II SAB/Wa 111/25

WyrokWSA w Warszawie2025-08-08

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Joanna Kube, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia nagrania z monitoringu parkingu, które zostało zawnioskowane przez redaktora naczelnego w trybie ustawy Prawo prasowe i ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes ZUS nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił wyczerpujących odpowiedzi na pytania wnioskodawcy w ustawowym terminie. Sąd podzielił stanowisko organu, że nagranie z monitoringu parkingu nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż ma charakter czysto techniczny i nie jest związane z realizacją ustawowych zadań ZUS.
Stan faktyczny
Redaktor naczelny gazety wystąpił do ZUS z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zdarzenia na parkingu, w tym nagrania z monitoringu. Po otrzymaniu częściowych odpowiedzi i odmowie udostępnienia nagrania, skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezesa ZUS. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował, że nagranie z monitoringu nie jest informacją publiczną, a wnioskodawca otrzymał wyczerpujące odpowiedzi na pozostałe pytania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2025r. sprawy ze skargi M.J. - redaktora naczelnego [...] na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania punktu 3 wniosku z [...] listopada 2024r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. M. J. - redaktor naczelny [...] (zwany dalej "Skarżącym") [...] listopada 2024r. - w związku z przygotowaniem publikacji prasowej, w nawiązaniu do rozmowy telefonicznej, wystąpił drogą mailową z wnioskiem do regionalnego rzecznika prasowego ZUS w Województwie [...] – B. K. (zwany dalej "Rzecznikiem ZUS"), w trybie art. 3a i 4 ustawy z 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe (Dz.U. z 2018r., poz. 1914 ze zm., zwana dalej "u.p.p.") o: 1) potwierdzenie okoliczności związanych z interwencją ochrony pod budynkiem ZUS wobec niepełnosprawnego obywatela [...] a w szczególności użycia słów wulgarnych wobec niego, nawoływania do cytuje "wypierdalania" z miejsca dla niepełnosprawnych "do [...]". 2) wskazanie, która agencja ochrony zajmuje się ochroną budynków ZUS w [...]? 3) przedłożenia nagrania video ze zdarzenia z monitoringu ochrony. 2. Rzecznik ZUS [...] listopada 2024r. potwierdziła mailowo otrzymanie zapytań i wskazała, że udzieli odpowiedzi tak szybko jak będzie to możliwe. 3. Rzecznik ZUS [...] listopada 2024r. drogą mailową udzielił Skarżącemu odpowiedzi, wskazując, że: - z informacji pracownika ochrony wynika, że samochód parkował w miejscu oznaczonych dla pojazdów przewożących osoby niepełnosprawne lub kierowców z orzeczeniem o niepełnosprawności, które posiadają odpowiednią kartę parkingową. Samochód, kierowca, ani pasażer nie posiadali ww. karty parkingowej, która uprawnia do zaparkowania na niebieskiej kopercie. Zaparkowali więc w miejscu, w którym nie byli uprawnieni. Karta parkingowa przysługuje osobie, która posiada orzeczenie o niepełnosprawności i wskazanie do ulg i uprawnień do wydania karty parkingowej. W orzeczeniu zazwyczaj powinna znaleźć się informacja zarówno o znacznie ograniczonej możliwości samodzielnego poruszania się, jak i niepełnosprawności oznaczonej symbolem. Karty parkingowe wydawane są przez powiatowe lub miejskie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności. Dzięki karcie parkingowej można parkować w Polsce i za granicą. Gdyby klienci mieli taką kartę parkingową bez przeszkód, zgodnie z obowiązującym prawem, mogliby parkować na miejscu przeznaczonym dla osób z niepełnosprawnością, posiadających kartę parkingową. Samo orzeczenie o niepełnosprawności nie uprawnia do zaparkowania na miejscu parkingowym dla osób niepełnosprawnych. Podstawa prawna: ustawa z 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym, Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 25 czerwca 2014r. w sprawie wzoru oraz trybu wydania i zwrotu kart parkingowych. - z relacji pracownika ochrony, który uczestniczył w rozmowie z klientami, przebieg zdarzenia był inny niż przedstawił Skarżący w zapytaniu. Z notatki służbowej pracownika ochrony wynika, że 25 listopada 2024r. o godz. 10.00 na teren parkingu przy inspektoracie ZUS w [...] (zwany dalej "Inspektoratem") podjechał samochód, który zaparkował na wolnym miejscu parkingowym, przeznaczonym dla klientów. Następnie, między godz. 11.00, a 11.30 ten sam pojazd podjechał drugi raz pod Inspektorat, ale tym razem zaparkował na miejscu przeznaczonym dla osób niepełnosprawnych. Ochroniarz pełniący służbę w tym dniu postanowił sprawdzić czy samochód ma prawo do postoju w danym miejscu. Ani kierowca, ani klient nie posiadali takich uprawnień (brak niebieskiej karty parkingowej umieszczonej za przednią szybą). Ochroniarz poinformował o tym klientów, którzy kierowali się stronę inspektoratu. Klienci potwierdzili, że nie mają zezwolenia na parkowania w danym miejscu, ale okazali elektroniczny dokument na telefonie komórkowym, najprawdopodobniej w języku [...], który miał wskazywać na posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności. Orzeczenie o niepełnosprawności w przypadku polskich i zagranicznych obywateli, nie uprawnia do zaparkowania na miejscu parkingowym dla niepełnosprawnych. Konieczna, zgodnie z przepisami, jest karta parkingowa, której nie było. Pracownik ochrony wskazał kierowcy inne, wolne miejsca do zaparkowania i poprosił o przeparkowanie samochodu. Zapewnił przy tym o właściwym zachowaniu, podnosząc, że nie padły niecenzuralne słowa. - ochroną Inspektoratu zajmuje się Konsorcjum firm: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. i [...] Ochrona Sp. z o.o., a informacja o tym jest umieszczona na budynku Inspektoratu. - w zakresie udostępnienia nagrania monitoringu poinformowano, że zgodnie z § 6 pkt 16 instrukcji administrowania obiektami "Standard ochrony i kontroli dostępu" wydanie nagrania następuje na wniosek Sądu, Prokuratora, Policji lub innego uprawnionego organu, zgodnie z przepisami ustawy z 6 czerwca 1997r.- Kodeks postępowania karnego. 4. Skarżący w mailu z [...] listopada 2024r. wskazał, że nadal oczekuje na odpowiedzi na 2 pytania: - która agencja ochrony zajmuje się ochroną budynków ZUS w [...] i przedłożenia nagrania video ze zdarzenia z monitoringu ochrony. 5. Rzecznik ZUS w mailu z [...] listopada 2024r. wskazał, że w poprzednio przesłanym mailu w ostatnich dwóch akapitach udzielił odpowiedzi na dwa pytania ponowione przez Skarżącego. podkreśliła, że 6. Skarżący w mailu z [...] listopada 2024r. wskazał, że zgodnie z wyrokiem NSA z 7 czerwca 2019r. sygn. akt I OSK 2916/17 nagrania z monitoringu legalnie funkcjonującego jest informacją publiczną i wniósł o jej ujawnienia w terminie 7 dni pod rygorem skargi do WSA. 7. Rzecznik ZUS w mailu z [...] grudnia 2024r. podtrzymał odpowiedź dotyczącą pkt 3 wniosku oraz wyjaśnił, że informacją publiczną jest całość dokumentacji (informacji) posiadanej przez dany organ władzy publicznej, której organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Posiadane informacje muszą służyć realizowaniu zadań publicznych i odnosić się do nich bezpośrednio. Informacje (dokumenty), które nie służą realizowaniu takich zadań nie stanowią informacji publicznej i nie są objęte obowiązkiem ich udostępnienia w trybie u.d.i.p. Nagranie z monitoringu zainstalowanego na parkingu ZUS nie stanowią informacji publicznej. 8. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 grudnia 2024r. podniósł, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej "Prezesem ZUS") jest w bezczynność w zakresie nieudostępnienia nagrania z kamer ochrony na parking, na którym miało miejsce zdarzenie, gdyż w terminie 14 dni nie przedstawiono informacji z tego zakresu. W związku z tym Skarżący wniósł o: - stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa; - wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 P.p.s.a. w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzeni; - zasądzenie odszkodowania w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a. w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz - zasądzenie od zobowiązanego na rzecz Skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów dojazdu na rozprawę w przypadku jej wyznaczenia w kwocie 350 km x 1,15 zł/km x 2 strony, co stanowi 805 zł za każdą rozprawę stacjonarną; - wyznaczenie rozprawy zdalnej. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że jest organem prasowym w rozumieniu ustawy Prawo prasowe, zarejestrowanym jako czasopismo przez Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2023r. sygn. akt [...] pod nr rej. [...]. W trybie Art. 3a i 4 ustawy Prawo prasowe zwrócił się więc do zobowiązanego o udzielenie informacji niezbędnych do sporządzenia krytyki prasowej w tym nagrania z kamer ochrony na parking, na którym miało miejsce zdarzenie. Nie otrzymał terminie ustawowym 14 dni informacji publicznej w tym zakresie, choć zgodnie z orzecznictwem - nagranie z legalnego monitoringu jest informacją publiczną. Brak odpowiedzi na wniosek o udostępnienia informacji publicznej Skarżący traktuje to jako nieuzasadnioną zwłokę i w związku z tym wnosi o wymierzenie ww. grzywny oraz zasądzenie ww. zadośćuczynienia, wskazując że w sprawie jest oczywiste, że doszło do uniemożliwienia zebrania materiału niezbędnego do sporządzenia krytyki prasowej. Skarżący w tym zakresie powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 1 września 2006r. sygn. akt SK 14/05 dotyczący możliwości realnego uzyskania odszkodowania oraz wyrok Sądu Najwyższego z 21 lutego 2020r. sygn. akt I CSK 565/18 dotyczący represyjnego oddziaływania obowiązku kompensaty w stosunku do podmiotu odpowiedzialnego. 9. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę z [...] stycznia 2025r. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy wskazał, że jakkolwiek stanowisko Skarżącego nie zostało przedstawione precyzyjnie, to można domniemywać, że zarzuca On bezczynność terenowemu oddziałowi ZUS, a nie Prezesowi ZUS, w zakresie braku udostępnienia nagrania z monitoringu parkingowego. Zarzut ten jest niezasadny, gdyż Skarżący w odpowiedzi z [...] listopada 2024r. otrzymał obszerną informację na temat przebiegu zdarzenia mającego miejsce na parkingu oraz udzielono Mu informacji, o które wystąpił [...] listopada 2024r. w trybie ustawy Prawo prasowe, w tym co do monitoringu. Prezes ZUS odwołał się do unormowań ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwana dalej "u.d.i.p."), wskazując, że ZUS i jego jednostki organizacyjne są w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udzielenia informacji publicznej. Rodzaje informacji publicznej wskazano w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który zawiera otwarty katalog spraw, w tym zasad działania, treści i postaci dokumentów urzędowych czy majątku publicznym, dotyczących podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Judykatura wielokrotnie precyzowała jednak, że nie każdy aspekt działania podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. może być traktowany jako publiczny w rozumieniu ich funkcji, kompetencji czy przyznanych uprawnień, a zatem konieczne jest ustalenie, czy żądana informacja w ogóle mieści się w pojęciu informacji publicznej. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych a także do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, jednak z niezwykle istotnym zastrzeżeniem, że tylko w zakresie wykonywania przez te podmioty zadań władzy publicznej, czy gospodarowania mieniem komunalnym bądź mieniem Skarbu Państwa. Sądy eksponują więc powiązanie informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa jako organizatora życia społeczno-gospodarczego, (np. wyrok NSA z 7 czerwca 2024r. sygn. akt III OSK 1600/23; wyrok WSA w Kielcach z 10 lipca 2024r. sygn. akt II SAB/Ke 64/24 i powołane tam orzecznictwo). Informacją publiczną będzie zatem całość dokumentacji (informacji) posiadanej przez dany organ władzy publicznej, której organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań, a zatem posiadane informacje muszą służyć realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosić się do nich bezpośrednio. Jakiekolwiek informacje (dokumenty) nie służące realizowaniu takich zadań nie stanowią informacji publicznej, a więc nie są objęte obowiązkiem ich udostępnienia w trybie u.d.i.p. Prezes ZUS powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wa 345/14, w którym stan faktyczny był bardzo podobny do niniejszej sprawy (monitoring wizyjny dworców PKP) i wskazał, że stosowanie monitoringu wizyjnego przez PKP S.A. na dworcach, których jest właścicielem ,należy do sfery interesów gospodarczych i stanowi element systemu zabezpieczenia budynków i pomieszczeń PKP S.A. oraz znajdującego się w nim mienia, a jego stosowanie jest bezpośrednio związane z zabezpieczeniem interesów gospodarczych spółki. Informacje o sposobie realizacji celów gospodarczych przez podmioty zobowiązane nie stanowią a limine informacji publicznej, ponieważ są to narzędzia służące zapewnieniu bezpieczeństwa i integralności danego podmiotu przed ingerencją tak wewnętrzną jak i zewnętrzną. Tego rodzaju informacje jako bezpośrednio związane z zabezpieczeniem interesów gospodarczych spółki nie są zatem związane ze sferą działalności publicznej spółki. Zakres przedmiotowy u.d.i.p. nie obejmuje informacji dotyczących technicznej sfery funkcjonowania narzędzi jakimi organ posługuje się realizując zadania publiczne. Stanowisko to potwierdza pośrednio powołany przez Skarżącego wyrok NSA z 7 czerwca 2019r. sygn. akt I OSK 2916/17, których choć nie dotyczył monitoringu parkingowego jakiejkolwiek instytucji publicznej, to odnosił się do udostępnienia nagrania z monitoringu stosowanego w autobusach komunikacji zbiorowej przez spółkę zajmującą się transportem publicznym. NSA stwierdził, że skoro wytworzone materiały (nagrania) dotyczą sfery działalności związanej z funkcjonowaniem podmiotu realizującego zadania gminy w zakresie transportu publicznego, to takie materiały należy zakwalifikować jako wytworzone i wykorzystywane przy realizacji zadania publicznego, jakim jest transport komunalny. NSA dostrzegł jednak, że jeżeli korespondencja, czy działania kierowane na zewnątrz nie pozostają w związku z przedmiotem zadań jednostki (organizacyjnej) i wykonywaniem zadań publicznych, nie powinny być kwalifikowane jako informacje publiczne. Prezes ZUS powołał się na zadania ZUS wynikające z art. 68-71 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i wskazał, że nie obejmują one sfery działalności pomocniczej, wskazanej we wniosku Skarżącego z [...] listopada 2024r. Z porządku prawnego nie da się w drodze prawidłowej interpretacji wyprowadzić wniosku, jakoby prowadzenie parkingu, czy gromadzenie nagrań z monitoringu parkingu należało do sfery publicznoprawnych zadań ZUS. Przywołane wyżej przykładowe orzecznictwo Sądów administracyjnych wskazuje na prawidłowość zakwalifikowania przez organ żądanych przez Skarżącego informacji jako wyłączonych ze sfery działań publicznych określonych w u.d.i.p. Nagranie z monitoringu zainstalowanego na parkingu ZUS nie stanowi informacji publicznej, więc żądanie jego udostępnienia uznano za bezpodstawne i prawidłowo odniesiono się do tego w piśmie z [...] grudnia 2024r. Na prawidłowość takiego postępowania wskazują np. wyroki WSA w: Łodzi z 19 marca 2024r. sygn. akt II SAB/Łd 5/24; w Krakowie z 28 marca 2024r. sygn. akt II SAB/Kr 20/24; w Kielcach z 13 marca 2024r. sygn. akt II SAB/Ke 6/24; wyrok NSA z 11 lipca 2024r. sygn. akt II GSK 381/24. Organ, do którego przesłano zapytanie, podjął w przepisanym terminie określone działanie i udzielił Skarżącemu odpowiedzi we właściwej formie na złożony wniosek. Skarżący nie wykazał też, że doszło do wyrządzenia realnej szkody, nie wykazał represyjnego czy opresyjnego działania ze strony organu bądź naruszenia dóbr, które by miały być zrekompensowane przez zasądzenie odszkodowania. Tym samym wnioski z tego zakresu są bezpodstawne. Prezes ZUS nadmienił też, że żądanie udostępnienia nagrania z monitoringu zostało skierowane wyłącznie do Oddziału ZUS, a nie do Prezesa ZUS, do którego Skarżący nie zwrócił się z odrębnym pytaniem. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, zwanej dalej "P.p.s.a."). W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021r. sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usuniecie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, 2005). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Sąd za dopuszczalną uznał wniesioną przez Skarżącego skargę, gdyż do wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Sąd stwierdza ponadto, że stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (por. art. 149 § 2 P.p.s.a.). 3. Sąd, przechodząc do zbadania zasadności skargi na bezczynność w kontrolowanej sprawie, stwierdza, że ocena działań organu podjęta w celu załatwienia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie uzasadnia zarzutu bezczynności. Postępowanie w badanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego z [...] listopada 2025r. We wniosku Skarżący wskazał m.in., że swoje żądanie udostępnienia informacji wywodzi z przepisów prawa prasowego - art. 3a i 4 ustawy z 26 stycznia 1984r. Prawo prasowe (Dz.U. z 2018r. poz. 1914 ze zm.; zwane dalej "u.P.p."). Przepisy u.P.p. przewidują dwa tryby udzielania prasie wnioskowanych informacji publicznych. Zgodnie bowiem z art. 3a u.P.p. w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p.. Jednocześnie – według art. 11 ust. 1 u.P.p. - dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4 u.P.p. Z art. 4 ust. 1 u.P.p. wynika natomiast, że przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia informacji – o czym stanowi art. 4 ust. 3 u.P.p. - na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy. Wnosić zatem trzeba, że przytoczony przepis art. 4 u.P.p. zawiera określa szerszy krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji, które nie zostały uwzględnione w u.d.i.p. z jednej strony, z drugiej zaś - co należy szczególnie podkreślić – określa inny, odrębny, autonomiczny tryb weryfikacji wywiązywania się z obowiązku udzielenia prasie informacji publicznej (por. wyrok NSA z 2 marca 2023r. sygn. akt III OSK 2286/21, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 3a u.P.p. stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. Tym samym, udostępnienie prasie informacji, która ma walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., odbywa się to w trybie u.d.i.p., a nie w trybie art. 4 u.P.p. Dodać należy, że art. 3a u.P.p. w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej zrównuje prawa dziennikarza z prawami każdego podmiotu, który o taką informację może się ubiegać (patrz: J. Sobczak, Prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 2008 r., dostępny w LEX). Innymi słowy osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną ma takie same uprawnienia, jak osoba działająca na podstawie przepisów u.d.i.p. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 sierpnia 2018r. sygn. akt II SAB/Wr 109/18). Sąd wskazuje ponadto, że o bezczynności organu możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, iż w grę wchodzi tak przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej a organ pozostaje w zwłoce (por. np. wyrok NSA z 10 stycznia 2007r., sygn. akt I OSK 50/06, dostępny jak wyżej). Wymaga podkreślenia, że realizacja prawa do informacji publicznej przewidzianego w u.d.i.p. jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 i art. 3 ust. 2 u.d.i.p.; po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne; po trzecie, według art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 6 maja 2011r. sygn. akt II SAB/Wa 104/11, dostępny j.w.). Tym samym do stwierdzenia przez Sąd administracyjny bezczynności organu konieczne jest łączne spełnienie istnienia ustawowego obowiązku podjęcia przez podmiot zobowiązany określonego działania oraz brak jego podjęcia w terminach określonych przepisami prawa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są organy władzy publicznej. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że na Prezesa ZUS został nałożony obowiązek udostępniania informacji publicznej. Warto też wskazać, mając na względzie podnoszoną przez Prezesa ZUS w odpowiedzi na skargę argumentację, że Prezes ZUS stosownie do § 5 ust. 1 Regulaminu organizacyjnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zamieszczonego na oficjalnej stronie internetowej ZUS (zwanego dalej "Regulaminem") kieruje działalnością Zakładu i reprezentuje go na zewnątrz. Ponadto w świetle załącznika nr 1 do ww. Regulaminu Gabinet Prezesa ZUS służy m.in. zapewnieniu warunków do efektywnego funkcjonowania Prezesa ZUS. Do kompetencji Gabinetu Prezesa ZUS należy m.in. prowadzenie kontaktów z mediami i innymi interesariuszami Zakładu, w celu odpowiedniego kształtowania wizerunku Zakładu, jak również realizowanie funkcji rzecznika prasowego Zakładu i regionalnych rzeczników prasowych, organizacja konferencji prasowych, spotkań i innych form prezentacji Zakładu, jak też zarządzanie procesami komunikacyjnymi pomiędzy Zakładem a jego otoczeniem zewnętrznym oraz rozpatrywanie i koordynowanie załatwiania skarg i wniosków skierowanych do Centrali, nadzorowanie prawidłowości rozpatrywania skarg i wniosków wpływających do Zakładu oraz rozpatrywanie i obsługa petycji wpływających do Zakładu. Skoro Skarżący wystąpił [...] listopada 2024r. z wnioskiem do regionalnego rzecznika prasowego ZUS, możliwe było skierowanie skargi na występujący, zdaniem Skarżącego, brak działania Prezesa ZUS, który realizuje funkcje rzecznika prasowego. Zdaniem Sądu nie można było jednak uznać skargi Skarżącego za zasadną, gdyż wbrew stanowisku prezentowanemu przez Skarżącego, Prezes ZUS nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku Skarżącego z [...] listopada 2024r. Po pierwsze dlatego, że doszło do udzielenia Skarżącemu wyczerpujących wyjaśnień na postawione przez Skarżącego pytania już w piśmie z [...] listopada 2024r., a potrzymanie stanowiska wyrażonego w piśmie z [...] grudnia 2024r. Sąd uznaje jedynie, za poszerzenie argumentacji w związku z wątpliwościami i argumentacją Skarżącego w zakresie monitoringu wizyjnego zawartej w kolejnych pismach z [...] i [...] listopada 2024r. Oba pisma organu Skarżący otrzymał przed upływem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i już z tego względu nie można uznać, że organ pozostawał w bezczynności, skoro wyjaśnił i odniósł się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącego aspektów sprawy, o których mowa we wniosku z [...] listopada 2024r. Sąd podkreśla ponadto, że podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 23 lipca 2025r. sygn. akt III OSK 1468/24, wydanym również w związku z wnioskiem Skarżącego, że dopuszczalna jest wykładnia art. 1 ust. 1 u.d.i.p, zgodnie z którą treść nagrań monitoringu nie stanowi informacji publicznej, nie jest nośnikiem informacji o sprawach publicznych, lecz zawiera informacje wytwarzane dla potrzeb organizacyjnych, zachowania bezpieczeństwa, monitorowania zagrożeń i wykrywania przestępstw oraz wykroczeń. Sąd wskazuje, że jakkolwiek ww. orzeczenie NSA odnosiło się do monitoringu miejskiego, a nie do monitoringu założonego na budynku należącym do ZUS, to zachowuje ono swą aktualność w stanie faktycznym sprawy. Monitoring na Inspektoracie ZUS ma charakter czysto techniczny, nie jest przy tym tworzony w związku w ustawową działalnością Prezesa ZUS ani ZUS, ani nie obrazuje działalności ustawowej organu, na co prawidłowo zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę. W istocie nagrania monitoringu nie przesądzają kierunków działania organu administracji publicznej. Zadania ZUS obejmują m.in.: realizację przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności: - stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych, - ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie ich; - wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, - prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł, - prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek, - orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; - opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu zabezpieczenia społecznego; - realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych; - wystawianie osobom uprawnionym do emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych imiennych legitymacji emeryta-rencisty, potwierdzających status emeryta-rencisty; - dysponowanie środkami finansowymi funduszów ubezpieczeń społecznych oraz środkami Funduszu Alimentacyjnego35); - opracowywanie aktuarialnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczeń społecznych; - kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy; - kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań; - wydawanie Biuletynu Informacyjnego; - popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych; - prowadzenie punktu kontaktowego, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego; - prowadzenie systemu teleinformatycznego służącego do wymiany danych pomiędzy organami emerytalno-rentowymi w zakresie niezbędnym do ustalania prawa i wysokości oraz wypłaty świadczeń obsługiwanych przez te organy, rozliczeń z tytułu tych świadczeń pomiędzy tymi organami oraz do ustalenia zbiegu świadczeń; - udostępnia usługę umożliwiającą ustalenie zbiegu świadczeń, o którym mowa w art. 95a ust. 1 i art. 95b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; - udostępnianie certyfikatu umożliwiającego podpisywanie dokumentów elektronicznych z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym Zakładu; - prowadzenie prewencji rentowej; - sporządzanie dla każdego funduszu wymienionego w art. 55 ust. 1 pkt 1-4 ustawy systemowej prognozy sytuacji finansowej oraz uproszczonego rachunku ubezpieczeń dla kolejnych 5 lat obrotowych; - wykonywanie zadań powierzonych na podstawie innych ustaw. Tym samym informacje uzyskane z monitoringu w zasadzie nie są związane z realizacją ww. zadań ZUS. Nagrania z monitoringu nie zostały wytworzone bezpośrednio przez władzę publiczną, ani nie odnoszą się do publicznej sfery działalności tej władzy, nie są też informacją o zasadach funkcjonowania organu, czy funkcjonariusza publicznego. Związane są natomiast z kwestią czysto techniczną – dla potrzeb organizacyjnych, zachowania bezpieczeństwa, monitorowania zagrożeń i wykrywania przestępstw oraz wykroczeń. Sąd wskazuje również, że powołane przez organ w odpowiedzi na skargę orzeczenia Sądów administracyjnych z tego zakresu zasługują na aprobatę i wskazują na niezasadność skargi na bezczynność Prezesa ZUS wniesionej przez Skarżącego. W ocenie Sądu całokształt wyjaśnień zawartych w pismach z [...] listopada 2024r. oraz [...] grudnia 2024r., w tym przyjęcie przez Prezesa ZUS, że nagrania monitoringu nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p., bo nie stanowią informacji publicznej, wskazuje na brak bezczynności organu, który po pierwsze w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – bez przekroczenia 14-dniowego terminu - na udzielenie żądanej informacji publicznej, po drugie w prawem przewidzianej formie, pismem odpowiedział na wszystkie postawione przez Skarżącego pytania. 4. Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że zasadne było oddalenie skargi na mocy art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło