II SAB/Wa 162/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Eugeniusz Wasilewski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi W. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny, 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz W. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. P. skargą z dnia [...] grudnia 2015 r. zaskarżył bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1819/13. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I OSK 1480/14) oddalił skargę kasacyjną organu od wyroku Sądu I instancji z dnia 29 stycznia 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można uznać, aby postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły. Organ podejmował czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z wytycznymi sądów administracyjnych zawartych w wyrokach. Następnie w dniu [...] września 2015 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję administracyjną, mocą której umorzył postępowanie administracyjne. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt II SAB/Wa 1/16 odrzucił skargę W. P. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1819/13. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1819/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W. P., uchylił decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1480/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Podkreślił także, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt II SAB/Wa 1062/15 toczy się sprawa ze skargi W. P. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 r. Zatem przedmiotową skargę należy odrzucić jako niedopuszczalną, gdyż wniesiona została w toczącej się sprawie pomiędzy tymi samymi stronami w tym samym zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. P. zarzucając Sądowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). W zażaleniu wskazano, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał dwa różne akty: decyzję z dnia [...] września 2015 r. wydaną po wyroku sądu administracyjnego oraz decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. wydaną w związku ze złożeniem przez skarżącego wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący wyjaśnił, że jego skarga w przedmiotowej sprawie nie stanowiła skargi na bezczynność organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2014 r., lecz – mimo błędnego tytułu – skarga ta dotyczyła prowadzenia przewlekłego postępowania w sprawie wszczętej jego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 208/16 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż jak wynika to z akt administracyjnych oraz złożonego przez skarżącego zażalenia, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych po otrzymaniu wyroków sądów administracyjnych wydał w dniu [...] września 2015 r. decyzję umarzającą postępowanie w sprawie, a następnie po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Skarga wszczynająca przedmiotowe postępowanie sądowe, została zatytułowana "Skarga na niewykonanie wyroku I OSK 1480/14, II SA/Wa 1819/13". Jednakże z jej uzasadnienia jednoznacznie wynika, że skarżący zaskarża przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie toczącej się w związku ze złożeniem przez niego w dniu [...] października 2015 r. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zatem nie jest to sprawa dotycząca niewykonania wyroku i nie można było uznać, iż jest tożsama ze sprawą toczącą się pod sygn. akt II SAB/Wa 1062/15, a w konsekwencji przedmiotowa skarga nie była niedopuszczalna i nie podlegała odrzuceniu z tego powodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W przepisach prawa brak jest definicji "przewlekłości postępowania". W ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) stanowi się jedynie, że dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez Sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2). Próby dokonania wykładni pojęcia "przewlekłości postępowania" podjął się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2012 r., II OSK 1956/12 (Lex nr 1233717), stwierdzając, że: "Przewlekłość w prowadzeniu postępowaniu wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należnej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.". Z kolei w wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r., II OSK 549/13 (Lex nr 1369030), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności domowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiana w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużenie terminu załatwienia sprawy". W wyroku z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2440/15 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił natomiast, że "pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a., w odniesieniu do przewlekłości postępowania, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W szczególności chodzi tu o przypadki przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie mają uzasadnienia ani w stopniu skomplikowania sprawy, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony". Powyższe poglądy Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje jako własne. Oceniając przebieg postępowania prowadzonego przez GIODO w niniejszej sprawie ze skargi W. P. na przetwarzanie jego danych osobowych po wniesieniu przez niego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd uznał, że postępowanie to było prowadzone przewlekle oraz że przewlekłość ta nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W dniu [...] września 2015 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie. W dniu [...] października 2015 r. wpłynął do GIODO wniosek skarżącego zatytułowany "Wniosek o ponowne wykonanie wyroków II SA/Wa 1819/13 i I OSK 1480/15, w którym wskazał, że decyzja umarzająca postępowanie jest równoznaczna z niewykonaniem wyroków sądów administracyjnych. Pismem z dnia [...] października 2015 r. GIODO zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie, czy jego pismo z dnia [...] października 2015 r. stanowi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIODO z dnia [...] września 2015 r. Pismem z dnia [...] października 2015 r. W. P. wskazał, iż jego wniosek z dnia [...] października 2015 r. należy traktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji [...]. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący wezwał organ do bezzwłocznego wydania decyzji jak wskazał "zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego". Wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania, tj. do dnia 14 grudnia 2015 r. nie został rozpoznany, mimo że organ na tym etapie postępowania nie podejmował żadnych dodatkowych czynności wyjaśniających oraz mimo że W. P. pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i zakończenia postępowania odwoławczego. Przy czym na tym etapie postępowania organ nie informował też strony postępowania w trybie art. 36 § 2 k.p.a. o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. oraz nie wyznaczył żadnego dodatkowego terminu do załatwienia sprawy. Decyzja będąca następstwem rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy została jednak wydana przez organ w dniu [...] grudnia 2015 r., tj. po wniesieniu skargi do Sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego, tj. w terminie 30 dni od jej przekazania. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie natomiast z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W świetle powyższego, w ocenie Sądu, uzasadnione jest stwierdzenie, że w niniejszym przypadku miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało ono jednak charakteru rażącego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r." I OSK 675/12, cbosa). W judykaturze przyjmuje się też, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. i 36 k.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). Sąd nie dopatrzył się w przewlekłości postępowania rażącego naruszenia prawa bowiem nie sposób dopatrzyć się ze strony GIODO lekceważenia skarżącego czy też celowego przedłużania postępowania a sama przewlekłość nie była duża bowiem wniosek skarżącego został rozpoznany w terminie niewiele przekraczającym dwa miesiące. Z tego też względu nie wymierzono organowi grzywny. Natomiast jako niezasadny należy uznać podnoszony przez organ argument, iż w związku ze skargą W. P. organ zobowiązany był do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co spowodowało, iż z przyczyn niezależnych organ nie mógł wydać przedmiotowej decyzji. Decyzję tę bowiem organ mógł wydać przed przekazaniem akt do WSA, zwłaszcza, iż żadnych dalszych czynności w przedmiotowej sprawie nie wykonywał. Reasumując skoro organ w toku postępowania sądowoadministracyjnego w terminie 30 dni od przekazania skargi dokonał czynności, o którą wnosił skarżący, tj. w tym przypadku wydał decyzję administracyjną, oznacza to, że organ nie pozostaje już w stanie przewlekłości i Sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które zostało już podjęte. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 54 § 3 i art. 161 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie O kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a.