II SAB/Wa 637/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 20 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej [...] z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. [...] z siedzibą w W. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r., przekazanym drogą elektroniczną przez ePUAP, wystąpiła do Ministra Finansów (dalej także: "Minister" lub "organ") o udostępnienie informacji publicznej w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania: 1. Czy sprawozdanie finansowe sporządzone w ustrukturyzowanym pliku XML, tj. zgodne z formatem i strukturą logiczną opublikowaną przez Ministerstwo Finansów na stronach BIP, może być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym zewnętrznym ze znacznikiem czasu? 2. Czy zarząd - kierownik jednostki może żądać od osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, podpisania sprawozdania finansowego podpisem zaufanym, jeżeli ta osoba nie potrafi zmienić ustawień swojego kwalifikowanego podpisu elektronicznego tak, by użyć go w formacie wewnętrznym XAdES BES Enveloped do podpisania pliku XML, a cały czas używa kwalifikowany podpis elektroniczny tylko i wyłącznie w formacie zewnętrznym ze znacznikiem czasu? 3. Jeżeli sprawozdanie finansowe, sporządzone w ustrukturyzowanym pliku XML, członkowie zarządu podpisują podpisami zaufanymi, a osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, podpisuje kwalifikowanym podpisem zewnętrznym ze znacznikiem czasu, to, czy zarząd jako pierwszy powinien takie sprawozdanie podpisać podpisami zaufanymi, a dopiero później osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, powinna podpisać to sprawozdanie kwalifikowanym podpisem elektronicznym zewnętrznym ze znacznikiem czasu? 4. Jeżeli osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, podpisze sprawozdanie finansowe, sporządzone w ustrukturyzowanym pliku XML, jako pierwsza, kwalifikowanym podpisem elektronicznym zewnętrznym opatrzonym znacznikiem czasu, to, czy członkowie zarządu muszą to sprawozdanie również podpisać zewnętrznym podpisem kwalifikowanym ze znacznikiem czasu, czy mogą tak podpisane sprawozdanie finansowe podpisać podpisami zaufanymi, po wcześniejszym spakowaniu plików (plik XML oraz plik zewnętrznego podpisu XADES) do jednego pliku, np. ZIP? 5. Czy w terminie 3 miesięcy od dnia bilansowego, sprawozdanie musi być podpisane podpisem elektronicznym tylko przez osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, a zarząd może podpisać to sprawozdanie swoimi podpisami elektronicznymi w terminie późniejszym, np. kilka lub kilkanaście dni po upływie 3 miesięcy? Minister Finansów pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r., wysłanym drogą elektroniczną przez ePUAP, udzielił skarżącej spółce odpowiedzi, wskazując, że żądanie zawarte we wniosku dotyczy zastosowania przepisów prawa w opisanym przypadku i jako takie nie dotyczy informacji publicznej. Skarżąca spółka wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r., przekazanym drogą elektroniczną przez ePUAP, wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie: Możliwości podpisania kwalifikowanym podpisem elektronicznym zewnętrznym ze znacznikiem czasu, zgodnie z treścią art. 45 ust. 1f ustawy o rachunkowości, sprawozdania finansowego sporządzonego w pliku XML, tj. w strukturze logicznej oraz formacie udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych - art. 45 ust. 1g ww. ustawy. W dniu [...] maja 2019 r. strona skarżąca, powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie: "(...) w jaki sposób, krok po kroku, należy podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym zewnętrznym ze znacznikiem czasu sprawozdanie finansowe, sporządzone w ustrukturyzowanym pliku XML, żeby następnie złożyć to sprawozdanie do repozytorium dokumentów finansowych w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez zgłoszenie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego do tego celu przez Ministra Sprawiedliwości, jest bezwzględnie uzasadnione i konieczne, ponieważ są podmioty wpisane w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, np. numery KRS [...] oraz [...], które za pośrednictwem systemu teleinformatycznego na stronie https://ekrs.ms.gov.pl/rdf/rd/ w dniu [...] marca 2019 r. złożyły do repozytorium dokumentów finansowych sprawozdania finansowe sporządzone w ustrukturyzowanych plikach XML podpisanych kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi zewnętrznymi ze znacznikami czasu (...)". W dniu [...] maja 2019 r. Minister Finansów udzielił skarżącej spółce odpowiedzi na jej wniosek z dnia [...] kwietnia 2019 r., podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2019 r. na poprzedni wniosek skarżącej spółki i kwalifikując żądanie, jako wykładnię przepisów ustawy o rachunkowości, która zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem nie stanowi informacji publicznej. Z kolei pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ udzielił stronie skarżącej odpowiedzi na wniosek z dnia [...] maja 2019 r., informując skarżącą spółkę, że jej wniosek nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, ale rozwiązania przez organ technicznego problemu związanego z podpisaniem e-sprawozdania finansowego sporządzonego w oparciu o struktury logiczne i format opublikowany w BIP MF zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Jednocześnie, organ poinformował o braku możliwości zastosowania trybu ustawy o dostępie do informacji publicznej do kwestii podnoszonej we wszystkich trzech wnioskach. Skarżąca spółka pismem z dnia [...] maja 2019 r., złożonym drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa skarga nie jest uzasadniona, gdyż Minister w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej - wskazanym przez skarżącą spółkę - w terminie udzielał odpowiedzi na wnioski, kwalifikując żądania zawarte we wnioskach zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem oraz posiadanymi informacjami. Ponadto, Minister stwierdził, że zawarte we wnioskach skarżącej spółki żądania nie dotyczą informacji publicznej. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. strona skarżąca wskazała, że wniosek z dnia [...] maja 2019 r. był doprecyzowaniem wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r., który doprecyzowywał z kolei wniosek z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Należy zauważyć, że z chwilą wniesienia skargi do właściwego organu powstaje nowy stosunek procesowy łączący z jednej strony skarżącego i organ administracji publicznej, a z drugiej strony każdy z tych podmiotów z sądem administracyjnym. Jest to więc równoznaczne z faktem wszczęcia postępowania sądowego i wywołuje skutki zarówno procesowe jaki materialnoprawne. Jedną z konsekwencji procesowych związanych z wniesieniem skargi jest tzw. zawisłość sprawy (lis pendens) oznaczająca, że pomiędzy tymi samymi stronami w zakresie tego samego przedmiotu sporu zostało skutecznie wszczęte postępowanie i do czasu jego prawomocnego zakończenia nie można w tym samym zakresie zainicjować kolejnej sprawy. Ze stanem sprawy w toku mamy zatem do czynienia w przypadku tożsamości sprawy wcześniej wszczętej. O istnieniu stanu sprawy w toku przesądza tożsamość elementów podmiotowych oraz tożsamość elementów przedmiotowych sprawy. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma zaś miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt I GSK 1077/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotą przedmiotowego uregulowania jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz, nie można więc w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. W orzecznictwie wskazuje się, że warunkiem powodującym powstanie stanu sprawy w toku jest tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono podlegającą odrzuceniu skargę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 937/09). O tożsamości spraw administracyjnych można mówić wówczas, gdy występuje między nimi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma zaś miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna (vide: m.in. postanowienie NSA z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt I GSK 1077/11). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca zarzuca organowi bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r., który - jak wskazała sama strona skarżąca - stanowi doprecyzowanie wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiotem skargi jest więc bezczynność Ministra Finansów w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej spółki z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie opisanym na wstępie. Skarga, której dotyczy niniejsza sprawa została wniesiona do organu w dniu [...] maja 2019 r. W Sądzie została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Wa 637/19. Wcześniej, tj. w dniu [...] kwietnia 2019 r. skarżąca spółka wniosła do organu skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania tego samego wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga ta została zarejestrowana i postępowanie prowadzone jest w WSA w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 326/19. Nie ulega wątpliwości, że pomiędzy wskazywanymi sprawami zachodzi zarówno tożsamość podmiotowa, gdyż ich stronami są: [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. i Minister Finansów, jak również tożsamość przedmiotowa. Mając zatem na uwadze, że sprawa objęta skargą [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Finansów w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej (sprawa, jak wskazano powyżej została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Wa 326/19) zawisła już przed tut. Sądem w ramach postępowania sądowoadministracyjnego niniejsza skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. - orzekł, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzekając o zwrocie wpisu od skargi, Sąd działał na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.