II SA/Wa 674/22

WyrokWSA w Warszawie2022-06-10

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sławomir Antoniuk, Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata prawa wybieralności radnego, wynikająca ze zmiany miejsca zamieszkania poza obszarem gminy, uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia mandatu, nawet jeśli radny nie miał możliwości złożenia wyjaśnień przed podjęciem uchwały z powodu zwolnienia lekarskiego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrata prawa wybieralności, spowodowana zmianą miejsca zamieszkania poza obszarem gminy, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Nawet jeśli radny był na zwolnieniu lekarskim, nie stanowi to przeszkody prawnej do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu, gdyż złożenie wyjaśnień jest prawem, a nie obowiązkiem, a organ ma określony termin na podjęcie decyzji. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy potwierdzał zmianę miejsca zamieszkania radnego i tym samym utratę prawa wybieralności.
Stan faktyczny
Rada Miasta stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego D. P. z powodu utraty prawa wybieralności, wskazując na zmianę miejsca zamieszkania poza obszarem miasta. Radny zaskarżył uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym uniemożliwienie złożenia wyjaśnień w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. Sąd oddalił skargę, uznając, że materiał dowodowy potwierdził zmianę miejsca zamieszkania radnego i tym samym utratę prawa wybieralności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, , Protokolant referent stażysta Katarzyna Jaszczołt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi D. P. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2022 r. nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę Rada Miasta [...] uchwałą z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], na podstawie art. 383 § 1 pkt 2, § 2 i § 4 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1319, z późn. zm.) w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 372, z późn. zm.), stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta [...] – D. P. z powodu utraty prawa wybieralności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Rada Miasta [...] wskazała, że zgodnie z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 319, z późn. zm.) prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma: w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego: rady gminy - obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy. Z kolei art. 383 § 1 pkt 2 oraz § 2 powołanej ustawy stanowi, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku: utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów oraz wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 (..), stwierdza rada, w drodze uchwały (..). W myśl art. 11 § 1 pkt 5 ustawy – Kodeks wyborczy, prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma: w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - osoba mająca prawo wybierania tych organów. Zaznaczyła, że D. P. w wyniku wyborów, które odbyły się [...] października 2018 r. został wybrany radnym Rady Miasta [...]. W dniu [...] sierpnia 2021 r. D. P. w związku ze zmianą miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz sytuacją osobistą zmienił miejsce zamieszkania, poza terenem miasta [...]. Jak wynika z wyżej wskazanych przepisów zmiana miejsca zamieszkania na miejscowość położoną poza obszarem Miasta [...] powoduje utratę prawa wybieralności do Rady Miasta [...], co skutkuje wygaśnięciem mandatu. Rada Miasta [...] wyjaśniła, że na stałość pobytu w danej miejscowości wskazuje koncentracja w niej życiowej aktywności związanej z pracą, rodziną, jako ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. O miejscu zamieszkania dla określenia praw wyborczych decydują dwie przesłanki: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar stałego pobytu w tym miejscu. Na stałość pobytu w danej miejscowości wskazuje skupienie w niej życiowej aktywności związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną, natomiast rozpatrując zamiar przebywania w oznaczonej miejscowości należy mieć na uwadze nie tylko wewnętrzne przekonanie danej osoby, czy jej zapewnienia, ale również to, aby wystąpiły konkretne i sprawdzalne zachowania będące wyrazem deklarowanego zamiaru. Instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjno-porządkowy i nie można utożsamiać miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania na pobyt stały, z czynnością zameldowania nie wiąże się bowiem nabycie jakichkolwiek praw i obowiązków. Nie ma także znaczenia rozstrzygającego, w kontekście oceny posiadania prawa wyborczego, wpis do rejestru wyborców ani też miejsce opłacania podatków. W postępowaniu w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego można bowiem kwestię miejsca zamieszkania oceniać także za pomocą innych dowodów. O zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić wówczas, gdy okoliczności sprawy pozwolą przeciętnemu obserwatorowi na sformułowanie wniosku, że określona miejscowość jest aktualnie głównym miejscem, w którym skupia się działalność osoby fizycznej, w którym jest jej centrum życiowe (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 862/17, z 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2082/17, z 19 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 689/16). W związku z powyższym należało stwierdzić, że ziściły się wszelkie przesłanki wskazujące na utratę prawa wybieralności przez radnego D. P. Rada Miasta [...] podkreśliła, że zgodnie z art. 383 § 3 ustawy – Kodeks wyborczy przed podjęciem uchwały, radnemu umożliwiono złożenie wyjaśnień (w formie: pisemnej, na posiedzeniu Komisji Skarg, Wniosków i Petycji lub bezpośrednio na sesji Rady Miasta [...]) pismem z [...] lutego 2022 r. oraz telefonicznie. Ponadto do radnego, zostało wysłane z odpowiednim wyprzedzeniem (zgodnie z terminami wynikającymi ze Statutu Miasta [...] oraz ustawy o samorządzie gminnym), zawiadomienie o wyznaczonym porządku obrad Komisji Skarg, Wniosków i Petycji oraz sesji Rady Miasta, do którego załącznikiem był projekt uchwały w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oraz dokumentacja zgormadzona w niniejszej sprawie. Pismem z [...] marca 2022 r. D. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z [...] lutego 2022 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 383 § 3 ustawy – Kodeks wyborczy, poprzez uniemożliwienie złożenia wyjaśnień przed jej podjęciem, 2. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie , czy zmienił miejsce zamieszkania i czy faktycznie istnieją przesłanki do uznania, że utracił prawo wybieralności, o którym mowa w art. 383 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks wyborczy, 3. art. 8 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, braku wskazania faktów i dowodów i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący wskazał, że przepisy art. 11 § 1 pkt 5 i art. 10 § 1 pkt 3 ustawy – Kodeks wyborczy nie wiążą biernego i czynnego prawa wyborczego z faktem zameldowania w danej gminie (powiecie, województwie), a z faktem "stałego zamieszkiwania". W art. 5 pkt 9 powołanej ustawy zdefiniowano "stałe zamieszkiwanie" jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. W literaturze wskazuje się, że o miejscu zamieszkania rozstrzyga trwała zmiana sytuacji faktycznej, nie zaś tylko przejściowe, choćby długotrwałe, zaniechanie przebywania w dotychczasowym miejscu zamieszkania, czy przejściowa zmiana zamiaru stałego pobytu w tej miejscowości. Ustawodawca nie wiąże dla potrzeb określenia praw wyborczych oceny stałego zamieszkania z zameldowaniem. W niniejszej sprawie doszło do błędnego uznania, że głównym miejscem zamieszkania nie jest [...]. W treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały wskazano jedynie, że "w związku ze zmianą miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz sytuacją osobistą zmienił miejsce zamieszkania - poza terenem miasta [...]". Okoliczność ta nie została poparta żadnymi dowodami, nie jest zgodna ze stanem faktycznym, a co bardzo istotne, nie miał możliwości wypowiedzenia się w tej kwestii. Zaznaczył, że zgodnie z art. 383 § 3 ustawy – Kodeks wyborczy, w przypadkach określonych m.in. w § 1 pkt 2 ww. przepisu, przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień. Powinien zatem mieć możliwość złożenia wyjaśnień przed radą podejmującą uchwałę o wygaśnięciu mandatu, a więc osobiście na posiedzeniu rady lub co najmniej w formie pisemnej. Tymczasem Rada Miasta [...], pomimo faktu zawiadomienia, że od [...] stycznia 2022 r. do [...] marca 2022 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i wobec tego wszelkie wyjaśnienia złoży po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, podjęła zaskarżoną uchwałę, pozbawiając go prawa do złożenia wyjaśnień. Wyjaśnił, że posiada miejsce zamieszkania w [...] i przebywa w tym miejscu z zamiarem stałego pobytu, co potwierdza okoliczność, że Rada Miasta [...] kieruje wszelkie pisma do niego na adres: ul. [...]. W jego ocenie obowiązki zawodowe wykonywane w innej miejscowości niż [...] nie stanowią podstawy do przyjęcia, że koncentruje swoją działalność i życie osobiste w innej miejscowości. Niemniej jednak w tym zakresie Organ skupił się na informacjach mu nieznanych. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o jej oddalenie. W piśmie procesowym z [...] czerwca 2022 r. złożonym na rozprawie skarżący podtrzymał stanowisko, iż organ w zaskarżonej uchwale błędnie określił miejsce jego stałego zamieszkania, co mogą potwierdzić kopie dokumentów załączonych do tego pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola ta obejmuje między innymi akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd zatem, rozpoznając skargę na akt nadzoru bada, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji publicznej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 10 § 1 pkt 3 a Kodeksu Wyborczego - Prawo wybierania, (czynne prawo wyborcze) ma w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego: rady gminy - obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy. W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (bierne prawo wyborcze) posiadają osoby mające prawo wybierania tych organów (art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego). Z powyższych uregulowań wynika, że zarówno dla czynnego jak i biernego prawa wyborczego istotne znaczenie ma miejsce zamieszkania. Stałe zamieszkiwanie na obszarze danej jednostki samorządowej jest potwierdzeniem przynależności do tej wspólnoty. Wspólnota tworzona przez mieszkańców uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej w skali lokalnej, zatem tylko mieszkańcy tej wspólnoty (jednostki samorządowej) powinni wybierać "swoją" władzę lokalną i być do takiej władzy wybierani. O miejscu zamieszkania zasadniczo decydują dwa czynniki: zewnętrzny (faktyczne przebywanie) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wykładnia celowościowa wskazuje na potrzebę utożsamiania pojęcia "mieszkaniec gminy" z pojęciem "osoby stale zamieszkujące" na obszarze tej gminy. Ponieważ miejsce zamieszkania zależne jest od zamiaru, a więc od woli konkretnej osoby, to o tej woli decydują nie tylko deklaracje osoby zgłaszane o związku z określoną sytuacją, ale obiektywne okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar oczywisty. Podobnie wyraził swój pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 2595/20 (publik. www.orzezcenia.nsa.gov.pl), gdzie stwierdzono, że "ustalenie faktu stałego zamieszkania dla potrzeb określenia kto posiada czynne i bierne prawo wyborcze powinno mieć z jednej strony na względzie ułatwienie obywatelom dostępu do udziału w wyborach, z drugiej zaś strony nie może być jednak przyzwoleniem na nadużywanie tego prawa. Z tego powodu dla oceny stałego miejsca pobytu nie należy kierować się wyłącznie oświadczeniami osoby zainteresowanej, konieczne jest bowiem uwzględnienie okoliczności zewnętrznych mogących świadczyć o tym, że dana osoba rzeczywiście zamierza stale przebywać w tej miejscowości". Orzecznictwo i doktryna są zgodne co do tego, że przepisy nie zakreślają żadnego terminu, którego upływ jest konieczny do uzyskania statusu mieszkańca. Na ten status również nie mają wpływu plany życiowe obywatela, gdyż pojęcie "zamieszkiwanie" musi być oceniane w kategoriach konkretnych wyborów i oceny czynnego i biernego prawa wyborczego danej osoby. Miejsce zamieszkania nie musi pokrywać się z miejscem zameldowania osoby fizycznej, które jest okolicznością o charakterze administracyjnoprawnym. Również fakt posiadania przez osobę fizyczną lokalu mieszkalnego, czy też innej nieruchomości na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego nie ma znaczenia dla ustalenia faktycznego miejsca zamieszkiwania. Również płacenie podatków nie ma znaczenia dla obiektywnej oceny zamieszkiwania, gdyż te płacone są w miejscu zameldowania (patrz wyrok WSA w Poznaniu z 27 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 447/15, publik. jw.). Kontrolując zaskarżoną uchwałę z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], Sąd uznał, że Rada Miasta [...] zasadnie stwierdziła, iż pobytowi radnego D. P. w miejscowości [...] brakuje cech koncentracji życia osobistego, rodzinnego i zawodowego. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż skarżący w związku ze zmianą miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz sytuacją osobistą zmienił miejsce zamieszkania i w dacie orzekania nie mieszkał w [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, na skutek napływających do Urzędu Miasta [...] informacji o niezamieszkiwaniu radnego D. P. na trenie miasta [...] organ podjął czynności wyjaśniające w tej sprawie. Na podstawie oświadczenia sąsiadki skarżącego W. B. (jego teściowej) złożonego w obecności Wiceprezydenta [...] oraz pracownika Wydziału [...] ustalono, iż skarżący od [...] sierpnia 2021 r. nie zamieszkuje w [...] przy ul. [...], "przepisał firmę na adres [...]" i zamieszkuje wraz z nową partnerka w [...] ul. [...]. Na tę okoliczność sporządzono notatkę służbową z dnia [...] stycznia 2022 r. podpisaną przez wszystkich uczestników spotkania. Tego samego dnia przesłuchano trzech światków – sąsiadów skarżącego zamieszkujących przy ul. [...], którzy zgodnie zeznali, iż D. P. od sierpnia 2021 r. pod podanym powyżej adresem nie przebywa. W aktach sprawy znajduje się też notatka służbowa z dnia [...] lutego 2022 r. ze spotkania z kobietą zamieszkałą pod ujawnionym [...] adresem, która poinformowała Wiceprezydenta [...] P. W. i towarzyszącego mu pracownika Urzędu, że D. P. nie ma, ale wkrótce powinien wrócić. Po wykonaniu rozmowy telefonicznej oświadczyła, iż wymieniony nie mieszka w tym mieszkaniu i się pomyliła. W ocenie Sądu, ustalone okoliczności sprawy dawały podstawę by uznać, iż D. P. nie zamieszkuje na terenie [...], bowiem w innym miejscu prowadzi gospodarstwo domowe, skupia swoje życie prywatne i zawodowe. Nie zmienia tej oceny notatka z dnia [...] marca 2022 r., z której wynika, iż skarżący [...] lub [...] lutego 2022 r. był widziany w budynku Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w [...]. Jednostkowa obecność radnego w Urzędzie określonego dnia nie wyjaśnia kwestii jego zamieszkania. Znamienne w sprawie jest to, iż skarżący nie wykazał jakiekolwiek inicjatywy procesowej. Nie przedstawił własnego stanowiska w sprawie, jak też nie zawnioskował o przeprowadzenie dowodów pozwalających obalić twierdzenia organu. Nie została zatem spełniona przesłanka przebywania w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem warunkująca stałe zamieszkiwanie na terenie gminy. Analizując materiał aktowy sprawy trudno wyprowadzić przeciwne wnioski. W wyroku z dnia 19 maja 216 r. sygn. akt II OSK 689/16 (publik. jw.) NSA trafnie stwierdził, iż o zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić wówczas, gdy okoliczności sprawy pozwolą przeciętnemu obserwatorowi na sformułowanie wniosku, że określona miejscowość jest aktualnie głównym miejscem, w którym skupia się działalność osoby fizycznej, w którym jest jej centrum życiowe. Ustalenie miejsca zamieszkania na potrzeby oceny posiadania (lub nie) prawa wybieralności w dniu wyborów przez radnego nie może opierać się na zaszłościach ani na zamiarach, których zrealizowanie nastąpić może w niedającym się określić czasie. Zdaniem Sadu, zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 383 § 3 Kodeku wyborczego, poprzez uniemożliwienie stronie złożenia wyjaśnień przed podjęciem kwestionowanej uchwały, jest chybiony. Rada Miasta [...] w związku z dokonanymi ustaleniami w kwestii stałego zamieszkiwania skarżącego na terenie [...] umożliwiła skarżącemu ustosunkowanie się do stawianych zarzutów. Świadczy o tym przesłane do zainteresowanego pocztą elektroniczną pismo Wiceprzewodniczącego Rady Miasta [...] z [...] lutego 2022 r. informujące o możliwości złożenia pisemnych wyjaśnień lub bezpośrednio na posiedzeniu Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, bądź Sesji Rady, na której projekt uchwały o wygaszeniu mandatu radnego bezie procedowany. Ponadto skarżący o powyższym został także poinformowany telefonicznie [...] lutego 2022 r., co wynika z notatki służbowej z [...] marca 2022 r. sporządzonej przez Wiceprezydenta Miasta P. W. Zawiadomienie przez skarżącego Rady Miasta [...], że od [...] stycznia do [...] marca 2022 r. będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim, wobec czego wszelkie wyjaśnienia złoży po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, nie stanowiło przeszkody prawnej do podjęcia zaskarżonej uchwały. Trzeba mieć na względzie, iż art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego, zakreśla radzie miesięczny termin na podjęcie uchwały, liczony od dnia wystąpienia przyczyn wygaśnięcia mandatu. Umożliwienie zaś radnemu złożenie wyjaśnień stanowi prawo strony, a nie jej obowiązek. Ustawodawca nie przewidział "wstrzymania procedowania" z tego powodu, dlatego też w art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego wprowadził cenzurę czasową na podjęcie stosownej uchwały. Poprawność przedstawionego stanowiska wynika z dorobku doktryny i orzecznictwa, które jednoznacznie wskazują, że wójt (odpowiednio radny) powinien mieć możliwość złożenia wyjaśnień przed organem podejmującym uchwałę o wygaśnięciu mandatu; uczynić to może osobiście na posiedzeniu rady lub np. w formie pisemnej. Złożenie wyjaśnień jest prawem, a nie obowiązkiem radnego. Niezłożenie wyjaśnień nie stoi jednak na przeszkodzie podjęciu uchwały o wygaśnięciu mandatu (por. A. Kisielewicz, Komentarz do art. 190 ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, w: K.W. Czaplicki, B. Dauter, A. Kisielewicz, F. Rymarz, Samorządowe Prawo wyborcze. Komentarz, ABC, Warszawa 2010). W realiach niniejszej sprawy trudno przyjąć, że choroba skarżącego uniemożliwiła mu złożenie pisemnych wyjaśnień w sprawie, czy też osobiste ich złożenie, skoro w dniu [...] lub [...] lutego 2022 r. był on widziany w Urzędzie. Tym samym nie sposób zarzucić organowi, iż nie przeprowadził w wymaganym zakresie postępowania wyjaśniającego i naruszył tym samym przepisy procesowe, skoro z urzędu podjął niezbędne czynność w sprawie, zaś skarżący nie przejawiał jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej zmierzającej do podważenia ustaleń organu. Sąd nie podziela także zarzutu skargi mówiącego o nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym spójny i logiczny wywód wskazujący na powody podjęcia rozstrzygnięcie. Stwierdzenia w tym uzasadnieniu zawarte, że uchylenie mandatu radnego nastąpiło na skutek zmiany miejsca zamieszkania związanej ze zmianą miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz sytuacją osobistą skarżącego, posiada opacie w materiale dowodowym sprawy. Zatem zaskarżona uchwała poddaje się kontroli sądowej. Należy podnieść, iż w orzecznictwie zgodnie wskazuje się, iż żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa wprost nie nakłada na radę gminy obowiązku uzasadnienia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. Jednakże działanie organu władzy publicznej, mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i niepoddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Tym samym organ stanowiący gminy podejmując uchwałę ma obowiązek sporządzenia jej uzasadnienia, ponieważ warunkuje to kontrolę organów nadzoru i kontrolę sprawowaną przez sądy administracyjne. Sąd ma prawo badać powody, które legły u podstaw każdego rozstrzygnięcia zaskarżonego do sądu. Obowiązek uzasadnienia uchwały wyprowadzany jest z ogólnej zasady ustrojowej związania organów administracji prawem, obowiązku odwoływania się do prawa oraz z kompetencji sądów administracyjnych i organów nadzoru, które - sprawując kontrolę - muszą znać motywy, jakimi kierowała się rada gminy, a także z zasady demokratycznego państwa prawnego i zasad szczegółowych, w tym zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Obowiązek działania na podstawie prawa (art. 7 Konstytucji RP), w połączeniu z zasadą zaufania (art. 2 Konstytucji RP), stwarza po stronie organów władzy publicznej obowiązek uzasadniania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego i jest elementem zasady jawności działania władzy publicznej (por. M. Stahl, Samorząd terytorialny w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności i wątpliwości, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, rok II, nr 6 (9), 2006, s. 45, wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 410/06 i z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 638/18; publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności, co wynika z pisma procesowego strony skarżącej z [...] czerwca 2022 r., że skarżącemu w okresie od [...] lutego do [...] czerwca 2022 r. doręczano korespondencję na adres [...] oraz w odpowiedzi na wniosek z [...] lutego 20202 r. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego Wydział [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] poinformował inspektora K. K. (odbiór pisma [...] kwiecień 2022 r.), iż D. P. zamieszkuje pod adresem [...], ul. [...] i jest to jego adres do doręczeń, nie świadczą o wadliwości podjętej w dniu [...] lutego 2022 r. uchwały. Wywiad środowiskowy został przeprowadzony już po wydaniu zaskarżonej uchwały, jak też z treści powołanego pisma [...] nie wynika, aby policyjne ustalenia obejmowały okres wcześniejszy. Podanego zaś adresu do korespondencji nie sposób utożsamiać z zamieszkiwaniem pod tym adresem. Ponadto przedstawiona korespondencja, za wyjątkiem korespondencji pokwitowanej w dniu [... lutego 2022 r., została odebrana po [...] lutego 2022 r. Nadto z załączonych kopii dowodów doręczeń przesyłek nie wynika kto dokonał odbioru korespondencji. Sądy administracyjne zaś kontrolują rozstrzygnięcia organów administracji publicznej wg stanu faktycznego i prawnego na dzień orzekania przez te organy. Reasumując, Rada Miasta [...] nie naruszyła stanowiących podstawę materialną przepisów Kodeksu wyborczego, jak też nie naruszyła wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks wyborczy stanowi swoistą regulację i w ocenie Sądu brak jest podstaw do stosowania w przypadku wygaszenia mandatu innego postępowania niż przewidziano to w art. 383 Kodeksu wyborczego. Z powyższych względów skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło