II SA/Wa 655/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-01

Skład orzekający: Janusz Walawski, Piotr Borowiecki, Joanna Kruszewska – Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym są uzasadnione, gdy obowiązek ten wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej, a zobowiązany nie przedstawił dowodów na jego wygaśnięcie lub nieistnienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym są niezasadne, gdy obowiązek ten wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej, która została utrzymana w mocy przez sądy administracyjne, a zobowiązany nie przedstawił dowodów na jego wygaśnięcie lub nieistnienie. Postępowanie egzekucyjne ma na celu przymusowe wykonanie takiego obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.P. na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, które utrzymało w mocy postanowienie o uznaniu zarzutów K.P. na prowadzenie egzekucji administracyjnej za niezasadne. K.P. kwestionował istnienie obowiązku opróżnienia kwatery wojskowej i naliczania odszkodowania, argumentując, że utracił prawo do zakwaterowania w sposób niezgodny z prawem. Organy administracji wskazały, że obowiązek wynika z prawomocnej decyzji o opróżnieniu lokalu, która została utrzymana w mocy przez sądy administracyjne, a K.P. nie przedstawił dowodów na wygaśnięcie tego obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2019 r. sprawy ze skargi K.P. na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej w związku z nieistnieniem obowiązku za niezasadne oddala skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego, działając na podstawie art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1629) w zw. z art. 124 i art. 144 oraz art 131 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] stycznia 2019 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o uznaniu zarzutów K. P. z dnia [...] października 2018 r. za nieuzasadnione. Organ w uzasadnieniu postanowienia podał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej "[...]" w [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] przydzielił K. P. lokal mieszkalny nr [...] położony w [...] przy ul. [...]. Decyzją Ministra Obrony Narodowej, z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] ww. został przeniesiony do pełnienia służby w [...], co wiązało się z wygaśnięciem powyżej określonej decyzji. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] zobowiązał K. P. do opróżnienia kwatery w stanie wolnym od osób i rzeczy oraz przekazania Agencji Mienia Wojskowego. Z uwagi na niewykonanie tego obowiązku organ w dniu [...] marca 2016 r. wezwał ww. do opróżnienia zajmowanej kwatery i powiadomił, że od dnia doręczenia wezwania bezie naliczane odszkodowanie w wysokości 150% opłaty za używanie lokalu. Z uwagi na nieuiszczanie w ustalonym terminie płatności za zajmowanie przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego za kolejne okresy płatności wystawiane były kolejne upomnienia. Z uwagi na brak dobrowolnej realizacji wskazanego w odbieranych upomnienia obowiązku zapłaty określonych w nich należności, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] wystawiał administracyjne tytuły wykonawcze, na podstawie których zajmowane był o wynagrodzenie żołnierza. Na podstawie wystawionego w dniu [...] sierpnia 2018 r. upomnienia nr [...] został wystawiony przez Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] w dniu [...] października 2018 r.. administracyjny tytuł wykonawczy nr [...]. K.P. złożył do powyżej określonego organu zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując na nieistnienie obowiązku. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] w dniu [...] października 2018 r. wydał postanowienie nr [...], w którym uznał zarzuty za niezasadne. Prezes Agencji Mienia Wojskowego w dniu [...] listopada 2018 r. wydał postanowienie nr [...], którym uchylił powyżej określone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, że rozstrzygnięcie nie wyjaśnia przesłanek jakimi się kierował i nie wskazał jego podstawy prawnej. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] uznał zarzuty K. P. z dnia [...] października 2018 na prowadzenie egzekucji administracyjnej w związku z nieistnieniem obowiązku za niezasadne. Ww. w złożonym zażaleniu podniósł, że organ błędnie przyjął, iż utracił on prawo do zakwaterowania w zajmowanej kwaterze, co w oczywisty stanowiło naruszenie prawa w związku z tym nie jest on zobowiązany do zapłaty odszkodowania jako niesłusznie naliczonego. W ocenie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości. K. P., jako żołnierz zawodowy pełniący obecnie służbę w garnizonie [...] po odmowie przyjęcia kwatery w miejscu pełnienia służby nie ma już legitymacji do zajmowania kwatery w dawnym miejscu pełnienia służby, tj. w [...] przy ul. [...] i jest obowiązany do jej opróżnienia. Z uwagi na brak realizacji tego obowiązku, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] słusznie zobowiązał ww. do opróżnienia powyżej określonej kwatery i przekazanie jej w stanie wolnym od osób i rzeczy. W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej w związku z nieistnieniem obowiązku. Obowiązek powstał i nie wygasł ani z powodu wykonania ani z innych przyczyn. Należy pamiętać, że zobowiązany wnosząc zarzuty w ramach których wskazuje, iż dane zobowiązanie wygasło ewentualnie kwestionuje fakt ich powstania, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna). K.P. nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, dowodów świadczących o tym, iż wskazany w tytule wykonawczym obowiązek nie istnieje. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany skarżonego postanowienia w przedmiocie zasadności zarzutów. K.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] stycznia 2019 r. zarzucając organowi, że naruszył następujące przepisy: 1. art. 7 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie przy wydaniu zaskarżonego postanowienia regulacji wykraczających poza granice ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: ustawa o zakwaterowaniu), 2. art. 83 Konstytucji RP, poprzez stosowanie własnych interpretacji norm prawnych, sprzecznych z postanowieniami ustawy o zakwaterowaniu, 3. art. 97 Konstytucji RP, poprzez ustalenie stanu prawnego w oparciu o dokumenty nie stanowiące źródeł prawa Rzeczypospolitej Polskiej, 4. art. 7 i art. 8 Kpa, poprzez nie podjęcie niezbędnych kroków, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego na podstawie obowiązujących przepisów prawa, co łącznie z działaniami poza przepisami prawa nie budzi zaufania do władzy publicznej, 5. art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez jego niezastosowanie przy wyjaśnieniu stanu faktycznego, 6. art. 24 ust. 2 i 4 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez błędną wykładnię tych przepisów. Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. Prezes Wojskowej Agencji Mienia Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302). Zgodnie z art. 134 § 1 powyżej powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w tym przepisie jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania go z obrotu prawnego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy stanowisko organu egzekucyjnego w zakresie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym jest prawidłowe, a w konsekwencji czy zarzuty te zasługiwały na uwzględnienie. Podkreślić przy tym należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2018 r. poz. 1314), zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przechodząc do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu odwoławczego, należy w pierwszej kolejności wskazać, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [..] stycznia 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., wydane na podstawie art. 34 § 1 przedmiotowej ustawy, którym organ pierwszej instancji oddalił zgłoszone przez skarżącego, jako zobowiązanego, w toku postępowania egzekucyjnego zarzuty o jakich mowa w art. 33 pkt 1 przedmiotowej ustawy, który stanowi, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega wyłącznie prawidłowość zastosowania przez organy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak słusznie wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 1999 r. (sygn. akt IVSA 1104/96, opubl. w: Baza Orzeczeń LEX nr 47780), w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany, kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko i wyłącznie z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 tej ustawy. W zakresie sformułowanego zarzutu naruszenia przez organy art. 33 pkt 1 przedmiotowej ustawy stwierdzić należy, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie znajduje on uzasadnienia. Podstawą wydania tytułu wykonawczego była decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] zobowiązującą skarżącego do opróżnienia kwatery nr [...] przy ul.[...] w [...] w stanie wolnym od osób i rzeczy i przekazania do dyspozycji Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...]. Skarżący obowiązku tego nie wykonał, a zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] był zobowiązany do podjęcia kroków prawnych celem jego przymusowego wykonania. W tym miejscu podać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 439/17 oddalił skargę skarżącego na powyżej określoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1461/18 skargę kasacyjną oddalił. Wyjaśnić należy, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] wydając decyzję o opróżnieniu przedmiotowego lokalu działał w interesie Wojskowej Agencji Mienia, która musi dysponować lokalami mieszkalnym, aby zapewnić miejsca zamieszkania dla żołnierzy pełniących służbę w określonej miejscowości. Podkreślić ponadto należy, że wezwanie do dobrowolnego zwolnienia i przekazania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lokalu nie oznacza bynajmniej dowolności w kwestii istnienia obowiązku, a w konsekwencji – w wykonaniu decyzji. Obowiązkiem wynikającym z decyzji o opróżnieniu lokalu jest jego opuszczenie, natomiast postępowanie egzekucyjne, czyli użycie przez organ administracji publicznej środku przymusu, zmierza do pełnej realizacji takiej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu są one całkowicie niezasadne i odnoszą się do spraw zakończonych odrębnymi decyzjami administracyjnymi, które w niniejszej sprawie nie mogły być kontrolowane. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło