II SA/Wa 995/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-17

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Ewa Grochowska-Jung, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi w służbie stałej, który nabył lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie tego lokalu, jeśli w dacie złożenia wniosku o pomoc posiadał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Policjantowi w służbie stałej, który nabył lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość i w dacie złożenia wniosku o pomoc finansową posiadał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (lokal o powierzchni odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej), nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie tego lokalu. Pomoc ta jest formą subsydiarną do przydziału lokalu i jej przyznanie jest uzależnione od istnienia niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza.
Stan faktyczny
A.M., policjant w służbie stałej, złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, który nabył aktem notarialnym w dniu 15 maja 2013 r. Organy Policji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że policjant miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w dacie złożenia wniosku (10 stycznia 2014 r.), ponieważ posiadany lokal miał powierzchnię przekraczającą normatywy przysługujące jemu i żonie. Skarżący zarzucał, że organy nie uwzględniły konieczności remontu lokalu i jego związku z kredytem mieszkaniowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskany lokal mieszkalny oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca2014 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 6a ust. 2 pkt 2, art. 94 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), § 3a rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 864), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]odmawiającą przyznania A. M.pomocy finansowej na uzyskany lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji wskazał, iż A. M. jest funkcjonariuszem Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] - policjantem w służbie stałej został mianowany w dniu [...] grudnia 2009 r. Zainteresowany wraz z żoną [...] zamieszkiwał w miejscowości [...] , w domu należącym do rodziców i pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2014 r. skierowanym do [...] Komendanta Policji w [...] policjant wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]. Do wniosku zainteresowany załączył akt notarialny z dnia 15 maja 2013 r. (Repertorium A nr[...]) stanowiący umowę sprzedaży, zawiadomienie o założeniu księgi wieczystej dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz wyciąg z księgi wieczystej Nr [...] z dnia 8 stycznia 2014 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił przyznania pomocy finansowej na uzyskany lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w dacie złożenia wniosku o pomoc finansową A. M. posiadał lokal mieszkalny zgodny z przysługującymi normami zaludnienia, co w konsekwencji skutkuje brakiem podstaw prawnych do przyznania wnioskowanego świadczenia. Uznając powyższą decyzję za obarczoną wadami prawnymi, funkcjonariusz wniósł od niej odwołanie. Komendant Główny Policji stwierdził brak podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] marca2014 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż w myśl art. 88 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to realizowane jest bądź w formie rzeczowej - przez przydział mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej, bądź finansowej - przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego we własnym zakresie. Z treści art. 94 ust. 1 ustawy pragmatycznej zaś wynika, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu wiązać zatem należy tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego. Nadto negatywne przesłanki przydziału lokalu mieszkalnego pozostającego w zasobach Policji określa m. in. art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej, który stanowi, że lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Uwzględniając zatem fakt, iż zastępczą formą realizacji prawa policjanta do lokalu mieszkalnego jest pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, organ II instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej przepisem art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, to nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania lokalu, a w konsekwencji również przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy pragmatycznej. Natomiast w sytuacji, gdy policjant ma odpowiednie mieszkanie, o którym mowa powyżej, to cel przepisu jest spełniony, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Zatem pomoc finansowa nie przysługuje policjantowi, który składając wniosek, posiada lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Zaprezentowany pogląd jest zbieżny z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08, jak również stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 53/09) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (wyrok z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 325/09), zgodnie z którym możliwość uzyskania prawa do pomocy finansowej uzależniona jest od istnienia merytorycznych przesłanek jakimi są, najogólniej ujmując, niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza. Tym samym do czasu, gdy spełniona jest merytoryczna przesłanka uzasadniająca przyznanie określonego prawa w ramach zaspokajania potrzeb mieszkaniowych tak długo może być złożony wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli zatem funkcjonariusz składając wniosek był już w posiadaniu lokalu mieszkalnego (domu), a zatem miał zaspokojoną potrzebę mieszkaniową, to nie istnieje podstawa do przyznania wnioskowanego świadczenia. Uwzględniając powyższe, kwestią wymagającą wyjaśnienia przez organ Policji w niniejszej sprawie stała się okoliczność, czy na dzień 13 stycznia 2014 roku (data złożenia wniosku o pomoc finansową) A. M. posiadał lokal mieszkalny nadający się do zamieszkania, zapewniający co najmniej przysługującą mu powierzchnię mieszkalną. Bezspornie w niniejszej sprawie ustalono, że A. M. legitymuje się uprawnieniami do 2 norm zaludnienia (zainteresowany i żona). Zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny przysługuje od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej. Zainteresowany posiada uprawnienia do lokalu o powierzchni mieszkalnej od 14 do 20 m2. Tymczasem zakupiony lokal mieszkalny przy [...] ma powierzchnię użytkową 42,12 m2, a mieszkalną 25,13 m2. Uwzględniając zatem stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie, w ocenie Komendanta Głównego Policji, A. M. w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej (13 stycznia 2014 r.) miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (zakup lokalu nastąpił w dniu 15 maja 2013 r.), przy zachowanych normach określonych w przepisach § 2 i § 3 powołanego rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. Zatem brak jest podstaw prawnych do przyznania zainteresowanemu przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Przy tym bez znaczenia dla odmowy przyznania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji pozostaje okoliczność, że zainteresowany z dniem 1 października 2013 r. został przeniesiony z Komendy Powiatowej Policji [...] do dalszego pełnienia służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] . Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego, głównie w postaci art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz naruszenia przepisów postępowania, głównie w zakresie naruszenia reguł postępowania dowodowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wniósł również o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że wprawdzie organ odwoławczy słusznie uznał, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej jest przeniesienie skarżącego z KPP [...] do KWP w [...] z dniem 1 października 2013 r., jednak skoncentrowanie się przez organ pierwszej instancji na tej okoliczności spowodowało nierozpatrzenie istotnych okoliczności stanu faktycznego. Po pierwsze po wydaniu lokalu skarżącemu musiał upłynąć pewien okres czasu na zrobienie remontu i przygotowanie lokalu do zamieszkania co było tym bardziej istotne, że żona skarżącego znajdowała się w ciąży. Po drugie skarżący wraz z żoną zawarł w dniu 15 maja 2013 r. umowę o kredyt mieszkaniowy na zakup przedmiotowego lokalu (obciążonego hipoteką na rzecz banku). W ocenie skarżącego, w takiej sytuacji trudno przyjąć, że jego potrzeby mieszkaniowe w dacie złożenia wniosku były zaspokojone. Ciężar dowodu co do tych okoliczności spoczywał na organach wydających decyzje, a skarżący nie przejawiał inicjatywy dowodowej tylko dlatego, że postępowanie koncentrowało się na innych wątkach (zmiana garnizonu). Zdaniem strony, nie sposób zgodzić się z wykładnią przepisów prawa materialnego sprowadzającą się do tego, że złożenie wniosku o udzielenie pomocy musi być uprzednie w stosunku do zakupu lokalu. Wynika to choćby z § 3 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej (...). Z przepisu tego wynika, że do wniosku należy dołączyć m.in. wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu w formie aktu notarialnego. Skoro przepis ten wydano w akcie wykonawczym na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, tzn. że dopełnia on wykładnię art. 94 ust. 1 ustawy pragmatycznej. Pomoc na uzyskanie lokalu musi pozostawać w związku przyczynowym z uzyskaniem tego lokalu (tu choćby spłata kredytu), a nie mieć charakteru uprzedniego do zakupu. Wykładnia celowościowa art. 94 ust. 1 ustawy o Policji przemawia za zasadnością skargi. Także zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołanie się na orzecznictwo sądowe nie jest do końca zgodne z prawdą. Choćby z przywołanej uchwały NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08 wcale nie wynika, że jeżeli funkcjonariusz w dacie składania wniosku posiadał lokal mieszkalny to nie istnieje podstawa do przyznania wnioskowanego świadczenia. Z samej tezy uchwały wynika, że nabycie domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy nie wyklucza samo przez się przyznania pomocy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał argumentację zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa, zaś skarga nie jest uzasadniona. Podniesione w skardze zarzuty dotyczyły zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny. Kwestią sporną w okolicznościach faktycznych pozostaje interpretacja przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji, regulującego problematykę mieszkań funkcjonariuszy Policji. Spór koncentruje się wokół kwestii ziszczenia się przesłanki określenia czasu czy momentu, do którego przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Tym samym istotnym jest ustalenie – na jaki czas (moment) należy oceniać zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej policjanta oraz w jakim związku pozostaje on z datą złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu przez funkcjonariusza. Zdaniem organów orzekających w sprawie, będzie to moment złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu przez funkcjonariusza, natomiast wedle skarżącego decydować powinna data zamieszkania w lokalu, przy uwzględnieniu potrzeby dokonaniu remontu zakupionego wcześniej lokalu. Z akt administracyjnych i ustaleń organów wynika, iż A. M. składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej z dnia 10 stycznia 2014 r. był uprawniony do 2 norm zaludnienia (funkcjonariusz i żona) - od 14 do 20 m2. Zakupiony w dniu 15 maja 2013 r. lokal mieszkalny przy [...] ma powierzchnię użytkową 42,12 m2, mieszkalną 25,13 m2, a zatem spełnia normatywy powierzchniowe należne funkcjonariuszowi. Wydanie przedmiotowego lokalu nabywcom, zgodnie z § 5 umowy sprzedaży zawartej w dniu 15 maja 2013 r. (ant notarialny Repertorium A [...]), określono na dzień 30 czerwca 2013 r. W ocenie Sądu, organy Policji orzekające w sprawie w sposób prawidłowy zgromadziły materiał dowodowy, dokonały prawidłowych ustaleń zarówno daty nabycia i wejścia w posiadanie lokalu mieszkalnego przez stronę skarżąca, jak i daty złożenia wniosku a następnie dokonały ich subsumcji pod normy prawne będące podstawą rozstrzygnięcia. Ustaleń tych organy dokonały na podstawie złożonych przez funkcjonariusza dokumentów, w tym treści ww. aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia 15 maja 2013 r. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy – co w przedmiotowej sprawie zostało zrealizowane. Nie może budzić wątpliwości, wbrew stanowisku strony skarżącej, że w sprawie zebrano pełny materiał dowodowy. Zresztą strona skarżąca na poparcie stawianych zarzutów nie przedstawiła żadnych przeciwnych dowodów ani też nie podważyła tych znajdujących się w aktach sprawy, ograniczając się do stwierdzenia, że: "po wydaniu lokalu skarżącemu musiał upłynąć pewien okres czasu na zrobienie remontu i przygotowanie lokalu do zamieszkania co było tym bardziej istotne, że żona skarżącego znajdowała się w ciąży, (...) skarżący wraz z żoną zawarł w dniu 15 maja 2013 r. umowę o kredyt mieszkaniowy na zakup przedmiotowego lokalu". Wbrew zarzutom skargi, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sposób wystarczający przedstawiono ustalenia stanu faktycznego, wskazano okoliczności, które stały się podstawą rozstrzygnięcia, dokonując prawidłowej interpretacji ich treści. Organ II instancji odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, przedstawiając w tym zakresie stosowną argumentację. Ponadto dokonał powtórnej, wnikliwej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 k.p.a. przedstawił okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Materialno-prawną podstawę decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego skarżącemu stanowił art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że uprawnienie określone w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji pozostaje w ścisłym związku z regulacją zawartą w art. 88 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z przywołanym przepisem policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Celem tej regulacji jest ułatwienie funkcjonariuszowi w służbie stałej możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej. Jest to uzasadnione charakterem zadań funkcjonariuszy, które wymagają z ich strony daleko idącej dyspozycyjności. Lokal, o którym mowa w cytowanym przepisie może być przydzielony z zasobów lokalowych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (art. 90 ustawy). Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest alternatywną formą pomocy mieszkaniowej na rzecz funkcjonariuszy, w stosunku do przydziału lokalu mieszkalnego. Jak bowiem wskazano powyżej zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Treść art. 88 oraz art. 94 ust. 1 ustawy wskazuje, że wymienione tam uprawnienia pozostają ze sobą w ścisłym funkcjonalnym związku, co nakazuje odczytywanie tych regulacji przy uwzględnieniu wykładni systemowej. Należy także zwrócić uwagę na treść art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, który wymienia enumeratywnie negatywne przesłanki, których zaistnienie skutkuje odmową przydzielenia lokalu mieszkalnego policjantowi. Co istotne dla przedmiotowej sprawy, jedną z przesłanek negatywnych jest posiadanie przez policjanta w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy). Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku, gdy taki dom lub lokal posiada małżonek policjanta (pkt 3). Wskazany powyżej, ścisły związek uprawnień do otrzymania lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na jego uzyskanie prowadzą do konkluzji, że jakkolwiek art. 95 ust. 1 ustawy o Policji expressis verbis odnosi się do przydziału lokalu mieszkalnego, to względy wykładni systemowej i celowościowej nakazują przyjęcie, że wymienione w tym przepisie przesłanki negatywne mają zastosowanie również w odniesieniu do uprawnienia do pomocy finansowej w uzyskaniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 94 ustawy. W konsekwencji należy przyjąć, że policjantowi w służbie stałej mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa na uzyskanie lokalu, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. Powyższy pogląd należy uznać za utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, o czym świadczą m.in.: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99; publ.: ONSA 1999/3/77; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA 1488/98; publ.: LEX nr 48587; z dnia 9 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 612/01, publ.: LEX nr 141222; z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1203/05, LEX nr 321175, z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1881/7, wszystkie przytoczone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 207/13 (publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zawarte w tych wyrokach poglądy skład orzekający w pełni akceptuje i popiera. Ponadto podkreślenia wymaga, że najważniejszym dla ziszczenia się przesłanki warunkującej uzyskanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, jest ustalenie – czy w dacie składania wniosku funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, czy też nie. Nie bez znaczenia pozostaje zatem tytuł prawny do lokalu jakim dysponuje ubiegający się o pomoc funkcjonariusz. Najważniejsza jest sytuacja prawna i stosunek prawny w relacji funkcjonariusz – lokal. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, iż wniosek o uzyskanie pomocy finansowej na zakup lokalu funkcjonariusz złożył po 6-ciu miesiącach od daty zakupu tego lokalu. Tym samym zasadne stało się uznanie przez organ, iż obie te czynności (zakup lokalu i złożenie wniosku o pomoc finansową) nie pozostają ze sobą w bliskim związku. Trudno także zaakceptować sytuację, w której prace remontowe w lokalu nadającym się do zamieszkania trwały 6 miesięcy. Trafna jest zatem argumentacja organu, iż w chwili składania wniosku, funkcjonariusz miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Posiadał bowiem lokal mieszkalny na wiele miesięcy przed złożeniem wniosku o pomoc finansową. Z samego zaś unormowania § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 846) nie można wyprowadzać wniosku, że skoro fakt ponoszonych przez funkcjonariusza wydatków może potwierdzać nie tylko umowa przedwstępna, ale także umowa kupna domu czy lokalu (art. 5 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia), to uprawnienie do pomocy finansowej należy oceniać na dzień nabycia lokalu, czy też zawarcia umowy o kredyt hipoteczny, niezależnie od daty złożenia wniosku. Normując prawo do przedmiotowej pomocy finansowej ustawodawca nie wprowadził żadnych przywilejów czy też odstępstw w określaniu czasu czy też momentu nabycia prawa do lokalu. Brak jest zatem podstaw do uznania, że data nabycia czy czas nabycia ma znaczenie i wpływ na ziszczenie się przesłanki, od której uzależniona jest przedmiotowa pomoc. Nie ma też żadnych podstaw do odmiennego i zróżnicowanego interpretowania prawa tej pomocy w zakresie przedmiotowym. W zakresie podmiotowym, (będącym poza sporem) pomoc ta może być udzielona wyłącznie policjantom w służbie stałej. W ocenie Sądu dla otrzymania pomocy finansowej stypizowanej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji istotne są dwie okoliczności: data (moment) złożenia wniosku i data wejście w posiadanie lokalu zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza. Data złożenia wniosku nierozerwalnie łączy się z posiadaniem prawa do lokalu. W przeciwnym razie mogłoby dochodzić do nadużyć i działania contra legem wszak norma związana poprzez jej stosowanie stałaby się normą uznaniową i de facto "posiadanie" lokalu – jak w przedmiotowej sprawie uznane zostałoby jak "nie posiadanie". Na marginesie podkreślenia wymaga także, że środki finansowe będące przedmiotem sporu pochodzą ze środków publicznych, a zatem nie może budzić wątpliwości, że sposób ich wykorzystania musi być pod szczególną kontrolą, a wydatkowanie ich podlega rygorom wydatkowania środków budżetowych. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przekazane środki nie tracą swego publicznoprawnego charakteru (np. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt FPS 6/02, publ. ONSA 2003/1, poz. 8). Ustawodawca zarówno w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), jak i w ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 168 ze zm.) w sposób jednoznaczny, unormował zasady gospodarowania środkami publicznymi. Wskazując, że prawidłowość gospodarowania nimi podlega ochronie określonej m.in. regulacjami normującymi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Przedstawione wyżej wnioski wzmacnia także wzgląd na wykładnię celowościową przepisów dotyczących zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy policji. Z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego na bazie omawianych przepisów, wynika, że przewidziana w ustawie o Policji pomoc finansowa nie może być traktowana jako prawo podmiotowe przysługujące z samego tylko tytułu pełnienia służby w Policji. Pomoc ta nie może być uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, gdyż musiałoby to budzić uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli (por. przytaczana wyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00, pyl.: OTK 2001/4/84). W obecnych warunkach społeczno-gospodarczych nie ma należytego uzasadnienia dla przyjęcia tezy, że funkcjonariuszom Policji (lub innych służb mundurowych) należą się jakieś szczególne formy pomocy państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Byłoby to niezgodne z wymogami sprawiedliwości i równości w stosunku do innych grup zawodowych. Pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ma ścisły związek z interesem służby i pozostaje aktualna tylko w takim zakresie, w jakim potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są należycie zaspokojone – tak też przywoływany powyżej WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 207/13. Ponadto na poparcie tej tezy można przytoczyć fragmenty uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 7/08; publ.: ONSAiWSA 2009/4/66). Uchwała ta zapadła wprawdzie na tle przepisów dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej, jednak analogiczność rozwiązań prawnych sprawia, że poglądy wyrażone w uchwale mogą być w pełni wykorzystane przy ocenie przedmiotowej sprawy, dotyczącej świadczeń funkcjonariuszy Policji. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że "ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej, powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, mimo że co do zasady rozpatrzenie sprawy administracyjnej następuje według stanu ustalonego w dniu wydania decyzji. (...) Realizacja omawianego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występujący o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, natomiast drugorzędne znaczenie ma data rozpatrzenia żądania, która oczywiście zależy od liczby wniosków złożonych przez inne osoby oraz od wysokości posiadanych przez organ środków finansowych. (...) Fakt nabycia domu (lokalu) mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nawet gdy przed tym nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego, może być powodem wygaśnięcia uprawnień funkcjonariusza do omawianej pomocy finansowej, jeżeli w następstwie nabycia domu (lokalu) funkcjonariusz posiada już dom (lokal) o odpowiedniej powierzchni w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej". W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że "wyjaśnianego zagadnienia prawnego nie można wiązać wyłącznie z datą nabycia przez funkcjonariusza domu (lokalu) mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia wniosku o pomoc finansową, albowiem istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. (...) Decydujące znaczenie ma bowiem sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej". Reasumując należy stwierdzić, że istota argumentacji organu orzekającego sprowadzała się do twierdzenia, że skarżący w dniu złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej, miał zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, gdyż posiadał lokal mieszkalny zakupiony w dniu 15 maja 2013 r., czego zresztą strona nie kwestionuje. Tak więc w dacie złożenia wniosku i w dacie wszczęcia postępowania funkcjonariusz miał niewątpliwie zaspokojone potrzeby lokalowe. Ocena bowiem, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej, powinna uwzględniać stan faktyczny sprawy. Zaś z niego wynika, że w dacie złożenia wniosku policjant posiadał nabyty lokal mieszkalny. Zatem nie może podlegać zanegowaniu okoliczność, że na dzień złożenia wniosku policjant miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, więc cel przepisów ustawy o Policji został spełniony. Wobec powyższego zarzuty podnoszone w skardze uznać należy za nieuzasadnione. Organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji, prawidłowo zastosował art. 94 ust. 1 o Policji odmawiając skarżącemu przyznania prawa do pomocy finansowej na zakup lokalu ze względu na fakt, że w dacie składania wniosku miał on zaspokojona potrzebę mieszkaniową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji albo stwierdzeniem jej nieważności i dlatego, mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło