II SA/Wa 569/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-08
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Izabela Głowacka-Klimas, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantka, która uzyskała informację o popełnieniu przestępstwa, ale nie podjęła natychmiastowych działań w celu jego wykrycia i zatrzymania sprawcy, dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, mimo że była przekonana o wcześniejszym zgłoszeniu sprawy przez inną osobę?Ratio decidendi
Zachowanie policjantki, która uzyskała informację o popełnieniu przestępstwa, ale nie podjęła natychmiastowych działań w celu jego wykrycia i zatrzymania sprawcy, mimo że była przekonana o wcześniejszym zgłoszeniu sprawy przez inną osobę, stanowi przewinienie dyscyplinarne polegające na niezachowaniu należytej ostrożności. Policjantka miała obowiązek zweryfikować, czy zgłoszenie zostało przyjęte i zainicjować stosowne czynności, a zaniechanie tego obowiązku, nawet przy braku zamiaru popełnienia przewinienia, jest winą nieumyślną.Stan faktyczny
Policjantka D. J. została obwiniona o naruszenie dyscypliny służbowej polegające na niedopełnieniu obowiązków po uzyskaniu informacji o popełnieniu przestępstwa przez M. S. wobec jej małoletniej córki. Mimo uzyskania informacji o tym, że małoletnia zażywa narkotyki otrzymywane w zamian za kontakty seksualne, policjantka nie podjęła natychmiastowych działań procesowych, ograniczając się do sporządzenia notatki i przesłania jej do sądu oraz prokuratury. Organy dyscyplinarne uznały jej zachowanie za zawinione, przypisując jej winę nieumyślną polegającą na niezachowaniu należytej ostrożności. Policjantka twierdziła, że była przekonana o wcześniejszym zgłoszeniu sprawy przez matkę małoletniej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant referent stażysta Aneta Kardas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi D. J. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr 66[...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę
Komendant Główny Policji (KGP, organ) orzeczeniem nr [...] z [...] grudnia
2019 r., na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...]. D. J. (skarżącej) obwinionej o popełnienie przewinień dyscyplinarnych, polegających na tym, że:
- w dniu [...] listopada 2018 r. po uzyskaniu informacji o popełnianym od stycznia
2018 r. do listopada 2018 r. przestępstwie przez M. S. z art. 59 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, dopuściła się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych, polegających na nieprzyjęciu od matki małoletniej zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na protokół, niesporządzeniu notatki urzędowej, niepowiadomieniu dyżurnego jednostki, nieskierowaniu zgłaszającej do referenta Wydziału Kryminalnego celem przyjęcia stosownego zawiadomienia, niepoinformowaniu prokuratora, uniemożliwiła przeprowadzenie niezwłocznie czynności procesowych w trybie art. 308 k.p.k., a tym samym wykrycia przestępstwa, czym naruszyła dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji,
- w dniu [...] listopada 2018 r. powinna była przyjąć ustne zawiadomienie
o przestępstwie z art. 59 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, na szkodę małoletniej P. M., od matki małoletniej M. S., która
w tym dniu przybyła do Komendy Powiatowej Policji w [...], naruszając dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w związku
z § 4 ust. 1 wytycznych nr 3 KGP z dnia 30 sierpnia 2017 r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów,
od orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (Komendant) z [...] września 2019 r., którym uznano D. J. winną zarzucanych jej naruszeń dyscypliny służbowej i wymierzono karę dyscyplinarną nagany, utrzymał
w mocy ww. orzeczenie Komendanta.
Wydaniu powyższych orzeczeń towarzyszył następujący stan sprawy.
W dniu [...] lipca 2018 r. do Rewiru Dzielnicowych w [...] Komisariatu Policji w [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] zgłosiła się M. S. w związku z problemami wychowawczymi jakie ma z 16-letnią córką – P. M.. W rozmowie z kierownikiem Rewiru Dzielnicowych
w [...],[...]. A. G., kobieta nadmieniła, że nie może dojść do porozumienia z córką, która nie wykonuje jej poleceń, sprawia problemy wychowawcze, a wychodząc z domu nie informuję jej dokąd idzie i kiedy wróci. Wymieniony funkcjonariusz zaproponował spotkanie następnego dnia, celem przeprowadzenia rozmowy z córką ww. kobiety, P. M. Podczas rozmowy przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2018 r. matka z córką obwiniały się wzajemnie
o zaistniały stan rzeczy i miały do siebie liczne pretensje. Funkcjonariusz pouczył M. S., że w przypadku braku poprawy relacji z córką, może skorzystać z pomocy psychologa rodzinnego. Z kolei z P. M. przeprowadził rozmowę profilaktyczno-ostrzegawczą, informując ją, iż w przypadku kolejnych niepożądanych zachowań z jej strony zostanie powiadomiony Sąd dla Nieletnich. Fakt wizyty i przeprowadzenia rozmów [...]. A. G. udokumentował w "Rejestrze przyjęć interesantów Rewiru Dzielnicowych [...]" oraz w "Wykazie czynności profilaktycznych podjętych w sprawach nieletnich".
W dniu [...] listopada 2018 r. do Komendy Powiatowej Policji w [...]zgłosiła się M. S. wraz z córką P. M. Rozmowę
z wymienionymi przeprowadziła obwiniona – skarżąca w niniejszej sprawie. W jej wyniku powzięła informację, że z wymienioną nieletnią są problemy wychowawcze polegające na tym, że utrzymuje kontakty seksualne z dorosłym mężczyzną
w zamian za co on udostępnia jej narkotyki, oraz że M. S. krzyczy na córkę i ją szarpie. W związku z powyższym funkcjonariuszka wezwała na dzień
[...] listopada 2018 r. rodziców wraz z córką. M. S. oraz G. S. (ojczym małoletniej) zostali poinformowani o konieczności konsultacji córki
z psychologiem dziecięcym, natomiast P.M. została pouczona
o konsekwencjach jakie poniesie w przypadku braku poprawy swojego zachowania.
Skarżąca [...] listopada 2018 r. sporządziła notatkę urzędową, w której zawarła informację dotyczącą wymienionych spotkań oraz uzyskanych informacji (m.in. o tym, że P.M. zażywa amfetaminę oraz pali marihuanę, które otrzymywała
od M. S. w zamian za kontakty seksualne), którą w dniu [...] listopada 2018 r. przesłała do Sądu Rejonowego w [...] II Wydział [...] zgodnie
z właściwością rzeczową. Wskazaną notatkę wraz z informacją o przesłaniu jej
do sądu obwiniona przekazała również do Komisariatu Policji w [...], gdzie następnie kierownik wskazanej jednostki organizacyjnej Policji polecił przesłać dokument celem dołączenia do prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową
w [...] postępowania przygotowawczego.
W dniu [...] listopada 2018 r. M. S. w związku z kolejnymi ucieczkami córki z domu w dniach [...] i [...] listopada 2018 r. złożyła do Prokuratury Rejonowej w [...] pisemne zawiadomienie dotyczące zachowania M. S.
w stosunku do jej córki P. M. Tego samego dnia w Prokuraturze Rejonowej w [...] zgłaszająca została przesłuchana na protokół, po czym Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] – M. L. wszczął śledztwo w sprawie wielokrotnego udzielenia w bliżej nieustalonym czasie, w okresie
od stycznia do listopada 2018 r. w [...], w krótkich odstępach czasu,
w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści osobistej
w postaci kontaktów seksualnych, substancji psychotropowej w postaci amfetaminy w bliżej nieustalonej ilości małoletniej P. M., tj. o czyn z art. 59 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 Kk.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] złożył do Komendy Powiatowej Policji w [...] pismo z [...] grudnia 2018 r., adresowane do Komendanta Powiatowego Policji w [...], o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wobec [...]. D. J. , która zdaniem prokuratora zaniedbała obowiązki służbowe bagatelizując uzyskaną informację o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniej P. M. .
Przesłuchana w dniu [....] maja 2019 r. w charakterze obwinionej nadkom. D. J. nie przyznała się do zarzucanych jej czynów i złożyła wyjaśnienia. Potwierdziła, że w dniu [...] listopada 2018 r., gdy pełniła służbę w Komendzie Powiatowej Policji w [...] zgłosiła się do niej M. S. , skierowana do niej przez terapeutę uzależnień – Z. U. Wymieniona zwróciła się o pomoc z uwagi na problemy wychowawcze z córką. Pani M. S. poinformowała obwinioną, że jej córka zażywa środki psychoaktywne
w związku z czym opuszcza lekcje i jest agresywna. Ponadto małoletnia utrzymuje kontakty seksualne z pełnoletnim mężczyzną, od którego prawdopodobnie otrzymuje narkotyki i do którego ucieka z domu. Obwiniona oświadczyła, że zapytała M. S. czy podjęła jakieś kroki odnośnie mężczyzny, z którym spotyka się jej córka. Wymieniona odpowiedziała jej, że złożyła w sprawie kontaktów córki z tym mężczyzną "doniesienie" w "PP w [...]". Rozmawiała w tej sprawie
z funkcjonariuszem wymienionej jednostki, A. G. już w lipcu
2018 r., z kolei w sierpniu 2018 r. w związku z jej zgłoszeniami były przeprowadzane interwencje. Obwiniona poprosiła niezwłocznie o spotkanie z P. M., do którego doszło następnego dnia. W czasie rozmowy z wymienioną małoletnią [...]. D. J. uzyskała informację, że P.M. ma kontakty seksualne z M. S., w zamian otrzymywała od mężczyzny narkotyki, ale również zdarzało się, że płaciła za nie. Ponadto P.M. oświadczyła, że rozmawiała już na ten temat z policjantem. Obwiniona poinformowała małoletnią, że będzie musiała złożyć zeznania przed sędzią i zapytała czy była już taka sytuacja, na co P.M. odpowiedziała, że nie. Małoletnia nadmieniła, że matka ją szarpie, "czasami" bije i poprosiła o rozmowę w obecności obojga rodziców. Obwiniona w trakcie rozmowy zapytała M. S. , czy ma jakieś informacje z "posterunku w [...]" dotyczące złożonego tam doniesienia. Kobieta zaprzeczyła. Wtedy, jak stwierdziła obwiniona, wskazała M. S. , że informację w tej sprawie może uzyskać w Prokuraturze. Kończąc obwiniona wyjaśniła, że w związku z uzyskanymi w dniu [...] i [...] listopada 2018 r. informacjami dotyczącymi współżycia P.M. z dorosłym mężczyzną i otrzymywania
od niego narkotyków, była przekonana i pewna, że w tej sprawie prowadzone jest postępowanie, gdyż M. S. twierdziła, że złożyła "doniesienie
w [...]". To dlatego, jak stwierdziła obwiniona, poinformowała kobietę, że wszelkie informacje na ten temat są dostępne w Prokuraturze, gdzie w konsekwencji wymieniona udała się i złożyła zawiadomienie. Ponadto obwiniona podała, że kierując pismo do Sądu Rejonowego w [...] III Wydział [...] poinformowała o powyższym fakcie również Komisariat Policji w [...], pod który podlega "PP w [...]". Nadmieniła również, iż w sprawie P.M. uzyskała informacje od jej matki, iż wobec M. S. przeprowadzane były interwencje.
Komendant w uzasadnieniu swojego orzeczenia stwierdził między innymi, że nadkom. D. J. miała obowiązek niezwłocznego zainicjowania czynności w trybie art. 308 k.p.k. Informacje, które uzyskała w dniu [...] listopada 2018 r. dawały podstawy do przyjęcia, iż istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Zainicjowanie czynności przez ww. spowodowałoby wykonanie czynności w trybie art. 308 k.p.k. w dniu [...] listopada 2018 r., a nie dopiero w dniu [...] listopada 2018 r. Jak wynika z pragmatyki służbowej w tego typu przestępstwach dokonuje się przeszukania miejsca zamieszkania osoby podejrzewanej pod kątem ujawnienia środków odurzających i dokonuje się zabezpieczenia telefonu takiej osoby. Zwłoka
w wykonaniu takich czynności może doprowadzić do utraty śladów i dowodów.
Komendant zwrócił uwagę, że jak zeznała M. S. , podczas wizyty w dniu [...] i [...] lipca 2018 r. w Rewirze Dzielnicowych w [...] przekazała informację [...]. A. G. o udzielaniu jej córce w zamian
za seks narkotyków przez S. S., traktując to jako oficjalne zgłoszenie
o przestępstwie, pomimo tego, iż nie został sporządzony protokół (nie posiadała wiedzy, iż powinna zgłosić zawiadomienie o przestępstwie na piśmie lub protokolarnie). Zeznała również, że podczas spotkania z [...]. D. J. powiedziała jej, iż taką informację zgłosiła na Policji w [...] i jej zdaniem funkcjonariuszka mogła odnieść wrażenie, że złożyła ona zawiadomienie w tej sprawie. Jednocześnie Komendant wskazał, że [...]. A. G.
w swoim zeznaniu zaprzeczył, jakoby taką informację przekazała mu M. S. Podał, że w "Rejestrze przyjęć interesantów Rewir Dzielnicowych [...]"[...]. A. G. wpisał, że wizyta M. S. związana była z córką i podejrzeniem, że spotyka się ona z dorosłym mężczyzną.
Z zapisu tego wynika, iż funkcjonariusz został powiadomiony o tym, że P.M. spotyka się ze S. S., jednak brak jest informacji, iż został powiadomiony o udzielaniu przez tego mężczyznę narkotyków P. M. .
Co do spotkania w dniu [...] lipca 2018 r. z zapisów w Rejestrze przyjęć (...) wynika, iż M. S. wraz z P.M. zgłosiła się w sprawie terapii
w ośrodku młodzieżowym szkolno-wychowawczym, natomiast z zapisów dokonanych przez [...]. A. G. w "Wykazie czynności profilaktycznych podjętych w sprawach nieletnich" wynika, że w dniu [...] lipca 2018 r. przeprowadził
z P.M. w obecności matki rozmowę profilaktyczno-ostrzegawczą pod kątem reagowań związanych z demoralizacją. Jak stwierdził Komendant, w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego nie rozstrzygnięto, czy [...]. A. G. uzyskał informację o popełnieniu przez M. S. przestępstwa polegającego na udzieleniu P.M. w celu osiągnięcia korzyści osobistej w postaci kontaktów seksualnych, substancji psychotropowej
w postaci amfetaminy, tj. o czyn z art. 59 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Komendant nie zgodził się z przyjętą przez obwinioną linią obrony, według której nie podjęła ona czynności w związku z popełnieniem przestępstwa przez M. S., ponieważ była przekonana iż M. S. złożyła w tej sprawie zawiadomienie funkcjonariuszom w [...] i prowadzone jest w tej sprawie postępowanie przygotowawcze.
Skarżąca objęła ww. orzeczenie Komendanta odwołaniem, w którym wniosła
o jego uchylenie w całości i tym zakresie uniewinnienie od zarzucanych jej przewinień, zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego oraz procesowego.
KGP stanął na stanowisku, że skarżąca bez wątpienia w dniu [...] listopada 2018 r. powzięła informację o przestępstwie popełnianym przez M. S. polegającym na udzielaniu substancji psychotropowej małoletniej P. M.
w celu osiągnięcia korzyści osobistej w postaci kontaktów seksualnych i bez wątpienia nie wykonała czynności zmierzających do wykrycia i zatrzymania sprawcy wskazanego czynu zabronionego w trybie art. 308 k.p.k., który nakazuje Policji zabezpieczenie w niezbędnym zakresie w wypadkach niecierpiących zwłoki śladów
i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, ograniczając się do zrealizowania obowiązków w zakresie demoralizacji małoletniej wynikających z pełnienia służby na stanowisku eksperta Zespołu ds. Profilaktyki Społecznej Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...].
Jak podał organ, odnosząc się do zeznań M. S. obejmujących m.in. fakt zgłoszenia skarżącej problemów z szesnastoletnią córką, która w zamian za narkotyki spotykała się z dużo starszym mężczyzną i uprawiała
z nim seks, notatka dotycząca tego spotkania z [...] listopada 2018 r. została sporządzona przez obwinioną, ale dopiero w dniu [...] listopada 2018 r. W dniu [...] listopada 2018 r. dokument został przesłany do Sądu Rejonowego w [...] III Wydział [...] oraz Komisariatu Policji w [...] i to były jedyne czynności wykonane przez obwinioną w związku z uzyskanymi od M. S. ww. informacjami. Powzięcie wiedzy o przestępstwie potwierdziła również sama policjantka stwierdzając najpierw w przedmiotowej notatce "W dniu [...] listopada 2018 r. (...) P. przyznała się, że narkotyki często dostawała
od M. S. za seks i wtedy nie musiała za nie płacić", a następnie podtrzymując powyższe w złożonych w toku postępowania dyscyplinarnego wyjaśnieniach.
Zdaniem KGP przy uwzględnieniu stanu prawnego, jak i faktycznego, zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez wymienioną zarzucanych jej czynów, a opisane okoliczności zostały udokumentowane zebranymi dowodami w sposób prawidłowy i wystarczający
do oceny stopnia zawinienia obwinionej.
W ocenie organu, skarżąca nie zachowała należytej ostrożności przy realizowaniu obowiązków służbowych i nie dokonała sprawdzenia, czy informacje przekazane jej przez M. S. , dotyczące złożonego "doniesienia"
w Rewirze Dzielnicowych w [...] Komisariatu Policji w [...] są tożsame ze złożeniem zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które inicjuje dalsze czynności procesowe. W świadomości społecznej terminologia policyjna nie dla każdego obywatela oznacza dosłownie to samo co dla funkcjonariusza obcującego z nią na co dzień. M. S. "doniesieniem" określiła jej wizytę w Rewirze Dzielnicowych w [...] Komisariatu Policji w [...] i rozmowę z funkcjonariuszem o problemach wychowawczych z córką, co dla obwinionej było jednoznaczne ze złożeniem protokolarnego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
Organ uznał, że skarżąca zawęziła pole swojego działania do aspektu związanego z demoralizacją małoletniej P.M. nie inicjując żadnych innych czynności, które w tym wypadku należało wykonać. Podkreślił, że czyn, o którym została powiadomiona obwiniona jest zbrodnią zagrożoną karą od 3 lat pozbawienia wolności. Każdy funkcjonariusz niezależnie od zajmowanego stanowiska służbowego jest zobligowany ustawą do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców, tymczasem w zachowaniu obwinionej zabrakło rzetelności i dociekliwości. Uzyskując tego typu informacje powinna je uściślić, np. poprzez rozpytanie M. S. czy w Rewirze Dzielnicowych w [...] KP w [...] składała zeznania na protokół, nawiązanie kontaktu telefonicznego z [...]. A. G., czy też poinformowanie dyżurnego jednostki, który dokonałby niezbędnych ustaleń, a w konsekwencji wdrożył odpowiednią dla ustalonego stanu rzeczy procedurę, czyli zlecił przyjęcie zawiadomienia od reprezentującej małoletnią matki oraz wykonanie czynności w trybie art. 308 k.p.k. KGP stwierdził, że zaniechanie powyższego przez oficera Policji z 20-letnim stażem służby jest tym bardziej niezrozumiałe. Co więcej obwiniona sporządziła notatkę urzędową, w treści której zawarła informację o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę P.M. dopiero w dniu [...] listopada 2018 r. (nadała jej bieg w dniu [...] listopada 2018 r.).
W dalszej części uzasadnienia wydanej decyzji KGP odniósł się do poszczególnych zarzutów sformułowanych w odwołaniu, ukierunkowanych
na niewłaściwe zastosowanie w toku postępowania dyscyplinarnego przepisów regulujących wykonywanie czynności dochodzeniowo-śledczych policjantów, czy też ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Uznał, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie ma żadnych przesłanek, aby stwierdzić, że postępowanie dyscyplinarne było prowadzone nierzetelnie i stronniczo. KGP wyjaśnił, że kwestia ta była już rozpoznana przez organ II instancji dwukrotnie, bowiem pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. obrońca obwinionej wniósł o wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...],[...]. E. Z. oraz przełożonego dyscyplinarnego Komendanta Wojewódzkiego Policji
we [...],[...]. T. T. od udziału w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym. Po rozpatrzeniu wniosku KGP postanowieniem
nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. odmówił wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego. Z kolei postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji
we [...] odmówił wyłączenia wymienionego rzecznika dyscyplinarnego
od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r. obrońca obwinionej ponownie zwrócił się o wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego oraz przełożonego dyscyplinarnego, co zostało rozpatrzone przez KGP, który postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. odmówił wyłączenia [...]. T. T. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, natomiast postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji
we [...] odmówił wyłączenia [...]. E. Z. od udziału
w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym.
W ocenie KGP przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w przepisie art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Przełożony dyscyplinarny uwzględnił zatem rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych (naruszenie dyscypliny służbowej w związku
z wykonywaniem obowiązków służbowych), okoliczności jego popełnienia (w trakcie pełnienia służby), skutki, w tym następstwa dla służby (brak właściwej i sumiennej realizacji obowiązków służbowych), rodzaj i stopień naruszenia ciążących
na obwinionej obowiązków (obowiązek wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców), pobudki działania (brak staranności przy wykonywaniu czynności służbowych, zbagatelizowanie informacji na temat popełnionego przestępstwa wobec osoby małoletniej), zachowanie policjantki po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz dotychczasowy, nienaganny przebieg dwudziestoletniej służby i pozytywną opinię przełożonego.
Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie KGP nr [...] z [...] grudnia
2019 r., zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa materialnego,
a mianowicie:
- § 4 ust. 1 wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 sierpnia 2017 r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów (Dz.Urz. KGP z 2017 r. poz. 59), zwanych dalej "wytycznymi nr 3", poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie również do sytuacji, w których policjant jest przekonany o uprzednim złożeniu ustnego zawiadomienia o przestępstwie w innej jednostce Policji lub przed innym organem ścigania, a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżąca miała obowiązek zainicjowania dochodzenia w niezbędnym zakresie oraz że jej zachowanie stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji;
- art. 132a pkt 2 ustawy o Policji poprzez uznanie, że zarzucone skarżącej przewinienie dyscyplinarne jest zawinione pomimo braku zamiaru jego popełnienia,
z uwagi na fakt, że skarżąca powinna była m.in. nawiązać kontakt telefoniczny
z [...]. A. G., mimo że obowiązek taki nie wynikał
z wiążących ją norm prawnych, a w konsekwencji nie mógł stanowić wzorca zachowania alternatywnego do zachowania podjętego przez skarżącą;
- art. 132 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o policji polegające na przypisaniu skarżącej skutku w postaci "uniemożliwienia przeprowadzenia niezwłocznie czynności procesowych
w trybie art. 308 k.p.k., a tym samym wykrycia przestępstwa", podczas gdy zgodnie
z koncepcją negatywnych kryteriów obiektywnego przypisania skutku, zachowanie [...]. A. G., polegające na zaniechaniu wszczęcia postępowania przygotowawczego na skutek zawiadomienia złożonego przez M. S. , stanowiące pierwotną przyczynę opóźnienia przeprowadzenia stosownych czynności procesowych, zwolniło skarżącą z odpowiedzialności
za opisany w treści zarzutu skutek.
Skarżąca sformułowała również zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w jej ocenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w postaci:
- art. 135n ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 135e ust. 1 zd. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, mimo że w toku postępowania przed organem I instancji zaniechano przesłuchania P. M.
z uwagi na okoliczność, że w swoich zeznaniach rzekomo musiałaby wracać
do "wspomnień które byłyby dla niej traumatyczne", podczas gdy w rzeczywistości świadek ten nie byłby przesłuchiwany na okoliczności tego typu, a jej oświadczenie dowodowe ograniczyłoby się do jednozdaniowej odpowiedzi na pytanie, czy podczas spotkania z [...]. A. G. z [...] lipca 2018 r. potwierdziła relację swojej matki, a w konsekwencji naruszenie wyrażonego w art. 135g ust. 1 ustawy
o Policji obowiązku badania, w równym stopniu, okoliczności przemawiających
na korzyść obwinionego;
- art. 135n ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 135g ust. 2 zd. 2 ustawy o Policji poprzez rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, mimo że w toku postępowania przed organem I instancji zaniechano rozstrzygnięcia kwestii uzyskania przez [...]. A. G. informacji o popełnieniu przez M. S. przestępstwa z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2019 r. poz. 852 i 1818) na korzyść skarżącej, mimo że w toku postępowania nie usunięto wątpliwości z tym związanych, a okoliczność ta wpływała na możliwość przypisania skarżącej skutku w postaci "uniemożliwienia przeprowadzenia niezwłocznie czynności procesowych w trybie art. 308 k.p.k., a tym samym wykrycia przestępstwa",
- art. 135n ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji poprzez rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, mimo że zamieszczony w orzeczeniu organu I instancji zarzut drugi, dotyczący tego, że skarżąca powinna była przyjąć od M. S. zawiadomienie
o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, w istocie był jedynie opisanym od strony pozytywnej czynem stanowiącym przedmiot zarzutu pierwszego, dotyczącego nieprzyjęcia od M. S. zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a w konsekwencji dwukrotne ukaranie skarżącej za ten sam czyn;
- art. 135n ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, mimo że uzasadnienie orzeczenia organu I instancji zostało sporządzone w sposób jednoznacznie nierzetelny, na co wskazuje m.in. oznaczanie tych samych osób przy pomocy różnych i wprowadzających w błąd określeń (np. nazywanie tej samej osoby kolejno: "M. S.", "M. S." i "S. S." czy choćby "P. M." i "P. M."), co uniemożliwiło skarżącej zapoznanie się z rzeczywistą treścią tego orzeczenia, a w konsekwencji znacząco utrudniło jej terminowe przygotowania oraz wniesienie skutecznego środka odwoławczego.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia KGP, jak również poprzedzającego go orzeczenia Komendanta, przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca poszerzyła argumentację sformułowaną
na rzecz zawartych w niej zarzutów.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.). Oznacza to, że sądy administracyjne nie załatwiają merytorycznie spraw administracyjnych,
tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a."), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
W świetle przywołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja może zostać wyeliminowane obrotu prawnego tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego (w tym ustrojowego), czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź w istotnym stopniu mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy
art. 134 § 1 p.p.s.a. dokonując kontroli legalności aktu administracyjnego sąd działa
z urzędu, tj. nie ogranicza się tylko do analizy zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej.
Dokonując w tak zakreślonych granicach kontroli zaskarżonego orzeczenia KGP oraz poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji
we [...], Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca została uznana za winną popełnienia przewinień dyscyplinarnych i wymierzono jej karę nagany.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. 2020 r. Poz. 360), która w rozdziale 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawiera regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta, polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ww. ustawy). Art. 132 ust. 3 powołanej ustawy określa, jakie w szczególności zachowania są naruszeniem dyscypliny służbowej. Między innymi wymienione jest
w tym przepisie: zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego policjanta, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, policjantowi lub innej osobie. W orzecznictwie wskazuje się, że użyte w treści omawianego przepisu sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż zawarty w tym przepisie katalog zachowań i zaniechań, które mogą skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną funkcjonariusza, jest katalogiem otwartym.
Mając na uwadze powyższe, w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym należało zatem zbadać, czy zgromadzony materiał dowodowy stanowił dostatecznie umotywowaną podstawę do ewentualnego wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej. A zatem, czy materiał dowodowy obejmuje całokształt okoliczności mających znaczenie dla sprawy i czy podjęto wszelkie czynności w celu wyjaśnienia zdarzenia, będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego.
Wymaga także zaznaczenia, iż szczególna rola społeczna Policji i jej zhierarchizowana struktura, podporządkowanie, wymagają dla jej skutecznego
i prawidłowego działania przestrzegania przez funkcjonariuszy, poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, także innych przepisów oraz zasad. Odpowiedzialność policjanta oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań stawianych policji, a co za tym idzie funkcjonariuszom tej formacji. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności
w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw. W konsekwencji przy wykonywaniu zadań obowiązuje zatem nie tylko dyscyplina służbowa, ale
i przestrzeganie etyki zawodowej, do których to wartości należy zaliczyć szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków (patrz wyrok WSA w Łodzi w wyroku z dnia 10 lutego 2015 r. o sygn. III SA/Łd 1038/14 – dostępny jw.). Dlatego uprawniony jest pogląd, że zachowanie się skarżącej, będącej funkcjonariuszem policji, winno być również zgodne z podstawowymi obowiązkami nałożonego na każdego policjanta.
Mając powyższe uwagi na względzie Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do uznania, iż skarżąca swoim zachowaniem wyczerpała przesłanki określone w art. 132 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy
o Policji a także art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w związku
z § 4 ust. 1 wytycznych nr 3 KGP z dnia 30 sierpnia 2017 r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów, gdyż nie przyjęła zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Stan faktyczny sprawy i dokonane ustalenia w toku postępowania nie budzą wątpliwości Sądu. Zgromadzony materiał dowodowy jest obszerny i wyczerpujący. Zaskarżone orzeczenie zostało należycie uzasadnione i spełnia wymogi określone w art. 135j ustawy o Policji. W toku postępowania zrealizowano prawo obwinionej do obrony, zapewniając jej możliwość zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz zgłoszenia wniosków dowodowych. Skarżąca miała możliwość przedstawienia swojej wersji zdarzeń. Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia procedury, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca w trakcie rozmowy
w dniu [...] listopada 2018 r. przeprowadzonej w Komendzie Powiatowej Policji
w [...]pozyskała od matki małoletniej P.M. Pani M. S., informacje, że P.M. zażywa narkotyki, które otrzymuje
od M. S. w zamian za seks. Tak więc skarżąca pozyskała informacje
o popełnieniu przez M. S. przestępstwa z art. 59 ust. 2 ustawy
o przeciwdziałaniu narkomanii.
Powyższe zostało potwierdzone przez [...]. D. J.
w sporządzonej przez nią notatce urzędowej z dnia [...] listopada 2018 r., w której zawarła informację dotyczącą spotkań, które odbyły się w dniu [...] i [...] listopada
2018 r. z P.M. i jej rodzicami. W notatce tej podkreśliła, że w rozmowie
z P.M. ustaliła, iż od stycznia 2018 r. zażywa ona amfetaminę jak również pali THC, które otrzymywała często od M. S. w zamian za seks i wtedy nie musiała za nie płacić.
W dniu [...] listopada 2018 r. [...]. D. J. sporządziła również pismo kierunkowe do Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny,
w załączeniu przesyłając ww. notatkę urzędową, celem podjęcia stosownych działań według własnych kompetencji Sądu. Kopię pisma kierunkowego wraz notatką przesłała również do KP [...] (data wpływu [...] listopada 2018 r.). Komendant Komisariatu Policji w [...] zadekretował przedmiotowe pismo wraz z notatką, polecając dołączenie do prowadzonego postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...]o sygn. akt [...].
Reasumując należy wskazać, że bez wątpienia organy obu instancji słusznie przyjęły, że nadkomisarz D. J. w dniu [...] listopada 2018 r. powzięła informację o przestępstwie popełnianym przez M. S. polegającym na udzielaniu substancji psychotropowej małoletniej P.M. w celu osiągnięcia korzyści osobistej w postaci kontaktów seksualnych i bez wątpienia nie wykonała czynności zmierzających do wykrycia i zatrzymania sprawcy wskazanego czynu zabronionego w trybie art. 308 k.p.k., który nakazuje Policji zabezpieczenie
w niezbędnym zakresie w wypadkach niecierpiących zwłoki śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, ograniczając się do zrealizowania obowiązków w zakresie demoralizacji małoletniej wynikających
z pełnienia służby na stanowisku eksperta Zespołu ds. Profilaktyki Społecznej Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...].
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zachowanie skarżącej opisane w orzeczeniach dyscyplinarnych było zawinione, czy też nie było zawinione, a więc nie mogło podlegać ocenie pod względem popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
Przewinienie dyscyplinarne może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Zgodnie z art. 132a ustawy o Policji przewinienie jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (pkt 1), bądź gdy nie mając zamiaru popełnienia przewinienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (pkt 2). Wina umyślna może przejawiać się zamiarem bezpośrednim (obwiniony chce popełnić przewinienie) albo zamiarem ewentualnym (obwiniony przewidując możliwość popełnienia przewinienia, na to się godzi). Nieumyślność natomiast polega na tym, że obwiniony nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Wina nieumyślna może mieć postać lekkomyślności (obwiniony przewidywał możliwość popełnienia przewinienia) albo postać niedbalstwa (obwiniony mógł i powinien przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia). Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Może on natomiast mieć wpływ na wymiar kary. W myśl bowiem art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna
do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia,
a w szczególności uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Zgodnie zaś z art. 134h ust. 3 pkt 1 ustawy
o Policji, nieumyślność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego jest jedną
z okoliczności, która ma wpływ na złagodzenie wymiaru kary.
W ocenie Sądu zachowanie skarżącej w czasie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wyczerpuje znamiona winy nieumyślnej (art. 132a pkt 2 ustawy
o Policji).
Nie ma wątpliwości, że w omawianym przypadku nadkomisarz D. J. nie zachowała należytej ostrożności przy realizowaniu obowiązków służbowych i nie dokonała sprawdzenia, czy informacje przekazane jej przez Panią M. S. , dotyczące złożonego "doniesienia" w Rewirze Dzielnicowych w [...] Komisariatu Policji w [...] są tożsame ze złożeniem zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które inicjuje dalsze czynności procesowe.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że terminologia policyjna "doniesienie" oznacza nie dla każdego obywatela to samo, co dla funkcjonariusza obcującego z nią na co dzień. W niniejszej sprawie skarżąca zawęziła swoje pole działania jedynie do aspektu związanego z demoralizacja nieletniej, nie próbując w żaden sposób ustalić, czy toczy się już postępowanie w sprawie przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, tak więc należy uznać, że w zachowaniu skarżącej zabrakło co najmniej dociekliwości w kwestii popełnienia powyższego przestępstwa. Uzyskując informację o przestępstwie skarżąca była zobowiązana do jej uściślenia i ustalenia, czy wcześniej złożono już zawiadomienie o jego popełnieniu. W tym celu wystarczyło nawiązać kontakt telefoniczny z [...]. A. G., z którym uprzednio kontaktowała się matka małoletniej pokrzywdzonej. W celu zweryfikowania uzyskanej informacji skarżąca mogła również poinformować o tym fakcie dyżurnego jednostki, który dokonałby niezbędnych ustaleń w tej kwestii. Podkreślenia wymaga również fakt, że o zaistniałej sytuacji skarżąca nie sporządziła w dniu powzięcia informacji o popełnieniu przestępstwa notatki służbowej, która stanowiłaby podstawę do wykonania czynności w trybie art. 308 k.p.k. Notatka taka została sporządzona dopiero po upływie 12 dni, tj. [...] listopada 2018 r., co świadczy o niezachowaniu ostrożności wymaganej w danych okolicznościach przez obwinioną.
Reasumując, w ocenie składu orzekającego w tej sprawie, skarżąca winna ponad wszelką wątpliwość, po uzyskaniu informacji o popełnieniu przestępstwa, ustalić, czy prowadzone jest w tej sprawie postępowanie przygotowawcze lub zainicjować stosowne czynności zmierzające do przyjęcia zawiadomienia
o popełnieniu przestępstwa, czego jednak nie uczyniła. W ocenie Sądu stanowisko organów dyscyplinarnych, iż działanie skarżącej było zawinione należy uznać za prawidłowe. Niewątpliwie dokładne i staranne wykonywanie zadań służbowych jest obowiązkiem funkcjonariusza policji, a o prawidłowości wykonywania czynności służbowych nie decyduje przekonanie skarżącej lecz obiektywna ocena przełożonych.
Skarżąca w toku całego postępowania nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o wcześniejszym przyjęciu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa na szkodę małoletniej P. M. .
Matka małoletniej pokrzywdzonej Pani M. S. złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w Prokuraturze w dniu [...] listopada
2018 r. W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące zgłoszenia przez matkę małoletniej faktu popełnienia przestępstwa wobec małoletniej wcześniej, tj. w lipcu 2018 r. na Posterunku Policji w [...] oraz Komisariacie Policji
w [...], nie maja w tej sprawie znaczenia, skoro brak jest dokumentu potwierdzającego przyjęcie tego doniesienia. W tym miejscu Sąd jeszcze raz podkreśla, że błąd skarżącej polegał na zaniechaniu sprawdzenia, czy zostało przyjęte zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.
W okolicznościach rozpoznanej sprawy zauważyć należy, iż wymierzenie kary nagany jest najłagodniejszą formą kary dyscyplinarnej i oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania (art. 134a ustawy z 1990 r. o Policji). Ponadto kara ta podlega zatarciu już po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu (art. 135q ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Kara nagany ma zatem głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta, ponieważ nie obejmuje sfery wolnościowej i majątkowej, stanowi sformalizowaną dezaprobatę wobec jego przewinienia.
Zauważyć należy, iż ustawodawca, formułując w treści art. 134 ustawy
o Policji katalog kar dyscyplinarnych, nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z nich. W związku z tym właściwym jest przyjęcie, że pozostawił te kwestie uznaniu organów rozstrzygających, co nie oznacza jednak dowolności w ich stosowaniu. Ocena naruszenia obowiązku służbowego, waga tego naruszenia, ustalenie jego zakresu, a także wymiar odpowiedniej kary, stanowi kompetencję organów orzekających w sprawach dyscyplinarnych (patrz wyrok NSA z 18 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I OSK 994/06 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem organ ma obowiązek zbadać okoliczności faktyczne sprawy i uzasadnić wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Sądy administracyjne nie dokonują oceny zaskarżonego aktu administracji publicznej pod względem słuszności zapadłego rozstrzygnięcia, a jedynie badają, czy nie narusza on prawa. Podkreślić trzeba, że przepis art. 135 j ust. 1 ustawy o Policji nie wyznacza organowi dyscyplinarnemu merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, co oznacza, że przepis ten wprowadza swobodną ocenę dowodów
w tym zakresie, w związku z czym sądowa kontrola oceny dowodów oznacza jedynie sprawdzenie, czy dokonana już ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej lub logicznej, bądź, czy też nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy (patrz ponownie wyrok NSA z 18 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I OSK 994/06 ).
Wyjaśnienia wymaga również, że dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, w tym, czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby obwinionego funkcjonariusza. Sąd nie może natomiast ingerować
w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się
w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy
i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2687/12 oraz z 12 kwietnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 4199/18 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Wymierzenie w postępowaniu dyscyplinarnym kary, musi być poprzedzone wnikliwą i obiektywną oceną, aby nie można było postawić zarzutu dowolności, co do zastosowanej sankcji. Organ ma obowiązek uwzględnienia i rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na rozmiar kary (art. 134h ust. 1-4 ustawy). Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary.
W ocenie Sądu wymierzając skarżącej karę nagany organy obu instancji kierowały się treścią art. 134h ust. 1 ustawy o Policji uwzględniając wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w tym przepisie w tym także zachowanie policjantki po zaistniałym zdarzeniu, tj. brak krytycznej postawy wobec zaistniałej sytuacji a także dotychczasową nienaganną służbę skarżącej. Organy uznały, że wymierzona skarżącej kara nagany jest adekwatna do zaistniałej sytuacji
i współmierna do stopnia zawinienia. Organ miał również na względzie, że skarżąca nie przyznała się do zarzucanych jej czynów i nie wyraziła skruch.
Reasumując w ocenie Sądu organ policji w sposób przejrzysty wyjaśniły jakimi przesłankami kierowały się przy wymierzeniu skarżącej kary nagany.
W tym miejscu należy również wskazać, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 135n ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji są bezpodstawne. Zarzut pierwszy koncentruje się bowiem na niedopełnieniu przez skarżąca obowiązków, natomiast drugi zarzut dotyczy konkretnej czynności wynikającej z wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji. Opisy obu czynów zdaniem Sądu różnią się od siebie. Zgodnie natomiast z art. 134g ust. 2 ustawy
o Policji za popełnienie kilku przewinień dyscyplinarnych można wymierzyć jedną karę. Podkreślić w tym miejscu należy ponadto, że skarżącej wymierzono karę najniższą z możliwych, która oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że w ocenie Sądu nie są one również zasadne. Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie odstąpienie przez organy dyscyplinarne od przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej na okoliczność, czy [...] A. G. przyjął zawiadomienie
o przestępstwie nie było konieczne, chociażby uwagi na fakt, że zarówno w toku postępowania nie ujawniono dokumentów potwierdzających przyjęcie takiego zawiadomienia, jak również sama skarżąca takich dokumentów nie wskazała.
W niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie doszło również do naruszenia zasady in dubio pro reo wyrażonej w art. 5 § 2 k.p.k. (wątpliwości niedające się usunąć
w drodze czynności dowodowych Sąd rozstrzyga na korzyść oskarżonego).
W niniejszej sprawie za taką wątpliwość nie można uznać subiektywnego przekonania skarżącej o przyjęciu przez aspirant sztabowy A. G. ego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa od matki małoletniej pokrzywdzonej.
Również używanie przez organy inicjałów stron i świadków nie miało wpływu na wynika sprawy, gdyż nie uniemożliwiło skarżącej zapoznania się z materiałem dowodowym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że z akt niniejszej sprawy wynika, że postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organy orzekające w sprawie zebrały kompletny materiał dowodowy, który nie budzi istotnych żadnych zastrzeżeń, a prowadząc postępowanie dochowały wszelkich reguł wynikających z powołanych wyżej przepisów ustawy o Policji. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło