II SA/Wa 968/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi O. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Uchwałą z dnia [...] stycznia 2024 r. nr 11223/2024, wydaną na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z ust. 8 uchwały nr XXII1/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836, z 2020 r. poz. 5791, z 2021 r. poz. 5586, z 2022 r. poz. 3530 i 4666 oraz z 2023 r. poz. 6855 i poz. 12734), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali", Zarząd Dzielnicy [...] Miasta [...] nie zakwalifikował O. S., dalej "skarżąca", do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca (ur. 2001 r., stan cywilny: panna) prowadząca 2-osobowe gospodarstwo domowe wraz z synem N. W. (ur. 2019 r.) wystąpiła z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...]. Organ podał, że sprawa została rozpatrzona w oparciu o przepisy uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, wedle których wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniając: ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy (§ 32 ust. 1 pkt. 1) oraz dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy (§ 32 ust. 1 pkt. 2). Ponadto organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 32 ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali podstawą odmowy zakwalifikowania wniosku do udzielenia pomocy mieszkaniowej może być potwierdzenie nieprawdy w złożonych oświadczeniach i dokumentach, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 1 oraz niezłożenie dokumentów i oświadczeń w wyznaczonym terminie określonym na podstawie § 31 ust. 1a. Dalej organ wskazał, że skarżąca w dniu [...] czerwca 2023 r. złożyła wniosek o pomoc mieszkaniową wskazując, że zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W ww. lokalu zamieszkuje 1 osoba, tj. A. S. (najemca). W dniu [...] listopada 2023 r. w przedmiotowym lokalu przeprowadzono wizję lokalną, która nie potwierdziła zamieszkiwania w nim skarżącej wraz z synem. Organ podał, że powierzchnia całkowita lokalu wynosi 27,81 m2 natomiast mieszkalna 17,76m2 (kryterium metrażowe kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy w przypadku w przypadku faktycznego zamieszkiwania trzech osób mniejsze lub równe 20 m2). Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z pismem administracji z dnia [...] sierpnia 2023 r. zadłużenie na koncie czynszowym lokalu wynosiło 13 326,59 zł. Średni miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa skarżącej w badanym okresie 12 miesięcy, tj. od sierpnia 2022 r. do lipca 2023 r., wyniósł 2 335,13 zł. Ponadto organ wskazał, że przedmiotowy wniosek został zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową Urzędu w dniu [...] stycznia 2024 r. i uzyskał opinię negatywną. W związku z powyższym organ negatywnie rozstrzygnął ww. wniosek w oparciu o § 32 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z ust. 8 (ocena faktycznych warunków zamieszkiwania przeprowadzona w lokalu - niezamieszkiwanie wnioskodawcy oraz zadłużenie na koncie lokalu). Na powyższą uchwałę skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie przesłuchano skarżącej. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Ponadto wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że jej nieobecność w przedmiotowym lokalu wraz z małoletnim synem podyktowana była tym iż, lokal był zapluskwiony. W wyniku tego jej syn został dotkliwie pogryziony przez pluskwy. Na dowód tego skarżąca dołączyła do skargi dokumentację fotograficzną. Skarżąca podała, że lokatorzy nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w [...] wielokrotnie zgłaszali fakt zapluskwienia budynku administracji budynku przy ul. [...]. Pomimo wielokrotnych monitów ADM nie zareagował na skargi lokatorów i nie podjął w tym zakresie żadnych działań. Skarżąca wskazała, że mając na względzie dobro rodziny, a w szczególności zdrowie jej syna, na własny koszt zamówiła firmę, która dokonała dezynsekcji lokalu. Na dowód tego skarżąca dołączyła protokół pozabiegowy dezynsekcji. Dalej skarżąca wyjaśniła, że po wykonaniu dezynsekcji musiała opuścić przedmiotowy lokal wraz z synem w związku z silnym zatruciem środkami chemicznymi, których dziecko nie mogło wdychać. Syn skarżącej jest po przebytej gruźlicy i jego stan zdrowia byłby znacznie zagrożony przebywając w lokalu po dezynsekcji. Skarżąca dołączyła dokumentację medyczną jej syna. Ponadto skarżąca podniosła, że nie posiadała środków finansowych na wynajęcie pomieszczenia zastępczego, w którym mogła by pozostać wraz z dzieckiem do czasu zneutralizowania szkodliwych substancji chemicznych po wykonanej dezynsekcji. Czasową możliwość zamieszkania zaoferował jej partner na okres od [...] listopada 2024 r. do dnia [...] listopada 2024 r. Skarżąca powróciła do miejsca zamieszkania w dniu [...] listopada 2024 r. ok. godziny 18. W dniu [...] listopada 2024 r. zawiadomiła telefonicznie pracownika Wydziału Lokalowego iż, wraca wraz z małoletnim synem do mieszkania przy ul. [...]. Pracownik Wydziału Lokalowego poinformował skarżącą, że powinna złożyć stosowne wyjaśnienie dotyczące braku jej przebywania w tym lokalu w dniu [...] listopada 2024 r., co skarżąca uczyniła. Skarżąca podniosła, że mimo złożonych wyjaśnień odmówiono jej udzielenia pomocy mieszkaniowej. Skarżąca wskazała również, że Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w osobie starszego asystenta rodziny potwierdził, iż mieszka ona wraz synem w przedmiotowym lokalu. Podała także, że w celu uwiarygodnienia tej okoliczności otrzymała na prośbę oświadczenia od sąsiadów i dołącza je jako dowody w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że dane zawarte we wniosku skarżącej o udzielenie pomocy mieszkaniowej w wyniku oceny sprawy w oparciu o § 5 oraz § 7 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali spełniały kryteria pozwalające na kwalifikację skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu na czas oznaczony. Zgodnie jednak z przeprowadzoną wizją lokalną w dniu [...] listopada 2023 r. przez pracowników Wydziału Zasobów Lokalowych, dokonaną na podstawie § 32 ust. 1 pkt 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, nie potwierdzono zamieszkiwania skarżącej w lokalu. W przedmiotowym lokalu zastano 1 osobę, tj. A. S. (najemca, ojciec skarżącej), a skarżąca zgodnie z oświadczeniem ojca była wówczas w pracy, natomiast jej syn był w przedszkolu. W tracie wizji zrobiono zdjęcia oraz przeprowadzono wywiad z ojcem skarżącej. Zgodnie z oświadczeniem wyżej wymienionego skarżąca wraz z synem śpią na rozkładanym podwójnym łóżku, a najemca na materacu. Na ww. łóżku znajdowała się jedna poduszka, jedna kołdra oraz dwie mniejsze poduszki. Poproszono o okazanie rzeczy osób niebędących w trakcie wizji w lokalu. Ojciec skarżącej wskazał szafkę z ubraniami, w której były pojedyncze ubrania dziecięce oraz nie było ubrań kobiecych. Na drzwiach od pokoju znajdowały się zawieszone rzeczy męskie, a w łazience jedynie kosmetyki męskie. Z rzeczy, które mogły należeć do skarżącej i jej syna w lokalu były dwie nowe bluzy kobiece leżące na parapecie, klapki dziecięce, proszek do prania rzeczy dziecięcych. Zgodnie z oświadczeniem ojca skarżącej zapisanym w protokole z wizji wszystkie rzeczy wnuka, tj. ubrania, szczoteczki, leki znajdują się w przedszkolu. Najemca poproszony o wskazanie zabawek wnuka oświadczył, że nie ma, gdyż dziecko najlepiej lubi bawić się z psem piłeczkami. Organ podniósł również, że na podstawie umowy najmu socjalnego lokalu nr [...] z dnia [...] października 2022 r. skarżąca jest najemczynią ww. lokalu. Zgodnie z § 5 ust. 6 ww. umowy za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie najemcy. Z pisma Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami wynikało, że na koncie lokalu na dzień [...] sierpnia 2023 r. zadłużenie czynszowe wynosiło 13 326,59 zł. i do dnia pojęcia uchwały cały czas wzrastało. Według stanu na dzień 19 marca 2024 r. (weryfikacja konta czynszowego po decyzji Zarządu Dzielnicy w związku z odwołaniem od decyzji) zadłużenie wzrosło do kwoty 14 970,73 zł. Umowa o spłacie zadłużenia z dnia [...] października 2022 r. nie jest realizowana prawidłowo i od czasu jej podpisania dług wobec [...] wzrósł. Reasumując w ocenie organu zaskarżona uchwała została podjęta prawidłowo ze zgodnością z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżąca na dzień przeprowadzonej wizji nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W trakcie prowadzonych czynności ojciec skarżącej nie informował o fakcie wyprowadzki córki w związku z deratyzacją w lokalu. Jednakże skarżąca zgodnie z zawartą umową najmu ma prawo do zamieszkiwania w ww. lokalu, z którego, w ocenie organu, nie korzystała. Ponadto w związku z tym, że skarżąca jest najemcą ww. lokalu winna dążyć do uregulowania zadłużenia. W związku z tym, że na koncie czynszowym lokalu występuje wysokie zadłużenie, wielokrotnie przekraczające przypis miesięczny, można uznać, że skarżąca nie dotrzymuje warunków umowy, a jej staranie o nowy lokal nie mogą być uwzględnione do momentu uregulowania sytuacji finansowej lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o: 1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania; 3. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym; 4. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej w maksymalnej wysokości oraz wydatków w wysokości 15,60 zł (koszt nadania przesyłki poleconej do skarżącego oraz pełnomocnika organu) oraz jednocześnie oświadczam, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części; 5. przeprowadzenie dowodu z dwóch decyzji z dnia [...] czerwca 2024 r. dotyczących odmowy wymeldowania skarżącej oraz jej syna z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w [...] na okoliczność faktu zamieszkania w ww. lokalu. Do powyższego pisma pełnomocnik skarżącej dołączył jako załącznik pismo z dnia 24 września 2024 r., w którym zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez: a) brak dokładnej analizy stanu faktycznego w sprawie, w sytuacji, gdy skarżąca przedstawiła szereg dokumentów, z których wynika, że mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]; b) błędne ustalenie, że skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu w sytuacji, gdy mieszka w tym lokalu, lecz była jedynie nieobecna podczas jedynej kontroli, a nieobecność ta była usprawiedliwiona; c) błędne ustalenie, że skarżąca posiada zadłużenie w sytuacji, gdy ewentualne zadłużenie dotyczy poprzednich najemców, bowiem skarżąca ponosi wszelkie opłaty za lokal; 2. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie strony do władzy publicznej; 3. art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego prawi obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ podjął negatywną decyzję w oparciu o ustalenie, że skarżącą nie mieszka w lokalu oraz że istnieje zadłużenie. Jednocześnie organ pominął szereg dokumentów, z których wynika, że skarżąca mieszka w lokalu, a jedynie w dniu kontroli nie mogła w nim przebywać z przyczyn obiektywnych. Skarżąca składa dwie decyzje o odmowie wymeldowania z lokalu, z których wynika, że ma stałe miejsce zamieszkania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że skarżąca nie posiada zadłużenia, bowiem systematycznie ponosi opłaty. Ewentualne zadłużenie może dotyczyć poprzednich najemców. Pełnomocnik skarżącej zauważył, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających, że zadłużenie istnieje. W ocenie pełnomocnika skarżącej zaskarżona uchwała w istotnym zakresie narusza prawo, ponieważ organ nie dokonał wnikliwej oceny zaistnienia przesłanek wynikających z uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, a przy tym pominął część zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że z uwagi na sposób uzasadnienia zaskarżonej uchwały, brak jest możliwości dokonania pełnej oceny prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń i trafności przyjętych konsekwencji prawnych w postaci odmowy udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej. Organ nie przytoczył w uzasadnieniu uchwały i nie wyjaśnił żadnego przepisu prawa, z którego wynikałyby wymogi, jakie skarżąca powinna spełnić, aby wniosek został pozytywnie zweryfikowany i jakich nie spełniła. Organ nie wyjaśnił przepisów prawa i nie skonfrontował wynikających z nich wymogów ze stanem faktycznym, okolicznościami faktycznymi. Brak pełnych ustaleń faktycznych mógł prowadzić do niepełnej oceny materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wyjaśnić należy, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać́ orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę̨ na uchwałę̨ lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność́ tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836, z późn. zm.), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali". Uchwała ta wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725, z późn. zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów". Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać́ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r, wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16 (orzeczenia.nsa.gov.pl), wyraźnie wskazał, że z przepisów uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a także z art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać́ praworządnie oraz uwzględniać́ interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwała ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 k.p.a. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2081/21 stwierdzając nadto, że "zasady określone w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. należy potraktować jako normy wyjęte przed nawias i wspólne dla całości regulacji systemu prawa (tak S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. Charakter prawny i znaczenie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo (...), s. 889), które w ten sposób wraz z przepisami proceduralnymi uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie". W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy odnieść również do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic m.st. Warszawy na podstawie aktualnie obowiązujących regulacji prawnych zawartych w uchwale nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Realizacja zasady prawdy obiektywnej następuje m.in. w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zważyć również trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważania, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA 2 marca 2017 r., I GSK 1855/15). Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy bezwzględnym obowiązkiem organu było zatem dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach zakreślonych przepisami uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat zastosowanych przepisów. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i z uzasadnienia skarżonego aktu nie wynika, aby organ uczynił zadość obowiązkowi wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącej. Powodem odmowy udzielania skarżącej pomocy mieszkaniowej, było uznanie przez organ, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], który we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie wskazała jako miejsce swojego zamieszkania. Ponadto organ stwierdził, że na koncie czynszowym powyższego lokalu istnieje zadłużenie w wysokości 13 326,59 zł. Jako podstawy prawne odmowy udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej organ wskazał § 32 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej: 1) ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10 i 11; 2) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Ustęp 8 § 32 stanowi zaś, że podstawą odmowy zakwalifikowania wniosku do udzielenia pomocy mieszkaniowej może być potwierdzenie nieprawdy w złożonych oświadczeniach i dokumentach, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 1 oraz niezłożenie dokumentów i oświadczeń w wyznaczonym terminie określonym na podstawie § 31 ust. 1a. Istotną wadą zaskarżonej uchwały jest jej lakoniczne uzasadnienie, w którym nie poddano ocenie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. W zakresie kwestii niezamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały powołał się na wyniki wizji przeprowadzonej w tym lokalu w dniu [...] listopada 2023 r. Organ w tym zakresie wskazał jedynie, że wizja ta nie potwierdziła zamieszkiwania skarżącej w lokalu. W aktach sprawy znajduje się protokół z tej wizji podpisany przez pracowników Urzędu przeprowadzających wizję oraz przez A. S. – ojca skarżącej, który przebywał w trakcie przeprowadzania wizji w tym lokalu. Należy zwrócić uwagę, że w protokole tym znajduje się niewiele informacji. Ponadto ustalenia dokonane w trakcie wizji spisane są pismem odręcznym i w związku z tym nie wszystkie uwagi sporządzających protokół są czytelne. Podano tam jedynie, że A. S. wskazał, iż jego córka przebywa w pracy, a wnuk w przedszkolu. Odczytać też można, że ojciec skarżącej wskazał, iż rzeczy jego wnuka są w przedszkolu. Znajduje się tam również częściowo czytelna wypowiedź ojca skarżącej na temat zabaw jego wnuka piłeczkami z psem. Do protokołu dołączono również dokumentację fotograficzną. Większość ustaleń, na które organ powołuje się w odpowiedzi na skargę, znajduje się w notatce służbowej, sporządzonej w dniu [...] listopada 2023 r. przez pracowników Urzędu przeprowadzających wizję. Te szczegółowe ustalenia nie znalazły się w protokole i w związku z tym nie zostały podpisane przez ojca skarżącej. Na marginesie odnotować również należy, że ojciec skarżącej w skierowanym do organu piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r. wskazał, iż podczas wizji w dniu [...] listopada 2023 r. był pod wpływem alkoholu i w związku z tym jego podpis pod protokołem jest nieważny. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę treść protokołu jak i wskazanej wyżej notatki służbowej, wyniki przeprowadzonej wizji lokalu nie są jednoznaczne. Niewątpliwym faktem jest to, że w trakcie wizji w lokalu nie zastano ani skarżącej, ani też jej syna. Wizja ta miała jednak miejsce w dniu roboczym o godz. 11:40. Naturalne w związku z tym wydaję się, że o tej porze skarżąca mogła przebywać w pracy, a jej syn w przedszkolu. Kolejnym faktem jest to, że w przedmiotowym lokalu pracownicy Urzędu dostrzegli niewielką ilość rzeczy, które mogły należeć do skarżącej i jej syna: pojedyncze ubrania dziecięce, dwie nowe bluzy kobiece, klapki syna skarżącej oraz proszek do prania rzeczy dziecięcych. Dokumentacja fotograficzna wskazuje, że w lokalu tym znajduje się rozkładane podwójne łóżko, na którym miałaby spać skarżąca wraz z synem oraz rozkładany materaca, który z kolei miałby być użytkowany przez ojca skarżącej. Stan tego lokalu i znajdujących się w nim rzeczy z jednej strony nie wykluczał całkowicie faktu zamieszkiwania w nim skarżącej wraz z synem, z drugiej zaś wskazywał na małe prawdopodobieństwo zamieszkiwania tych osób w tym lokalu w owym okresie. W dniu [...] listopada 2023 r. skarżąca złożyła do akt sprawy wyjaśnienia wskazujące powody braku większości jej rzeczy oraz jej syna w przedmiotowym lokalu, w dniu przeprowadzania wizji. Z wyjaśnień tych wynika, że skarżąca okresowo nie zamieszkiwała w tym lokalu z uwagi na konieczność przeprowadzenie w nim dezynsekcji. Rzeczą organu było w tej sytuacji dokonanie wyczerpującej oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Organ nie uczynił tego. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ nie dokonał oceny wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych dowodów. Nie można w związku z tym uznać, że istotne dla sprawy okoliczności zostały prawidłowo ustalone. Stwierdzenie organu, że skarżąca nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu jawi się jako przedwczesne. Na uwagę zasługują również okoliczności, które miały miejsce po wydaniu zaskarżonej uchwały. Decyzjami z dnia [...] czerwca 2024 r. Prezydent [...] odmówił bowiem wymeldowania skarżącej oraz jej syna z przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu wydanych w tej sprawie decyzji Prezydent [...] wskazał, że skarżąca oraz jej syn nie opuścili trwale tego lokalu oraz że lokal ten pozostaje miejscem koncentracji spraw życiowych skarżącej. Na fakt zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu wskazują również dołączone do skargi oświadczenia sąsiadów skarżącej oraz pismo Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2024 r. Oczywiste jest, że opisane wyżej decyzje oraz pozostałe dokumenty nie były znane organowi na dzień wydawania zaskarżonej uchwały i odnoszą się one do stanu faktycznego istniejącego częściowo po wydaniu zaskarżonej uchwały. Niemniej jednak dokumenty te winny być wzięte pod uwagę przez organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. W tym miejscu podnieść również należy, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest zaskarżona uchwała, a nie odpowiedź organu na skargę. Nieco szerszy wywód, ale również niewyczerpujący, odnośnie przesłanek odmowy udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej organ zawarł zaś w odpowiedzi na skargę. Podkreślić jednak należy, że braki uzasadnienia zaskarżonego aktu nie mogą być konwalidowane na etapie odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę jest pismem procesowym odrębnym od zaskarżonego aktu administracyjnego i nie podlega kontroli Sądu. Nie jest bowiem środkiem wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu tego aktu. Prawidłowość uzasadnienia aktu jest kluczowa dla oceny jego legalności, co akcentowano już powyżej, gdyż w przeciwnym razie wymyka się spod kontroli Sądu. Kolejnym powodem odmowy udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej było stwierdzenie przez organ, że na koncie czynszowym przedmiotowego lokalu istnieje zadłużenie w wysokości 13 326,59 zł. Okoliczność tą potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. Z faktu tego organ wywiódł wniosek o nieprawidłowym dotychczasowym sposobie korzystania przez skarżącą z lokalu. W odpowiedzi na skargę organ podniósł ponadto, że według stanu na dzień [...] marca 2024 r., a więc po wydaniu zaskarżonej uchwały, zadłużenie lokalu wzrosło do 14 970,73 zł. Na okoliczność tą organ nie przedstawił jednak żadnych dokumentów. W piśmie z dnia [...] marca 2024 r. (data wpływu) skierowanym przez skarżącą do organu, podniosła ona, że zadłużenie lokalu spowodowane było przez głównego najemcę – jej ojca. Z powołanego wyżej pisma Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. wynika, że skarżąca zamieszkiwała w tym lokalu (wedle złożonych oświadczeń) w okresie od [...] maja 2016 r. do [...] maja 2018 r. oraz od [...] września 2022 r. do chwili obecnej, z tym, że od [...] czerwca 2023 r. w lokalu tym zamieszkuje również syn skarżącej. Zauważyć należy, że pierwszy z wymienionych okresów zamieszkiwania przypadł na czas, gdy skarżąca była osobą małoletnią. Nie mogła ona wówczas odpowiadać za regulowanie zobowiązań wynikający z umowy najmu. Nie jest wiadomym, albowiem nie wynika to z akt sprawy ani z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, w jakim czasie powstało zadłużenie przedmiotowego lokalu. Nie można w tej sytuacji stwierdzić, czy zarzut organu wskazujący, że skarżąca, jako najemca solidarnie odpowiedzialny za opłacanie czynszu, doprowadziła do powstania zaległości w jego opłacaniu, jest zasadny. Konkluzja organu o nieprawidłowym dotychczasowym sposobie korzystania przez skarżącą z lokalu jest zatem przedwczesna. Istotne przy tym jest również to, że w powołanym już piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] wskazał, że przedmiotowy lokal jest użytkowany prawidłowo. Stwierdzenia organu o nieprawidłowym korzystaniu z niego przez skarżącą odnoszą się zatem wyłącznie do kwestii regulowania czynszu. Stwierdzić zatem należy, że w tym zakresie stan faktyczny sprawy również nie został przez organ wyczerpująco ustalony i oceniony. Dla zastosowania § 32 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali jako podstawy odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, konieczne jest dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń, co do oceny faktycznych warunków mieszkaniowych wnioskodawcy przeprowadzonych bezpośrednio w miejscu jego zamieszkiwania, jak również co do dotychczasowego sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzegania przez niego warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywania się z obowiązków najemcy. Ustaleń takich, pozwalających na bezsporne stwierdzenie, że skarżąca nie zamieszkuje we wskazanym przez nią lokalu oraz że dotychczas w nieprawidłowy sposób korzystała z lokalu, w sprawie tej nie dokonano. Wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu w sprawie doszło do naruszenia tych przepisów albowiem zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i z uzasadnienia skarżonego aktu nie wynika, aby organ uczynił zadość obowiązkowi wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącej. Zaskarżona uchwała została zatem wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych. Organ podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej. Stanowisko organu wskazuje na pobieżną ocenę istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym. Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną i wskazania w zakresie konieczności dokonania pełnych ustaleń co do wszystkich mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.