II SA/Wa 871/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-04
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Przemysław Szustakiewicz, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, jeśli jej cele statutowe dotyczą konsolidacji środowiska byłych funkcjonariuszy Policji i są realizowane za pośrednictwem Internetu, a interes społeczny nie został wystarczająco wykazany?Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. W niniejszej sprawie cele statutowe Stowarzyszenia (konsolidacja środowiska byłych funkcjonariuszy Policji za pośrednictwem Internetu) nie wykazywały związku z postępowaniem dotyczącym zwolnienia czynnego funkcjonariusza ze służby, a interes społeczny nie został wystarczająco wykazany, co uzasadniało odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby. Organy Policji odmówiły dopuszczenia, uznając, że cele statutowe Stowarzyszenia (konsolidacja środowiska byłych funkcjonariuszy Policji przez Internet) nie mają związku z przedmiotem postępowania, a interes społeczny nie został wykazany. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA oddalił skargę, uznając, że choć interes społeczny mógł istnieć, to brak było związku celów statutowych z przedmiotem sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia na postanowienie Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Bożena Dąbkowska-Mastalerek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] listopada 2010 r. odmawiające dopuszczenia organizacji społecznej – [...] Stowarzyszenie Zwykłe z siedzibą w S. (dalej Stowarzyszenie) do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia nadkom. R. O. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Komendant Główny Policji podniósł, iż wnioskiem z dnia 2 listopada 2010 r. skierowanym do Komendy Wojewódzkiej Policji w S. Stowarzyszenie wystąpiło o dopuszczenia go do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia nadkom. R. O. ze służby w Policji.
W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie podniosło, iż nadkom. R. O. - policjant Komendy Miejskiej Policji w S. "członek - założyciel stowarzyszenia zwykłego [...] stale współpracujący z wnioskującym Stowarzyszeniem, zasłużony w pracy społecznej prowadzonej na rzecz Policji poprzez stale od wielu lat skuteczne ujawnianie i doprowadzanie do naprawy ujawnionych nieprawidłowości, zaniedbań oraz patologii zagrażających szeroko rozumianemu dobru służby" poinformował wskazaną organizację społeczną, że Komendant Wojewódzki Policji w S. wszczął postępowanie administracyjne w celu zbadania zasadności zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Powodem wszczęcia postępowania stała się długotrwała absencja chorobowa skarżącego, utrudniająca realizację ustawowych zadań Policji, do których należy ochrona bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policjant ten oświadczył, iż "nie zrobił niczego co by uznać można było za szkodliwe dla służby. Wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe oraz odbywa się z naruszeniem procedury administracyjnej". Podniesiono także, że "długotrwała choroba R. O. jest wynikiem i skutkiem szykanowania go przez przełożonych oraz kilkuletniego usiłowania przez nich pozbycia się go ze służby w Policji". Zdaniem tej organizacji społecznej "organy Policji usiłują ominąć obowiązujące prawo i wykorzystują instrument prawny (możliwość zwolnienia policjanta dla "dobra służby") zarezerwowany dla innych okoliczności faktycznych w celu wyeliminowania policjanta jako ewentualnego konkurenta w obsadzie stanowiska kierowniczego". Opisane naruszenia prawa materialnego i obowiązujących procedur, zdaniem Stowarzyszenia, a także interes społeczny w niniejszej sprawie przejawiający się między innymi w tym, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie zbadania zasadności rozwiązania z nadkom. R. O. stosunku służbowego powinno przebiegać zgodnie z przepisami przy udziale organizacji społecznej, przemawiają za dopuszczeniem go do udziału w toczącym się postępowaniu.
Komendant Wojewódzki Policji w S., po rozpatrzeniu żądania organizacji społecznej z dnia 28 października 2010 r. i zapoznaniu się z treścią Regulaminu Stowarzyszenia, postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., wydanym na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., odmówił dopuszczenia wnioskującej organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia nadkom. R. O. ze służby w Policji. Przedmiotowe postanowienie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 8 listopada 2010 r. i doręczone w dniu 25 listopada 2010 r. osobie reprezentującej Stowarzyszenie – W. B. W tym samym dniu do Komendy Wojewódzkiej Policji w S. wpłynął "suplement do żądania dotyczącego dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym", którym W. B. udzielił U. P., zam. [...], pełnomocnictwa do działania w imieniu Stowarzyszenia w tej sprawie oraz reprezentowania go w danym postępowaniu.
W imieniu Stowarzyszenia W. B. złożył w terminie ustawowym zażalenie na ww. postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S.. W uzasadnieniu zażalenia przytoczono tożsame argumenty, co we wniosku z dnia 28 października 2010 r. o dopuszczenie Stowarzyszenia, a także podniesiono, że Komendant Wojewódzki Policji w S. w przedmiotowej sprawie nie dokonał rzetelnej oceny i nie wskazał z jakich przyczyn uznał, że żądanie wskazanej organizacji społecznej nie zostało uzasadnione, nie wykazał także braku celów statutowych lub też interesu społecznego.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w oparciu o przepis art. 31 § 1 k.p.a., dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym może nastąpić jedynie w przypadku, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i o ile równocześnie przemawia za tym interes społeczny, a zatem, gdy naruszenie prawa nastąpiło na niekorzyść interesu społecznego (publicznego), a nie w przypadku, gdy naruszony został wyłącznie indywidualny interes prawny (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. sygn. akt III RN 58/98, OSNP 1999/14/444). Między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy musi zachodzić prawny związek. Jeżeli więc cel statutowy organizacji jest obojętny pod względem prawnym dla sposobu załatwienia sprawy, to zachodzi brak powyższego związku, a tym samym brak przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 listopada 2005 r. sygn. akt II GSK 125/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 154).
Analiza regulaminu Stowarzyszenia wykazała zaś, iż jego statutowym celem jest "konsolidacja środowiska byłych funkcjonariuszy Policji" (§ 5 regulaminu). Sposobem natomiast realizacji wskazanego celu jest "podejmowanie działań konsolidacyjnych za pośrednictwem internetu" (§ 6 regulaminu). Powyższe oznacza więc, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym czynnego funkcjonariusza Policji, a także sam przedmiot danego postępowania administracyjnego nie mieści się w ramach celów określonych w Regulaminie danej organizacji. Natomiast przesłanka interesu społecznego ma charakter ocenny. Interes ten należy rozumieć jako działanie dla dobra społecznego i w obronie jego praw. W rozpatrywanym przypadku zakres działalności Stowarzyszenia nie obejmuje udziału w toczących się postępowaniach administracyjnych, czy chociażby pomocy prawnej. Podmiot ten nie wykazał także istnienia interesu społecznego uzasadniającego jego udział w przedmiotowej sprawie. Stowarzyszenie zakłada występowanie nieprawidłowości w toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia nadkom. R. O. ze służby w Policji. Zaś jedynym sposobem na ich usunięcie jest udział wskazanej organizacji społecznej w tym postępowaniu. Organizacja ta przyjęła więc tezę, iż każde postępowanie o zwolnienie policjanta ze służby wymaga jej udziału w przypadku, gdy strona tego postępowania jest niezadowolona z jego wszczęcia i ma poczucie krzywdy. Natomiast Stowarzyszenie nie wskazało konkretnych nieprawidłowości postępowania mogących mieć wpływ na prawa i obowiązki innych policjantów oraz na poczucie zagrożenia. Taką nieprawidłowością nie może być natomiast sam fakt wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zbadania zasadności zwolnienia nadkom. R. O. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Odnosząc się do udzielonego przez W. B. pełnomocnictwa U. P. zamieszkałej na terytorium [...] i prawidłowości doręczenia stronie postanowienia organu I instancji, Komendant Główny Policji wskazał, iż pismo w tym przedmiocie wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji w S. już po wydaniu skarżonego postanowienia i nadaniu go w placówce pocztowej na adres siedziby Stowarzyszenia. Brak więc było podstaw do przesyłania wskazanej korespondencji do U. P., zam. [...].
Organ odwoławczy stwierdził także, iż instytucja ustanowienia pełnomocnika do działania w imieniu określonej osoby fizycznej, czy też innego podmiotu w sprawie ma na celu przede wszystkim uniknięcie skutków nieznajomości prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 roku III ARN 45/93 OSNC 1994/5/1129590). Ma więc umożliwić czynny udział określonego podmiotu w sprawie. Wyznaczenie więc pełnomocnika zamieszkałego na terytorium innego Państwa nie może utrudniać prowadzenia określonego postępowania, a tym bardziej uniemożliwiać jego prowadzenie. Tym bardziej w sytuacji, gdy to organizacja społeczna wnosi o dopuszczenie jej do udziału w sprawie. Organizacja ta powinna więc wyznaczyć pełnomocnika w taki sposób, aby możliwe było skuteczne doręczenie mu przesyłek zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej przepisami prawa. Trzeba bowiem pamiętać, że regulacje k.p.a. nie wiążą podmiotów prowadzących działalność operatorską w dziedzinie usług pocztowych na terenie innych państw. Ponadto to na wnioskodawcy ciąży obowiązek zapewnienia możliwości skutecznego doręczenia mu przesyłki, a ewentualne uchybienia w tym zakresie mogą się wiązać z negatywnymi konsekwencjami procesowymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OZ 1163/09).
Postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez Stowarzyszenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego je postanowienia oraz zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Merytoryczną treść uzasadnienia skargi Stowarzyszenie pozostawiło zawodowemu pełnomocnikowi, o przyznanie którego wystąpiło.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Radca prawny K. K., jako pełnomocnik strony skarżącej ustanowiony z urzędu, podtrzymała skargę podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności: a) przepisu art. 31 § 1 ust. 2 k.p.a., poprzez niedopuszczenie organizacji społecznej - Stowarzyszenia do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, mimo spełnienia przesłanek określonych w przepisie art. 31 k.p.a.; b) przepisów art. 6, 7, 8, 11, 77 oraz art. 107 § 2 - § 5 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i w konsekwencji błędne orzeczenie w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a tym samym naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej, brak powołania się na jakiekolwiek ustalenia, mające na celu wyjaśnienie stronie postępowania zasadności podjętych rozstrzygnięć, nienależyte uzasadnienie decyzji. Z podanych powodów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] listopada 2010 r. oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu i jednocześnie oświadczył, iż koszty te nie zostały ani w całości ani w części pokryte.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł m.in., iż zarówno organ I jak i II instancji w uzasadnieniu wydanych postanowień poza przytoczeniem stanowiska judykatury, wyjaśnieniem co należy rozumieć pod pojęciem "interesu społecznego", w żaden sposób nie odnosi tego stanowiska do sytuacji Stowarzyszenia. Tymczasem strona, uzasadniając interes we wstąpieniu do toczącego się postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., szczegółowo wykazała, iż w interesie społecznym leży to, aby zarówno podczas rekrutacji funkcjonariuszy jak i rozwiązywania stosunku służbowego przestrzegane były odpowiednie procedury i w konsekwencji, aby było brak podstaw do kształtowania w świadomości obywateli niezadowolenia społecznego odzwierciedlającego się w utracie zaufania obywateli do Państwa oraz organów działających w imieniu Państwa, stojących na straży przestrzegania prawa.
Ponadto organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył zasadę ustalania prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasadę zaufania (art. 8 k.p.a.). W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, zasadnym jest uznanie, iż stanowisko organu stanowi wynik arbitralnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Uczestniczenie zaś Stowarzyszenia, działającego zgodnie ze swoimi celami statutowymi tj. konsolidacją środowiska byłych funkcjonariuszy Policji, w postępowaniu dotyczącym nadkom. R. O., może pozostawać w interesie społecznym. Postępowanie administracyjne, do którego chce wstąpić strona skarżącą przedmiotowo związane jest z ewentualnym doprowadzeniem do zwolnienia funkcjonariusza z piastowanego stanowiska.
W ocenie pełnomocnika strony, Stowarzyszenie w przedmiotowej sprawie dokonało elementarnej i wystarczającej konkretyzacji twierdzeń o istnieniu interesu społecznego. To organ orzekający, partykularnie stwierdził, iż z uwagi na cel tej organizacji brak było podstaw do uznania zasadności wstąpienia do toczącego się postępowania administracyjnego. Wykazał się nadto całkowitym brakiem zrozumienia zarzutów podniesionych w zażaleniu i co więcej nie odniósł się do ich treści. Skarżący wskazywał na konieczność uwzględnienia znaczenia i wykładni pojęcia konsolidacji, które wprost wskazuje na interes społeczny wstąpienia organizacji do toczącego się postępowania administracyjnego. Organ zdaje się nie rozumieć, iż cel organizacji Stowarzyszenia jest ujęty bardzo szeroko. Nie znajduje również uzasadnienia w przedmiotowej sprawie pogląd, iż udział w postępowaniu Stowarzyszenia ma służyć partykularnym interesom jego członków. Interes społeczny może bowiem polegać na czuwaniu nad ochroną praw pewnej grupy ludności, z czym niewątpliwie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, ewentualnie dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Z powyższego przepisu wynika, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym jest uzależnione od łącznego spełnienia się dwóch odrębnych przesłanek. Spełnienie tylko jednej z nich nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że rozstrzyganie kwestii udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby musi być połączone z rozważeniem, czy za tym udziałem przemawia interes społeczny.
Organizacja społeczna żądając dopuszczenia jej do udziału w sprawie dotyczącej innej osoby, powinna wykazać istnienie związku pomiędzy swoimi celami statutowymi a przedmiotem postępowania administracyjnego. Istnienie tego związku podlega ocenie organu administracji publicznej. Organ administracji publicznej w toku postępowania musi dokonać oceny, czy interes społeczny, ustalony i skonkretyzowany w świetle przedmiotu danego postępowania, przemawia za przyznaniem stowarzyszeniu uprawnień procesowych strony w sprawie dotyczącej interesu innego podmiotu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 740/08, publ. LEX nr 489062).
W przypadku zastosowania art. 31 § 1 i § 2 k.p.a. z uwagi na brak definicji "interesu społecznego" przytoczonego jako istotny element rozstrzygnięcia, organ administracji powinien w konkretnych okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w możliwie pełny sposób, określić na czym ten interes polega, zdefiniować go w tym konkretnym przypadku i wykazać, że wnioskujący taki interes społeczny w danej sprawie posiada bądź nie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2184/06, publ. LEX nr 347791). Nawet wówczas, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest uzasadniony jej celami statutowymi, to i tak organ administracji publicznej może uznać to żądanie za niezasadne z uwagi na brak interesu społecznego (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 314/08, publ. LEX nr 525903).
Pojęcie "interesu społecznego" jest pojęciem niedookreślonym. Interes ten nie jest ustalony raz na zawsze, lecz jest zmienny w czasie, a nawet w danym czasie jest często rozumiany niejednolicie. W piśmiennictwie podnosi się (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" 6 wydanie Wydawnictwo C.H. Beck str. 258 - 259 i powołane tam źródła), że nie ma trwałej, stałej definicji interesu społecznego. Jego treść jest ciągle zmieniającą się kompozycją i balansem różnorodnych wartości określonego społeczeństwa w określonym czasie. Przy stałych celach statutowych organizacji społecznej zmianie mogą ulegać wymagania interesu społecznego, które przemawiają albo za uwzględnieniem żądań danej organizacji, albo za ich oddaleniem. W rezultacie zatem ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego. Interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes strony, dlatego udzielenie ochrony prawnej interesowi organizacji społecznej pozostawione jest rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie. Udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie ww. przepisu nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Jednocześnie udział organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzanie kręgu uczestników postępowania. Ochrona strony przed takimi negatywnymi sytuacjami, jakie może powodować "wścibstwo" organów organizacji społecznej, chęć wywarcia presji psychicznej przez bezpodstawne "upublicznienie" prywatnej sprawy, leży w interesie społecznym, a organ administracyjny i takie wymagania interesu społecznego powinien mieć na względzie przy ocenie żądań organizacji społecznej. Organizacja społeczna powinna wykazać dopuszczalność żądania oraz zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ udział organizacji społecznej w sprawie nie jest obojętny dla stron zwłaszcza, gdy reprezentują one przeciwstawne interesy. Jakkolwiek doniosły byłby interes organizacji społecznej, ze względu na który żąda ona udziału w postępowaniu - nie można go stawiać ponad interesami stron.
W niniejszej sprawie wyżej opisane zagrożenie interesu samej strony nie występuje, a w interesie publicznym leży, aby postępowanie prowadzone wobec policjanta, który czynnie działa w środowisku zawodowym i broni praw innych funkcjonariuszy, było prowadzone rzetelnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a nawet przy udziale i wsparciu organizacji publicznych, których celem jest właśnie taka forma pomocy.
W świetle powyższych wywodów, wbrew stanowisku Komendanta Głównego Policji przedstawionemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w sprawie niniejszej można się dopatrzyć ziszczenia przesłanki wystąpienia interesu społecznego. Jednakże, jest warunek niewystarczający dla uwzględnienia wniosku organizacji społecznej.
Mając na uwadze treść art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. należy wskazać, iż ustalenie, czy zakres działalności statutowej danej organizacji uzasadnia jej udział w postępowaniu administracyjnym, powinno sprowadzać się do porównania zakresu tej działalności z przedmiotem danej sprawy. Każdy cel działania określony w statucie nadanym, czy przyjętym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działania organizacji społecznej, czy to ze względu na czynność postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie organizacji, uzasadniającym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie stosunku służbowego funkcjonariusza Policji, może być ochrona takich wartości, jak np. życie, zdrowie, godność, bezpieczne i higieniczne warunki służby, prawo do godziwego uposażenia, wypoczynku, ochrony związkowej, itp.
W cenie Sądu, organy Policji orzekające w sprawie zasadnie stwierdziły, iż cele statutowe tej organizacji (tutaj określone w regulaminie Stowarzyszenia) nie uzasadniają dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu. Jak wynika bowiem z § 5 regulaminu stowarzyszenia, jego celem jest konsolidacja środowiska byłych funkcjonariuszy Policji, zaś Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez podejmowanie działań konsolidacyjnych za pośrednictwem Internetu (§ 6 regulaminu). Pojęcie "konsolidacja" oznacza: zjednoczenie, zespolenie się w całość, umocnienie, utrwalenie, ugruntowanie, zaś "konsolidować" oznacza: jednoczyć się, zespalać, stawać się bardziej spójnym, mocniejszym wewnętrznie, umacniać się utrwalać się - Nowy Słownik Języka Polskiego pod red. Elżbiety Sobol, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2003 r. Tak więc, celem Stowarzyszenia jest umacnianie więzi, wymiana poglądów, wspieranie byłych funkcjonariuszy Policji, innymi słowy podtrzymywanie więzi pewnej grupy zawodowej, która zaprzestała wykonywania danego zawodu. Narzędziem owej konsolidacji, a więc nośnikiem wymiany poglądów, wsparcie, itp. jest Internet. Zatem trudno dostrzec związek pomiędzy toczącym się postępowaniem administracyjnym, a celami statutowymi skarżącego Stowarzyszenia, którego być może intencją jest ochrona praw pracowniczych, ale zamiar ten nie został w jakikolwiek sposób uwidoczniony jako cel tej organizacji. Nadużyciem jest zatem twierdzenie, iż zakres działania Stowarzyszenia należy odczytywać jak najbardziej szeroko, i wyprowadzać z tego wniosek, że skoro nadkom. R. O. może zostać zwolniony ze służby w Policji, to niebawem dołączy do grona byłych funkcjonariuszy, a przez to wniosek strony skarżącej jest zasadny. Z takim punktem widzenia, mając w tle przepis art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., w żaden sposób zgodzić się nie można.
W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające odpowiadają prawu, albowiem organy Policji orzekające prawidłowo stwierdziły, iż kumulatywnie nie zostały spełnione przesłanki z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., warunkujące pozytywne rozpatrzenie wniosku Stowarzyszenia.
Sąd nie dopatrzył się także innych istotnych wad procesowych, które dawałyby podstawę do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Między innymi Komendant Główny Policji zasadnie przyjął, iż postanowienie organu I instancji zostało stronie doręczone prawidłowo, albowiem upoważnienie udzielone U. P. do reprezentowania Stowarzyszenia wpłynęło już po wydaniu i wysłaniu stronie postanowienia na podany w aktach administracyjnych adres Stowarzyszenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
O przyznaniu radcy prawnemu z urzędu wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło