II SAB/Wa 12/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi S. O. na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu do rozpoznania punktu 1 wniosku w zakresie wskazania czy zdjęcia wykonano na koszt Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz punktu 3 wniosku w terminie 14 dni, 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu opisana w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. w pozostałym zakresie oddala skargę, 4. zasądza od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na rzecz S. O. kwotę 100 (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, do którego załączył dwa zdjęcia przedstawiające Prezesa IPN oraz w którym zwrócił się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) czy zdjęcia wykonano na koszt IPN, a jeśli tak - to jaką licencją objęte jest ich ponowne wykorzystanie, czy udzielono jej innym podmiotom; 2) na podstawie jakiej umowy fotograf je wykonał (jednorazowe zlecenie, uop, umowa cywilnoprawna). Skarżący zwrócił się o przedstawienie dat zawarcia obowiązywania umowy, wartości umowy oraz 3) o oryginały, zdjęcia lub najwcześniejsze kopie zdjęć, jakimi dysponuje IPN, 4) jak również zapytał, czy zdjęcia zostały gdzieś opublikowane przez IPN przed publikacją profilu [...], a jeśli tak, to link do tej publikacji i czas publikacji (w miarę możliwości z dokładnością do minuty). W piśmie z [...] grudnia 2025 r. organ poinformować skarżącego, że załączone do wniosku zdjęcia wykonał M. B. i wyraził zgodę na ich udostępnienie w taki sposób. Odnośnie do pytań zawartych w pkt 2-4 wniosku poinformował, że na podstawie danych dostępnych na dzień udzielenia niniejszej odpowiedzi brak jest informacji dotyczących powyższych punktów. W skardze skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając organowi naruszenie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.). W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ co prawda udzielił mu odpowiedzi, jednak ta nie korespondowała z treścią wniosku, toteż organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w odpowiedzi na wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do dokonania w określonym terminie czynności (pkt 1) albo stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Przepisy p.p.s.a. nie konkretyzują pojęcia nieostrego, jakim jest bezczynność organu administracji publicznej. W doktrynie przyjmuje się w ślad za orzecznictwem, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go podjęciem w terminie stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2011 r., s. 109). Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej objawia się tym, że ów nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udostępnienia (art. 10 ust. 1), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1), nie informuje wnioskodawcy, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3), iż przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), lub iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępniania informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym obowiązywania u.d.i.p. Poza tym sąd musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie oraz, jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, PPP nr 6/2012, s. 75 i n., oraz wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości ani Sądu, ani stron, że organ jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, konkretnie na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a żądana przez skarżącego informacja posiada przymiot publicznej jako dotycząca działalności organu. W sferze kontrowersji nie pozostaje również fakt, że organ odpowiedział skarżącemu w ustawowym, 14-dniowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Kluczową kwestię stanowi zatem ustalenie, czy organ udzielił adekwatnej odpowiedzi na wniosek skarżącego. W ocenie Sądu organ poprawnie rozpoznał punkty 2 i 4 wniosku skarżącego, natomiast nieprawidłowo punkt 1 w zakresie wskazania, czy zdjęcia wykonano na koszt IPN, oraz punkt 3. Należy przypomnieć, że w punkcie 1 wniosku skarżący domagał się odpowiedzi na pytanie, czy wskazane zdjęcia wykonano na koszt organu, a jeśli tak, to jaką licencją jest objęte ich ponowne wykorzystanie oraz czy udzielono jej innym podmiotom. Tymczasem organ poinformował skarżącego, że zdjęcia wykonała wskazana z imienia i nazwiska osoba oraz że wyraziła zgodę na udostępnienie na portalu Facebook. Odpowiedź organu nie koresponduje zatem całkowicie z treścią pytań skarżącego, bowiem nie wynika z niej podstawowa informacja, tzn. czy fotografie wykonano na koszt organu. Punkt 3 wniosku odnosi się natomiast bezpośrednio do IPN, zatem organ nie może stwierdzić, że nie posiada wiedzy w zakresie żądanej informacji, lecz powinien, korzystając z zasobów własnych, przeprowadzić kwerendę w celu pozyskania wiadomości, o które chodzi skarżącemu. Niemniej stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, jeżeli dany podmiot nie posiada żądanej informacji publicznej, powinien jedynie poinformować o tym wnioskodawcę w terminie określonym w art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p., nie wydając decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nie ma przy tym obowiązku przekazywania wniosku zgodnie z właściwością, a, stwierdziwszy swoją niewłaściwość, poszukiwać właściwego adresata wniosku (por. wyroki NSA z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 4955/21, i z 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 807/07, oraz prawomocne wyroki WSA w Warszawie z 11 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 248/22, i z 11 grudnia 2017 r., sygn. II SAB/Wa 355/17). Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, zatem nie jest jego rzeczą sprawdzanie, czy podmiot, który twierdzi, że daną informacją nie dysponuje, rzeczywiście ją posiada (por. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 47/22). W niniejszej sprawie organ poinformował skarżącego, że na dzień udzielania odpowiedzi nie dysponuje danymi, o których mowa w punktach 2 i 4 wniosku. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organu w tym zakresie, ponieważ pytania skarżącego nie muszą bezpośrednio lub pośrednio dotyczyć organu. W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie, że bezczynność danego podmiotu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzecznictwo zarezerwowało dla niemających racjonalnego uzasadnienia, jakościowo oczywistych i ilościowo znaczących przypadków obrazy obowiązujących norm prawnych (podobnie NSA w wyroku z 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1610/20 oraz w powołanym tam orzecznictwie). Zaliczono do nich m.in. rozpoznanie wniosku ze znaczącym uchybieniem ustawowemu terminowi (por. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Gl 14/15), niewykonywanie przez podmiot prawomocnego wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 26 marca 2018 r. sygn. akt II SAB/Bk 169/17), długotrwałe ignorowanie przez podmiot wniosku (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 570/23) lub obstrukcja przejawiająca się niekonsekwentnym stosowaniem przez podmiot kolejnych instytucji prawnych dającym jedynie pretekst do nieudostępniania wnioskowanej informacji (por. wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 748/23). Organ co prawda nie rozpoznał należycie całości wniosku skarżącego, jednak podjął w terminie działania zmierzające do zaspokojenia żądania skarżącego, w związku z czym nie sposób zarzucić mu lekceważenia interesu prawnego skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 4 sentencji. Na poczet kosztów postępowania Sąd zaliczył uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność.