II SA/Wa 840/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-05

Skład orzekający: Danuta Kania, Sławomir Antoniuk, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję administracyjną w sprawie ustalenia stanu prawnego lokalu mieszkalnego, jeśli przepisy prawa materialnego nie przewidują takiej możliwości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia stanu prawnego lokalu, jeśli przepisy prawa materialnego nie przewidują takiej możliwości. W takiej sytuacji, gdy sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, organ powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Spory dotyczące prawa lokalowego, w tym uprawnienia do lokalu zamiennego, mają charakter cywilnoprawny i należą do właściwości sądów powszechnych.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wydania decyzji administracyjnej w sprawie stanu prawnego lokalu mieszkalnego. Prezydent odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak podstaw materialnoprawnych do wydania decyzji administracyjnej w tej kwestii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestie związane z wyłączeniem lokalu spod publicznej gospodarki i brakiem przyznania lokalu zamiennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania (sprawozdawca) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi R. B. i A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania – oddala skargę – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia A. i R. B. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2013 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej stanu prawnego lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne: A. i R. B. byli najemcami lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...], składającego się z 2 pokoi i kuchni, o powierzchni użytkowej 63,54 m2. Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] W. nakazał [...] W. opróżnienie budynku przy ul. [...], w tym lokalu mieszkalnego nr [...] zajmowanego przez wyżej wymienionych. W związku z powyższym, uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Zarząd Dzielnicy [...][...] W. zakwalifikował część najemców lokali w budynku przy ul. [...] do zawarcia umowy najmu lokali zamiennych na czas nieoznaczony, w tym również A. i R. B.. Z uwagi na fakt, że jednym z warunków wynajęcia lokalu z zasobu [...] W. jest nieposiadanie tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego lub domu, A. i R. B. złożyli oświadczenie, że nie posiadają tytułu prawnego do innego mieszkania lub domu, oprócz lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]. Jednakże, w toku postępowania wyjaśniającego, Prezydent [...] W. ustalił, że R. B. jest właścicielem nieruchomości położonych w W. w dzielnicy [...] tj. przy ul. [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym murowanym, oraz przy ul. [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym drewnianym zawierającym 4 lokale mieszkalne. Wobec powyższego, pismem Burmistrza Dzielnicy [...][...] W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. ww. zostali poinformowani, że w świetle obowiązujących przepisów nie spełniają warunków do wynajęcia lokalu zamiennego z zasobu [...] W.. W dniu [...] września 2008 r. wypowiedziano A. i R. B. umowę najmu lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] orzekł eksmisję rodziny A. i R. B. z zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jednocześnie Sąd ustalił, że osobom eksmitowanym nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego z zasobów [...] W.. W dniu 5 listopada 2009 r. ww. opróżnili i opuścili zajmowany lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...]. Pismem z dnia 29 maja 2008 r. A. i R. B. wystąpili do Burmistrza Dzielnicy [...][...] W. z prośbą o przedstawienie im informacji na temat stanu prawnego użytkowanego przez nich mieszkania. W piśmie z dnia 23 czerwca 2008 r. sprecyzowali, że ich żądanie dotyczy statusu tego lokalu, który w 1947 r. został wyłączony spod publicznej gospodarki lokalami. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Burmistrz Dzielnicy [...] poinformował ww., że nieruchomość położona przy ul. [...] oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...], stanowiąca dawną nieruchomość hipoteczną Nr [...], leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r., to jest z dniem wejścia w życie ww. dekretu, grunty nieruchomości warszawskich, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 dekretu, przeszły na własność Gminy m .st. Warszawy, a w dniu 13 kwietnia 1950 r. tj. z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Następnie powyższy grunt, w dniu 27 maja 1990 r. stał się własnością Dzielnicy - Gminy [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 1994 r. Na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) przeszedł na własność m.st. Warszawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] W. z dnia [...] sierpnia 1964 r. odmawiającego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli hipotecznych i orzekającego o przejęciu budynków znajdujących się na tej nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Prezydent [...] W. orzekł o ustanowieniu na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych nieruchomości prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni 1.696 m2 w udziale wynoszącym 0,5000 części, położonego w W. przy ul. [...], dz. ew. nr [...]. W piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. A. i R. B. zażądali wydania decyzji w sprawie stanu prawnego lokalu nr [...] przy ul. [...]. Prezydent [...] W. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., powołując w podstawie prawnej art. 61a § 1 w związku z art. 1 i 2 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej stanu prawnego lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w zakresie wskazania stanu prawnego nieruchomości, a więc jak należy uznać - poinformowania, kto i na jakiej podstawie jest właścicielem ww. lokalu - nie mieści się w zakresie normy wynikającej z art. 1 i 2 k.p.a. co wyklucza możliwość zastosowania w przedmiotowym zakresie procedury administracyjnej. Z tego względu brak jest podstaw do wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej. Na powyższe postanowienie A. i R. B. wnieśli zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. W uzasadnieniu wskazali, że po wydaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującej Miastu opróżnienie kamienicy przy ul. [...], wszyscy lokatorzy - oprócz nich - otrzymali lokale zamienne ("i ci co mieli lokale, i ci, co nie mieli"). Zaznaczyli, że zajmowany przez nich lokal był wyłączony spod publicznej gospodarki lokalami i nie należał do zasobu [...] W., a w związku z tym powinien być traktowany jak mieszkanie własnościowe. Nadto, zwrócili się do Kolegium o wydanie dokumentów stwierdzających, iż lokal nr [...] położony w W. przy ul. [...] nie jest lokalem komunalnym, w związku z czym powinni oni otrzymać lokal zamienny o tym samym statusie. Do zażalenia załączyli kopię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 1992 r. o sygn. akt I SA 247/92. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie znalazło podstaw do uwzględnienia zażalenia. Motywując powołane na wstępie postanowienie stwierdziło, iż organ I instancji zasadnie odmówił - na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie stanu prawnego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Zaznaczyło, że z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, zaś drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Za inne uzasadnione przyczyny uznaje się w szczególności sytuacje, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji (ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak jest przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji). Dalej Kolegium wskazało, iż decyzja administracyjna jest kwalifikowanym aktem administracyjnym, cechującym się zewnętrznym charakterem, władczym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, skierowanym do konkretnego adresata. Musi istnieć wyraźna norma ustawowa, dająca podstawę do rozstrzygnięcia danej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Sam tylko art. 104 § 1 k.p.a. nie może stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej, bowiem załatwienie sprawy w takiej formie musi wynikać z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę do prowadzenia postępowania przez właściwy organ. Organy administracji publicznej załatwiają sprawę przez wydanie decyzji, o których mowa w art. 104 k.p.a., ale tylko w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych (art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a.). Oznacza to, że forma działania organów ma wynikać z prawa materialnego. Następnie Kolegium wskazało, iż po wejściu w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509), sprawy z zakresu prawa lokalowego zostały wyłączone z rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnych. Oznacza to, że wszelkie spory wynikające z umowy najmu lokalu mieszkalnego, w tym spór dotyczący ewentualnego ustalenia uprawnienia najemcy do lokalu zamiennego, mają charakter sprawy cywilnej i zgodnie z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego - należą do właściwości sądów powszechnych. Zważywszy, że przepisy prawa materialnego nie upoważniają Prezydenta [...] W. do wydania decyzji w sprawie stanu prawnego przedmiotowego lokalu, ani do rozstrzygania kwestii ewentualnych uprawnień byłego najemcy do lokalu zamiennego, odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego jest uzasadniona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. A. i R. B. wskazali, iż w związku z decyzją Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] W. nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., Zarząd Dzielnicy W. [...][...] W. zakwalifikował część najemców lokali w budynku przy ul. [...] do zawarcia umowy najmu lokali zamiennych na czas nieoznaczony. Ponieważ uznano, że skarżący posiadają nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nie przyznano im lokalu zamiennego. W tym czasie dom, który skarżący zaczęli budować w 2005 r. był niewykończony i nie oddany do użytkowania, a drewniany dom letniskowy wybudowany w 1935 r. przez ojca – L. B. został włączony do publicznej gospodarki lokalami, zniszczony przez ostatnią lokatorkę, która spowodowała pożar i nie nadawał się nawet do remontu (opinia Powiatowego i Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego z 1999 r.). Nadto skarżący podnieśli, iż zajmowany przez nich lokal położony przy ul. [...], został wyłączony spod publicznej gospodarki lokalami w 1947 r., późniejsze zmiany przepisów prawa uchyliły to postanowienie w 1951 r., z kolei te przepisy zostały uchylone w 1994 r., co powoduje przywrócenie stanu z 1947 r. Skarżący wskazali, że pomimo licznej korespondencji kierowanej do Prezydenta [...] W., nie uzyskali odpowiedzi na temat stanu prawnego ww. lokalu. Pomimo złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2013 r., skarżący również nie uzyskali satysfakcjonującej odpowiedzi. Z tego powodu zwrócili się do Sądu o wydanie stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na ocenie legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2013 r. nie naruszają prawa. Kolegium, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, podzieliło stanowisko organu I instancji odnośnie zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie określenia stanu prawnego lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w W.. Z takim bowiem żądaniem wystąpili skarżący domagając się wydania w przedmiotowej sprawie decyzji administracyjnej. Organ, co należy zaznaczyć, jest związany zakresem żądania, zaś stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a., żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Zaznaczenia wymaga, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłaną do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych powodów dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji, bowiem na charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak jest przepisu prawa stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2356/11, publ.: LEX nr 1139835; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, publ.: LEX nr 1094438). W ocenie Sądu rozstrzygnięcie podjęte na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowe. Decyzja administracyjna jest zewnętrznym aktem władczym, określającym sytuację prawną konkretnie oznaczonego podmiotu w konkretnie oznaczonej sprawie. W ujęciu materialnym pod pojęciem decyzji rozumie się oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie. Procesowe pojęcie decyzji należy wywodzić z art. 104 k.p.a., łącznie z art. 105 k.p.a., art. 107 k.p.a. oraz art. 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z art. 104 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji. Załatwienie sprawy administracyjnej w formie decyzji, a więc aktu administracyjnego zewnętrznego, może oznaczać jedynie rozstrzygnięcie sprawy przez władcze działanie prawne organu administracji publicznej, skierowane do konkretnego adresata. W orzecznictwie podkreśla się, że z konstytucyjnej zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, a także ogólnej zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 k.p.a. wynika, że stosowania władczej i indywidualnej formy działania organów, jaką jest decyzja administracyjna, nie można domniemywać, a podstawa do jej zastosowania musi wynikać z obowiązującego przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2140/11, publ.: LEX nr 1219210). Zatem decyzja rozstrzygająca o prawach osoby wnoszącej podanie musi mieć podstawę prawną zawartą w przepisach prawa materialnego. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej zawartej w tych przepisach obwarowane jest sankcją nieważności, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczenia również wymaga, że sprawa ma charakter administracyjny, gdy do jej załatwienia kompetentny jest organ administracji publicznej. Kompetencja organu do podejmowania decyzji znajduje podstawę w prawie materialnym, do którego odsyła art. 1 pkt 1 k.p.a. Obok podstawy kompetencyjnej, warunkiem koniecznym uznania, że mamy do czynienia ze sprawą administracyjną, jest to, aby stosunek prawny między organem administracyjnym a jednostką był regulowany materialnym prawem administracyjnym. Jeśli możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi, nie jest przewidziana w przepisach administracyjnego prawa materialnego, to nie stanowi ona sprawy administracyjnej (v. Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, Warszawa 2010 r.). Zatem przesłanką merytorycznego orzekania przez organ jest administracyjny charakter załatwianej sprawy, uwarunkowany materialnoprawną podstawą oraz podstawą kompetencyjną, także wynikającą z przepisów prawa materialnego (v. A. Wróbel [w:] A. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2009, s. 68-69). W świetle powyższego, zgodzić należy się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że obowiązujące przepisy prawa materialnego nie upoważniają Prezydenta [...] W. do wydania decyzji administracyjnej w sprawie stanu (statusu) prawnego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Żądanie skarżących nie dotyczy zatem sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, a więc nie dotyczy sprawy administracyjnej. Z tego względu, żądanie wydania decyzji w sprawie stanu prawnego ww. lokalu zostało prawidłowo załatwione przez organ poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 1 pkt 1 k.p.a. Zaznaczyć przy tym należy, że samo złożenie żądania wydania decyzji administracyjnej nie powoduje automatycznie skutku wszczęcia postępowania administracyjnego. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych warunkujących dopuszczalność wszczęcia postępowania. Stwierdzenie braku takiej przesłanki uzasadnia - jak w sprawie niniejszej - wydanie postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. Dodatkowo, biorąc pod uwagę podnoszone w skardze okoliczności, z powodu których - w ocenie skarżących - nie została zawarta z nimi umowa najmu lokalu zamiennego Sąd zauważa, iż kwestie te wykraczają poza zakres przedmiotowej sprawy i nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia. Żądanie skarżących dotyczyło - co należy podkreślić - wydania decyzji odnośnie stanu prawnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W.. Rzeczą Sądu była zatem wyłącznie ocena legalności (zgodności z prawem) zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie objętej ww. żądaniem. Sąd nie miał podstaw prawnych do "wydania stanowiska w sprawie" stanu prawnego ww. lokalu, czego - jak wynika z treści skargi - oczekiwali skarżący. Na marginesie jedynie Sąd zauważa, iż uzasadnione jest stanowisko Kolegium, że spory wynikające z umowy najmu lokalu mieszkalnego, w tym spór dotyczący ewentualnego ustalenia uprawnienia najemcy do lokalu zamiennego mają charakter sprawy cywilnej i zgodnie z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego należą do właściwości sądów powszechnych. Począwszy od wejścia w życie - z dniem 12 listopada 1994 r. - ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm.), zastąpionej ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), sprawy z zakresu prawa lokalowego zostały wyłączone z rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnych. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło