II SA/Wa 76/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (sprawozdawca), Sędziowie WSA Danuta Kania, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej – oddala skargę – Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego [...], działając na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w dniu [...] września 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił M. S. przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby w dniu [...] sierpnia 2012 r. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że ww. żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] lutego 2003 r. na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. wypłacono w dniu [...] marca 2003 r. świadczenie pieniężne przysługujące przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w wysokości 12 krotności kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Zgodnie z art. 95 pkt 1 oraz art. 96 ust. 1 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zwolnionemu, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. W przebiegu służby M. S. wystąpiła przerwa w jej pełnieniu pomiędzy dniem [...] lutego 2003 r. a dniem [...] czerwca 2004 r. Po powrocie do służby ww. pełnił zawodową służbę wojskową w okresie od dnia [...] czerwca 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. przez okres 8 lat, 1 miesiąca i 17 dni, tj. przez okres krótszy niż 15 lat. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 Kpa, w dniu [...] października 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że M. S. z zawodowej służby wojskowej zwalniany był dwukrotnie. Pierwsze zwolnienie nastąpiło w związku z decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., którą następnie uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Po uprawomocnieniu się wyroku M. S. z dniem [...] czerwca 2004 r. został przywrócony do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Drugie zwolnienie ww. nastąpiło w związku z rozkazem Szefa Inspektoratu – Szefa Służby Zdrowia Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., którym M. S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] sierpnia 2012 r. i przeniesiony do rezerwy, wskutek osiągnięcia wieku 60 lat. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił ww. wnioskowanego świadczenia pieniężnego, powołując się na przepisy prawa materialnego stanowiące jej podstawę. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, iż wypłata świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, obwarowana jest zastrzeżeniem jednorazowości. Nie ma możliwości wypłaty dwóch należności z tytułu zwolnienia – bez spełnienia ustawowych kryteriów. Ograniczenie to wynika wprost z art. 72 ust. 2 powołanej ustawy, który nawiązuje do analogicznej regulacji przewidzianej w Kodeksie pracy. Ocena ta znalazła potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 451/09 w przedmiocie świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 przedmiotowej ustawy. Żądanie M. S. wypłacenia uzupełniającego świadczenia byłoby do spełnienia, w sytuacji gdyby jego zwolnienie ze służby w 2003 r. dotknięte byłoby przesłanką nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa. Tylko w takich przypadkach, żołnierzowi zawodowemu przysługuje "wyrównanie" świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, stanowiące różnicę pomiędzy aktualnym świadczeniem pieniężnym i świadczeniem wypłaconym z tytułu uprzedniego "nieskutecznego" zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 932/08). Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący w skardze zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem następujących przepisów: 1) art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich błędną wykładnię oraz art. 94 ust. 3 powołanej ustawy, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że uzupełnienie uposażenia rocznego należy się jedynie osobom, wobec których stwierdzono nieważność decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oraz że skarżący nie posiada na dzień [...] sierpnia 2012 r. wymaganego stażu do przyznania mu uposażenia rocznego, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów, pozwala stwierdzić, że uzupełnienie uposażenia rocznego należy się również osobom, wobec których decyzja o zwolnieniu została uchylona; 2) art. 7, art. 8 art. 77 § 1, art. 107 § 3 Kpa, poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do jego twierdzeń zawartych w odwołaniu, dotyczących zastosowania art. 94 ust. 3 powoływanej ustawy oraz zawarcie w uzasadnieniu decyzji sprzecznych stwierdzeń w odniesieniu do jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ stwierdził, że są one nieuzasadnione, bowiem nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 z późn zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, wypłacane co miesiąc, świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Natomiast art. 96 ust. 1 i 2 stanowi, że powyższe świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem art. 96 ust. 2-4 cytowanej ustawy, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż piętnaście lat, jeżeli został zwolniony wskutek: 1) upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez właściwy organ; 2) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej; 3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej; 4) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6, tj. w przypadku gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący pełnił zawodową służbę wojskową w dwóch następujących okresach: 1) od dnia [...] sierpnia 1971 r. do dnia [...] lutego 2003 r., tj. 31 lat, 7 miesięcy, 0 dni; 2) od dnia [...] czerwca 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r.; tj. 8 lat, 1 miesiąc, 17 dni. W związku ze zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2003 r. zostało mu wypłacone świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, albowiem na dzień zwolnienia skarżący spełnił wówczas warunek posiadania przynajmniej 15-letniego nieprzerwanego okresu służby wojskowej. Jak zasadnie przyjął trafnie organ, kluczowe znaczenie dla sprawy ma prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 4197/02, na mocy którego skarżący powrócił do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że w jego sytuacji winno być mu wypłacone odpowiednie świadczenie pieniężne uzupełniające - proporcjonalnie do kwoty wypłaconego już wcześniej świadczenia i okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej po tym, jak został do niej przywrócony. Skarżący działa bowiem w mylnym przekonaniu co do skutków, jakie wywołał powyżej określony wyrok. Trzeba podkreślić, że inne są skutki uchylenia decyzji wypowiedzeniowej, inne zaś następstwa stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W pierwszym przypadku (uchylenie decyzji wypowiedzeniowej), z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu następuje przywrócenie żołnierza zawodowego do służby, przy czym okres pozostawania poza nią nie jest okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, co oznacza, że nie ma ciągłości stosunku służbowego. Natomiast następstwem stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej jest restytucja stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, czyli powrót żołnierza zawodowego do służby na tych samych warunkach, jakie mu przysługiwały w dniu wypowiedzenia, tak, jakby do wypowiedzenia nigdy nie doszło. W tym przypadku istnieje zatem ciągłość stosunku służbowego, a zwolnienie ze służby w takich okolicznościach uznaje się za niebyłe. Wobec powyższego, nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że nabył on prawo do świadczenia pieniężnego co najmniej w kwocie odpowiadającej różnicy kwoty świadczenia ustalonej w odniesieniu do podstawy jego naliczenia aktualnej na dzień ostatecznego zwolnienia ze służby, tj. w dniu [...] sierpnia 2012 r. (...) stycznia 2010 r., oraz kwoty świadczenia uprzednio wypłaconego, albowiem jedynie wyrok stwierdzający nieważność decyzji wypowiedzeniowej znosi skutki prawne z mocą wsteczną. Sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skoro na skutek przedmiotowego wyroku skarżący ponownie rozpoczął pełnienie zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2004 r. i pełnił ją do dnia [...] sierpnia 2012 r., tj. przez 8 lat, 1 miesiąc i 17 dni, to w takim przypadku świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie przysługuje, bowiem w drugim okresie pełnienia służby nie została spełniona podstawowa przesłanka 15-letniego okresu nieprzerwanej służby wojskowej. Podkreślić należy trafność argumentów organu, iż z tytułu pełnienia służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie (art. 72 ust. 2. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), zatem przedmiotowa odprawa również posiada walor jednorazowości. Przepisy art. 95 pkt 1 oraz art. 96 powołanej ustawy z istoty zakładają jednorazowość otrzymania przez żołnierza przedmiotowego świadczenia. Jest ono należne wyłącznie z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Inne rozumienie tego przepisu i uznanie, że przysługuje ono w każdym przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, w nadmierny sposób uprzywilejowałoby żołnierzy zwalnianych ze służby i ponownie do służby przywracanych. Konsekwencją takiego postępowania byłoby naruszanie zasady wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP, pomimo braku ku temu jakichkolwiek racjonalnych, akceptowalnych społecznie powodów do wprowadzania zróżnicowania żołnierzy zawodowych. W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.