II SAB/Wa 1035/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi D. B. - Społeczny Komitet [...] na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. o udzielenie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej D. B. - Społeczny Komitet [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Działająca w imieniu Społecznego Komitetu [...] D.B. pismem z dnia [...] października 2014 r złożyła skargę na bezczynność Urzędu Gminy w R. W uzasadnieniu skargi podała, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. Wójt otrzymał od skarżącego wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej: 1. wysokości kwot pobranych przez Gminę z tytułu podłączenia osób niebędących współwłaścicielami sieci wybudowanej przez Członków Komitetu, 2. kalkulacji ceny 1-go m sześciennego wody dostarczonej odbiorcom podłączonej do sieci będącej własnością komitetu i wniosła o: 1. zobowiązanie Wójta do udzielenia żądanej informacji, 2. zobowiązanie Wójta do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 3. wymierzenie Wójtowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa, 4. zasądzenie kosztów. Podkreśliła ponadto, że do dnia złożenia skargi nie otrzymała żądanej informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak zdolności sądowej po stronie skarżącego, ewentualnie o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podkreślił, że skarga ta, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ppsa, podlega odrzuceniu, gdyż skarżący nie mieści się w grupie osób wyszczególnionych w art. 25 ppsa, którym przysługuje zdolność sądowa, tj. zdolność do skutecznego uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec tego komitet niemający zdolności sądowej nie jest władny skutecznie złożyć skargi do sądu administracyjnego. Warto nadmienić, że nawet gdyby nie zachodziła przesłanka do odrzucenia skargi, zachodziłaby podstawa do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Komitet wystąpił do Wójta Gminy R. w dniu [...] sierpnia 2014 r. o podanie informacji o kwotach pobranych przez Gminę w związku z podłączeniem pewnej kategorii osób do sieci wodociągowej oraz kalkulacji metra sześciennego dostarczanej wody jej odbiorcom. Organ udzielił tej informacji w dniu [...] listopada 2014 r. w zakresie objętym wnioskiem, zatem na tę chwilę brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, a postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Pismem z dnia [...] listopada 2014 r organ gminy udostępnił skarżącemu żądane informacje. |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: | | | |Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy | |administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, | |jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed| |sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności | |administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu | |obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. | |Na wstępie, zdaniem Sądu, należy się odnieść do zarzutu braku zdolności sądowej po stronie Społecznego Komitetu [...] | |i należy zgodzić się z organem, że podmiot ten nie posiada zdolności sądowej. Jednak należy zwrócić uwagę, że z wnioskiem o udzielenie | |informacji publicznej może wystąpić każdy. Wniosek o udzielenie informacji publicznej został między innymi podpisany przez D.B., wobec | |czego miała ona legitymację do wystąpienia do Sądu z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej | |Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy| |z dnia 6 września 2001 r. | |o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez | |zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. | |Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej | |może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli| |odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie | |dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form | |działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. | |W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Wójt Gminy R. jest organem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust.| |1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), jak też przedmiot żądania ujawniony we wniosku dotyczy informacji publicznej (art. 6| |ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy tej ustawy). | |Przypomnieć należy powołując pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony m. in. w wyrokach z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt I OSK| |1277/08, z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1013/12, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1991/12 (dostępne w internetowej| |Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak | |jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy | |również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten| |uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się | |jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji | |publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz z jej art. 10 ust. 2, | |stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez | |pisemnego wniosku. Nie budzi wątpliwości, ze złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania | |administracyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu o udostępnienie informacji | |publicznej stosowanie przepisów k.p.a. zostało ograniczone do wyjątków wskazanych w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy oraz| |w art. 15 ust. 2 (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, LEX nr 236545, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia | |2007 r., sygn. akt II SAB/Bd 19/07, LEX nr 505422). Wobec tego, przesłane pocztą elektroniczną zapytanie należy również uznać za wniosek | |o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek taki może bowiem przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego | |przedmiotem. | |Wyjaśnić także należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi, ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu, czy | |bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. | |Przepis art. 149 powołanej ustawy procesowej w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub | |przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale | |także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym | |naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część | |przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem | |wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępnym na stronie | |internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl., z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 k.c., wynika, że uwzględnienie | |skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub | |przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są | |podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został | |wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. | |Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub | |przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 powołanej ustawy procesowej, że w zakresie| |dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, | |postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (pogląd ten został | |podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 | |listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). | |Z tych względów, Sąd wydał rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi | |zdanie drugie i stwierdził w punkcie pierwszym sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla| |oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie ustawowych | |terminów. Musi być ono znaczne, bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. | |W niniejszej zaś sprawie kwalifikowana postać bezczynności nie miała miejsca. Analiza akt pokazuje że realizacja wniosku nastąpiła już | |po wniesieniu skargi do Sądu. Wprawdzie organ podjął właściwe czynności zakończone udostępnieniem wnioskowanej informacji publicznej, już| |po wniesieniu skargi, to jednak przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd usunął stan bezczynności. Bezczynność organu nie wynikała z jego złej| |woli, lecz niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niedotrzymanie terminu realizacji wniosku | |jest nieznaczne, co nie przemawia za stwierdzeniem kwalifikowanej bezczynności organu w niniejszej sprawie. | |W sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda| |akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 149 | |ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zdanie pierwsze) rozpatrzenie i uwzględnienie skargi na bezczynność organu | |może doprowadzić jedynie do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, gdyż rozpoznanie skargi na bezczynność w | |żadnym razie nie może wkraczać w kwestie merytoryczne dotyczące przyszłego rozstrzygnięcia. | |Uznać należy, że gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do | |których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym - w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania | |w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających| |z przepisów prawa - staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (por. uchwałę Naczelnego | |Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).| |W zaistniałej sytuacji Sąd w punkcie drugim wyroku umorzył postępowanie sądowe w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2014 | |r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z | |art. 54 § 3 powołanej ustawy. O kosztach orzeczono zaś w punkcie trzecim sentencji na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 i 209 | |tej ustawy. |