II SAB/Wa 649/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.B. na bezczynność Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2013 r. o udzielenie informacji publicznej postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia 21 października 2013 r. K.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przesyłając drogą elektroniczną za pośrednictwem Ministra Administracji i Cyfryzacji, skargę na bezczynność tego organu polegającą na nierozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2013 r. o udzielenie informacji publicznej. W związku z faktem, że K.B. w treści skargi (w miejscu podpisu) wskazał, że jest ona opatrzona podpisem elektronicznym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 15 listopada 2013 r. zwrócił skarżącemu przedmiotową skargę, wzywając jednocześnie do jej własnoręcznego podpisania i zwrotu do Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Jednocześnie pismem z tego samego dnia przesłał skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę. Odpis powyższego wezwania skarżący otrzymał w dniu 23 listopada 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Stosownie natomiast do art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis strony należy do wymogów koniecznych pisma procesowego wnoszonego do Sądu. W sytuacji braku własnoręcznego podpisu, Sąd wzywa stronę do usunięcia braku formalnego pisma przez jego podpisanie, a w przypadku jego nieuzupełnienia nie można mówić o skutecznym złożeniu skargi. Wymogu tego nie spełnia opatrzenie pisma podpisem elektronicznym. W ocenie Sądu, aby można było posługiwać się w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisem elektronicznym, musi istnieć stosowny ku temu przepis we wskazanym akcie prawnym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. Przepis ten odsyła do ustaw szczególnych, które dopuszczają możliwość posługiwania się podpisem elektronicznym w określonych sytuacjach, bowiem w polskim systemie prawa nie ma żadnego przepisu, który generalnie zrównywałby podpis elektroniczny z podpisem własnoręcznym. Wśród ustaw dopuszczających stosowanie podpisu elektronicznego można wskazać Kodeks cywilny (art. 60 i art. 78 § 2), Ordynację podatkową (art. 3 pkt 13), Kodeks postępowania administracyjnego (art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 1), a także Kodeks postępowania cywilnego (art. 125 § 2 i art. 126 § 5). Można zatem stwierdzić, że tam, gdzie ustawodawca chce, by przed sądem lub organem administracji publicznej można było posługiwać się podpisem elektronicznym, tam w stosownych regulacjach normujących zasady postępowania przed tymi organami wprowadza odpowiednie normy prawne zezwalające na posługiwanie się takim rodzajem podpisu. W przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego, Ordynacji podatkowej, Kodeksu postępowania cywilnego czy Kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest aktem prawnym zawierającym przepisy lex specialis wobec ustawy o podpisie elektronicznym w odniesieniu do skuteczności wniesienia pisma zaopatrzonego w podpis elektroniczny. Zatem w obecnym stanie prawnym nie można przyjąć, aby posługiwanie się podpisem elektronicznym przez stronę postępowania sądowego w kontaktach z sądem administracyjnym było dopuszczalne, skoro ustawodawca tego wprost nie przewidział. Gdyby ustawa o podpisie elektronicznym miała zastosowanie wprost do wszystkich aktów prawnych regulujących wnoszenie pism (skarg), itp. to wówczas niepotrzebnym byłyby zmiany w innych ustawach wprost wprowadzające taką możliwość. Z samego zaś faktu obowiązywania ustawy o podpisie elektronicznym nie można wywodzić, iż sposób podpisywania pism podpisem elektronicznym jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczalny, bowiem jak to wyżej zaznaczono, brak jest w procedurze sądowoadministracyjnej stosownych regulacji w tym zakresie. Przyjęcie innego stanowiska czyniłoby zbędnym wprowadzanie odpowiednich regulacji w ustawach szczególnych, skoro składanie pism procesowych podpisanych elektronicznie byłoby dopuszczalne już tylko z mocy ustawy o podpisie elektronicznym. Z dniem 17 czerwca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 40, poz. 230), która usunęła sądy administracyjne z katalogu podmiotów wyłączonych spod mocy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Pomimo jednak tej zmiany ustawy nie powstały dotychczas regulacje, które umożliwiłyby skuteczne wdrożenie i wykorzystanie elektronicznych środków technicznych w działalności sądów administracyjnych. Powyższe oznacza, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na wykorzystanie komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W szczególności brak możliwości w postępowaniu przed sądem administracyjnym wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, opatrzonych podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP czy też podpisem elektronicznym. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak aktualnie przepisów przewidujących dopuszczalność podpisu elektronicznego i z tego powodu podpis ten nie może być uznany w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako zastępujący własnoręczny podpis. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie podziela pogląd wyrażony w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego m. in. z dnia: 24 lipca 2008 r., sygn. akt I OPP 25/08; 12 lutego 2010 r., sygn. akt I OPP 4/10; 17 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 303-306/10; 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 1-2/11; 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OZ 85/12 i sygn. akt I OZ 90/12; 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 878/12; 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 969/12, 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 36/13; 19 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 111-114/13, 17 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2391/13 – dostępne w bazie orzeczeń NSA na stronie internetowej www.nsa.gov.pl. Wobec tego, że skarżący nie wykonał wezwania Sądu z dnia 15 listopada 2013 r. i nie nadesłał skargi podpisanej własnoręcznym podpisem, stwierdzić należało, że skarga z dnia 21 października 2013 r. nie spełnia wymogu formalnego, co uniemożliwia nadanie jej biegu i podlega odrzuceniu. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i art. 57 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.