II SAB/Wa 550/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. Z. na bezczynność Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na rzecz skarżącej J. Z. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z [...] października 2021. J. Z. (zwana dalej: "Strona"; "Skarżąca") na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm. – zwana dalej także "u.d.i.p.") wystąpiła do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] (zwanego dalej także jako: "Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami", "organ")o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wskazania kto i kiedy, na czyje polecenie oraz na jakiej podstawie umieścił nieruchomość przy ul. [...] w [...] w zasobie mienia [...]. W odpowiedzi na powyższy wniosek w dniu [...] października 2020 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami poinformował Skarżącą, że po zakończeniu działań wojennych budynek znajdujący się na tych nieruchomościach został objęty publiczną gospodarką lokalami, a zarząd nad budynkiem w tym zakresie objęty został przez Rejon Administracyjny nr [...] Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych nr [...] w [...], a następnie przez dalsze państwowe jednostki organizacyjne. Pismem z [...] października 2020 r. Strona ponowiła swój wniosek stwierdzając, że " (...) podana informacja nie była odpowiedzią na zadane pytania (...)" i dlatego "(...) doszło do udostępnienia informacji publicznej innej, niż objęta zakresem złożonego wniosku (...)" oraz, że "termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku". W dniu [...] listopada 2021 r. Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi gwarancję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z [...] października 2021 r. o udostępnienie Informacji publicznej; 3. zasądzenie od organu na Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że do dnia złożenia skargi nie uzyskała odpowiedzi na wniosek z [...] października 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że po otrzymaniu skargi, przesłał Skarżącej uzupełnioną informację pismem z [...] listopada 2020 r. po uzyskaniu wyjaśnień od Specjalisty ds. [...], że nieruchomość [...] została dopisana do wykazu nieruchomości w chwili "odświeżania i budowania nowej strony internetowej ([...].03.2019 r.)" oraz, że "(...) we wcześniejszym wykazie nie została uwzględniona poprzez niedopatrzenie". Organ wskazał przy tym, że dokonano uaktualnienia wykazu przedmiotowej nieruchomości przez Specjalistę ds. [...] na na polecenie Dyrektora ZGN i że "obecnie na stronie internetowej każda nieruchomość jest powiązana z zarządzającym ją podmiotem". Podkreślił też, że nie dopuścił się bezczynności z uwagi na to, że "uważał, iż właściwie udzielił odpowiedzi, w wyniku ponownego złożenia wniosku przez pozwaną", tj. po ponownym przeanalizowaniu sprawy. Mając na względzie powyższą okoliczność wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie. Na podstawie art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, zwaną dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 1276, zwanej dalej także jako: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przy tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd w punkcie wyjścia rozważań wskazuje, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] do którego z wnioskiem o udzielenie informacji zwróciła się Skarżąca, jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., tj. podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Bezspornym jest także między stronami, że żądana przez Wnioskodawcę informacja dotycząca wskazania "kto i kiedy, na czyje polecenie oraz na jakiej podstawie umieścił nieruchomość przy ul. [...] w [...] w zasobie mienia [...] (...)" stanowi informacją publiczną tj. o sprawach publicznych, określonych w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. (przyznaje to sam Organ) i dlatego kwestia ta nie wymaga odrębnego rozważenia i dodatkowej analizy prawnej. Nie ulega też wątpliwości, że Skarżąca "pełną" odpowiedź na swój wniosek otrzymała od Organu dopiero pismem z dnia [...] listopada 2020 r., w którym wyjaśniono jej z jakich przyczyn przedmiotowa nieruchomość [...] nie była ujęta w wykazie dostępnym na stronie [...] do 2019r., kiedy dokonano uaktualnienia wykazu przedmiotowej nieruchomości w podanym rejestrze i na czyje polecenie została "dopisana" do wykazu nieruchomości (wyjaśniając w szczególności, że nastąpiło to w wyniku i chwili "odświeżania i budowania nowej strony internetowej tj. [...].03.2019 r.)" oraz, że "obecnie (...) nieruchomość ta jest powiązana z zarządzającym ją podmiotem". Istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia czy Organ, w tak zakreślonym stanie faktycznym, dopuścił się naruszenia - jak wywodzi w skardze Skarżąca – przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudzielenie jej odpowiedzi na żądaną informację w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku czy też, jak twierdzi Organ, udzielenie odpowiedzi Stronie w dniu [...] października 2020r., a następnie w dniu [...] listopada 2021r. stanowi podstawę do oddalenia skargi. Przy tak zakreślonych zarzutach skargi, Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że – jak sam podnosi w odpowiedzi na skargę Organ – "(...) w dniu [...] listopada 2020r. po otrzymaniu skargi przesłał skarżącej ponownie uzupełnioną informację". Analiza przedmiotowej odpowiedzi, w ocenie Sądu, uprawnia do stwierdzenia, że Skarżąca dopiero z tą datą otrzymała pełną informację na swój wniosek. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wcześniejsza informacja Organu [...] października 2020r. nie stanowiła odpowiedzi na żądane przez Skarżącą pytania. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jest zasadny. Zgodnie z tym przepisem, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Dodać należy, że zgodnie z ust. 2 przywołanego przepisu, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. ust. 2 art. 13 u.d.i.p.). Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zatem jako zasadę udostępnianie informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny. Wydłużenie terminu 14-dniowego, wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tego terminu o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Podkreślić przy tym należy, że przedłużenie ww. terminu jest usprawiedliwione, jeśli podyktowane jest ważną, uzasadnioną przyczyną (jest niezbędne), a nadto, gdy w następstwie upływu przedłużonego terminu organ udostępnia wnioskowaną informację, ewentualnie wydaje decyzję o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie NSA podkreśla się również, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Na gruncie tego specyficznego postępowania w orzecznictwie powstaje zagadnienie, co do sposobu korzystania ze środków prawnych służących ochronie przed bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Jak wyjaśnił NSA, analiza postanowień art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazuje, że stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwiania spraw. Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny. Jego upływ nie rodzi ze sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wydłużenie 14-dniowego terminu może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tych 14 dni o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawa nie wskazuje, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowienia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Należy jednak przyjąć, jak podkreślił NSA, iż podmiot udostępniający nie będzie mógł w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Konstrukcja tej regulacji jest analogiczna do postanowień art. 36 k.p.a., przy czym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p wskazany jest nieprzekraczalny terminu 2 miesięcy na udzielenie informacji publicznej. Termin ten ma charakter instrukcyjny. (tak: NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1469/13, opubl. w CBOSA). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się nadto, iż termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku, przy czym dzień, w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony, nie jest wliczany do 14-dniowego terminu, przewidzianego dla udzielenia informacji. Dodać można, że termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Krakowie z 6 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 242/14, LEX nr 1534491); ponieważ w rozstrzyganej sprawie z przypadkiem takim nie mamy do czynienia, powyższa wzmianka ma jedynie charakter informacyjny. Reasumując powyższe rozważania, jeżeli podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a zatem powinien zawiadomić wnioskodawcę, w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu w którym udostępni informację nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku jest również zobligowany poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub o nieposiadaniu wnioskowanej informacji). Odnosząc powyższe rozważania do realiów sprawy Sąd stwierdza, że – jak już stwierdzono wcześniej – Skarżąca pełną informacje na swój wniosek z dnia [...].10.2020r. uzyskała dopiero od Organu w dniu [...].11.2020r., co zresztą potwierdził Organ w odpowiedzi na skargę. Z zaprezentowanej chronologii zdarzeń wynika zatem, że Organ od [...].10.2020r. do [...].11.2020r. pozostawał w bezczynności - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który to przepis obliguje organ do udzielenia informacji w ciągu 14 dni od daty wpływu wniosku. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że Organ nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. nie poinformował Skarżącej o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Załatwienie wniosku Skarżącej nastąpiło więc faktycznie po upływie terminu wyznaczonego w trybie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a jednocześnie bez skorzystania przez Organ z możliwości procedury określonej w ust. 2 art. 13 ust. U.d.i.p. Dlatego też przyjąć należy, iż organ pozostawał w bezczynności od dnia [...].10.2020r. do [...].11.2020r. Jednocześnie Sąd uznał, że w zaprezentowanych realiach sprawy, bezczynność Organu w załatwieniu wniosku Skarżącej z [...].10.2020 r., nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Powyższe oznacza, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: m.in. WSA w Łodzi /w:/ wyrok z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14). W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że termin rozpoznania wniosku strony Skarżącej, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., został przez organ przekroczony nieznacznie oraz, że - jak wynika z całokształtu sprawy i analizy pozostałych wniosków Skarżącego - nie miał takich cech działań Organu, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa. Dlatego też Sąd uznał, że bezczynność organu nie wynikała z celowego działania tego organu czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, Sąd podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. orzekł w pkt 1 sentencji, tj. że Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2020 r. oraz, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji). O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a, zasądzając na rzecz Skarżącego od Organu kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. Końcowo Sąd wyjaśnia, że nie znalazł podstaw do przyznania Skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. i to nie tylko z uwagi na fakt, że Skarżąca o takową nie wnosiła. Suma pieniężna, która może być przyznana także "z urzędu" przez Sąd, a więc niezależnie od wniosku w tym zakresie strony skarżącej, stanowi szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu (postanowienie NSA z 19 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 705/16). Owa "suma pieniężna" jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16 i z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16, z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16 i z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17). Ma ona na celu zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznała strona skarżąca na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Stwierdzenie istnienia bezczynności niemającej charakteru rażącego naruszenia prawa jest niewystarczające, zdaniem Sądu, do uznania za zasadne przyznania sumy pieniężnej.