II SA/Wa 87/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sławomir Antoniuk Protokolant Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącej K. Z. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] cofającą K. Z. pozwolenie na broń palną myśliwską. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. [...] Komendant Wojewódzki Policji w R. wszczął w dniu [...] lipca 2009 r. postępowanie w sprawie cofnięcia K. Z. pozwolenia na broń palną myśliwską. Przyczyną wszczęcia postępowania było uzyskanie przez organ informacji, że Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Karny prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. (sygn. akt [...]), uznał K. Z. winną popełnienia czynu z art. 297 § 1 kk, tj. tego, że w celu uzyskania dla swojego ojca pożyczki pieniężnej w kwocie 400.000 zł, wystawiła i podpisała jako właścicielka zakładu B. z/s w L. zaświadczenie o zatrudnieniu w wymienionym zakładzie osoby, która nie była zatrudniona w tej firmie, i za to wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 2 lat próby oraz wymierzając grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając wartość jednej stawki na kwotę 10 zł. W dniu 16 lipca 2009 r. strona nadesłała organowi 9 pozytywnych opinii na jej temat, które w jej przekonaniu przemawiały za pozostawieniem prawa do broni. [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] września 2009 r. cofnął K. Z., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji oraz art. 104 kpa, pozwolenie na broń palną myśliwską. W odwołaniu od powyższej decyzji K. Z. wniosła o jej uchylenie, zarzucając organowi wydanie decyzji przed wyznaczonym terminem jego zakończenia, z pominięciem opinii nadesłanych przez skarżącą w dniu 4 września 2009 r. W jej ocenie nie można przyjąć, że spełnia ona przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, zawarte w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ nie wykazał bowiem związku przyczynowo-skutkowgo pomiędzy skazaniem skarżącej, jej dotychczasowym postępowaniem i trybem życia, a obawą, że mogłaby ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Całkowicie pominięte zostały przez organ poświadczone przedstawionymi opiniami cechy charakteru oraz informacje o dotychczasowym postępowaniu strony, a tak wybiórczo dokonana ocena dowodów jest niedopuszczalna. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, ze mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności ma obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Organ wskazał, że katalog okoliczności, w tym przestępstw, których popełnienie lub o których oskarżenie może wzbudzić obawy niezgodnego z prawem użycia broni palnej, w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest otwarty, co znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. A zatem norma ta stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń, co daje tym organom możliwość oceny postępowania posiadacza broni pod kątem dyspozycji tego przepisu, także w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem lub oskarżenia o popełnienie innych rodzajów przestępstw. Każde bowiem naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia zaistnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie Komendanta Głównego Policji, interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenie, należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, ochrona których to dóbr została powierzona Policji (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji). W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności, zaś fakt prawomocnego skazania za popełnienie czynów godzących w porządek prawny ma istotne znaczenie dla oceny, czy powinny one posiadać prawo do broni. Organ II instancji podniósł, że ustawodawca nadając art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 charakter obligatoryjny, odrzucił możliwość uwzględnienia interesu osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej także w przypadkach, gdy organy właściwe w tych sprawach - uwzględniając swoją wiedzę i doświadczenie zawodowe oraz korzystając z ustawowej kompetencji – przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia sprawy okoliczność spoza przesłanek określanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organy Policji przyjęły więc, iż do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenie na broń, należy zaliczyć popełnienie zwłaszcza tych przestępstw, które w jakikolwiek sposób są bliskie przestępstwom przeciwko mieniu. Takim właśnie przestępstwem jest czyn z art. 297 § 1 kk. Choć jest to przestępstwo przeciwko zaufaniu w obrocie gospodarczym, to de facto jest ono przestępstwem skierowanym także przeciwko mieniu, lecz innego niż osoba fizyczna podmiotu. Naruszenie prawa polegające na sporządzeniu dokumentu potwierdzającego nieprawdę w celu uzyskania kredytu przez inną osobę, należy także odnosić do bezpiecznego posiadania i używania broni w kontekście art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Z takiego postępowania strony należy, w ocenie organu, wywodzić obawę, o której w tym przepisie mowa. Oceny tej nie mogą zmienić pozytywne opinie o stronie z jej miejsca zamieszkania, macierzystego koła łowieckiego oraz od osób współpracujących ze stroną, ani też prawidłowe przechowywanie przez nią broni. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła jej naruszenie: art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W obszernym uzasadnieniu skarżąca podała, że choć katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie ma charakteru zamkniętego, to jeśli chodzi o przestępstwa w nim niewymienione, w każdym przypadku należy badać, czy samo popełnienie przestępstwa rodzi obawę co do możliwości niewłaściwego użycia broni. Prezentowane przez organy Policji rozumienie powyższej normy zmienia w istocie jej treść, przez co każde skazanie powodowałoby cofnięcie pozwolenia na broń. Powyższe oznaczałoby, zdaniem skarżącej, wprowadzenie nieznanego środka karnego utraty pozwolenia na broń – czemu sprzeciwił się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06. Wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, przyjęta przez organy Policji, pozostaje również w sprzeczności z wykładnią przyjętą przez Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 697/07 oraz w wyroku z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 67/07. Zgodnie z tą wykładnią, niesłuszny jest pogląd, że od posiadacza broni oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego, a także nie znajduje on oparcia w przepisach prawa, w tym w ustawie o broni i amunicji. Z tego względu bardzo dowolne uznanie, że przestępstwa wymierzone przeciwko obrotowi gospodarczemu są tak bliskie przestępstwom przeciwko mieniu, że rodzą takie same skutki na gruncie powołanej ustawy, nie może być zaakceptowane. Powyższego wniosku nie da się wprowadzić przy pomocy żadnej z metod dowodzenia przyjętych w postępowaniu sądowym. Dodatkowo nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy przestępstwem, za które została skazana skarżąca a uzasadnioną obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie skarżącej, organ nie wziął pod uwagę ustaleń poczynionych przez Sąd powszechny, a dotyczących m.in. oceny osoby sprawcy przestępstwa, znajdującej swój wyraz w orzeczonej karze. Ponadto nie uwzględnił przy rozstrzyganiu cech osobowych, dotychczasowego nieskazitelnego i pozytywnie ocenianego zachowania strony, wbrew art. 77 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, iż podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). W myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie zaś z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wspomniany art. 15 ust. 1 pkt 6 ustaw o broni i amunicji jedynie przykładowo wymienia jako okoliczności budzące uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, prawomocne skazanie orzeczeniem sądowym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Ustawodawca nie przyjął więc zamkniętego katalogu tych przesłanek. Mogą to zatem być inne okoliczności, w tym także innego rodzaju czyny karalne, wymierzone przeciwko innym dobrom prawnie chronionym. Tym samym ustawodawca przyznał organom policji właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę także o skazanie lub choćby podejrzenie o popełnienie innych rodzajów przestępstw, nie zastrzegając jednocześnie, podobnie jak w stosunku do wskazanych przez siebie, iż nie może to dotyczyć czynów bezprawnych popełnionych nawet jeden raz. Z tego względu fakt, że osoba, której wydano pozwolenie na broń popełniła przestępstwo skierowane przeciwko innym dobrom niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy z dnia 21 maja 1999 r., nie wyłącza w świetle omawianego przepisu możliwości cofnięcia jej pozwolenia na broń na powyższej podstawie. Dla zastosowania ww. przepisu jednak "istotna jest natomiast okoliczność, czy skazanie lub nawet podejrzenie popełnienia określonego czynu zabronionego daje podstawę do przyjęcia, że istnieje - w rozumieniu przedmiotowego przepisu - uzasadniona obawa, że on może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" (wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 242/09 opublikowany w LEX nr 522456). Organy Policji w takiej sytuacji są zatem zobowiązane do oceny całokształtu okoliczności związanych zarówno z charakterem popełnionego czynu, jak i zachowania się strony po otrzymaniu pozwolenia na broń pod kątem zagrożenia, jakie posiadacz pozwolenia na broń stanowi dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, bowiem "niezbędne jest bowiem wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym czynem, za który posiadacz broni został skazany, oraz jego dotychczasowym życiem i cechami charakteru, które stwarzałyby obawy, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 sygn. akt II OSK 190/08 opublikowany w LEX nr 522488). Inaczej mówiąc, należy w toku postępowania prowadzonego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń wykazać związek przyczynowy pomiędzy popełnionym czynem i sposobem przestrzegania porządku prawnego przez stronę, a ewentualnym stwarzaniem przez nią stanu zagrożenia dla wartości określonych w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W rozpatrywanej sprawie organy orzekające w sprawie tego nie uczyniły bezpodstawnie przyjmując, że sam fakt skazania skarżącej za czyn z art. 297 § 1 kk stanowi przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Jak bowiem wynika z treści wyroku Sądu Rejonowego G. z dnia [...] lutego 2008 r. sąd uznał, że stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu popełnionego przez skarżącą nie był znaczny, bowiem została ona skazana na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (przy górnej granicy zagrożenia karą do 5 lat pozbawienia wolności) z krótkim bo tylko dwuletnim okresem próby oraz niewielką grzywnę. Sam czyn miał charakter jednorazowy i polegał na wystawieniu jednego nierzetelnego dokumentu. Tak więc nie można przyjąć, iż charakter przestępstwa, sposób jego popełnienia wskazuję, iż posiadanie przez skarżącą broni może prowadzić do naruszenia przez nią bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Także sposób zachowania się skarżącej po otrzymaniu pozwolenia na broń nie wskazuje, iż należy zaliczyć ją do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy o broni i amunicji. Skarżąca nie była karana za inne przestępstwa i wykroczenia, nie toczy się wobec niej żadne inne postępowanie karne. Jak wynika z załączonych do akt sprawy opinii i zaświadczeń jest aktywnym i przykładnym członkiem lokalnej społeczności, w której mieszka i pracuje. Nie można przyjąć także argumentu organu, iż czyn popełniony jest bliski przestępstwu przeciwko mieniu. Tok rozumowania Komendanta Głównego Policji w zakresie podobieństwa czynu zarzucanego skarżącej, a przestępstwem przeciwko mieniu jest błędny. Wskazać bowiem należy, że doktryna i judykatura prawa karnego wyróżniły pojęcie "rodzajowego przedmiotu ochrony". Powstanie tego pojęcia wiąże się z obserwacją struktury kodeksów karnych. Zauważono bowiem, że przestępstwa zawierające poszczególne przedmioty ochrony łączą się w rozdziały. Analiza kolejnych przepisów w rozdziałach o zbiorczo ujętym tytule wskazała ,że dwa lub więcej przepisy chronią podobne, zbliżone do siebie dobra prawne. Tak więc poza ogólnym i szczególnym przedmiotem ochrony istnieje również rodzajowy przedmiot ochrony będący swego rodzaju "syntezą norm, które chronią analogiczne dobra pod względem rodzajowym"( A. Marek "Prawo karne zagadnienia teorii i praktyki" Warszawa 1997, s 123) . Chronione dobra są zarówno w ujęciu socjologicznym jak i logicznym zbliżone do siebie. O podobieństwie czynów stanowi rodzajowy przedmiot ochrony, a nie użyte w ich opisie wyrażenia. Przestępstwo opisane w art. 297 § 1 kk jest umieszczone w rozdziale XXXVI kk "Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu". Przedmiotem ochrony wymienionych w tej części Kodeksu karnego przepisów jest dobro prawne w postaci prawidłowego funkcjonowania obrotu gospodarczego. Natomiast celem ochrony wymienionych w rozdziale XXXV Kodeksu karnego przepisów jest mienie, czyli prawo własności. Nie można zatem z faktu, iż kierunkowo przestępstwo popełnione przez skarżącą mogło doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego w procesie karnym, przyjąć, że jest to przestępstwo przeciwko mieniu, bowiem w tego rodzaju przestępstwach chodzi o zmianę posiadacza mienia lub jego zniszczenie. Przedmiotem ochrony w przypadku przestępstwa zarzucanego skarżącej jest natomiast ochrona rzetelności dokumentów w obrocie gospodarczym. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzekając o kosztach Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi