II SA/Wa 716/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-04
Skład orzekający: Ewa Grochowska - Jung, Ewa Kwiecińska, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustanie okoliczności, które stanowiły podstawę wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, uzasadnia jego cofnięcie, nawet jeśli skarżący pełni inne funkcje i ponosi odpowiedzialność za mienie oraz bezpieczeństwo innych osób?Ratio decidendi
Pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej może zostać cofnięte, gdy ustają okoliczności, które stanowiły podstawę jego wydania. Pełnienie nowych funkcji, nawet wiążących się z odpowiedzialnością za mienie czy bezpieczeństwo innych osób, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia do utrzymania pozwolenia, jeśli nie wiąże się z realnym, stałym, ponadprzeciętnym i obiektywnym zagrożeniem dla życia lub zdrowia posiadacza broni. Broń gazowa może być wystarczającym środkiem ochrony w takich sytuacjach.Stan faktyczny
Skarżący A. J. został pozbawiony pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, ponieważ organy uznały, że ustaly okoliczności, które stanowiły podstawę do jego wydania w 1999 r. (pełnienie funkcji publicznych). Skarżący argumentował, że obecne funkcje (Komendant Hufca ZHP, Kierownik Zakładu) wiążą się z odpowiedzialnością za mienie i bezpieczeństwo innych osób, co uzasadnia posiadanie broni. Organy uznały te argumenty za niewystarczające, wskazując, że broń gazowa stanowi wystarczający środek ochrony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska Iwona Dąbrowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Kędzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268 a kpa, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] , cofającą A. J. pozwolenie na broń palną bojową wydaną w celu ochrony osobistej.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że A. J. uzyskał pozwolenie na broń do ochrony osobistej w 2000 r. O przyznaniu mu prawa do broni zdecydowało sprawowanie przez niego szeregu funkcji w tym, przewodniczącego Rady Miejskiej w [...] , przewodniczącego Składu Orzekającego Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz Wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej.
Pismem z dnia 17 listopada 2009 r. organ I instancji zobowiązał A. J. do potwierdzenia okoliczności faktycznych uzasadniających dalsze posiadanie przez niego broni palnej bojowej do ochrony osobistej, informując jednocześnie o wszczęciu postępowania "w sprawie cofnięcia posiadanego przez niego pozwolenia na broń palną bojową i gazową".
W odpowiedzi A. J. wyjaśnił, załączając stosowne zaświadczenia, że obecnie pełni funkcję Komendanta Hufca ZHP Ziemi [...] i w ramach tej funkcji ponosi odpowiedzialność materialną za mienie znacznej wartości w postaci budynków i budowli oraz wyposażenia Ośrodka Harcerskiego w [...] , a także gotówki pobieranej w banku. Wskazał też, że często przebywa sam w ośrodku harcerskim położonym w lesie, w tym także w godzinach nocnych. Ponadto ponosi odpowiedzialność za życie i zdrowie osób przebywających na terenie ośrodka podczas organizowanego tam wypoczynku. Zaznaczył, iż pełni również funkcję Kierownika Zakładu Sterowania i Podstaw Telekomunikacji Politechniki [...] , z racji czego często przewozi aparaturę pomiarową i naukowo-badawczą stanowiącą mienie znacznej wartości.
Okoliczności tych Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie wziął pod uwagę i decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 4 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) cofnął A. J. pozwolenie na broń palną bojową. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w chwili obecnej ustały okoliczności, które były podstawą otrzymania pozwolenia na broń.
Od decyzji tej A. J. odwołał się do Komendanta Głównego Policji, zarzucając jej naruszenie prawa procesowego oraz ustawy o broni i amunicji. A. J. podkreślił, iż organ I instancji przekroczył w jego sprawie granice uznania administracyjnego, działając tendencyjnie i subiektywnie, błędnie przy tym uznając, iż w jego przypadku ustały okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu mu w przeszłości pozwolenia na broń. Podkreślił, że według niego zapewnienie bezpieczeństwa młodzieży i ochrona mienia w miejscu oddalonym od zabudowań, gdzie w okresie letnim wielokrotnie dochodzi do przypadków zagrożenia, uzasadnia posiadanie broni.
Komendant Główny Policji w wyniku rozpoznania powyższego odwołania wydał wskazaną na wstępie decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na dyspozycję art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji i wskazał, że obecnie ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na broń palną bojową. Podał, że strona ubiegając się w 1999 r. o wydanie pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej podała we wniosku, iż pełni różne funkcje publiczne, w tym Wiceprzewodniczącego Rady Miejskiej w [...] oraz Przewodniczącego Składu Orzekającego w Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w [...] , które czynią ją znaną i które mogą rodzić skutki w postaci zagrożenia jej bezpieczeństwa. W wyjaśnieniach złożonych wówczas do protokołu A. J. wskazał, iż z racji sprawowania ww. funkcji ma bardzo często kontakt z różnymi osobami, które próbują wywierać na niego presję, zdarzały się także pogróżki pod jego adresem.
Organ podał, że z akt sprawy nie wynika, by powołując się na te sytuacje A. J. wskazywał konkretne zdarzenia uzasadniające istnienie realnego zagrożenia jego życia lub zdrowia. Okoliczności takich nie ustalił też organ I Instancji, przyjmując iż sprawowane przez niego ówcześnie funkcje Wiceprzewodniczącego Rady Miejskiej w [...] oraz Przewodniczącego Składu Orzekającego w Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w [...] wiążą się z zagrożeniem życia i zdrowia i dlatego organ, wydając mu wówczas pozwolenie na broń palną bojową uczynił to wyłącznie z uwagi na pełnione przez niego funkcje, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2000 r., nr [...] . Komendant Główny Policji podkreślił przy tym, że A.J. uzyskując wówczas prawo do posiadania broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej, dysponował już (od 1994 r.) bronią gazową, na którą pozwolenie wydano mu z uwagi na zagrożenie wynikające z charakteru wykonywanej przez niego pracy poprzedzającej pełnienie przez niego funkcji publicznych, dających asumpt do wystąpienia przez niego o broń bojową.
Organ stwierdził, że w chwili obecnej A. J. nie pełni ani funkcji Wiceprzewodniczącego Rady Miejskiej w [...] , ani Przewodniczącego Składu Orzekającego w Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w [...] , a z akt sprawy nie wynika również, by kiedykolwiek podczas swoich kadencji spotkał się z jakimkolwiek realnym zagrożeniem lub uczestniczył w zdarzeniach niebezpiecznych dla jego życia bądź zdrowia.
Organ stwierdził, że faktem jest, iż obecnie A. J. sprawuje funkcję Komendanta Hufca ZHP Ziemi [...] i z tej z racji ponosi odpowiedzialność za mienie dużej wartości w postaci budynków i budowli oraz wyposażenia Ośrodka Harcerskiego w [...] , a także pobieraną z banku gotówkę, jak również odpowiedzialność za życie i zdrowie przebywających na terenie ośrodka dzieci i młodzieży. Jest także Kierownikiem Zakładu Sterowania i Podstaw Telekomunikacji Politechniki [...] , w związku z czym często przewozi samochodem aparaturę pomiarową i naukowo-badawczą stanowiącą mienie znacznej wartości.
W ocenie organu odwoławczego fakty te jednak nie stanowią okoliczności wystarczająco uzasadniających zachowanie A. J. pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Nie wiążą się bowiem z takim zagrożeniem jego bezpieczeństwa, które wymagałoby ochrony przy pomocy tej właśnie broni. Organ podkreślił przy tym, iż A. J. zachowano prawo do posiadania broni palnej gazowej do ochrony osobistej, która to broń w obecnej sytuacji stanowi wystarczający środek ochrony.
Organ odniósł się również do kwestii badania przez organ I instancji akt sprawy karnej, prowadzonej w stosunku do A. J., jak również zobowiązania go do przedłożenia aktualnych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego. Wskazał, że w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz do oceny wszystkich przesłanek mających znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz do załatwienia sprawy, kierując się interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, co oczywiście nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku, a dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Tym samym po ustaleniu, iż w stosunku do A.J. toczyło się postępowanie karne o czyn przeciwko życiu i zdrowiu, organ I instancji miał obowiązek sprawdzenia tej okoliczności w kontekście posiadanego pozwolenia na broń palną. Zapoznając się z materiałem postępowania karnego organ I instancji powziął informację, że A. J. jest osobą agresywną, szczególnie będąc pod wpływem alkoholu. Z tego właśnie względu organ ten uznał za zasadne złożenie odwołań od dostarczonych pozytywnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, z których wynikało, iż brak jest przeciwwskazań do dysponowania przez niego bronią.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi A. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzucił jej naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 77, 107 kpa oraz materialnego, tj. art. 18 ustawy o broni i amunicji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdzając, iż ustalenia będące podstawą działania organów poczynione były, poza postępowaniem, a oba organy w sposób rażący naruszyły granice uznania administracyjnego. Skarżący wskazał, że podstawą wszczęcia w dniu 17 listopada 2009 r. postępowania administracyjnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] był art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Odpowiadając na wezwanie organu w dniu 16 grudnia 2009 r. dostarczył dokumenty, będące w jego ocenie podstawą do dalszego posiadania broni. Mimo jednak upływu ustawowego terminu organ nie zakończył postępowania i nie wydał żadnej decyzji. W tym czasie też organ wystąpił o sporządzenie opinii z miejsca zamieszkania skarżącego oraz o przeprowadzenie kontroli warunków przechowywania broni. W kwietniu 2010 r. przedłożył stosowne orzeczenia lekarskie i psychologiczne. W oparciu o powyższe materiały organ nadal nie wydał decyzji, odwołując się od złożonych w sprawie orzeczeń. Zarzucił, że w związku z badaniami ponosił dodatkowe koszty związane z dojazdem i absencją w pracy. Wydane w tym trybie dokumenty potwierdzały w sposób jednoznaczny zdolność do posiadania broni. Mimo powyższego, w dniu [...] listopada 2010 r. wydana została decyzja o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej.
Zarzucając przywołanym decyzjom naruszenie przepisów skarżący stwierdził, iż organy naruszyły granice uznania, a prowadzone w jego sprawie postępowanie administracyjne nie było obiektywne. Działanie organu miało na celu dokonanie tylko takich ustaleń, które mogłyby stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia przy wyraźnym pominięciu okoliczności, których uwzględnienie stanowi podstawę do posiadania przez skarżącego broni.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., którą cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową do celów ochrony osobistej.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Przepis ten stanowi niejako odwrotność art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, statuującego ogólną zasadę wydawania pozwoleń na posiadanie broni, w myśl której właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Zgodnie z ust. 3 pkt 1 powołanego przepisu dotyczy to m.in. pozwolenia na broń, które może być wydane w szczególności w celach ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. Generalnie zatem biorąc, zarówno przy wydawaniu pozwolenia na broń, jak i przy jego cofnięciu, zasadnicze znaczenie mają okoliczności faktyczne, których zaistnienie bądź ustanie zobowiązuje właściwe organy Policji do wydania bądź cofnięcia pozwolenia na broń.
Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że decyzje w przedmiocie pozwolenia na broń mają charakter decyzji związanych. W orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się przede wszystkim, że "Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji) - wyrok z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 587/05, LEX nr 198319. W związku z czym podkreśla się - w przedstawionym wyroku - że "posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Decyzja w sprawie pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej, co rodzi obowiązek wykazania przez ubiegającego się o pozwolenie na broń uzasadnionych okoliczności.(...)". Podobnie stwierdzono w wyroku NSA z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, LEX nr 201345. Również w wyroku NSA z dnia 12 lutego 2003 r, sygn. akt III SA 1515/01, LEX nr 137797, uznano, że "Brak po stronie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń przesłanek negatywnych określonych w art. 15 ust. 1 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, nie może być utożsamiane z obowiązkiem wydania takiej osobie pozwolenia na broń. Do wydania takiego pozwolenia niezbędne jest bowiem jeszcze ustalenie przez właściwy organ Policji, iż okoliczności faktyczne przedstawione przez osobę ubiegającą się o pozwolenie na broń uzasadniają wydanie takiego pozwolenia (art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji), przy czym decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu, nie ma charakteru uznaniowego. Wniosku takiego z treści przepisu wyprowadzić nie sposób. Przeciwnie, jeżeli zajdą bowiem okoliczności w tym przepisie wymienione, to organy Policji mają obowiązek wydania pozwolenia na broń; decyzja ta ma zatem charakter decyzji związanej."
Jednocześnie wraz z uznaniem związanego charakteru decyzji o wydaniu pozwolenia na broń w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się prawo organów Policji do prowadzenia określonej polityki w zakresie wydawania pozwoleń na broń. I tak, w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2520/05, LEX nr 220053, uznano, że "Decyzja wydana na podstawie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, nie ma charakteru uznaniowego. Przeciwnie, jeżeli zajdą okoliczności w tym przepisie wymienione, to organy Policji mają obowiązek wydania pozwolenia na broń. Ocena, czy w konkretnym przypadku występują szczególne okoliczności faktyczne należy do organów Policji. Organy te mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli Sądu, który kontroluje wyłącznie, czy ta ocena nie ma cech dowolności oraz czy przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego". Podobnie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1825/06, LEX nr 302567, stwierdzono, że "z brzmienia dyspozycji przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wynika, że organy Policji mają obowiązek wydać pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Oznacza to, że wydanie pozwolenia na broń palną - przy przestrzeganiu zasady, że może to mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującej okoliczności faktycznych, które uzasadniają wydanie takiego pozwolenia. Organy Policji nie mogą kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 kpa), przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie". Taki sam wydźwięk ma wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1056/04, LEX nr 189057, w którym uznano, że "okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest szczególne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. Bezspornie ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne zagrożenie występuje, należy do organów Policji. Organy Policji mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, który to sąd kontroluje wyłącznie, czy ocena ta nie ma cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy materialno-prawne oraz normy postępowania administracyjnego".
Równolegle z ustaleniami o charakterze generalnym, odnoszących się do charakteru prawnego decyzji o wydaniu (lub utrzymaniu) pozwolenia na broń, w orzecznictwie sądów administracyjnych odniesiono się do konkretnych przypadków lub sytuacji - w kontekście ich znaczenia jako motywu uzasadniającego przyznanie (utrzymanie) takiego pozwolenia.
I tak, w wyroku WSA z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt II SA 1036/03, LEX nr 158875, stwierdzono wprost, że "Wiek, miejsce zamieszkania, ogólny stan bezpieczeństwa nie mogą same przez się stanowić podstawy do wydania pozwolenia na broń". Uznano (wyrok NSA z dnia 21 marca 2003 r. sygn. akt III SA 1857/01, LEX nr 121776), że "Brak poczucia bezpieczeństwa, z różnych powodów, deklaruje bardzo wiele osób. Nie oznacza to obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpił. Nie przemawiają za wydaniem pozwolenia na broń palną ani, godna szacunku, kombatancka przeszłość ani, równie godne uznania, osiągnięcia zawodowe przedstawione przez skarżącego we wniosku o wydanie pozwolenia na broń". Podniesiono (wyrok WSA z 25 stycznia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2167/06, LEX nr 302641), że "Za wydaniem pozwolenia na broń, o którym mowa w art. 10 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, nie może przemawiać subiektywne przekonanie osoby ubiegającej się o to pozwolenie o stanie zagrożenia wypływającym z faktu kradzieży inwentarza czy też telefonów z pogróżkami. Nie są to bowiem okoliczności wskazujące na stan osobistego zagrożenia życia lub zdrowia. Uznać zatem należy, iż samo posiadanie majątku, czy to ruchomego, czy nieruchomości o dużej wartości majątkowej, nie uzasadnia wydania pozwolenia na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej". Kwestii majątkowych dotyczą też kolejne wyroki WSA, m.in. w powołanym już wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1056/04, LEX nr 189057, podkreślono, że "Prowadzenie działalności zawodowej wiążącej się z udzielaniem pożyczek osobom trzecim, czy też zamieszkiwanie w domu jednorodzinnym samo w sobie nie stanowi o zagrożeniu życia osób będących w takiej sytuacji". Również "Prowadzenie działalności gospodarczej w dużym rozmiarze, osobiste zajmowanie się zaopatrzeniem i przewożeniem gotówki, dokonywanie wypłat pracownikom i kontrahentom, posiadanie dwóch domów, posiadanie 5 sztuk broni myśliwskiej - nie świadczą o ponadprzeciętnym zagrożeniu życia lub zdrowia skarżącego, które uzasadniałoby przyznanie prawa do broni palnej bojowej" (wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r., sygn. akt III SA 2826/01, LEX nr 148951). Szeroko rozbudowano wątek majątkowy w wyroku NSA z dnia 6 września 2002 r., sygn. akt III SA 3554/00, LEX nr 159207, podkreślając, co następuje:
"1. Usprawiedliwieniem dla wydania pozwolenia na broń nie może być subiektywne, niepoparte żadnymi dowodami przekonanie skarżącego o istniejącym stanie zagrożenia powodowanym wyłącznie tym, iż jest osobą posiadającą znaczny majątek.
2. Spełnienie przez wnioskodawcę warunków, o jakich mowa w art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (dołączenie do podania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego) nie oznacza automatycznego wydania pozwolenia na broń. O tym, czy pozwolenie zostanie wydane, decydujące znaczenie ma przepis art. 10 ust. 1 tejże ustawy. Również fakt posiadania pozwolenia na inny rodzaj broni (w tym wypadku broni sportowej) nie zwalnia organów Policji od oceny, czy zaistniały przesłanki do wydania pozwolenia na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej.
3. Wnioskodawca nie może na organy Policji przenosić ciężaru dowodzenia faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki, a w związku z tym sam powinien przedstawić dowody na poparcie swoich żądań".
Stwierdzono też, że "Za wydaniem pozwolenia nie może przemawiać subiektywne przekonanie skarżącego o stanie zagrożenia wypływającym z faktu kradzieży inwentarza czy też drewna z lasu. Nie są to bowiem okoliczności wskazujące na stan osobistego zagrożenia życia lub zdrowia skarżącego" (wyrok NSA z dnia 6 września 2002 r., sygn. akt III SA 3456/00, LEX nr 137839).
Nadto sądy administracyjne odniosły się w swoich orzeczeniach do "niebezpieczeństwa" - jako przesłanki udzielenia pozwolenia na broń - związanego z wykonywaniem określonych zawodów, takich jak zawód policjanta (wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r., sygn. akt III SA 2825/01, LEX nr 148949), czy pracownika służby więziennej (wyrok NSA z 24 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 2419/01, LEX nr 126770), uznając, że samo wykonywanie tych zawodów, związane z określonym zagrożeniem, nie uzasadnia jeszcze samo przez się wydania pozwolenia na broń; również i w tych przypadkach niezbędne jest wykazanie przez ubiegającego się o pozwolenie na broń w celu ochrony osobistej, iż zagrożenie to ma charakter ponadprzeciętny. Jak stwierdził wprost Sąd w powołanym wyżej wyroku "W przeciwnym razie wydawanie policjantom zatrudnionym nadal w Policji indywidualnych pozwoleń na broń byłoby wprost zapisane w ustawie o broni i amunicji". Tymczasem "Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko interes konkretnego wnioskodawcy, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten zaś wzgląd dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń palną, tj. wydawania ich tylko w sytuacjach, które mogą być uznane za szczególne".
W ocenie Sądu stanowisko organów Policji w kwestii wydawania - i posiadania - pozwoleń na broń palną, w tym zwłaszcza broń palną dla celów ochrony osobistej, jest jednoznaczne. Uprawnienie to powinno być wydawane i utrzymywane w przypadkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy, które musi mieć charakter realny, stały, ponadprzeciętny i obiektywny, a nie wynikać tylko z przekonania strony. Wystąpienie tych okoliczności faktycznych (przesłanek) zobowiązuje organ Policji do wydania pozwolenia na broń dla celów ochrony osobistej, natomiast ich brak lub ustanie (zmiana) przedstawionych okoliczności faktycznych, związanych z określeniem stanu zagrożenia wnioskodawcy, uzasadniają odmowę wydania pozwolenia na broń bądź też jego cofnięcie w trybie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. W tym zakresie stanowisko Policji jest zgodne z przedstawionym orzecznictwem sądów administracyjnych.
Według deklaracji, polityka organów Policji w zakresie wydawania pozwoleń na broń jest związana z ochroną interesu społecznego, która polega m.in. na ograniczeniu wydawanych (i posiadanych) pozwoleń na broń do rzeczywistych potrzeb - pozwolenia na broń nie powinny być wydawane i utrzymywane ponad niewątpliwą konieczność określoną celem, do którego broń ma być używana. W konsekwencji interes społeczny w zakresie polityki wydawania pozwoleń na broń dla celów ochrony osobistej przejawia się - według organów Policji - w tym, aby w rękach osób fizycznych nie znajdowało się więcej broni niż to wynika z rzeczywistej potrzeby realizacji celu, dla którego pozwolenie przyznano. Jest to bez wątpienia polityka rygorystyczna. Jak już stwierdzono w powołanych wyżej wyrokach, jej zasady pozostają poza kontrolą Sądu. Można jednakże stwierdzić, że kryteria przyznawania pozwoleń na broń pozostają z tą polityką w wyraźnej korelacji.
W rozpatrywanej sprawie Sąd podziela stanowisko organów Policji, że nie występują obecnie okoliczności posiadania przez skarżącego pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej. Okoliczności tych nie wskazał i nie udowodnił w wystarczającym stopniu sam skarżący, na którym spoczywał ciężar dowodu, jak i nie zostały one ustalone - w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu - przez orzekające w sprawie organy Policji.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy Policji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i dokonały jego oceny zgodnie z art. 80 kpa. Tym samym prawidłowo ustalono też przesłanki cofnięcia skarżącemu pozwolenia na ten rodzaj broni. Zgodzić się należy z organem, że w momencie ubiegania się przez skarżącego o pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej w 1999 r. nie wskazał on konkretnych zdarzeń uzasadniających istnienie realnego zagrożenia jego życia lub zdrowia. Okoliczności takich nie ustalił również organ I instancji, uznając, iż sprawowane wówczas przez niego funkcje są wystarczającą okolicznością uzasadniającą wydanie skarżącemu pozwolenia na posiadanie takiej broni. Wypełnianie tych funkcji przez skarżącego, zdaniem organu, związane było z zagrożeniem życia i zdrowia i dlatego, wydając mu wówczas pozwolenie na broń palną bojową uczynił to wyłącznie z uwagi na pełnione funkcje. Znalazło to odzwierciedlenie w decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2000 r., nr [...] .
Zgodzić się należy również z organem, że skoro w chwili obecnej skarżący nie pełni już funkcji, a z akt sprawy nie wynika również, by kiedykolwiek podczas swojej kadencji spotkał się z jakimkolwiek realnym zagrożeniem lub uczestniczył w zdarzeniach niebezpiecznych dla jego życia bądź zdrowia to zasadny jest pogląd, że obecnie zajmowane przez skarżącego stanowiska nie stanowią okoliczności wystarczająco uzasadniających zachowanie mu pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Nie wiążą się bowiem z takim zagrożeniem jego bezpieczeństwa, które wymagałoby ochrony przy pomocy tej właśnie broni. Ponadto podkreślić należy, że organ pozostawił skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej do ochrony osobistej, która to broń w jego obecnej sytuacji stanowi wystarczający środek ochrony.
Reasumując, w ocenie Sądu fakt prowadzenia przez skarżącego różnorodnej działalności i wypełniania związanych z tym niektórych obowiązków, w tym funkcji Komendanta Hufca ZHP Ziemi [...] i ponoszenie z tej racji odpowiedzialności za mienie dużej wartości w postaci budynków i budowli oraz wyposażenia Ośrodka Harcerskiego w [...] , a także pobieranie z banku gotówki, jak również odpowiedzialność za życie i zdrowie przebywających na terenie ośrodka dzieci i młodzieży, w tym również bycie Kierownikiem Zakładu Sterowania i Podstaw Telekomunikacji Politechniki [...] i przewożenie samochodem aparatury pomiarowej i naukowo-badawczej, nie stanowi samo w sobie okoliczności wystarczającej do uzyskania (utrzymania) pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej. W tym zakresie skarżący, podlega takiej samej ocenie jak inni obywatele, a tym samym jest zobowiązany wykazać realne, stałe, ponadprzeciętne i obiektywne zagrożenie, przytaczając i udowodniając zaistnienie przesłanek faktycznych, które zobowiązują organy Policji do wydania pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło