jakich wydawana jest decyzja administracyjna, oraz wskazują organ, który w tych przypadkach wydaje decyzję. Organ stwierdził, że decyzja Kierownika [...] Misji [...] nie należy do tych przypadków.
W tej sytuacji, Rektor U[...] stwierdził, że sprawa będąca przedmiotem odwołania skarżącego nie jest sprawą administracyjną, w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., zaś zaskarżona decyzja Kierownika [...] Misji [...] nie jest decyzją administracyjną wydaną na zakończenie postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 104 § 1 i 2 k.p.a.
Przedmiotowe postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu [...] grudnia 2020 r.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, powołując się na przepis art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zwrócił się do Rektora U[...] z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem w/w postanowienia Rektor U[...] z dnia [...] grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia, oceniając charakter spornego rozstrzygnięcia Kierownika [...] Misji [...] o zawieszeniu skarżącego w pracach terenowych Misji, strona skarżąca stwierdziła, że jakkolwiek decyzja Kierownika [...] Misji [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nie zawiera wszystkich elementów składowych decyzji administracyjnej, o których mowa w art. 107 k.p.a., to jednak zauważyć należy, że wskutek jej wydania została rozstrzygnięta indywidualna sprawa kreująca status prawny skarżącego. Skarżący wskazał, że decyzja w przedmiocie zawieszenia go w pracach terenowych wspomnianej Misji stanowi konkretyzację w indywidualnej sprawie wobec skierowania jej do podporządkowanego podmiotu i wywiera bezpośredni skutek na zewnątrz, co bezsprzecznie dowodzi temu, że stanowi ona narzędzie do urzeczywistniania prerogatyw przysługujących szkole wyższej, będącej zakładem administracyjnym, w rozumieniu przepisów k.p.a.
W tej sytuacji, skarżący zarzucił, że Rektor U[...], odmawiając skarżącemu wszczęcia postępowania administracyjnego, de facto uniemożliwia mu zaskarżenie rozstrzygnięcia, które materializując się, kształtuje jego sytuację prawną na zewnątrz, poprzez niemożność kontynuowania prac badawczych w ramach Misji.
Skarżący stwierdził, że nawet, jeśli w ocenie Rektora U[...], nie istnieją podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, to przedmiotem uwagi organu winna być kompleksowa analiza okoliczności przedmiotowej sprawy wyrażona w dotychczas złożonych przez skarżącego pismach.
Skarżący uznał, jednak, że - wbrew ocenie Rektora U[...] - sporna decyzja Kierownika [...] Misji [...], wydana w dniu [...] kwietnia 2020 r. w ramach zakresu jego kompetencji, odpowiada cechom władczych aktów administracyjnych.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Rektor Uniwersytetu [...] - powołując się na przepisy art. 144 w zw. z art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 61a § 1 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] grudnia 2020 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem skarżącego od decyzji Kierownika [...] Misji [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. dotyczącej zawieszenia skarżącego w pracach terenowych wspomnianej Misji.
W uzasadnieniu postanowienia Rektor U[...] wskazał na wstępie, że organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Organ zauważył, że na gruncie art. 61a § 1 k.p.a., przyjmuje się, że postępowanie administracyjne nie może być wszczęte, jeśli przedmiot żądania strony nie dotyczy sprawy administracyjnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej.
Rektor U[...] uznał, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie, albowiem przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wyraźnie regulują przypadki, w jakich wydawana jest decyzja administracyjna, a także wskazują organ, który w tych przypadkach wydaje decyzję. Tymczasem, jak zauważył organ, decyzja Kierownika [...] Misji [...] nie należy do tych przypadków. Zdaniem organu, stwierdzić należy jednocześnie, że Kierownik [...] Misji [...] nie jest organem uczelni umocowanym do wydania decyzji administracyjnych.
W piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Rektora U[...] z dnia [...] grudnia 2020 r.
Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia Rektora U[...] z dnia [...] grudnia 2020 r., jak i utrzymanego nim w mocy postanowienia tego organu z dnia [...] grudnia 2020 r., a także o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, na skutek bezzasadnego przyjęcia, że nie istniały podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy oraz że decyzja wydana przez Kierownika [...] Misji [...] o zawieszeniu skarżącego w pracach terenowych Misji nie jest decyzją administracyjną wydaną na zakończenie postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 104 § 1 i 2 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała na wstępie, powołując się na podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, którą stanowił art. 61a § 1 k.p.a., że ustawodawca w przepisie tym nie konkretyzuje pojęcia "innych uzasadnionych przyczyn". Niemniej jednak, jak zauważył skarżący, zarówno w doktrynie, jak i dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, przyjmuje się, że jako "uzasadnione przyczyny", uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego, traktuje się takie sytuacje, które w sposób obiektywny i dostrzegalny prima facie stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł, że do katalogu takich przyczyn zalicza się m.in. sytuacje, w których sprawa nie podlega w ogóle załatwieniu przez organ administracji w formie decyzji, ponieważ ma charakter cywilnoprawny, czy też uprawnienie lub obowiązek wynikają z mocy samego prawa bądź wniesione żądanie zostało już rozstrzygnięte decyzją ostateczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1246/17). Strona skarżąca wskazała ponadto, że podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13, w którym NSA uznał, iż odmowa wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., może mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów.
Mając powyższe na względzie, skarżący wskazał na brzmienie § 1 ust. 1 Regulaminu Centrum [...] im. [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2020 roku, stosownie do którego Centrum [...] jest ogólnouniwersytecką jednostką organizacyjną, w rozumieniu § 11 ust. 1 pkt 4 Statutu Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2019 roku, którą - na mocy § 19 ust. 6 Statutu Uniwersytetu [...] - tworzy Rektor z własnej inicjatywy lub na wniosek grupy co najmniej 10 nauczycieli akademickich, posiadających tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego. Ponadto, skarżący zauważył, że zarządzenie w sprawie Regulaminu Centrum [...] w § 13 ust. 1 pkt 12 stanowi, że Dyrektor Centrum [...] powołuje i odwołuje kierowników jednostek wewnętrznych oraz komórek i struktur niebędących jednostkami wewnętrznymi Centrum [...], natomiast zgodnie z § 23 i § 24 cyt. Regulaminu, pracami wewnętrznych jednostek organizacyjnych kieruje kierownik, do którego zadań należy m.in. kierowanie pracami ekspedycji, tworzenie jej zespołu osobowego oraz przydzielanie tematów badawczych do opracowania przez poszczególnych członków zespołu.
Skarżący wskazał, że jakkolwiek nie istnieje w porządku prawnym katalog spraw administracyjnych, do których przypisana jest forma decyzji, to jednak istnieje rozbudowany krąg osób posiadających uprawnienia do ich wydawania. Skarżący zauważył w tym miejscu, że w przypadku ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wyróżnić można dwie kategorie podmiotów uprawnionych do wydawania aktów administracyjnych: podmioty mające status organu administracji publicznej (np. rektor) oraz nieposiadające tego statusu, lecz posiadające status organu w znaczeniu funkcjonalnym, w oparciu o specyfikę struktury szkół wyższych i związanym z tym podziale kompetencji i zadań. Jednocześnie, jak podkreślił skarżący, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowała się również wyraźna tendencja do szerokiego ujmowania pojęcia decyzja administracyjna, co umożliwia sądowi administracyjnemu rozszerzanie zakresu kontroli, co z kolei odgrywa istotną rolę w państwie prawnym (vide: L. Klat-Wertelecka, Decyzja jako forma rozstrzygania spraw indywidualnych, [w:] L. Klat-Wertelecka, B. Kozicka, E. Pierzchała, Decyzja, postanowienie, ugoda w postępowaniu administracyjnym, Wrocław 2014, s. 15 i s. 17). Ponadto, skarżący dodał, że w nauce promuje się przyjęcie domniemania działań w formie decyzji wszędzie tam, gdzie administracja władczo wkracza w prawa lub obowiązki podmiotów jej niepodporządkowanych (por. J. Jendrośka, Ogólne postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wrocław 2007, s. 89; podobnie: E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2011, s. 179).
Uwzględniając powyższego, skarżący stwierdził, że decyzja wydana przez Kierownika Misji w swej istocie jest decyzją administracyjną, ponieważ Kierownik Misji, w świetle zakreślonych okoliczności, jest organem uprawnionym do wydawania takich rozstrzygnięć.
Strona skarżąca podniosła, że kluczowe dla oceny tego, czy dany akt kształtujący prawa i obowiązki stanowi decyzję administracyjną, jest przesądzenie, że między organem a adresatem decyzji nie występuje stosunek podległości służbowej lub organizacyjnej. Strona skarżąca dodała, że w realiach niniejszej sprawy, skarżącemu, jako osobie związanej stosunkiem pracy z Instytutem [...] [...] i [...] z siedzibą w [...], powierzona została dokumentacja epigraficzna i ikonograficzna [...] w [...] w ramach uczestnictwa w pracach Misji działającej w zakresie programu badawczego Centrum [...] Uniwersytetu [...]. Powyższe prace, jak wskazał skarżący, realizowane były w związku z działalnością statutową Instytutu [...] i w ramach wynagrodzenia tamże pobieranego. Skarżący dodał, że jako pracownik ww. Instytutu, uczestniczył w pracach Misji organizowanych przez Centrum [...] Uniwersytetu [...], jednak - poza relacją podległości służbowej lub organizacyjnej. W tej sytuacji, skarżący uznał, że powyżej zakreślona sytuacja prawna skarżącego prowadzić zatem winna do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki zakwalifikowania decyzji wydanej przez Kierownika Misji jako aktu administracyjnego.
W związku z powyższym, skarżący zarzucił, że nieprawidłowe jest przyjęcie, iż nie zaistniały powody do wszczęcia postępowania administracyjnego. Według strony skarżącej, takie stanowisko Rektora U[...] narusza prawo do sądu, które wyrażone jest w przepisach art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Skarżący uznał bowiem, że w konsekwencji wadliwego rozstrzygnięcia Rektora U[...] jest utrzymanie w obrocie prawnym arbitralnego i pozbawionego jakichkolwiek merytorycznych pobudek rozstrzygnięcia Kierownika Misji, które godzi nie tylko w interesy i dobre imię skarżącego, ale także wystawia na szwank dobre imię Uniwersytetu [...]. Skarżący wskazał, że wskutek wydania spornej decyzji Kierownika Misji z dnia [...] kwietnia 2020 r. została rozstrzygnięta indywidualna sprawa kreująca status prawny skarżącego, a więc odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego przez Rektora Uniwersytetu [...], na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., była nieuzasadniona.
W świetle powyższego, skarżący uznał odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego przez Rektora U[...] za nieuzasadnioną.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga F. T. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydając zarówno zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2020 r., jak i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2020 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. wniesionego od decyzji Kierownika [...] Misji [...] dotyczącej zawieszenia skarżącego w pracach terenowych tej Misji, Rektor Uniwersytetu [...] prawidłowo zastosował przepis art. 61a § 1 k.p.a. - przyjmując zasadnie, iż przedmiot żądania strony skarżącej nie dotyczy sprawy administracyjnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej.
Wydając oba sporne postanowienia, Rektor U[...] nie dopuścił się ponadto naruszenia przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wszelkich wątpliwości i argumentów strony skarżącej.
Na wstępie, należy wskazać, iż sporne postanowienie Rektora U[...] zapadło na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym to przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, ustawodawca wprowadził w nim dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Celem wprowadzenia tego przepisu do k.p.a. była potrzeba wyraźnego odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej lub innego aktu lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej. W intencji ustawodawcy rozwiązanie takie w sposób bardziej zrozumiały dla wnioskodawców odróżnia etap wstępny dotyczący wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania od etapu merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1575/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że regulację art. 61a § 1 k.p.a., tj. odmowę wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" stosuje się do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, w tym m.in.:
a) gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie;
b) gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1163/12, dostępny na stronie internetowej https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl);
c) gdy nastąpiło przedawnienie materialnoprawne, tj. upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 298);
d) gdy sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta; gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sytuacji, której legalność kontrolował sąd administracyjny, ale skargę oddalił (tak m.in. /w:/ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 826/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać ponadto należy, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12, LEX nr 1216728).
Przechodząc do oceny legalności obu postanowień Rektora U[...], należy zauważyć, że istota sporu, z jakim mamy do czynienia w tej sprawie, sprowadza się do oceny, czy w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalna była na płaszczyźnie postępowania administracyjnego kontrola rozstrzygnięcia Kierownika [...] Misji [...] podjętego w dniu [...] kwietnia 2020 r., polegającego na zawieszeniu skarżącego w pracach terenowych [...] Misji [...] z uwagi na niezastosowanie się skarżącego do prośby p.o. Dyrektora Centrum [...] Uniwersytetu [...] dra A.O. dotyczącej nieeskalowania konfliktu skarżącego z mgr K. B. Spór ten wynikał przede wszystkim z różnej oceny przyjętej przez obie strony postępowania co do charakteru prawnego wspomnianego rozstrzygnięcia Kierownika [...] Misji [...], a więc tego, czy przedmiotowe rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2020 r. w ogóle miało charakter publicznoprawny, a więc czy mogło być zakwalifikowane jako decyzja administracyjna, czy też jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, którym rozstrzygnięto o prawach i obowiązkach skarżącego wynikających z przepisów prawa.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne można wszcząć wyłącznie w sprawach mających charakter sprawy administracyjnej. Do takich spraw należą sprawy, w których na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego organ, w zakresie swojej właściwości, orzeka o prawach i obowiązkach strony w drodze decyzji administracyjnej lub innego aktu z zakresu administracji publicznej.
Decyzja administracyjna jest władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu administracji publicznej, opartym na przepisach prawa administracyjnego i określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie. Decyzja administracyjna stanowi autorytatywną konkretyzację normy administracyjnego prawa materialnego w trybie regulowanym przepisami proceduralnymi
Należy zauważyć, że przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wyraźnie regulują przypadki, w jakich wydawana jest decyzja administracyjna, a także wskazują organ, który w tych przypadkach wydaje decyzję.
W świetle art. 23 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do zadań rektora należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni. Oznacza to, że rektor - jako jednoosobowy organ uczelni - jest organem właściwym do rozstrzygania określonych w ustawie spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, a w ramach swoich kompetencji może przekazywać te uprawnienia innym podmiotom, o ile nie są to uprawnienia ściśle związane z funkcją rektora.
Mając na względzie przepisy cyt. ustawy, uznać trzeba, iż rozstrzygnięcie Kierownika [...] Misji [...] zawieszające skarżącego w pracach terenowych owej Misji nie należy do tych przypadków, które przewidział ustawodawca, a które pozwalałyby uznać wspomniane rozstrzygnięcie za decyzję administracyjną.
Zdaniem Sądu, nie sposób przyjąć również, iż sporne rozstrzygnięcie Kierownika Misji z dnia [...] kwietnia 2020 r. należy do innych aktów, czy też czynności z zakresu administracji publicznej, rozstrzygających o prawach i obowiązkach skarżącego wynikających z przepisów prawa. Trudno bowiem uznać, iż analizowane rozstrzygnięcie Kierownika Misji spełnia jeden z podstawowych kryteriów determinujących zakres dopuszczalności skargi na taki akt lub czynność, a mianowicie kryterium publicznoprawnego charakteru rozstrzygnięcia organu.
W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że sprawa zainicjowana odwołaniem skarżącego od rozstrzygnięcia Kierownika [...] Misji [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nie jest sprawą administracyjną, w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., a więc Rektor U[...] zasadnie przyjął, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie była dopuszczalna kontrola rozstrzygnięcia Kierownika Misji na płaszczyźnie postępowania administracyjnego i wydania w tym zakresie decyzji przez Rektora U[...].
Należy zauważyć, że Kierownik [...] Misji [...] nie jest organem uczelni umocowanym do wydania decyzji administracyjnych. Kompetencje Kierownika [...] Misji [...] zostały opisane w przepisach § 19 Regulaminu Centrum [...], stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2007 r. w sprawie zatwierdzenia Regulaminu Centrum [...]. Wśród tych kompetencji nie wymieniono wydawania decyzji administracyjnych. Regulamin ten, jak wynika z zebranych materiałów dowodowych, uchylono z dniem [...] czerwca 2020 r. i zastąpiono go nowym Regulaminem na podstawie Zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w sprawie Regulaminu Centrum [...] (Monitor U[...], poz. [...]). W tym przypadku, kompetencje kierownika ekspedycji określono w § 24 nowego Regulaminu, w którym również nie ma mowy o wydawaniu decyzji administracyjnych.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że z uwagi na fakt, iż nie istnieje norma prawna, która pozwalałaby Rektorowi U[...] na wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie oceny legalności rozstrzygnięcia Kierownik Misji wydanego w przedmiocie zawieszenia skarżącego w pracach terenowych [...] Misji [...], zaszła podstawa do zastosowania przez Rektora U[...] przepisu art. 61a § 1 k.p.a. i wydania w konsekwencji spornego postanowienia z dnia [...] grudnia 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło