II SA/Wa 810/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-11
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Jacek Fronczyk, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zarzuty nieważnościowe pokrywają się z przedmiotem wcześniejszej kontroli sądowej lub jeśli strona nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich twierdzeń?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zarzuty nieważnościowe pokrywają się z przedmiotem wcześniejszej kontroli sądowej lub jeśli strona nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Zasada powagi rzeczy osądzonej oraz brak możliwości ponownej weryfikacji sprawy, która była już przedmiotem rozpoznania przez sądy administracyjne, wyłączają możliwość wszczęcia takiego postępowania.Stan faktyczny
J. G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów o właściwości, braku podstawy prawnej, wydania decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją oraz niewykonalności decyzji. Organy Policji i Minister Spraw Wewnętrznych odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na zasadę powagi rzeczy osądzonej oraz brak dowodów na poparcie twierdzeń skarżącego. Skarżący kwestionował prawidłowość tych postanowień, twierdząc, że organy nie zbadały jego sprawy w sposób właściwy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Jacek Fronczyk Adam Lipiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i rozkazu personalnego - oddala skargę -
Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 144 w związku z art. 61a § 1 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia J. G., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. i rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji we W. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r.
W uzasadnieniu postanowienia Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, co następuje:
Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2008 r. Komendant Miejski Policji we W. zwolnił J. G. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277), z dniem [...] maja 2008 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji we W. stwierdził wniesienie odwołania od powyższego rozkazu personalnego z uchybieniem terminu, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 606/08 uchylił to postanowienie, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1237/09 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. W tej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji we W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 357/10 oddalił skargę J. G. na powyższe rozstrzygnięcie, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 34/11 oddalił skargę kasacyjną J. G. w tej sprawie.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2010 r. J. G. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie zwolnienia go z Policji. W ocenie strony, z uwagi na treść innej decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] września 2008 r., wygaszającej przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, podstawą wydania kwestionowanej decyzji o zwolnieniu z Policji powinien być nie wskazany w niej art. 41 ust. 1 pkt 4, ale art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji (nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej). Zatem w rozumieniu strony, w sprawie zwolnienia ze służby zostały wydane dwie decyzje, zawierające odmienne podstawy prawne zwolnienia. W piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. J. G. wyjaśnił, iż żąda stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z Policji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 (wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości), pkt 2 (wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa), pkt 3 (decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną) i pkt 5 Kpa (decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały).
Organy Policji potraktowały żądanie J. G. jako wniosek o stwierdzenie nieważności również ostatecznej decyzji o zwolnieniu go z Policji, to jest decyzji wydanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w dniu [...] kwietnia 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] maja 2008 r.
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. i rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] maja 2008 r., powołując się na zasadę "res iudicata".
Od powyższego rozstrzygnięcia J. G. odwołał się do Ministra Spraw Wewnętrznych, który postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji.
Organ II instancji zaznaczył, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie nie może zostać wszczęte, gdyż kwestionowane decyzje - rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. i rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] maja 2008 r. zostały poddane kontroli sadów administracyjnych pod względem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 357/10 oddalił skargę strony na powyższe rozstrzygnięcie. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 kwietnia 2011 r. - wyrokiem sygn. akt I OSK 34/11 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia wymaga, że w przypadku, gdy sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie (art. 145 Ppsa) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach, ewentualnie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kpa lub w innych przepisach.
Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że z uwagi na zasadę powagi rzeczy osądzonej - wyrażoną w Kpa - która służy pewności prawa i unikaniu wznawiania ustawicznych sporów "o to samo" między stronami oraz na fakt, iż dana sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez uprawnione do tego organy i sądy administracyjne, brak jest możliwości prawnej ponownej jej weryfikacji.
Organ podkreślił, iż powyższe stanowisko jest zgodne z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych - wyrok, mocą którego prawomocnie oddalono przez sąd administracyjny skargę, zamyka drogę do stwierdzenia nieważności poddanej uprzednio takiej kontroli sądowej decyzji. Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 947/10, LEX nr 755500). W sytuacji, gdy decyzja została poddana kontroli sądu administracyjnego, organ jest związany oceną prawną dokonaną przez sąd i nie może dokonywać kolejnych rozstrzygnięć w tym zakresie, gdyż stanowiłyby one niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie Sądu (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 1628/03).
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego nieprzeprowadzenia przez Komendanta Głównego Policji analizy odnośnie tego, czy wydając wyrok w jego sprawie, sądy administracyjne miały świadomość istnienia w obrocie prawnym decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] września 2008 r., stwierdzić należy, iż przywołane rozstrzygnięcie dotyczy kwestii przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, zatem kwestii bezpośrednio niepowiązanej ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby, tak więc nie ma znaczenia, czy w momencie wyrokowania było ono znane sądowi. Ponadto, strona nie może wywodzić swoich uprawnień odnośnie zwolnienia ze służby w Policji z treści uzasadnienia tejże decyzji - dotyczącej, co należy ponownie podkreślić, zagadnień zupełnie odrębnych, podczas gdy w obrocie prawnym funkcjonują stosowne rozstrzygnięcia w przedmiocie rozwiązania jej stosunku służbowego.
Trudno też uznać za słuszny zarzut nieprzeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego, skoro postępowanie administracyjne w sprawie w ogóle nie zostało wszczęte. W przedmiotowej sprawie strona wezwana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w trybie art. 64 § 2 Kpa do doprecyzowania swojego wystąpienia wyraźnie wskazała art. 156 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 5 Kpa jako podstawę swojego żądania. Podkreślić natomiast należy, iż w takim zakresie, w jakim prawo materialne lub prawo procesowe opiera postępowanie administracyjne na zasadzie skargowości, uzależniając je od złożenia przez stronę żądania, treść tego żądania wyznacza przedmiot postępowania. Organ administracji nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania. Organ II instancji odnosi się do nich w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, iż argumenty przedstawione przez stronę w zażaleniu są całkowicie bezzasadne.
J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych, wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r. Wnosił także o przeprowadzenie dowodu z uzasadnienia wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt SA/Wr 357/10 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 34/11 oraz decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu wywodził, iż organy obu instancji nie zbadały w sposób właściwy jego sprawy.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż zdaniem J. G. została w jego sprawie wydana decyzja o zwolnieniu go ze służby z Policji z uwagi na wiek emerytalny i decyzja ta została zniszczona.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wnosił o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienia organów obu instancji są prawidłowe, albowiem z materiału sprawy wynika, iż argumenty przedstawione przez skarżącego, w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji, były już przedmiotem rozpoznania przez sądy administracyjne obu instancji oraz brak jest wykazania przez skarżącego dowodów na poparcie stawianych przez skarżącego tez.
Skarżący żądanie stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji (to jest decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. i rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji we W. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r.) w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie przepisów art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji osadzał na następujących przesłankach, określonych w art. 156 Kpa:
1) wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 Kpa),
2) wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa),
3) decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa),
4) decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 Kpa).
Pierwszy zarzut należy do kategorii tych zagadnień, które są badane przez sąd administracyjny I instancji, niezależnie od treści skargi, na co prawidłowo wskazuje organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto skarżący rozwijając ten zarzut, wskazuje jedynie na swoje wątpliwości, co do nazewnictwa, kwestionując w tym zakresie prawidłowość wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji przez Komendanta Miejskiego Policji we W. , jednakże nie wskazując, z jakich powodów ten organ nie był w jego sprawie właściwy. Tymczasem, jak wynika z treści decyzji organów obu instancji, starszy sierżant J. G. pełnił służbę na stanowisku [...] Referatu [...] Komendy Miejskiej Policji we W. Przyczyną zwolnienia ze służby w Policji był fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] czerwca 2007 r., skazujący policjanta za przestępstwo określone w art. 231 § 1, art. 157 § 1 w zw. z art. 11 § 2 Kk. Wskazana okoliczność stanowiła obligatoryjną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Zatem Komendant Miejski Policji we W. był przełożonym J. G. i podjęta przez niego decyzja (rozkaz personalny) mieściła się w jego kompetencjach oraz zawierała wszystkie niezbędne elementy rozstrzygnięcia. Powyższe ustalenia wynikają z uzasadnień zarówno wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 6 października 2010 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2011 r. Zatem, gdyby organy Policji przystąpiły do badania tego zarzutu, naruszyłyby powagę rzeczy prawomocnie i ostatecznie osądzonej.
Zarzut drugi, co do jego istoty, był powoływany przez skarżącego w skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz stanowi także przedmiot skargi kasacyjnej od wyroku wskazanego wyżej sądu. Zasadność zastosowania wobec skarżącego art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji została potwierdzona wyżej przywołanymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych też względów nie można było wszcząć i prowadzić w oparciu o te zarzuty postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Zarzut trzeci nie został przez skarżącego prawidłowo skonkretyzowany w postępowaniu zainicjowanym jego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Brak tu wprost wykazania istnienia w obrocie prawnym innej decyzji o zwolnieniu ze służby. Fakt istnienia takiej decyzji, wejścia jej do obrotu prawnego, należy wykazać, a nie co najwyżej, jak to czyni skarżący, uprawdopodabniać. Jak wynika z wyjaśnień na rozprawie jego pełnomocnika, skarżący twierdzi, iż zanim została wydana decyzja o zwolnieniu go z Policji w trybie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, została wydana decyzja o zwolnieniu go w trybie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji (nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej) i decyzja ta została zniszczona. Skarżący istnienia takiej decyzji dopatruje się – co wynika z jego wcześniejszych pism – z treści innej decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] września 2008 r., wygaszającej przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jednakże skarżący nie wykazał, aby została mu doręczona jakakolwiek decyzja o zwolnieniu go ze służby w trybie przepisów art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Zatem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. i utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] maja 2008 r., w zakresie zarzutu określonego w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, brak jest konkretnego materiału faktycznego i mimo wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku o stwierdzenie nieważności, skarżący przedstawił w tej materii jedynie teoretyczne rozważania, a nie konkrety. Powyższe uniemożliwia jakiekolwiek dalsze procedowanie w przedmiocie oceny przesłanki opisanej w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, z uwagi na brak materiału dowodowego w tej konkretnej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni zgadza się z twierdzeniem organu, iż z faktu istnienia decyzji Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] września 2008 r., dotyczącej kwestii równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, zatem kwestii bezpośrednio niepowiązanej ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby, nie można wnioskować o istnieniu w obrocie prawnym innej decyzji o zwolnieniu ze służby. Zatem decyzja Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] września 2008 r. nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, albowiem strona nie może wywodzić swoich uprawnień odnośnie zwolnienia ze służby w Policji z treści uzasadnienia decyzji dotyczącej zagadnień zupełnie odrębnych i to w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonują stosowne rozstrzygnięcia w przedmiocie rozwiązania jej stosunku służbowego (rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] maja 2008 r. i decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r.) i jednocześnie brak jest dowodu istnienia w obrocie prawnym innej decyzji o zwolnieniu go ze służby z innych przyczyn.
Skarżący nie wykazał także, iż taka domniemana wcześniejsza decyzja została wydana – wprowadzona do obrotu prawnego i jak utrzymuje - następnie zniszczona. Jego twierdzenia w tym przedmiocie są gołosłowne.
Zatem w zakresie tej przesłanki nieważnościowej brak jest wykazania przez zainteresowanego materiału dowodowego, który mógłby stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności i dalszego prowadzenia tego postępowania.
Zarzut czwarty także pozostaje jedynie w sferze rozważań czysto teoretycznych. Zarówno rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] maja 2008 r., jak i utrzymująca go w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. były wykonalne. J. G. został prawomocnie skazany za dokonanie przestępstwa i organ był wprost zobowiązany do wykonania dyspozycji art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, co zostało wykazane w uzasadnieniach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2010 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2011 r. Organ mógł także nadać swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast powiązanie tego zarzutu z zarzutem trzecim, jak to czyni skarżący, wobec niewykazania istnienia w obrocie prawnym innej decyzji o zwolnieniu go ze służby z innej podstawy prawnej, nie może stanowić żadnego punktu odniesienia do prowadzenia przez organ postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
W niniejszej sprawie wyraźnie należy podkreślić, iż tryb stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kolejną możliwością kontroli danego rozstrzygnięcia administracyjnego. Jest to wyjątkowy tryb nadzorczy, dalece sformalizowany, co do przesłanek warunkujących jego uruchomienie. Zatem skoro strona zainteresowana stwierdzeniem nieważności danego ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego, mimo wyraźnego żądania organu, nie potrafi przedstawić przesłanek umożliwiających jego wszczęcie, zasadnym jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. W takim wstępnym niejako postępowaniu organ nie ocenia dowodów pod kątem ostatecznego wyniku postępowania o stwierdzenie nieważności, ale poszukuje zaistnienia chociaż niezbędnego minimum dowodowego, umożliwiającego w ogóle prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności. W takim wstępnym postępowaniu organ winien rozważyć, czy przedstawiony przez stronę materiał, co do zasady, mieści się w kategoriach wskazanych w art. 156 Kpa i czy w ogóle strona przedstawiła dowody, które mogłyby stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności. Dopiero po pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, organ może przystąpić do merytorycznej oceny przedstawionych dowodów i dalszego badania sprawy, wpływu przedstawionych dowodów na treść kwestionowanego w tym trybie rozstrzygnięcia. Jednakże, co w niniejszej sprawie należy szczególnie podkreślić (zwłaszcza wobec dwóch ostatnich zarzutów wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności), muszą istnieć realne dowody, w oparciu o które będzie można prowadzić postępowanie o stwierdzenie nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzega pewną lakoniczność, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień organów obu instancji, co do pełnego ustosunkowania się do zarzutów przedstawianych jako przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby, jednakże w niniejszej sprawie nie sposób abstrahować od zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z materiału dowodowego wynika: albo tożsamość zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności w porównaniu z zakresem zarzutów skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. i treścią uzasadnienia wyroku tego sądu z dnia 6 października 2010 r., zakresem zarzutów skargi kasacyjnej i treścią uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2011 r., albo brak dowodu nadającego się do oceny konkretnego zarzutu nieważnościowego – co wykazano powyżej.
W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, iż objęcie danej decyzji kontrolą sądu administracyjnego a prori wyłącza możliwość późniejszego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Od tego poglądu orzecznictwo już odeszło - porównaj uchwałę Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09. Należy zatem każdorazowo badać, czy w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była wcześniej objęta kontrolą sądu administracyjnego, zarzuty nieważnościowe pokrywają się, co do istoty, z przedmiotem wcześniejszej kontroli sądowej. W przedmiotowej sprawie oczywiste jest, iż wskazane przez skarżącego przesłanki do stwierdzenia nieważności są albo tożsame z zagadnieniami rozstrzyganymi przez sądy administracyjne obu instancji, albo też brak jest istnienia dowodów, które mogłyby wypełnić treść wskazanej przesłanki nieważnościowej.
Dlatego w tym stanie faktycznym sprawy, rozstrzygnięcie organów obu instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] maja 2008 r. są zasadne. Powodem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności nie mogą być okoliczności wcześniej badane przez sąd administracyjny, ani okoliczności, których istnienie nie zostało przez inicjującego to postępowanie wykazane.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się, aby zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa skutkującym ich uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności i dlatego, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
W zakresie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, Sąd orzekł w osobnym postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło