II SAB/Wa 584/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędziowie WSA Joanna Kube, Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R. H. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2018 r. o wydanie zaświadczenia żądanej treści 1. zobowiązuje Rektora Uniwersytetu [...] do rozpoznania wniosku skarżącego R. H. z dnia [...] lipca 2018 r. o wydanie zaświadczenia żądanej treści, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga R. H. na bezczynność Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2018 r. o wystawienie zaświadczenia żądanej treści. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z dnia [...] marca 2018 r. R. H. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący"), na podstawie art. 217 § 1, § 2, § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) dalej: "k.p.a.", wystąpił do Uniwersytetu [...] (dalej: "U[...]", "organ") z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że twierdzenia zawarte w piśmie U[...] Wydział Nauk Ekonomicznych z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] są fałszywe. W piśmie tym wskazano, że "Cudzoziemiec dopuszcza się molestowania psychicznego pracownika administracyjnego dziekanatu, p. D. S., która zajmuje się obsługą administracyjną studentów, w tym cudzoziemców na WNE U[...]. Cudzoziemiec śledzi ją do miejsca zamieszkania, wystaje pod oknami, dzwoni do drzwi w godzinach nocnych, podąża za nią w drodze do pracy, a w ciągu dnia dzwoni wielokrotnie na numer telefonu w dziekanacie oraz wysyła maile o treści potwierdzającej jego obsesję na punkcie ww. osoby". Wnioskodawca zwrócił się nadto o wysłanie wnioskowanego zaświadczenia do Komendy Rejonowej Policji, Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Komendy Głównej Straży Granicznej oraz o przekazanie mu oryginału tego dokumentu. Wniósł również o zawarcie w zaświadczeniu zobowiązania Komendy Rejonowej Policji, Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Komendy Głównej Straży Granicznej do rozpatrzenia na nowo wszystkich decyzji i procedur prawnych wydanych na podstawie ww. pisma U[...] z dnia [...] lipca 2012 r. [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Prorektor U[...], działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku z dnia [...] lipca 2018 r. (data wpływu: [...] lipca 2018 r.) przez sprecyzowanie żądania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. W uzasadnieniu wezwania organ wskazał, że we wniosku z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący zażądał od administracji U[...] przeprocesowania wszystkich (niesprecyzowanych przez wnioskodawcę) nierozpatrzonych i pozostawionych bez odpowiedzi wniosków, próśb i listów, które wysyłał do U[...]. Tym samym wnioskodawca nie sprecyzował żądania wniosku w sposób umożliwiający rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę, że sprawa dotycząca wniosku z dnia [...] lipca 2018 r., w którym zwrócił się o wydanie zaświadczenia, została już załatwiona pismem Prorektor U[...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], które zostało doręczone wnioskodawcy. W ww. piśmie organ poinformował wnioskodawcę, że sprawą zajmował się właściwy organ ścigania (Policja). Organ ten prowadzi postępowanie wyjaśniające i jest w posiadaniu materiału dowodowego w sprawie. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. (data wpływu do organu) zatytułowanym "zażalenie" skarżący wskazał, że U[...] nie załatwił jego wniosku z dnia [...] lipca 2018r., czym dopuścił się naruszenia art. 217 § 3 k.p.a. W związku z powyższym ponownie zwrócił się do organu o wydanie zaświadczenia żądanej treści. W skardze (zatytułowanej "wniosek") złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania w trybie pilnym wnioskowanego zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Motywując wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że skarżący wniósł kolejne pismo w tej samej sprawie, bowiem niniejsza skarga pokrywa się zasadniczo z treścią skargi z dnia 13 sierpnia 2018 r. (sygn. II DK/Wa 191/18) oraz skargi z dnia 4 stycznia 2018 r. (brak sygnatury, sprawa nie rozpoznana). Organ zaznaczył, że we wniosku o wydanie zaświadczenia z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący nie sprecyzował żądania. W związku z tym został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Przy czym sprawa dotycząca ww. wniosku została już załatwiona pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. (winno być [...] stycznia 2016 r. - uwaga Sądu). Ponadto organ wskazał, że skarżącemu nie przysługuje status prawny studenta, bowiem decyzją Prodziekana Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymaną w mocy decyzją Rektora U[...] z dnia [...] lipca 2015 r., został on skreślony z listy studentów. Skarga na ww. decyzję ostateczną oddalona została prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 1605/15. Pismem z dnia 13 listopada 2018 r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżący podtrzymał złożoną skargę podkreślając, iż posiada interes prawny w otrzymaniu wnioskowanego zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy. Zaskarżenie przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. W myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpatrywanym przypadku przedmiotem sprawy była skarga na bezczynność w zakresie wydania zaświadczenia. W doktrynie zwraca się uwagę, że o ile samo zaświadczenie (jego treść) jako akt władzy publicznej nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, nie dotyczy bowiem uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, to czynność jego wydania ma już taki charakter. Zainteresowany ma więc uprawnienie wynikające z przepisów prawa do tego, aby wobec niego została podjęta czynność z zakresu administracji publicznej, polegająca na wydaniu mu zaświadczenia. Bezczynność w podejmowaniu takiej czynności podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. T. Brzezicki, P. Brzozowski "Skarga na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, Casus 2011, nr 3, s. 18 za M. Jaśkowska "Komentarz aktualizowany do art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego" teza 2, publ. LEX). Także w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko o dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. o sygn. II OSK 465/08, publ. CBOSA). Stwierdzić w tym miejscu należy, iż skarga niniejsza jest dopuszczalna także z tego względu, iż została poprzedzona wniesieniem pisma, które skarżący zatytułował "zażalenie". Wprawdzie od dnia 1 czerwca 2017 r. (w związku ze zmianą treści art. 37 k.p.a.), w celu skutecznego złożenia skargi na bezczynność organu skarżący winien złożyć ponaglenie, jednak w doktrynie powszechnie przyjmuje się, iż o treści pisma nie stanowi jego nazwa, a treść. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w przedmiotowym "zażaleniu" skarżący podnosił brak odpowiedzi organu na jego wniosek z dnia [...] lipca 2018 r. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, iż nieuprawniony jest wniosek organu o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ skarga wnioskodawcy zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 608/18 (wcześniej II DK/Wa 191/18), została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2018 r. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, iż pismem z dnia [...] lipca 2018 r. (data wpływu do organu), skarżący zwrócił się do U[...] o wydanie w trybie art. 217 k.p.a. zaświadczenia o żądanej treści (potwierdzającego, że twierdzenia zawarte w piśmie U[...] Wydział Nauk Ekonomicznych z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] są fałszywe). Niespornym jest także, iż w odpowiedzi na ww. wniosek organ poinformował wnioskodawcę, iż sprawa dotycząca wniosku z dnia [...] lipca 2018 r. została już załatwiona pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu fakt, iż udzielona wnioskodawcy w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2018 r. informacja w żaden sposób nie załatwiała sprawy zainicjowanej przedmiotowym żądaniem wnioskodawcy. Zatem wniosek o wydanie zaświadczenia z dnia [...] lipca 2018 r., nie został przez organ rozpoznany. Zaznaczyć przy tym należy, że rozpoznanie wniosku o wydanie zaświadczenia następuje poprzez wydanie zaświadczenia (art. 217 k.p.a.) bądź poprzez odmowę wydania zaświadczenia, co następuje w formie postanowienia (art. 219 k.p.a.). W tej sytuacji konieczne stało się zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2018 r. stosownie do regulacji zawartych w art. 217 - art. 219 k.p.a., o czym Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Oceniając w świetle art. 149 § 1a p.p.s.a. stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością, w ocenie Sądu należało uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono jak w punkcie 2 wyroku. Jak przyjmuje się w orzecznictwie "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Akcentuje się przy tym, że rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania. Inaczej rzecz ujmując, "rażące", a więc kwalifikowane naruszenie prawa, znaczy więcej niż "zwykłe" naruszenie prawa. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi natomiast przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Z akt sprawy wynika bowiem, że po złożeniu wniosku przez skarżącego, organ niezwłocznie w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. przedstawił swoje stanowisko. Okoliczność, iż odpowiedź ta nie stanowiła o załatwieniu sprawy (poprzez wydanie zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści), nie może zdaniem Sądu skutkować przyjęciem, iż bezczynność organu miała rażący charakter. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.