II SAB/Wa 468/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-13
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, pomimo twierdzenia, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej ze względu na prawa autorskie i charakter dokumentu?Ratio decidendi
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ niezasadnie uznał, że żądane przez wnioskodawcę dokumenty nie stanowią informacji publicznej. Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowe, nawet jeśli wytworzone przez podmiot zewnętrzny i objęte prawami autorskimi, stanowi informację publiczną, jeśli jest używane przez organ do realizacji jego ustawowych zadań. Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) o udostępnienie fragmentów opracowania "Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowe budowy drogi ekspresowej". Organ odmówił udostępnienia, twierdząc, że dokumenty te nie są informacją publiczną ze względu na prawa autorskie i charakter dokumentu. Rzecznik Praw Obywatelskich (R) wniósł skargę na bezczynność GDDKiA, argumentując, że żądane informacje stanowią informację publiczną. Sąd rozpoznał skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku; stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Adam Lipiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi R. na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do rozpatrzenia wniosku Z. N. z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu [...] listopada 2013 r., na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, Z. N. skierował do Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] wniosek o udostępnienie mu następujących fragmentów opracowania "Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowe budowy drogi ekspresowej [...]":
1) zbiorcze Zestawienie Kosztów wariantu IIA z opracowania [...] z lipca 2009 r. (pierwotne);
2) skorygowane Zbiorcze Zestawienia Kosztów obiektów inżynierskich wariantu IIA i IIA1 wg ustaleń pkt 4.8 protokołu [...];
3) ostateczne Zbiorcze Zestawienia Kosztów wariantów IIA; IIA1; IIA2;
4) zestawienie, charakterystyki i wycena obiektów inżynierskich dla wariantów IIA, IIA1, IIA2 lub całą część techniczną (wg. spisu treści - III. CZĘŚĆ TECHNICZNA);
5) część ekonomiczną (wg Spisu treści -V. CZĘŚĆ EKONOMICZNA);
6) profile podłużne projektowanych wariantów grupy A drogi [...] w zakresie niwelet drogi [...] dla wariantów A, A1, A2.
Organ pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. poinformował Z. N., że żądana informacja nie należy do zakresu przedmiotowego ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Udostępnieniu podlega wyłącznie umowa zwarta w trybie zamówień publicznych, a nie inne dokumenty wytworzone w procesie realizacji zamówienia. Dokumenty te są dokumentami o charakterze prywatnym i jako takie nie podlegają udostępnieniu.
Z uwagi na treść zawartej z wykonawcą umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych, organ nie ma uprawnienia do dysponowania tymi dokumentami.
Z. N. wniósł do R. skargę na sposób załatwienia niniejszej sprawy, którą to skargę R. przesłał do organu, z prośbą o zajęcie stanowiska.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] marca 2014 r., organ podtrzymał przyczyny nieudostępnienia informacji, wskazane wcześniej w piśmie skierowanym do zainteresowanego.
W tym stanie rzeczy, w dniu [...] czerwca 2014 r. R., działając na podstawie przepisów art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku praw Obywatelskich (Dz. U. Nr 14, poz. 147 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w rozpatrzeniu wniosku Z. N. z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W konkluzji skargi wniósł o zobowiązanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku oraz wniósł o wydanie przez Sąd postanowienia sygnalizacyjnego w stosunku do ministra właściwego do spraw transportu, jako organu nadzorczego i zwierzchniego wobec Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, informującego ministra o uchybieniach, które zostały stwierdzone w toku rozpatrywania przez organ niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skargi R. wskazał, iż żądana przez Z. N. informacja stanowi informację publiczną i organ, jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych powinien rozpatrzyć przedmiotową sprawę zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, czego nie czyniąc – pozostawał w bezczynności.
R., uzasadniając właściwość Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wskazał w tej materii na treść przepisu art. 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Następnie R. powołał się na treść art. 61 ust. 1 Konstytucji, zasadę jawności działania organów państwa (nazywaną niekiedy "przejrzystością administracji") będącą jedną z fundamentalnych wartości państwa prawa, warunkującą efektywne funkcjonowanie systemu demokratycznego (T. R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie informacji publicznej, Warszawa 2002, s. 7-10). Podkreślił, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Informacją publiczną jest również informacja o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Także w myśl art. 18 ust. 2 pkt 7 ustawy o drogach publicznych, do zadań Generalnego Dyrektora należy wykonywanie zadań związanych z przygotowywaniem i koordynowaniem budowy i eksploatacji albo wyłącznie eksploatacji autostrad płatnych. W ramach tego zadania Dyrekcja przygotowuje niezbędne dokumenty, część z nich poprzez zlecenie zadania innym podmiotom. GDDKiA, jak każda jednostka sektora finansów publicznych, zlecając wykonanie określonego zadania podmiotom niepublicznym została zobowiązana do stosowania ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm.).
Z powyższego R. wywiódł, iż twierdzenie reprezentującego GDDKiA dyrektora oddziału w [...], że przedmiotowe "Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowe budowy drogi ekspresowej [...]", którego części dotyczy wniosek Z. N., nie stanowi informacji publicznej jest chybione.
Odnośnie powołania się przez organ na brak autorskich praw majątkowych do przedmiotowego Studium, w zakresie niezbędnym do jego udostępnienia w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej, R. podniósł, że każda umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe musi obligatoryjnie określać pola eksploatacji tego prawa. W przedmiotowej umowie została zawarta następująca formuła: "oddział jest uprawniony do użytkowania opracowania projektowego stanowiącego przedmiot umowy na własny użytek i użytek jednostek podległych, dla potrzeb ustawowych i statutowych zadań Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (...)". Udostępnianie informacji publicznej mieści się w pojęciu "potrzeb ustawowych", stąd należy uznać, że umowa wyraźnie umożliwia eksploatowanie utworu w celu m.in. spełnienia obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej czyli obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa. Dla istnienia tego obowiązku bez znaczenia jest to, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą - ważne jest, aby dokumenty służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio.
W ocenie R. błędny jest także pogląd, iż przedmiotowe studium nie podlega udostępnieniu także z uwagi na treść art. 139 ust. 3 Prawa zamówień publicznych. Powyższy przepis stanowi, że umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Z tego względu, umowa podlega udostępnieniu w każdych warunkach, nawet w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki określone w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uzasadniające ograniczenie dostępu do innych informacji mających charakter informacji publicznych (porównaj wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. I OSK 2215/11).
Nieprawidłowe jest ponadto przyjęcie przez organ, że wnioskowana informacja ma charakter dokumentu wewnętrznego i z tego względu nie może podlegać udostępnieniu. Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowe, wytworzone w ramach ustawowych zadań GDDKiA, polegających na budowie dróg, jest dokumentem używanym do realizacji ustawowych zadań organu. Informacja ta ma więc charakter informacji publicznej, spełnia bowiem warunki określone w art. 61 Konstytucji RP.
Uzasadniając żądanie wydania postanowienia sygnalizacyjnego R. wskazał, iż już w przeszłości Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w sposób niezasadny odmawiał udostępniania informacji publicznej, dotyczącej zagadnień związanych z budową obiektów drogowych, co zostało zakwestionowane przez sądy administracyjne (por. wyroki NSA: z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. 1 OSK 907/13; z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. I OSK 1004/13 oraz z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 285/11).
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie skargi.
Argumentował, iż nie pozostawał w bezczynności, albowiem wniosek Z. N. o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] listopada 2013 r. wpłynął do organu w dniu [...] listopada 2013 r. i został przez organ rozpoznany bez zbędnej zwłoki w dniu [...] grudnia 2013 r., zatem 14 dniowy termin do udzielenia odpowiedzi został przez organ zachowany zgodnie z art. 3 ust. 2 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Organ wykazał także, dlaczego przedmiotowy wniosek nie dotyczy informacji publicznych.
Żądane informacje nie są informacją publiczną, bowiem ich treść umożliwia podjęcie dalszych decyzji przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad co do kontynuowania procesu inwestorskiego. Dlatego samo przygotowanie studium nie może być utożsamiane z rozpoczęciem procesu budowy drogi.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad przyznał, iż przedmiotowe Studium zostało przygotowane przez wykonawcę wybranego w trybie ustawy prawo zamówień publicznych, to jest [...] spółkę z o.o., w oparciu o umowę z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...].
Prawa autorskie do ww. studium, w tym prawa majątkowe obejmujące uprawnienia do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji, zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.), przysługują wyłącznie twórcy. Na dzień złożenia przez Z. N. wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. organ posiadał na podstawie umów nr [...] i nr [...] majątkowe prawa autorskie do dzieła. Jednak zakres dysponowania tymi prawami jest ograniczony postanowieniami ww. umów w zakresie przekazywania opracowania projektowego lub jego części, także jego kopii innym podmiotom lub osobom. Organ jest uprawniony do użytkowania Studium tylko na użytek własny, dla potrzeb ustawowych i statutowych zadań Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. W ocenie organu, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie jest informacją publiczną informacja, która korzysta z ochrony przewidzianej w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Na poparcie tej argumentacji organ wskazał na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt: II SAB/Wa 58/07.
Nie jest także właściwa maksymalnie szeroka interpretacja pojęcia dostępu do informacji publicznej, albowiem mogłaby doprowadzić do paraliżu funkcjonowania organów administracji publicznej.
Uczestnik postępowania Z. N. nie zajął w postępowaniu przez sądem administracyjnym żadnego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozwinięcie zasad orzekania w tego typu sprawach stanowią postanowienia przepisu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Niezastosowanie się przez organ do nakazów przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez niezasadne twierdzenie, iż ustawa ta nie ma zastosowania w danej sprawie albo niezasadne pozbawienie żądanej informacji przymiotu informacji publicznej w rozumieniu powyższej ustawy stanowi także bezczynność organu.
Badana, zgodnie z powyższymi przepisami, skarga R. jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zagadnienia niepodzielności organu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, która, jak to trafnie wywiódł R., wynika z treści art. 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) i która skutkuje tym, iż mimo tego, że wniosek Z. N. z dnia [...] listopada 2013 r., inicjujący całą sprawę, skierowany do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad - Dyrektora Oddziału w [...], odnosi bezpośredni skutek w postaci zarzutu bezczynności skierowanego przeciwko Dyrektorowi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych
i Autostrad jest centralnym organem administracji rządowej. Zgodnie z art. 18a ust. 1 zd. 1 ustawy o drogach publicznych, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wykonuje swoje zadania przy pomocy Generalnej Dyrekcji, zgodnie z art. i 8a ust. 2 ustawy, w skład Generalnej Dyrekcji wchodzą z zastrzeżeniem ustępu 3a, oddziały w województwach, a zgodnie z ust. 4 tego przepisu Generalny Dyrektor powołuje i odwołuje dyrektorów oddziałów GDDKiA. Jednakże oddziały terenowe nie posiadają odrębnej podmiotowości prawnej, nie stanowią autonomicznego bytu prawnego ich działalność ma na celu wyłącznie realizację zadań Generalnego Dyrektora w terenie (porównaj wyrok WSA z dnia 30 maja 2007 r. o sygn. I SA/Wa 218/07). Zgodnie z art. 18a ust. 5 ustawy (i drogach publicznych, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad może upoważnić pracowników GDDKiA do załatwiania określonych spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Załatwianie spraw przez dyrektorów oddziałów wynika z upoważnienia udzielonego przez Generalnego Dyrektora. Dyrektorzy oddziałów są więc jego przedstawicielami i nie załatwiają spraw we własnym imieniu, a jedynie reprezentują GDDKiA. Z tego względu, organem zobowiązanym do udostępnienia żądanej przedmiotowym wnioskiem informacji publicznej jest Generalny Dyrektor jako centralny organ administracji rządowej.
W niniejszej sprawie wskazać także należy, iż wbrew twierdzeniu organu, zawartemu w odpowiedzi na skargę, wniosek Z. N. z dnia [...] listopada 2013 r. dotyczy informacji publicznej i dlatego musi zostać rozpatrzony zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe zagadnienie stanowi istotę niniejszego sporu.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 517/06 (Lex nr 348001), które to stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale przymiot taki będą posiadać także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań, nawet gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Bez znaczenia wówczas jest to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio.
Przenosząc powyższe wskazania do niniejszej spawy wskazać należy, iż w myśl art. 18 ust. 2 pkt 7 ustawy o drogach publicznych, do zadań Generalnego Dyrektora należy wykonywanie zadań związanych z przygotowywaniem i koordynowaniem budowy i eksploatacji albo wyłącznie eksploatacji, autostrad płatnych. W ramach tego zadania Dyrekcja przygotowuje niezbędne dokumenty, część z nich poprzez zlecenie zadania innym podmiotom. GDDKiA, jak każda jednostka sektora finansów publicznych, zlecając wykonanie określonego zadania podmiotom niepublicznym, została zobowiązana do stosowania ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm.). Dla określenia, czy będące w posiadaniu organu administracji opracowania stanowią informację publiczną, bez znaczenia pozostaje, kto wykonał na zlecenie organu określone dokumenty. Jak wynika z art. 61 Konstytucji, za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Za takie informacje orzecznictwo sądowo-administracyjne uznaje także informacje niewytworzone przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r. o sygn. II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. o sygn. II SA 4059/02).
Zatem wskazane w przedmiotowym wniosku Z. N. wybrane zagadnienia (wg. wyszczególnienia zawartego od pkt 1. do pkt 6. wniosku) niewątpliwie stanowią informację publiczną, odnoszą się bowiem wprost do zadań ustawowych GDDKiA. Pytania zawarte we wniosku dotyczą wprost kosztów danej części inwestycji jaką jest droga ekspresowa [...] oraz sposobu rozwiązań niektórych technicznych zagadnień niwelacji określonych we wniosku fragmentów drogi ekspresowej [...]. Z tych też przyczyn odnoszą się one do zagadnień drogownictwa, które ma niewątpliwie znaczenie dla wielu milionów obywateli naszego kraju. Dlatego też, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądane przez Z. N. dokumenty bezspornie mają związek z realizowaniem przez organ zadaniem publicznym i w takim celu zostały sporządzone. Gdyby było inaczej, jak sugeruje organ w odpowiedzi na skargę, to przedmiotowe Studium było zbędne do podjęcia ostatecznej decyzji i jego sporządzenie byłoby niecelowe oraz zbędne. Wówczas także nie byłoby potrzeby wyłaniania, w drodze ustawy o zamówieniach publicznych, wykonawcy rzeczonego Studium.
Zasadne w tej materii jest twierdzenie R., iż przepis art. 139 ust. 3 Prawa zamówień publicznych stanowi, że umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Z tego względu umowa zawarta na warunkach tej ustawy podlega udostępnieniu w każdych sytuacjach, nawet w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki określone w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uzasadniające ograniczenie dostępu do innych informacji mających charakter informacji publicznych. Takie stanowisko wynika z wyroku NSA
z 29 lutego 2012 r. o sygn. I OSK 2215/11, który stwierdził, że jawność umów w sprawach zamówień publicznych na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłącza możliwość odmowy ich udostępnienia z powołaniem się na którąkolwiek z tajemnic ustawowo chronionych. Ta regulacja, będąca gwarancją jawności wszystkich umów udzielonych w trybie zamówień publicznych, nie daje podstaw organom do nieujawniania wszelkich innych dokumentów wytworzonych w ramach udzielonego zamówienia. Dlatego wnioskowanie a contrario temu przepisowi, jak to czyni przez GDDKiA w swoich pismach w niniejszej sprawie, nie znajduje w tym przypadku usprawiedliwionych podstaw prawnych. Art. 139 ust. 3 Prawa zamówień publicznych dotyczy wyłącznie zawartej z wykonawcą umowy, a do wszelkich innych informacji posiadających walor informacji publicznych zastosowanie mają ogólne przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznych. Podobnie stwierdził NSA w wyroku z dnia 27 marca 2012 r. o sygn. I OSK 155/12 zauważając, że regulacja prawna zawarta w ustawie – Prawo zamówień publicznych - nie oznacza, że inne niż umowy dokumenty, dotyczące postępowań przetargowych i szeroko pojętej realizacji zamówień nie zawierają informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu.
Na tym etapie rozpatrzenia wniosku Z. N., na jakim zawisła sprawa przed organem, nie jest zasadne twierdzenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jakoby z uwagi na prawa autorskie do przedmiotowego Studium, przysługujące jego wykonawcy, żądana informacja nie ma przymiotu informacji publicznej.
Jeżeli nawet przyjąć za organem, że umowa zawarta z wykonawcą nie określa udostępniania informacji jako dozwolonego pola eksploatacji, to obowiązek takiego udostepnienia wynika wprost z przepisów prawa. Orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, że informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale przymiot taki będą posiadać także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań nawet, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu (tak WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. o sygn. II SA/Go 565/07, podobnie WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 9 września 2009 r. o sygn. akt II SAB/Bd 19/08). Jak zauważył WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2006 r. o sygn. II SA/Wa 2043/05, bez znaczenia jest to, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą - ważne jest, aby dokumenty służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio (wyrok WSA został podtrzymany wyrokiem NSA z dnia 9 lutego 2007 r. o sygn. I OSK 517/06).
Nadto w tej materii istotnym jest także to, że każda umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe musi obligatoryjnie określać pola eksploatacji tego prawa. W przedmiotowej umowie (jak to trafnie podnosi R. i czemu organ nie zaprzeczył) została zawarta następująca formuła: "oddział jest uprawniony do użytkowania opracowania projektowego stanowiącego przedmiot umowy na własny użytek i użytek jednostek podległych, dla potrzeb ustawowych i statutowych zadań Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (...)".
Udostępnianie informacji publicznej mieści się w pojęciu "potrzeb ustawowych", stąd należy uznać, że umowa wyraźnie umożliwia eksploatowanie utworu w celu m.in. spełnienia obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej czyli obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa. Dla istnienia tego obowiązku bez znaczenia jest to, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą - ważne jest, aby dokumenty służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie argumentacja organu, odnosząca się do związku przedmiotowej sprawy z prawami autorskimi, jako przesłanki braku cech informacji publicznej w żądanej we wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. informacji, ze wskazaniem na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt: II SAB/Wa 58/07, jest poza powyższymi wskazaniami na tyle chybiona, iż wskazany wyżej wyrok odnosił się do nietypowej i całkowicie nieprzystającej do przedmiotu niniejszej sprawy materii. Wyrok ten dotyczył praw autorskich do mapy hydrograficznej Polski, a ściślej Komputerowej Mapy Podziału Hydrologicznego Polski jako podstawa Podsystemu Informatycznego Gospodarki Wodnej w ZSI Środowisko, zatem do zadania udostępnienia w trybie informacji publicznej dokumentu o wyjątkowym znaczeniu, dokumentu opisującego hydrografię całego w kraju. Dlatego też powyższy wyrok nie jest wyrokiem transparentnym do wszelkich spraw związanych z aspektem prawa autorskich, a informacją publiczną. Baczyć należy, iż w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznych w zasadzie każda sprawa ma swoją odrębną specyfikę i nie każde orzeczenie wydane w pozornie podobnej (tu jedynie podobnej ze względu na wspólny kwantyfikator – prawa autorskie) byłoby właściwe także w innej, pozornie podobnej, sprawie.
W przedmiotowej sprawie, dotyczącej oceny prawidłowego rozpatrzenia przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosku Z. N., wskazać należy, iż organ, poprzez niezasadne twierdzenie o braku związku przedmiotowego wniosku z informacją publiczną i braku cech informacji publicznej, rozpatrzył niniejszą sprawę niezgodnie z zasadami wskazanymi w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Z tych też powodów pozostawał w bezczynności i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał go do rozparzenia przedmiotowego wniosku we wskazanym w wyroku terminie i w sposób zgodny z zasadami wskazanymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Wadą w działaniu organu była nieprawidłowa ocena, co do związku przedmiotowego wniosku z ustawą o informacji publicznej. Wada ta, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie uzasadnia przypisania Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad rażącego naruszenia prawa, ani orzeczenia w tym stanie sprawy grzywny. Przeciwko takiemu rozstrzygnięciu sprzeciwiają się okoliczności sprawy świadczące o terminowym działaniu organu (wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] listopada 2013 r. wpłynął do organu w dniu [...] listopada 2013 r. i został przez organ rozpoznany w dniu [...] grudnia 2013 r., zatem z zachowaniem terminu z art. 3 ust. 2 i z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – jakkolwiek rozpoznany wadliwie, co do istoty sprawy).
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wydał w niniejszej sprawie postanowienia sygnalizacyjnego, przewidzianego w art. 155 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak tego domagał się R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzega wskazaną przez R. tendencje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do odmawiania załatwienia spraw z zakresu informacji publicznych w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej i bezpodstawnego twierdzenia o braku związku żądanej informacji z tą ustawą (inne sprawy wskazane w skardze w części uzasadniającej wydanie postanowienia sygnalizacyjnego). Jednakże baczyć tu należy, iż wada w działaniu organu polegała przede wszystkim na błędnej wykładni prawa, a zatem nie była to wada należąca do kategorii kwalifikowanej i nadto dość powszechna w praktyce stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej przez organy administracji publicznej.
Z tych wszystkich wyżej wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło