II SAB/Wa 273/25
WyrokWSA w Warszawie2025-06-17
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Łukasz Krzycki, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu skargi dotyczącej przetwarzania danych osobowych, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu skargi dotyczącej przetwarzania danych osobowych, ponieważ organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie, mimo zgromadzenia materiału dowodowego. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa ze względu na ponad 24-miesięczny okres oczekiwania skarżącej na rozstrzygnięcie oraz znaczące przerwy w działaniach organu. W związku z tym sąd zobowiązał organ do wydania decyzji, stwierdził bezczynność i jej rażące naruszenie prawa, a także przyznał skarżącej sumę pieniężną.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji dotyczących przetwarzania jej danych osobowych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej (GOPS). Po otrzymaniu odpowiedzi od GOPS, skarżąca złożyła skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) na nieprawidłowości w przetwarzaniu jej danych. Pomimo wielokrotnych wezwań organu do GOPS i wyjaśnień ze strony GOPS, postępowanie przed Prezesem UODO trwało ponad 24 miesiące bez wydania ostatecznej decyzji. Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Prezesa UODO, domagając się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia bezczynności i jej rażącego naruszenia prawa, a także przyznania sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł od Prezesa UODO oraz zasądził od Prezesa UODO na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Mateusz Rogala, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpatrzenia skargi z dnia [...] kwietnia 2024 r. na przetwarzanie danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje T. W. od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych sumę pieniężną w wysokości 1000 (słownie: tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz T. W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] lutego 2021r. T. W. (dalej: "Skarżąca"), złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (dalej: "GOPS") wniosek o udostępnienie informacji w zakresie przetwarzania danych osobowych w związku z otrzymaną informacją o bezprawnym, tj. z naruszeniem art. 12 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, podjęciu przez GOPS czynności wobec jej osoby w oparciu o pomówienie uzyskane od osoby trzeciej (którą jest prawdopodobnie osoba całkowicie postronna, wynajęty na odpłatne zlecenie L. H.), na podstawie art. 15 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Wniosła o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki jest cel przetwarzania moich danych osobowych?
Na jakiej podstawie prawnej są przetwarzane moje dane osobowe?
3) Jakie kategorie moich danych osobowych są przetwarzane? W szczególności wnoszę o wskazanie jakie dane szczególnych kategorii danych osobowych są przetwarzane i na jakiej podstawie prawnej?
4) Kto jest odbiorcą moich danych osobowych? Komu moje dane osobowe zostały lub zostaną ujawnione?
5) Jaki jest planowany okres przechowywania moich danych osobowych? Ewentualnie w oparciu o jakie kryteria i podstawę prawną określono czas przechowywania moich danych osobowych?
6) Informacji o prawie do żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych osobowych, oraz wniesienia sprzeciwu wobec takiego przetwarzania
Informacji o prawie wniesienia skargi do organu nadzorczego
8) Od kogo zostały pozyskane (zebrane) moje dane osobowe? Wnoszę o przekazanie wszelkich dostępnych informacji o źródle pomówień na mój temat.
Ponadto wniosła o dostarczenie kopii danych osobowych, które są przetwarzane przez GOPS.
Wniosła także o udzielenie informacji wskazanych we wniosku w terminie wynikającym z przepisów ww. rozporządzenia.
W odpowiedzi na wniosek Skarżącej, GOPS w piśmie z dnia [...] marca 2023r. wskazał, że w dniu [...] lutego 2022 r. w siedzibie tutejszego Ośrodka dokonano zgłoszenia dotyczącego stosowania wobec Skarżącej przemocy psychicznej i fizycznej przez męża Skarżącej.
Zgodnie z art. 12 ust. 1. ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1249 ze zm.), Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. powiadomił Komisariat Policji w C. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z użyciem przemocy w rodzinie wobec Skarżącej ze strony męża, do czego był zobowiązany, gdyż informacja została powzięta przez pracownika Ośrodka w toku wykonywania czynności służbowych.
Ponadto GOPS wskazał, że co do danych osobowych Skarżącej to przetwarzane są one do celów realizacji ustawy z dnia 25 lipca 2005 o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1249 ze zm.). oraz na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Przetwarzane są tylko dane osobowe zwykłe. Nie są przetwarzane żadne dane należące do kategorii danych szczególnych.
Odbiorcą danych osobowych Skarżącej jest Komisariat Policji w C. i tylko temu podmiotowi zostały ujawnione. Nie jest planowane przekazywanie danych innym podmiotom.
Okres przechowywania danych osobowych zgodnie z ustawą z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 164), w oparciu o jednolity rzeczowy wykaz akt Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wynosi 10 lat.
Skarżącej przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, prawo do żądania ich sprostowania, ograniczania przetwarzania tych danych, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do żądania ich usunięcia oraz prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego, tj. do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Gromniku dodatkowo poinformował, że dane osoby zgłaszającej zostały przekazane właściwemu miejscowo Komisariatowi Policji wraz z pozostałymi informacjami, celem podjęcia stosownych czynności. Ponadto GOPS wskazał, że nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego w sprawie Skarżącej, nie jest Ona zatem stroną postępowania. W związku z tym ewentualne zapytanie dotyczące danych osoby zgłaszającej, Skarżąca może kierować do Komisariatu Policji w C.
W dniu [...] kwietnia 2023r. T. W. złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę na pracownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. na przetwarzanie jej danych osobowych przez GOPS w sposób nieuprawniony. Skarżąca w swej skardze do GOPS powołała się na przepisy art. 12 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie ( Dz.U. z 2024, poz. 1673), art. 15 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
Jak wynika z akt sprawy Prezes UODO pismem z dnia [...] maja 2023 r. zwrócił się do GOPS o ustosunkowanie się do treści skargi oraz złożenie wyjaśnień w sprawie. Ponadto, pismem z dnia [...] maja 2023 r. Prezes UODO poinformował Skarżącą, że zwrócił się do GOPS w celu uzyskania wyjaśnień w sprawie przedstawionych w skardze zarzutów.
W dniu [...] czerwca 2023 r. do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęło z GOPS pismo z dnia [...] czerwca 2023 r., zawierające wyjaśnienia w sprawie. Skarżąca, w dniu [...] grudnia 2023 r. złożyła do Prezesa UODO wniosek o udzielenie informacji o stanie postępowania.
W związku z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego, pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. Prezes UODO ponownie wezwał GOPS do złożenia wyjaśnień. Prezes UODO pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. poinformował Skarżącą, że ponownie zwrócił się do GOPS w celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Powyższe pismo nie zostało przez Skarżącą odebrane.
W odpowiedzi na pismo z dnia [...] grudnia 2023 r. do Prezesa UODO, w dniu [...] stycznia 2024 r. wpłynęło pismo z GOPS zawierające wyjaśnienia w sprawie.
Skarżąca w dniu [...] sierpnia 2024 r. złożyła do Prezesa UODO wniosek o udzielenie informacji o stanie postępowania w sprawie.
Prezes UODO pismem z dnia [...] października 2024 r. ponownie zwrócił się do GOPS o złożenie wyjaśnień w sprawie. Jednocześnie pismem z dnia [...] października 2024 r. Prezes UODO poinformował Skarżącą, że Prezes UODO zwrócił się do GOPS w celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu.
Pismem z dnia [...] listopada 2024 r. Skarżąca wniosła do Prezesa UODO ponaglenie, wnioskując o przyśpieszenie rozpoznania wniesionej przez Skarżącą skargi.
W dniu [...] listopada 2024 r. do Prezesa UODO wpłynęło pismo z GOPS w sprawie złożenia dodatkowych wyjaśnień.
GOPS w wyniku wezwań kierowanych przez Prezesa PUODO w pismach z dnia [...] czerwca 2023r., [...] stycznia 2024r., oraz [...] listopada 2024r. udzielił stosownych wyjaśnień w zakresie przechowywania i przetwarzania danych osobowych Skarżącej.
Skarżąca w dniu [...] lutego 2025 r. złożyła skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochronny Danych Osobowych i przewlekłe prowadzenie postepowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o:
1. zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie [...] w terminie 2 tygodni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie
2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie [...], oraz że dopuszczenie się przez organ bezczynności nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa,
3. przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty 5000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) tytułem sumy pieniężnej za brak rozpatrzenia sprawy w terminie i pozostawanie organu w bezczynności
stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt [...]. przyznanie od organu na rzecz Skarżącej kwoty pieniężnej 2000,00 zł (słownie: dwa tysiące złotych) jako rekompensaty za przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt [...]
6. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
a) art. 35 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak rozpoznania sprawy w terminie maksymalnie 2 miesięcy od daty wpływu pierwotnej skargi dotyczącej nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych
b) art. 36 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak poinformowania skarżącej przez organ o nowym terminie i przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi, wskazała, że Prezes PUODO nie informował Skarżącej o postępach w prowadzonym postępowaniu. Jak wynika z uzasadnienia skargi, od momentu złożenia przez Skarżącą pierwotnej skargi w sprawie nieprawidłowości przetwarzania danych osobowych minęło 1,5 roku. Skarżąca wystosowała w dniu [...] listopada 2024 r. do organu ponaglenie, w którym wniosła o przyśpieszenie rozpoznania wniesionej skargi. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że pomimo upływu 18 miesięcy postępowanie w dalszym ciągu nie zostało zakończone. Pomimo skierowanego ponaglenia do dnia wniesienia niniejszej skargi organ milczy - Skarżąca nie otrzymała od organu ani odpowiedzi, ani żadnej innej informacji o sprawie, zaś w sprawie nie podjęto żadnej decyzji.
Ponadto, Skarżąca wskazuje, że jak wynika z art. 78 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE wynika, że bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi na niezgodne z prawem przetwarzanie jej danych osobowych. Jeżeli zatem sprawa jest skomplikowana i jej rozstrzygnięcie jest niemożliwe w trzymiesięcznym terminie, wówczas organ nadzorczy aby uwolnić się od zarzutu bezczynności, powinien poinformować osobę, której dane dotyczą, o postępach i efektach postępowania.
Zgodnie z art. 7 u.o.d.o. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o których mowa w rozdziałach 4-7 i 11, stosuje się ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Według art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, zgodnie z § 3 tego przepisu, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Stosownie do art. 62 u.o.d.o., w przypadku, o którym mowa w art. 36 k.p.a., Prezes UODO, zawiadamiając strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, jest obowiązany również poinformować o stanie sprawy i przeprowadzonych w jej toku czynnościach.
Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. i zachodzi wtedy, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy.
Z tego wynika, że dla oceny zachowania organu (stwierdzenia bezczynności organu) istotny jest jedynie upływ czasu między datą wszczęcia postępowania (wniesienia odwołania) a chwilą orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność. Okoliczności, które spowodowały bezczynność organu mają natomiast znaczenie dla jej sądowej oceny, uznania czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na względzie chronologię zdarzeń przedstawioną powyżej, skoro wniesienie przez Skarżącą pierwotnej skargi na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych zostało doręczone organowi w dniu [...].04.2023 r., to sprawa powinna być załatwiona najpóźniej do [...].06.2023 r. Tymczasem Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, mimo upływu blisko 2 lat od wszczęcia postępowania, oraz pomimo kilkukrotnych wniosków i ponaglenia wystosowanych przez Skarżącą, nie wydał decyzji, ani nawet nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w art. 36 § 1 kpa i RODO.
Tak długa bezczynność organu w załatwieniu sprawy nie znajduje żadnego usprawiedliwienia. Ponadto należy zauważyć, że Skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do zaistnienia opisanej sytuacji. Wręcz przeciwnie, to Skarżąca wykazywała aktywność zmierzającą do sprawnego prowadzenia postępowania, wnosząc pisma o wskazanie informacji w sprawie i ponaglenia. Prezes UODO do czasu wniesienia skargi nawet nie poinformował strony Skarżącej o przyczynach zaistniałej sytuacji, do czego w myśl przepisów był zobowiązany.
Jeśli chodzi o zasądzenie sumy pieniężnej, Skarżąca wyjaśnia, że żądane kwoty 5000 zł za brak rozpatrzenia sprawy w terminie i pozostawanie organu w bezczynności oraz 2000,00 zł jako rekompensaty za przewlekłe prowadzenie postępowania jest kwotą niewygórowaną oraz minimalną. Nie można tracić z pola widzenia “rażącego i jaskrawego" charakteru bezczynności organu, a także przedmiotu postępowania - naruszenia danych osobowych. Skarżąca dodała, że postawa Prezesa UODO w niniejszej sprawie pokazuje, że organ ten, pomimo licznych orzeczeń sądu administracyjnego dotyczących jego opieszałości, lekceważy prawo jednostek do uzyskania rozstrzygnięć ich spraw w rozsądnym terminie.
W odpowiedzi na skargę PUODO wniósł oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ww. aktu prawnego. Stosownie do art. 52 tej ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przez organem właściwym w sprawie (§ 1), przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
W myśl art. 37 § 1 Kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli (pkt 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 Kpa (bezczynność); (pkt 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z treści art. 35 § 4 Kpa wynika zaś, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy do załatwienia sprawy niż terminy, o których mowa w § 3 i w § 3a. Zgodnie ze szczególnym przepisem, tj. art. 78 ust. 2 RODO, termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych, bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą, o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wynosi 3 miesiące.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w postępowaniach prowadzonych przez Prezesa Urzędu, stosuje się przepisy Kpa w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o. W myśl art. 35 § 1 Kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym - w myśl § 3 tego przepisu - załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie, zgodnie ze szczególnym przepisem art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi - wynosi trzy miesiące".
Prezes UODO wskazuje, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia organowi administracji publicznej żądania spełniającego wymagania z art. 63 § 2 k.p.a.. Wbrew zarzutom skarżącej jakoby Prezes UODO nie podjął żadnych działań zmierzających do wydania decyzji, Prezes UODO podkreśla, że gromadził on niezbędny materiał dowodowy, m.in. wskazuje na wezwania kierowane do GOPS.
Odnosząc się do żądania zasądzenia od Prezesa UODO na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5000 złotych za brak rozpatrzenia sprawy w terminie i pozostawanie organu w bezczynności oraz kwoty 2000 zł jako rekompensaty za przewlekłość postępowania należy wskazać, że jest ono całkowicie bezzasadne. Należy zwrócić uwagę że środki zawarte w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy.
Prezes UODO nie uchyla się od wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i prowadził w tym celu postępowanie wyjaśniające, informował strony postępowania, w tym Skarżącą, o kolejnych przeprowadzonych czynnościach jak również o zebraniu materiału dowodowego i o przysługujących im prawach. Niezasadne byłoby zatem stosowanie dodatkowych sankcji, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ponieważ wobec ww. okoliczności nie ma obawy, że organ nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa lub celowo unikać podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Ta okoliczność powoduje w ocenie tut. organu, że traci na znaczeniu potrzeba nakładania dodatkowej sankcji celem przymuszenia do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W ocenie Prezesa UODO Skarżąca nie wykazała, aby poniosła jakąkolwiek szkodę w związku z długością trwania postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie poza stwierdzeniem że "żądane kwoty 5000 zł za brak rozpatrzenia sprawy w terminie i pozostawanie organu w bezczynności oraz 2000,00 zł jako rekompensaty za przewlekłe prowadzenie postępowania jest kwotą niewygórowaną oraz minimalną". Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien natomiast zawierać uzasadnienie, w którym Skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłością postępowania i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie.
W dniu [...] maja 2025r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes PUODO", "Organ") na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2019 r. poz. 1781), art. 15 ust. 1 lit. g, art. 15 ust. 3 oraz art. 58 ust. 2 lit. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi Pani T. W., zam. w G. [...], [...], na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. (33-180) przy ul. [...], polegające na niewypełnieniu przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. wobec Pani T. W. obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 15 ust.1 lit. g ww. rozporządzenia poprzez nieprzekazanie informacji o źródle danych osobowych Pani T. W. oraz obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 3 ww. rozporządzenia poprzez nieprzekazanie kopii danych osobowych Pani T. W. przetwarzanych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. w związku ze złożonym wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r., Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych:
1. nakazuje Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w G. [...] przy ul. [...], spełnienie wobec Pani T. W., zam. w G. [...], [...], obowiązku określonego w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35) poprzez przekazanie Pani T. W. kopii jej danych osobowych przetwarzanych przez GOPS w związku ze złożonym wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r.
2. odmawia uwzględnienia wniosku w zakresie wykonania obowiązku określonego w art. 15 ust. 1 lit. g rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd uznał, że skarga na bezczynność organu zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności, zaś w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - według stanu obowiązującego na dzień orzekania przez Sąd. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej bądź też braku działania organu administracji dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
Należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem europejskim (prawem Unii Europejskiej), rozumianym, jako całokształt dorobku prawnego Unii Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa europejskiego, interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności działania Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w niniejszej sprawie, zobowiązany był zbadać zgodność owego działania (czy też braku działania) nie tylko z normami prawa krajowego, ale również - a właściwie przede wszystkim - z przepisami prawa europejskiego, w tym w szczególności z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z dnia 4 maja 2016 r., str. 1 ze zmianą ogłoszoną w Dz. Urz. UE L 127 z dnia 23 maja 2018 r., str. 2 - zwane dalej także: "RODO").
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga T. W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w sprawie zainicjowanej skargą Skarżącej z dnia [...] kwietnia 2023 r. była w niniejszej sprawie oczywista, gdyż organ nadzorczy naruszył obowiązujące regulacje prawne dotyczące postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych.
W świetle normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Ponadto, sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).
Należy wskazać również, że art. 149 § 2 P.p.s.a. przewiduje, iż sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Należy zauważyć, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109). Jednocześnie, podnosi się w doktrynie, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017).
Takie rozumienie pojęcia bezczynności potwierdza również orzecznictwo, w którym stwierdza się, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to, choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzuć bezczynności (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11). W tym drugim przypadku (stan przewlekłości postępowania), czynności organu można również uważać za "pozorowane", w tym sensie, iż organ przeprowadza czynności nieistotne dla sprawy lub mnoży czynności postępowania dowodowego, pozostając w sprzeczności z koniecznością zachowania wymogu ekonomiki postępowania administracyjnego. Przy kwalifikowaniu "przewlekłości postępowania" powstaje, więc sytuacja, w której działa opieszale lub tylko pozoruje działania (formalnie nie będąc bezczynnym).
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.
W niniejszej sprawie, Prezes PUODO pismami z dnia [...] maja 2023 r., [...] grudnia 2023 r., [...] października 2024 r. informował Skarżącą, iż zwrócił się do GOPS o udzielenie wyjaśnień w sprawie przedstawionych w skardze zarzutów. Ponadto pismem z dnia [...] marca 2025 r. Prezes PUODO zawiadomił Skarżącą oraz GOPS, że materiał dowodowy jest na tyle wystarczający by wydać decyzję. W ww. pismach Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych pouczył strony o przysługującym im prawie wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji oraz prawie wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Organ wyjaśnił stronom sposób, w jaki mogą skorzystać z tych uprawnień oraz wskazał siedmiodniowy termin na ich realizację.
Podsumowując, już [...] marca 2025 r. materiał dowodowy zgromadzony przez Prezesa PUODO był na tyle wystarczający by została wydana decyzja w niniejszej sprawie. Jak wynika jednak z akt sprawy, Prezes PUODO wydał wspomnianą decyzję dopiero w dniu [...] maja 2025r. a zatem dopiero po 2 miesiącach od poinformowania Skarżącej oraz GOPS o możliwości wydania rozstrzygnięcia. Ponadto miedzy pismami organu informującymi skarżąca, że zwrócił się do GOPS o udzielenie wyjaśnień w sprawie były znaczne okresy przerw ponad 8 miesięcy, między pismem [...] grudnia 2023 r., [...] października 2024 r., co ewidentnie świadczy o braku intensyfikacji działań organu zmierzających do wyjaśnienia sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że PUODO dopuścił się bezczynności, w trybie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Sąd obowiązany był również rozważyć, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (vide: art. 149 § 1a P.p.s.a.). W ocenie Sądu, bezczynność Prezesa UODO w załatwieniu skargi Skarżącej miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż dopiero skarga do Sądu spowodowała wydanie decyzji przez organ, co nastąpiło po 2 miesiącach od zgromadzenia materiału dowodowego wystarczającego do wydania końcowego rozstrzygnięcia w sprawie oraz ponad 24 miesiącach od złożenia przez T. W.F skargi do PUODO.O rażącym naruszeniu prawa świadczy również fakt długich przerw miedzy pismami organu kierowanymi do GOPS w celu wyjaśnienia sprawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu Prezes PUODO dopuścił się rażącej bezczynność. Skarżąca czekała bowiem na załatwienie jej sprawy ponad 24 miesiące od złożenia skargi. Zatem termin rozpoznania skargi został przez organ nadzorczy przekroczony w sposób znaczący, w orzecznictwie sadów administracyjnych ukształtował się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa możemy mówić w sytuacji przekroczenia terminu o 6 m-cy.
Oceniając jako rażący niniejszy przypadek bezczynności Prezesa UODO oraz uwzględniając fakt ponad 24 miesięcznego oczekiwania Skarżącej na rozstrzygnięcie sprawy, Sąd, w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał Skarżącej od organu sumę pieniężną w kwocie 1000 zł, uznając ją za swoiste zadośćuczynienie za ignorowanie uzasadnionego interesu Skarżącej w terminowym załatwieniu sprawy. Zdaniem Sądu przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej w tej kwocie rekompensuje okres oczekiwania na załatwienie sprawy.
O kosztach orzeczono w oparciu o art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło