II SAB/Wa 325/25
WyrokWSA w Warszawie2025-09-12
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Ambasada RP jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, to czy jej przekazanie wniosku do Ministerstwa Spraw Zagranicznych stanowi bezczynność?Ratio decidendi
Ambasada RP, jako podmiot realizujący zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej będącej w jej posiadaniu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przekazanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej do innego organu, bez jego merytorycznego rozpoznania, stanowi bezczynność organu, nawet jeśli wnioskodawca złożył tożsamy wniosek do innego podmiotu, który udzielił odpowiedzi. Jednakże, jeśli bezczynność ustała przed datą wyrokowania, sąd stwierdza bezczynność, ale nie zobowiązuje organu do jej usunięcia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Ambasady RP. Ambasada przekazała wniosek do Ministerstwa Spraw Zagranicznych, informując o tym wnioskodawcę. Skarżący złożył skargę na bezczynność Ambasady, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i Konstytucji RP. Ambasada wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że odpowiedź została udzielona przez MSZ, a Ambasada jest jednostką podległą Ministrowi Spraw Zagranicznych. Sąd uznał, że Ambasada dopuściła się bezczynności, ale stan ten ustał przed wyrokowaniem, a naruszenie nie było rażące.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Ambasada RP dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku. 2. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Ambasady RP na rzecz M.D. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2025 r. sprawy ze skargi M.D. na bezczynność Ambasady RP w [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Ambasada RP w [...] z siedzibą w [...] dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M.D. z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Ambasady RP w [...] z siedzibą w [...] w rozpoznaniu wniosku M.D. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ambasady RP w [...] z siedzibą w [...] na rzecz M.D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia[...] kwietnia 2024 r. przesłanym za pośrednictwem platformy ePUAP M. D. (zwany dalej także: wnioskodawcą, skarżącym) wystąpił do Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...] z siedzibą w [...] (zwanej dalej także : Ambasadą RP w [...]) na podstawie art. 61 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udzielenie informacji, czy w zasobie Ambasady znajdują się:
1. Zbiory dokumentów potwierdzające złożenie oświadczenia o wyborze obywatelstwa polskiego na podstawie art. 2 i art. 4 Konwencji między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem [...] w sprawie uregulowania obywatelstwa osób o podwójnym obywatelstwie, podpisana w [...] dnia [...] stycznia 1958 r. oraz czy zbiory dokumentów są kompletne. Jeśli zostały przekazane do innej instytucji proszę o wskazanie do jakiej.
2. Ile osób złożyło oświadczenie o wyborze obywatelstwa polskiego na podstawie art. 2 i art. 4 Konwencji między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem [...] w sprawie uregulowania obywatelstwa osób o podwójnym obywatelstwie, podpisana w [...] dnia [...] stycznia 1958 r. - na podstawie posiadanych danych przez Ambasadę.
Ambasada RP w [...] w dniu [...] kwietnia 2024 r. przekazała powyższy wniosek do Biura Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych wskazując, że dane o które prosi wnioskodawca dotyczą dokumentacji obywatelskiej, która w związku z wybuchem wojny na [...] została ewakuowana do Polski i aktualnie znajduje się w MSZ.
Jednocześnie pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. Ambasada RP w [...] poinformowała wnioskodawcę, że jego wniosek został przekazany w dniu [...] kwietnia 2024 r. do Biura Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych zgodnie z kompetencją.
W dniu [...] grudnia 2024 r. M. D. złożył w Ambasadzie RP w [...], za pośrednictwem platformy ePUAP, skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostepnienie informacji.
W skardze zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, wnosząc o:
1) zobowiązanie Ambasady do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
2) orzeczenie, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości 10.000 złotych;
4) zasądzenie kosztów postępowania;
5) przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi podał, że za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu [...] kwietnia 2024 r. wniósł o udostępnienie informacji publicznej i poprosił o przekazanie informacji dotyczących zasobu archiwalnego Ambasady RP w [...].
Do dnia sporządzenia niniejszej skargi, Ambasada nie załatwiła jego wniosku, pomimo, że treść wniosku jest jasna w zrozumieniu oraz zawiera szczegółowo określony zakres informacji do sprawdzenia przez organ. Również żądanie skierowane we wniosku, jest niezaprzeczalnie informacją publiczną.
Ambasador w piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r. poinformował go jedynie, że jego podanie przekazał w dniu [...] kwietnia 2024 r. do Biura Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych zgodnie z kompetencją.
W ocenie skarżącego, przekazanie jego podania do Biura Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, było błędnym działaniem. Ministerstwo Spraw Zagranicznych jest bowiem organem nadzoru nad placówkami dyplomatycznymi i nie załatwia za te podmioty spraw, które winny one rozpatrzeć zgodnie ze swoją właściwością. Jego podanie zostało skierowane do Ambasady RP w [...] i dotyczyło bezpośrednio zasobu archiwalnego tej placówki dyplomatycznej, dlatego przekazanie podania do Biura Rzecznika Ministerstwa Spraw Zagranicznych było nieuprawnione. Skutkuje to tym, że Ambasada pozostaje w bezczynności, naruszając art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
Bezczynność Ambasady na złożone podanie, należy rozumieć jako ignorowanie sprawy, a zarazem wnioskodawcy. Takie zachowanie spełnia przesłanki wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. oraz uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż o tym świadczy nie tylko długość oczekiwania na rozpoznanie wniosku, ale przede wszystkim podejście organu do wnioskodawcy i załatwienia jego sprawy.
Skarżący zaznaczył, że po przekazaniu jego podania do Biura Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych nie otrzymał żadnej dalszej odpowiedzi w jego sprawie.
Oświadczył ponadto, że jeśli Ambasada w terminie 14 dni, od dnia wpływu niniejszej skargi, załatwi jego wniosek o udzielenie informacji publicznej, wycofuje swój wniosek o wymierzenie organowi grzywny - pkt 3 skargi.
Jednocześnie, na poparcie tezy o podmiotowości organu jakim jest Ambasada, skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2469/12.
Ambasada RP w w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu powyższego stanowiska organ wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2024 r. M. D. zwrócił się do Ambasady z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Jednocześnie złożył wniosek tożsamej treści do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. odpowiedź skarżącemu na złożony przez niego wniosek została przekazana przez Biuro Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych w której poinformowano go, że w trybie dostępu do informacji publicznej nie można wnioskować do organu o dokonanie kwerendy zasobów archiwalnych. Udostępnienie tego rodzaju materiałów może nastąpić na zasadach i w trybie wynikającym z ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Zatem, w przypadku chęci dokonania stosownej kwerendy interesujących wnioskodawcę materiałów należy postępować zgodnie z przepisami wyżej wymienionej ustawy.
Organ zaznaczył, że o fakcie przekazania sprawy przez Ambasadę RP w [...] do Biura Rzecznika Prasowego MSZ celem rozpoznania M. D. został poinformowany pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r.
Jednocześnie organ podkreślił, iż Ambasada RP w [...] jest jednostką organizacyjną podległą Ministrowi Spraw Zagranicznych. W momencie przesłania odpowiedzi skarżącemu wynikało to wprost z Obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 28 marca 2024 r w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Zagranicznych lub przez niego nadzorowanych (MP z 2024 r. poz. 281). Biuro Rzecznika Prasowego MSZ jako wyspecjalizowana jednostka organizacyjna w ramach urzędu obsługującego Ministra Spraw Zagranicznych była zatem w pełni uprawniona do udzielenia odpowiedzi skarżącemu na wniosek o udzielenie informacji publicznej skierowany do Ambasady RP w [...].
Ponadto, ze względu na okoliczność, iż pytania skierowane do Ambasady RP w [...], jak i MSZ, były tożsame co do treści - za zasadne należy uznać, iż odpowiedź udzielona przez Biuro Rzecznika Prasowego MSZ całkowicie wyczerpała żądanie skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Powyższe okoliczności wyłączają tym samym możliwość uznania, iż Ambasada RP w [...] pozostawała w bezczynności i nie udzieliła skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, bowiem odpowiedź została przekazana przez Biuro Rzecznika Prasowego MSZ, o czym skarżący został poinformowany.
Organ wyjaśnił jednocześnie, że pismem z dnia [...] lutego 2024 r. M. D. zwrócił się do Ambasady RP w [...] z "informacją w sprawie skargi na bezczynność". W piśmie tym poinformował o złożeniu skargi na bezczynność i ponownie zawnioskował o udzielenie informacji objętych jego pierwotnym wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2024 r.
W konsekwencji ponownego pisma skarżącego - Ambasada RP w [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2025 r., ponowiła odpowiedź udzieloną pierwotnie skarżącemu przez Biuro Rzecznika Prasowego MSZ. Jednocześnie w piśmie tym poinformowano skarżącego, że:
1) dokumentacja dotycząca spraw obywatelskich, będąca częścią archiwów konsularnych, znajdująca się w zasobie Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...] po rozpoczęciu agresji militarnej [...] przeciwko [...] została ewakuowana do Ministerstwa Spraw Zagranicznych,
2) Ambasada nie posiada informacji na temat liczby osób, które złożyły oświadczenie o wyborze obywatelstwa polskiego na podstawie art. 2 i art. 4 Konwencji między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem [...] w sprawie uregulowania obywatelstwa osób o podwójnym obywatelstwie, podpisanej w [...] dnia [...] stycznia 1958 r.
Wobec powyżej złożonych wyjaśnień, organ wniósł o uznanie skargi na bezczynność złożonej przez skarżącego za bezzasadną i jej oddalenie.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 8 września 2025 r. skierowanym do Sądu podniósł, iż fakt, że złożył dwa tożsamej treści wnioski o udzielenie informacji publicznej do dwóch podmiotów tj. Ambasady RP w [...] oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych, nie ma w tej sprawie znaczenia, gdyż są to dwa oddzielne podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej.
W odniesieniu natomiast do stwierdzenia Ambasady, że przekazała jego wniosek do Ministerstwa Spraw Zagranicznych pismem z [...] kwietnia 2024 r. skarżący zaznaczył, że wnioski o udzielenie informacji publicznej nie podlegają przekazaniu zgodnie z właściwością i winny być rozpoznane przez konkretny organ, do którego podanie jest kierowane.
Skarżący podniósł też, że pytania zawarte w jego wniosku bezsprzecznie dotyczyły informacji publicznej. Nie było to zlecenie kwerendy, a jedynie próba uzyskania informacji o stanie dokumentacji oraz danych zawartych w rejestrach organu, które to działanie mieści się w definicji informacji publicznej. Nie wnosił natomiast o wydanie kopii dokumentów, tym samym nie spełnił ewentualnej przesłanki, przez którą jego podanie podlegałoby przepisom ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
Jednocześnie skarżący zaznaczył, że Ambasada w piśmie z dnia [...] lutego 2025 r. odpowiedziała na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jednak nastąpiło to z przekroczeniem terminu ustawowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl natomiast art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Jak stanowi art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też - jak w sprawie niniejszej - przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W świetle powołanej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jego posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Zaznaczyć jednocześnie należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W niniejszej sprawie nie było kwestią sporną, że żądane we wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. informacje mają charakter informacji publicznej.
Kwestią sporną jest natomiast to, czy Ambasada RP w [...] z siedzibą w [...], jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W ocenie Sądu, w świetle powołanego wyżej przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., wbrew stanowisku organu, Ambasada RP w [...] z siedzibą w [...], należy do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Ambasada jest podmiotem realizującym zadania publiczne, jest zatem obowiązana do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że zgodnie z Obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 28 marca 2024 r. (MP z 2024 r. poz. 281) należy do jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Zagranicznych. Należy bowiem mieć na względzie, że na gruncie prawa międzynarodowego, w tym w szczególności przepisów Konwencji Wiedeńskiej, ambasada jest organem zewnętrznym państwa wysyłającego, który realizuje wszystkie zadania związane z reprezentowaniem interesów państwa wysyłającego.
Należy jednocześnie podkreślić, że przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wyraźnie wskazuje, iż obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, będące w posiadaniu takich informacji. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, informacji istniejącej i będącej w posiadaniu organu. Zatem w sytuacji nieposiadania wnioskowanej informacji publicznej organ powinien jedynie poinformować o tym wnioskodawcę w drodze pisma informującego, mającego postać czynności materialno-technicznej, która stanowi odpowiedź na wniosek i chroni oraz uwalnia organ od zarzutu bezczynności.
W przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 K.p.a., nie stosuje się natomiast art. 65 § 1 k.p.a., przewidującego obowiązek niezwłocznego przekazania podania do organu właściwego. Przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się wyłącznie w przypadku wydawania przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych gdzie podkreśla się, iż w przypadku gdy informacja o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji publicznej bądź organ nie posiada żądanej informacji publicznej powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (por. m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 807/07, z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 4955/21; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2017r. sygn. akt II SAB/Wa 355/17; publ. CBOSA).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy Ambasada RP w [...] do dnia wniesienia skargi nie rozpoznała wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, lecz w dniu [...] kwietnia 2024 r. przekazała wniosek do Biura Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, informując o tym wnioskodawcę.
Takie działanie podmiotu zobowiązanego nie znajduje oparcia w przepisach u.d.i.p. i nie zwalnia go z zarzutu bezczynności, gdyż adresatem wniosku zobowiązanym do jego rozpoznania była Ambasada PP w [...]. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że skarżący skierował wniosek tożsamej treści o udostępnienie informacji publicznej do Ministerstwa Spraw Zagranicznych, na który otrzymał odpowiedź od Rzecznika Prasowego MSZ w dniu [...] kwietnia 2024 r. .
Dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność do Sądu, Ambasada RP w [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2025 r., odpowiedziała na wniosek skarżącego informując go, że:
1) dokumentacja dotycząca spraw obywatelskich, będąca częścią archiwów konsularnych, znajdująca się w zasobie Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...] po rozpoczęciu agresji militarnej [...] przeciwko [...] została ewakuowana do Ministerstwa Spraw Zagranicznych,
2) Ambasada nie posiada informacji na temat liczby osób, które złożyły oświadczenie o wyborze obywatelstwa polskiego na podstawie art. 2 i art. 4 Konwencji między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem [...] w sprawie uregulowania obywatelstwa osób o podwójnym obywatelstwie, podpisanej w [...] dnia [...] stycznia 1958 r.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, jednak stan bezczynności ustał do dnia wyrokowania, gdyż w piśmie z dnia [...] lutego 2025 r. organ poinformował skarżącego, że nie posiada żądanej informacji publicznej.
W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd był zobowiązany do zbadania i stwierdzenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność. Dla dokonania oceny w tym zakresie miarodajną była data wniesienia skargi. W świetle powyższych ustaleń brak było podstaw do oddalenia skargi zgodnie z wnioskiem organu. W dacie wniesienia skargi organ pozostawał bowiem w bezczynności względem wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r., zaś bezczynność ta ustała po tej dacie, a przed wyrokowaniem przez Sąd w niniejszej sprawie.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie bezczynność organu polegała na jego błędnym przekonaniu, że rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy do kompetencji Ministra Spraw Zagranicznych. Organ kierował się w tym względzie treścią Obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 28 marca 2024 r., z którego wynika, że należy do jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Zagranicznych. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom u.d.i.p. Nie ulega przy tym wątpliwości, że regulacje u.d.i.p. mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich każdorazowej wykładni. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja, czy zastosowanie, a w konsekwencji zwłoka w załatwieniu wniosku informacyjnego, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W świetle powyższych ustaleń, nie zachodziły też przesłanki do wymierzenia organowi grzywny.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy od skargi, Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. - jak w punkcie 4 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło