II SA/Wa 81/12
WyrokWSA w Warszawie2012-04-02
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy częściowa niezdolność do pracy, trudna sytuacja materialna oraz brak aktywności zawodowej mogą stanowić "szczególne okoliczności" uzasadniające przyznanie renty w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie renty, w szczególności brak jest dowodów na aktywność w kierunku podjęcia zatrudnienia, a częściowa niezdolność do pracy, trudna sytuacja materialna i niskie alimenty nie są wystarczające do uznania ich za "szczególne okoliczności" w rozumieniu tego przepisu.Stan faktyczny
Skarżąca B. M. wniosła o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, jednak Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie zostały wykazane szczególne okoliczności uzasadniające takie przyznanie. Skarżąca podnosiła, że jest całkowicie niezdolna do pracy, jej stan zdrowia się pogorszył, a jej sytuacja materialna jest bardzo trudna. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. T. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
II SA/Wa 81/12
Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], odmawiającą B. M. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającą B. M. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes ZUS uznał, że renta w drodze wyjątku nie może zostać przyznana zainteresowanej, gdyż w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności, które usprawiedliwiałyby nienabycie przez nią świadczenia rentowego w zwykłym trybie.
B. M. na przestrzeni 43 lat życia udokumentowała jedynie 5 lat, 4 miesiące i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W ostatnim dziesięcioleciu przypadającym przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy, zamiast wymaganych 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym, udokumentowano 1 rok, 4 miesiące i 1 dzień. Okresy składkowe zostały uwzględnione w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. W okresie od [...] września 1985 r. do [...] stycznia 1991 r. B. M. sprawowała opiekę nad dwójką swoich dzieci. Ponadto organ podał, że w okresie od [...] listopada 1993 r. do [...] kwietnia 2002 r. B. M. pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy na zasadach ogólnych. Zdaniem organu, przerwy w zatrudnieniu nie uzasadniają żadne szczególne okoliczności, które uniemożliwiałyby pokonanie przeszkód w podjęciu zatrudnienia i wypracowaniu wymaganego okresu ubezpieczenia. Następnie organ podał, że B. M. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, iż jest całkowicie niezdolna do pracy, przedstawiając jednocześnie aktualne zaświadczenie o stanie zdrowia. Z uwagi na powyższe sprawa została przekazana do lekarza orzecznika ZUS. Komisja lekarska orzeczeniem z dnia [...] listopada 2010 r. ustaliła, że B. M. jest częściowo niezdolna do pracy od [...] lipca 2006 r. do [...] kwietnia 2011 r. Organ wskazał, że ta okoliczność świadczy o tym, że w przypadku wnioskodawczyni przesłanka niemożności podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy nie zachodzi i jest to okoliczność, która eliminuje ją z grona osób, którym może być przyznane świadczenie w drodze wyjątku. Częściowa niezdolność do pracy jedynie ogranicza, a nie uniemożliwia całkowicie możliwości wykonywania zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym.
Od decyzji tej B. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, że jest ona dla niej krzywdząca, a organ nie wyjaśnił w sposób należyty wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zarzuciła także naruszenie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podała, że niezrozumiałe jest dla niej dlaczego w okresie od listopada 1993 r. [...] kwietnia 2002 r. była osobą całkowicie niezdolną do pracy i miała prawo do renty, a od dnia [...] maja 2002 r. już takiego prawa nie ma.
Rozpoznając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 185/11 uchylił zaskarżoną decyzję albowiem stwierdził, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz uzupełnieniu dokumentacji w sprawie, Prezes ZUS decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], odmawiającą B. M. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, nie znajdując nowych okoliczności mających wpływ na zmianę decyzji odmawiającej prawa do świadczenia w tym trybie. Ustalił, że Skarżąca orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] września 2011 r. uznana została ponownie za częściowo niezdolną do pracy. W tej sytuacji organ uznał, że okoliczności sprawy są merytorycznie tożsame z tymi, które stanowiły podstawę wcześniejszej decyzji odmownej przyznania Skarżącej świadczenia w drodze wyjątku. Podkreślił, że Skarżąca po ukończeniu szkoły nigdy nie podjęła żadnego zatrudnienia, a jedynie zarejestrowała się jako bezrobotna, zaś 9-letni okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy w latach 1993-2002 nie jest dla sprawy okolicznością szczególną. Przed tą datą i po niej Skarżąca nie była niezdolna do pracy i mogła podejmować aktywność zawodową, czego nie uczyniła. Wskazał też, że trudno w okresie przed 1990 r. mówić o niemożności podejmowania pracy ze względu na bezrobocie. Przede wszystkim wskazał jednak na fakt, że organ nie ma możliwości przyznania świadczenia w drodze wyjątku osobie, która legitymuje się orzeczeniem lekarskim na podstawie którego uznano ją jedynie za częściowo niezdolna do pracy. Załączone zaś przez Skarżącą orzeczenia lekarzy orzeczników nie można uznać za podważające orzeczenia komisji lekarskiej z dnia [...] września 2011 r.
Od decyzji tej B. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi, że nie wyjaśnił w sposób należyty wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, "przez co żyje w ubóstwie, będąc osobą bardzo chorą". Podobnie jak w poprzedniej skardze podniosła, że nie może zrozumieć, dlaczego od [...] maja 2002 r. nie ma prawa do renty, choć stan jej zdrowia pogorszył się, co jednak "niestety nie ma przełożenia w orzeczeniach lekarzy orzeczników i komisji lejkarskiej ZUS". Podkreśliła też trudną sytuację finansową, która powoduje, że brakuje jej niezbędnych środków do utrzymania, a co również, w rozumieniu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, stanowi szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie świadczenia rentowego w drodze wyjątku. Otrzymuje bowiem jedynie 400 zł tytułem alimentów od sierpnia 2008 r. od byłego męża oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie, a tylko wydatki na leki i wynajem mieszkania sięgają odpowiednio ok. 200 zł i 150 zł miesięcznie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Co istotne, zwłaszcza na tle niniejszej sprawy, sądy administracyjne nie oceniają rozstrzygnięć organu administracji po kątem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatrują sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), zgodnie z którym ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.
Analiza powyższego przepisu nie budzi wątpliwości, że przyznanie świadczeń w nim wymienionych uzależnione jest od łącznego spełnienia wszystkich wskazanych przesłanek, zaś brak choćby jednej z nich wyklucza taką możliwość. Ponadto rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ustawodawca zastrzegł dla uznaniowej decyzji Prezesa Zakładu. Uznaniowość nie oznacza jednak całkowitej i niekontrolowanej swobody w tym względzie albowiem jej granice wyznacza przepis art. 83 ust. 1 omawianej ustawy oraz reguły postępowania administracyjnego zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności i jest zgodna z prawem, ponieważ odmowa przyznania świadczenia w drodze wyjątku była uzasadniona.
W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów jako bezsporną należy uznać okoliczność, iż orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2011 r. Skarżąca została uznana za częściowo niezdolną do pracy od dnia [...] lipca 2006 r. do [...] sierpnia 2013 r. (k. 47 akt adm. sprawy). Orzeczenie to wydane zostało po przeprowadzeniu bezpośredniego badania Skarżącej i dokonaniu przedstawionej dokumentacji medycznej, w tym dokumentacji z przebiegu leczenia przekazanej do akt sprawy oraz wyników badań dodatkowych, zawartych w dokumentacji ZUS.
W świetle powyższego, zarzut Skarżącej, iż organ pominął przedstawione przez nią zaświadczenia lekarskie jest oczywiście bezpodstawny. Dodać należy, że między innymi wskutek powyższego orzeczenia komisji lekarskiej ZUS nr [...] z dnia [...] września 2011 r. zainteresowanej w dniu [...] września 2011 r. odmówiono prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (k. 44 akt adm. sprawy).
Przedstawione przez Skarżącą w toku postępowania administracyjnego i sądowego zaświadczenia o stanie zdrowia nie wzruszyły tych ustaleń, a zwłaszcza prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej ZUS nr [...] z dnia [...] września 2011 r.
W tym miejscu zauważyć trzeba, że stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy, związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz celowości przekwalifikowania zawodowego, dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu. Z kolei, w myśl art. 14 ust. 3 ustawy, orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. Oznacza to, że orzeczenie lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej jest dla Prezesa ZUS wiążące i nie podlega uznaniu administracyjnemu. Jednocześnie orzeczenie takie ma walor obiektywnego stanu oceny zdrowia badanego.
Jak to już wskazano wcześniej, ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji lekarskiej wynika, iż oceniając stan zdrowia Skarżącej, lekarz orzecznik w orzeczeniu z dnia [...] września 2011 r. uznając ją za częściowo niezdolną do pracy od [...] lipca 2006 r. do dnia [...] sierpnia 2013 r., wziął pod uwagę także dotychczasowy przebieg jej chorób i "aktualny" stan zdrowia. W tej sytuacji zarzuty Skarżącej, że "Prezes ZUS powinien przeanalizować wszystkie orzeczenia lekarskie wydane w jej sprawie i dokonać wyjaśnienia dlaczego są takie rozbieżności w określeniu jej niezdolności do pracy" są oczywiście bezzasadne albowiem organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji kierował się prawomocnym i aktualnym orzeczeniem z dnia [...] września 2011 r., które obejmowało także dotychczasową dokumentację lekarską i wydane inne orzeczenia, w tym eksponowane przez Skarżącą orzeczenie z dnia [...] lutego 2009 r., zgodnie z którym zaliczono ją do znacznego stopnia niepełnosprawności.
Analizując stan faktyczny sprawy bezspornym jest także, że Skarżąca na przestrzeni 43 lat życia udokumentowała jedynie 5 lat, 4 miesiące i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W ostatnim dziesięcioleciu przypadającym przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy, zamiast wymaganych 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym, udokumentowano 1 rok, 4 miesiące i 1 dzień. Okresy składkowe zostały uwzględnione w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. W okresie od [...] września 1985 r. do [...] stycznia 1991 r. Skarżąca sprawowała opiekę nad dwójką swoich dzieci. W okresie od [...] listopada 1993 r. do [...] kwietnia 2002 r. pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy na zasadach ogólnych.
W świetle powyższego uznać należy, że 9-letni okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy w latach 1993-2002 nie jest dla sprawy okolicznością szczególną. Przed tą datą i po niej Skarżąca nie była niezdolna do pracy i mogła podejmować aktywność zawodową, czego nie uczyniła, także bezpośrednio po ukończeniu szkoły, rejestrując się jedynie jako bezrobotna.
W tym stanie rzeczy wywiedziony przez organ wniosek, że występująca u zainteresowanej przerwa w ubezpieczeniu nie wynikała na skutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia, gdyż we wskazanym okresie nie była orzeczona całkowita niezdolność do pracy, jest w pełni uzasadniony. W konsekwencji, nie istniały przeciwwskazania ze względu na stan zdrowia, które uniemożliwiałyby zatrudnienie w celu uzyskania w przyszłości uprawnień w trybie zwykłym.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, za szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyjmuje się wyłącznie zdarzenie lub trwały stan, niezależny od woli danej osoby, wykluczającej jej aktywność zawodową z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Przesłanek takich nie spełnia ani brak środków do utrzymania, na co także powołuje się Skarżąca, ani jej trudna sytuacja materialna czy też trudności w znalezieniu pracy w związku z bezrobociem (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2002 r. II SA 2955/01 niepubl., wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2007 r. II SA/Wa 1635/07, niepubl.).
Jak słusznie zauważa Skarżąca, dokonując wykładni pojęcia "szczególnych okoliczności", występującego w powyższym przepisie, należy mieć na względzie cel, jakiemu służyć ma tryb świadczeń w drodze wyjątku. Jeśli ustawodawca wprowadza tego rodzaju regulację, to czyni to dlatego, by w indywidualnych i uzasadnionych przypadkach beneficjentami świadczeń przyznawanych w tym trybie były osoby, które nie mogły otrzymać świadczeń na zasadach ogólnych z uwagi na niespełnienie wymaganych warunków ustawowych.
Kategoria "szczególnych okoliczności" jest klauzulą generalną, której stosowanie ma charakter ocenny i indywidualny. Posługując się tym zwrotem prawodawca daje pewną swobodę w kwalifikowaniu stanów faktycznych pod tymże kątem, co dodatkowo uwypukla i podkreśla cel regulacji. Jednak nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie semantycznym pojęcia "szczególnych okoliczności", czyli takich zdarzeń, które na gruncie ustawy emerytalnej ograniczają, utrudniają czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Zaistnienie tego rodzaju zdarzeń winno usprawiedliwiać brakujący do wymaganego staż ubezpieczeniowy.
Szczególne okoliczności to nie tylko zdarzenia o charakterze siły wyższej, ale wszelkiego rodzaju sytuacje, które czynią daną osobę nieatrakcyjną na rynku pracy, pozostającą poza kręgiem zainteresowania pracodawców; również i takie, kiedy osoba nie jest zdolna pod względem zdrowotnym do świadczenia pracy, choć nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, ale jej stan zdrowia w poszukiwaniu pracy stawia ją na pozycji dużo gorszej, niż osobę zdrową. Rację ma więc Skarżąca wywodząc, że nie tylko całkowita niezdolność do pracy osoby zainteresowanej będzie szczególną okolicznością, jako że jest stanem udaremniającym i wykluczającym jej aktywność zawodową, lecz także częściowa niezdolność do pracy, poprzez to, że ogranicza i utrudnia możliwość zatrudnienia, może być – przy uwzględnieniu wszelkich aspektów stanu faktycznego sprawy – kwalifikowana w kategoriach szczególnych okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2009 r. I OSK 733/08, Lex nr 516015).
Z drugiej strony podkreślić należy, że świadczenie z art. 83 omawianej ustawy nie ma charakteru socjalnego i nie może być oderwane od wysokości opłacanych przez ubezpieczonego składek. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wówczas, gdy ubezpieczony wykazał wolę podejmowania pracy i opłacania składek, ale na skutek wystąpienia nadzwyczajnych, niezależnych od jego woli okoliczności nie mógł zrealizować wymagań do uzyskania zwykłego świadczenia. Wprawdzie przepis art. 83 § 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie uzależnia przyznania świadczenia od określonego okresu lub długości przerw pomiędzy poszczególnymi okresami zatrudnienia, to jednak przyczyny, dla których osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, nie nabyła uprawnień do emerytury lub renty, muszą być takie, że istnieje możliwość potraktowania ich jako okoliczności szczególnych (wyjątkowych).
Analizując przedstawione aspekty sprawy oraz konfrontując je z realiami sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że w rozstrzyganej sprawy takie "szczególne okoliczności", w tym w szczególności związane z jej częściową niezdolnością do pracy nie występują albowiem Skarżąca nie wykazała jakiejkolwiek aktywności w kierunku podjęcia zatrudnienia. Co jednak najistotniejsze, a co podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przed datą pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy (tj. przed 1993 r.) oraz po ustaniu tej niezdolności (tj. po 2002 r.) Skarżąca mogła podejmować aktywność zawodową, czego jednak nie uczyniła.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej za "szczególne okoliczności", oprócz omówionego stanu zdrowia Skarżącej oraz związanej z nim sytuacji życiowej w kontekście jej aktywności zawodowej i ustalonego okresu ubezpieczenia, nie można także uznać zbyt niskich alimentów (w kwocie 400 zł) otrzymywanych od byłego męża oraz niemożność zamieszkiwania w mieszkaniu (którego jest współwłaścicielką) z byłym mężem, przez co zmuszona jest do wynajmowania pokoju za kwotę 150 zł – co w zestawieniu z jej wydatkami graniczy ze stanem ubóstwa. Zauważyć bowiem trzeba, że Skarżąca co najmniej ma możliwość żądania podwyższenia alimentów oraz, w szczególności, uregulowania sytuacji mieszkaniowej i podziału majątku, w skład którego między innymi wchodzi ponad 60 m2 mieszkanie. To, że – w jej ocenie – "były mąż utrudnia jej starania o podział majątku" nie jest wystarczającą przesłanką aby przyznać jej w drodze wyjątku rentę o charakterze specjalnym.
W ocenie Sądu, organ prowadząc postępowanie nie uchybił zasadzie dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) i podjął wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Również należycie wywiązał się z obowiązku wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) oraz, w szczególności, w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również innych uchybień, które bierze pod uwagę z urzędu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło