II SA/Wa 659/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-14
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak zgłoszenia organom ścigania gróźb karalnych i incydentów zagrażających życiu lub zdrowiu, pomimo subiektywnego poczucia zagrożenia, stanowi podstawę do odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak zgłoszenia organom ścigania incydentów zagrażających życiu lub zdrowiu, a także brak obiektywnych dowodów na istnienie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Subiektywne poczucie zagrożenia, niepoparte dowodami i niezgłaszane organom ścigania, nie jest wystarczającą 'ważną przyczyną' w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Z. C., były policjant, wystąpił o pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej, uzasadniając wniosek prowadzeniem gospodarstwa leśnego w oddaleniu od siedzib ludzkich i obawami przed kłusownikami oraz osobami zagrażającymi jego życiu z uwagi na przeszłość zawodową. Organy Policji odmówiły wydania pozwolenia, uznając, że skarżący nie przedstawił dowodów na istnienie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej – oddala skargę –
Wnioskiem z dnia 31 lipca 2012 r. Z. C. wystąpił o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej.
Uzasadnił wniosek tym, że broń jest mu potrzebna do ochrony własnej, ponieważ prowadzi gospodarstwo leśne, w oddaleniu od siedzib ludzkich i przebywa tam większą część roku. Nadmienił, że jako były policjant bywa zagrożony przez kłusowników. Podczas postępowania administracyjnego wnioskodawca zeznał, że na teren gospodarstwa wchodzą i wjeżdżają osoby niepowołane, na jego posesje wywożone są śmieci, dochodzi też do kradzieży niewielkich ilości drewna. Kilka lat temu znalazł tam również zastawione sidła. W związku z wymienionymi wydarzeniami Z. C., obawia się o swoje życie i zdrowie. Sam jednak przyznał, że w ostatnim czasie nie był obiektem bezpośredniego ataku na swoje życie i zdrowie. Natomiast, około 10 lat temu, podczas pobytu na rybakówce w miejscowości [...] gm. [...] , nietrzeźwy mężczyzna próbował uderzyć go w głowę. Oprócz tego zdarzenia, do wnioskodawcy nie były bezpośrednio kierowane żadne groźby karalne. Z. C. zaznaczył, że informowano go, iż są osoby, które grożą spaleniem jego domku gospodarczego we wsi [...] gm. [...] . Mimo to, fakty zagrożenia życia i zdrowia nie były zgłaszane organom ścigania. Nadmienił również, że obecnie, aby zwiększyć poczucie bezpieczeństwa, zakłada instalację alarmową na działce w [...] .
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] na podstawie art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 576) oraz art. 104, art. 107 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił wydania pozwolenia na broń palna bojową w celu ochrony osobistej.
Organ w uzasadnieniu oświadczył, że nie kwestionuje potencjalnego zagrożenia strony wynikającego z faktu prowadzenia gospodarstwa leśnego lub też pełnienia w przeszłości służby w Milicji i Policji. Jednak zdaniem organu, Z. C., nie przedstawił faktów, które wyróżniałyby go, na tle innych obywateli mających podobną sytuację. Nie pozwala to, na stwierdzenie, iż jego obawy są w pełni uzasadnione i znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ administracji opierając się na zebranym materiale dowodowym stwierdził, że nie potwierdzono faktów świadczących o bezpośrednim, szczególnym i ponadprzeciętnym zagrożeniu życia lub zdrowia wnioskodawcy i uznał, że w omawianym przypadku brak jest okoliczności faktycznych, które można uznać za ważną przyczynę posiadania broni – czyli stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia uzasadniające udzielenie przedmiotowego pozwolenia.
Z. C., złożył odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości oraz wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na broń palną. Nadmienił, że jest byłym policjantem, a wcześniej milicjantem i z tego tytułu czuje się zagrożony ze strony świata przestępczego. Odwołujący się uznał, że przypadki, kiedy organ może odmówić wydania pozwolenia na broń są określone ściśle w art. 17 ustawy o broni i amunicji. Natomiast w jego sprawie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek tam wymienionych, zatem pozwolenie na broń powinno być dla niego wydane.
Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r., o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576) wydał w dniu [...] stycznia 2013 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, pozwolenie na broń wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Za ważną przyczynę uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia. Przesłanki te muszą istnieć łącznie, a zagrożenie musi wynikać z obiektywnych okoliczności, a nie tylko z przekonania osoby wnioskującej o wydanie pozwolenia. Ciężar udowodnienia powyższych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. Organy policji mają obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy i uzyskania całego materiału dowodowego pozwalającego na swobodną ocenę, czy żądanie jest uzasadnione.
Organ twierdzi, że okoliczności podniesione przez Z. C. w uzasadnieniu wniosku o wydanie pozwolenia na broń do ochrony osobistej, nie świadczą o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia i zdrowia. Zdaniem Komendanta Głównego Policji takie okoliczności, jak miejsce zamieszkania, prowadzenie gospodarstwa leśnego, czy też ogólny stan bezpieczeństwa, nie mogą same stanowić podstawy do wydania pozwolenia na broń. Zaznaczono, że organ I instancji, podjął czynności w celu wyjaśnienia, czy wskazane przez stronę okoliczności narażają na niebezpieczeństwo zamachu na życie lub zdrowie w sposób realny i ponadprzeciętny. Jednostka policji na terenie działania której, Z. C. ma miejsce zamieszkania poinformowała, że wymieniony nie zgłaszał faktów zagrożenia życia i zdrowia. Potwierdził, to również zainteresowany oświadczając, że w ostatnim czasie, nie był obiektem bezpośredniego ataku na swoje życie i zdrowie. Jedyny, mający miejsce około 10 lat temu incydent, miał miejsce podczas pobytu w miejscowości [...] , gm. [...] , kiedy to nietrzeźwy mężczyzna próbował uderzyć go w głowę.
W dalszej części Komendant Główny Policji stwierdził, że przedstawione przez ww. okoliczności nie potwierdzają stałego, realnego i bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osobistego i nie wyróżniają go w tym zakresie spośród innych obywateli na tyle, aby mógł posiadać prywatną broń palną bojową do ochrony osobistej.
Organ stwierdził, że wydaniu pozwolenia na broń sprzeciwia się interes społeczny. W przypadku braku okoliczności świadczących o niezbitej konieczności wyposażenia strony w broń palną, organ musi mieć na względzie ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego, których istotą jest, aby pozwoleń na broń nie było więcej, niż to wynika z oczywistej potrzeby określonej celem do którego broń ma być używana.
Z. C., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. wnosząc o:
- uchylenie decyzji I i II instancji w całości,
- przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- zasądzenie dla skarżącego kosztów procesu.
Skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom błąd w ustaleniach faktycznych przez wydanie decyzji odmownej oraz obrazę prawa materialnego art. 17 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem skarżącego w decyzji nie uwzględniono, że był on wieloletnim funkcjonariuszem organów ścigania i z tego tytułu ma podstawy do obaw o własne życie. Zdaniem skarżącego Komendant Główny Policji naruszył przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Podkreślił, że wyliczenie "ważnych przyczyn" w ust. 3, art. 10 ustawy, nie jest wyliczeniem zamkniętym, a raczej katalogiem okoliczności przykładowych. Zaznaczył także, że gróźb kierowanych pod jego adresem, nie zgłaszał organom ścigania, co jednak nie dowodzi ich nieistnienia. Stwierdził ponadto, że poczucie zagrożenia bezpieczeństwa, ma nader realną podstawę.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 17 ust.1 ustawy o broni i amunicji podkreślił, iż jest on całkowicie bezzasadny. Jak bowiem wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, przepis ten, nie stanowił podstawy odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Wskazać należy, że z treści obowiązujących przepisów, nie da się wywieść ogólnego i powszechnego prawa obywateli do posiadania broni, nie zostało ono zaliczone do wolności i praw osobistych obywatela, w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Posiadanie broni, podlega ścisłej reglamentacji. Bowiem posiadanie i używanie broni i amunicji, stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt II OSK 97/05).
Zaakcentować należy, że organ Policji, podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach, jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Musi więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 kpa). Ponadto jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 kpa.
Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przy rozpoznawaniu sprawy wydania skarżącemu Z. C., pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej, zarówno z akt administracyjnych, jak i z uzasadnienia decyzji wynika, że - w ocenie Sądu - organ Policji zadośćuczynił powyższym powinnościom, wyczerpująco badając wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny, wydając decyzję odmowną.
Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 576), właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. W myśl art. 10 ust. 2 ustawy, pozwolenie na broń wydaje się w szczególności m.in. w celach ochrony osobistej (pkt 1). Za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1, uważa się stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący spełnia pierwszą z przesłanek przyznania mu pozwolenia na posiadanie broni w celach ochrony osobistej, a mianowicie nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne według których skarżący może dysponować bronią i nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Akta zawierają informację z Krajowego Rejestru Karnego o niefigurowaniu skarżącego w Kartotece Karnej. Ponadto z treści opinii środowiskowej, wydanej w dniu 6 września 2012 r. wynika, że Z. C. w miejscu zamieszkania i pracy posiada opinię pozytywną, określony został jako osoba spokojna i uczciwa, nienadużywająca alkoholu, ani środków odurzających. Powyższe dowodzi, że jak wyżej wskazano Z. C., nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Twierdzenie to nie jest kwestionowane przez organ administracji. Jednak sam brak przesłanek negatywnych nie wystarcza do wydania pozwolenia na broń palną, po stronie wnioskującego muszą wystąpić okoliczności faktyczne, które przekonają organ, że wydanie pozwolenia jest uzasadnione (zob. wyrok z II SA/Wa 1427/10 z dn. 07.01.2011 r. LEX nr 755193).
Sąd w pełni podziela stanowisko Komendanta Głównego Policji, że skarżący nie spełnił drugiej z przesłanek do wydania pozwolenia na broń, tzn. ważnej przyczyny do jej posiadania, a w szczególności stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. Analizując powyższe stwierdzić należy, że wymienione w przepisie zagrożenia musiały być uznane za stałe, zaś ich realność musi być rzeczywista i obiektywna, a nie nacechowana subiektywnością, natomiast ponadprzeciętność nie może sprowadzać się do sytuacji hipotetycznej, lecz musi być nadzwyczajna i niepowszednia.
Bezspornym jest, że zdarzenia ukierunkowane na zagrożenie zdrowia lub życia Z. C., czy też utratę, lub zniszczenie należącego do niego mienia, nie miały miejsca. Podkreślenia wymaga, iż sam skarżący nie zgłaszał stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia o czyn świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych pismo Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...] września 2012 r.
We wniosku o wydanie pozwolenia na broń, w trakcie przesłuchania na Komendzie Powiatowej Policji w [...] w dniu [...] października 2012 r. w odwołaniu, czy też w skardze Z. C., powołuje się wyłącznie na hipotetyczne zagrożenie napaści na jego osobę w związku z wykonywanym w przeszłości zawodem policjanta, czy prowadzeniem gospodarstwa leśnego.
Skarżący na posterunek Policji w [...] , zgłaszał jedynie zawiadomienie o zniszczeniu tablicy ogłoszeniowej będącej jego własnością i fakt zaśmiecania lasu. Nie jest to na pewno, wymaganym przez ustawę, stałym, realnym i ponadprzeciętnym zagrożeniem życia, zdrowia lub mienia. Zdaniem Sądu, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem zawartym w skardze, dotyczącym błędów w ustaleniach faktycznych w trakcie postępowania. Nie można zarzucić organowi braku obiektywizmu, skoro sam skarżący w złożonych przez siebie zeznaniach nie przedstawił wymaganego przez ustawę uzasadnienia wniosku o pozwolenie na posiadanie broni. Zdaniem Sądu mało prawdopodobne jest by skarżący był adresatem gróźb karalnych. W przeciwnym wypadku powyższy fakt niechybnie byłby zgłoszony miejscowym organom ścigania. Działanie przeciwne nie godzi się z zasadami logiki.
Organ w poczynionych przez siebie wywodach uwzględnił okoliczności, na które powoływał się skarżący i przeprowadził w tym zakresie niezbędne dowody. Spełniają one normy rzetelności i w pełni wyczerpują zasady postępowania. Komendant Główny Policji przeprowadził pełną analizę zebranych dowodów, a po jej ocenie, wyciągnął właściwie wnioski.
Ponadto w sposób przekonywający uzasadnił stanowisko przemawiające za odmową wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej wykazując, iż strona dostrzega potrzebę posiadania takiej broni jedynie w celach prewencyjnych, na wszelki wypadek. Fakt wcześniejszej służby w organach ścigania nie jest sytuacją nadzwyczajną, ponadprzeciętną w stosunku do innych osób będących w analogicznej jak skarżący sytuacji. Na negatywne reakcje narażone są również inne osoby wykonujące w przeszłości zawody związanie z wykrywaniem i karaniem przestępstw.
Wobec powyższego organ nie dopuścił się - w ocenie Sądu - naruszenia stanowiących podstawę rozstrzygnięcia przepisów prawa materialnego.
Należy zaakcentować, że brak poczucia bezpieczeństwa z powodów podobnych do skarżącego, deklaruje bardzo wiele osób. Jednakże nie oznacza to obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpi, zaś ocena okoliczności w takich sprawach, należy do organów Policji, które mogą prowadzić w tym względzie mniej, lub bardziej rygorystyczną "politykę".
Podkreślenia wymaga również, że warunki uzyskania pozwolenia na broń winny być badane w sposób restrykcyjny, a niewyrażenie zgody na jej posiadanie nie może być postrzegane jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (zob. wyrok II SA/Wa 2730/11 z dn. 30.03.2012 r. LEX nr 1145931).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło