II SAB/Wa 655/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-23
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Waldemar Śledzik, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jeśli wnioskodawca jest pełnomocnikiem procesowym w sprawie cywilnej, a żądane informacje mogą stanowić materiał dowodowy w tej sprawie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być wykorzystywana do pozyskiwania materiału dowodowego w indywidualnych sprawach cywilnych. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, a żądane informacje, ze względu na ich związek z prywatnym interesem wnioskodawcy i możliwość ich uzyskania w innym trybie (postępowanie cywilne), nie stanowiły informacji publicznej w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Szefa Kancelarii Prezydenta RP z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dat zarządzenia ogłoszenia ustaw w Dzienniku Ustaw oraz dat przekazania ustaw do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Organ odmówił udostępnienia informacji, wskazując, że wnioskodawca jest pełnomocnikiem procesowym w sprawach cywilnych, a żądane informacje mogą stanowić materiał dowodowy w tych sprawach, co wykracza poza cel ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i Konstytucji RP. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. G. na bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta RP w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Pan R. G. (skarżący) zwrócił się w dniu [...] lipca 2021 r.
do Kancelarii Prezydenta RP (zwanej również "Kancelarią" lub "organem")
z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2020, poz. 2176) dalej u.d.i.p. o udostępnienie informacji o tym, kiedy (chodzi o podanie konkretną datę) Prezydent zarządził ogłoszenie w Dzienniku Ustaw wskazanych ustaw oraz
o tym, kiedy (chodzi o podanie konkretną datę) poszczególne ustawy ze wskazanych zostały przekazane do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Skarżący wniósł również o przesłanie skanu zarządzenia/postanowienia w sprawie ogłoszenia ustaw, a także skanu pisma o przekazaniu ustaw do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Skarżący wskazał we wniosku, że dotyczy on następujących ustaw:
1) ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-l 9, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 poz. 374),
2) ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. 2020 poz. 567),
3) ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 568),
4) ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 694),
5) ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia
w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. 2020 poz. 695),
6) ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. 2020 poz. 875),
7) ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVED-19 (Dz.U. 2020 poz. 1068),
8) ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVED-19 oraz
o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. 2020 poz. 1086),
9) ustawa z dnia 15 lipca 2020 r. o Polskim Bonie Turystycznym (Dz.U. 2020 poz. 1262),
10) ustawa z dnia 16 lipca 2020 r. o wsparciu rynku ubezpieczeń należności handlowych w związku z przeciwdziałaniem skutkom gospodarczym COVID-19 (Dz.U. 2020 poz. 1422),
11) ustawa z dnia 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 1423),
12) ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 1478),
13) ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVTD-19 oraz po jej ustaniu (Dz.U. 2020 poz. 1493),
14) ustawa z dnia 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVTD-l 9, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 1639),
15) ustawa z dnia 7 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania społeczno-gospodarczym skutkom COVID-19 (Dz.U. 2020 poz. 1747).
W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Kancelaria wskazała, że żądanie wniosku nie może zostać zrealizowane w trybie i na zasadach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Organ wskazał, że wnioskodawca jest pełnomocnikiem procesowym pięciu powodów, którzy od Skarbu Państwa reprezentowanego m.in. przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP dochodzą odszkodowania za szkody rzekomo wyrządzone przez Prezydenta RP
w związku z procesem podpisywania, przekazania do publikacji i samej publikacji ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku
z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (druk sejmowy 683, Dz.U. z 2020 r., poz. 2112). Sprawy zawisłe są w Sądzie Rejonowym dla [...] w W., IV Wydział Cywilny, odpowiednio pod sygn. akt: VIC [...], VIC [...], VIC [...], VIC [...] i IVC [...]. Z uwagi na aktualny stan czynności procesowych, żądanie wniosku ma wpływ na sytuację procesową Kancelarii Prezydenta RP w tych sprawach,
a rzeczywistą intencją wniosku jest zebranie materiału dowodowego, z pominięciem zasad postępowania cywilnego, w tym kontradyktoryjności procesu cywilnego.
Kancelaria wskazała, że w procesie cywilnym obowiązuje zasada kontradyktoryjności. Tym samym obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Skoro ciężar gromadzenia materiału procesowego spoczywa na stronach, to jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów na poparcie własnych twierdzeń. Dlatego też dostęp do informacji publicznej nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie i poszukiwania dowodów od przeciwnika procesowego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być więc nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach (zob. wyrok NSA
z dnia 20 września 2018 r., I OSK 1359/18, CBOSA).
Organ podkreślił, że sądy administracyjne wielokrotnie zwracały uwagę
na powyższy problem nadużycia prawa do informacji publicznej. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalił się wobec tego pogląd, iż wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej". Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 11 maja
2017 r., I OSK 2777/16 oraz wskazywany tamże wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r.,I OSK 918/14; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., I OSK 430/14; wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., I OSK 1696/12; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2015 r., I OSK 617/14; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2014 r" I OSK 2496/14; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 769/12) i literaturze (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1638/14, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2016, nr 4, s. 171 i nast.; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 25, 68; M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151).
W ocenie Kancelarii uzyskanie informacji publicznej w okolicznościach niniejszej sprawy zmierza do realizacji roszczenia z zakresu stosunku prawa cywilnego, możliwego do załatwienia na gruncie postępowania przed sądem powszechnym. W tej materii, abstrahując od generalnej reguły onus probandi (art. 6 Kodeksu cywilnego), wypada zwrócić uwagę na przepisy kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania dowodowego. Między innymi sąd może zarządzić przedstawienie każdego dokumentu znajdującego się w posiadaniu strony stanowiącego dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 248 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego).
W świetle powyższego organ wskazał, iż przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może stać się informacja dotycząca indywidualnego, prywatnego interesu, a którą to informację można pozyskać w innym trybie. Skoro zatem do żądanej informacji, nie mają zastosowania przepisy ustawy, to nie można uznać jej za informację publiczną w szerokim znaczeniu, tj. zgodnie z art. 61 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r., I OSK 1359/18, CBOSA). Warto też zaznaczyć, że prawo dostępu do informacji publicznej nie może stanowić instrumentu do poszukiwania dowodów w sprawie indywidualnej (wyrok WSA
w Warszawie z dnia 27 października 2017 r., II SAB/Wa 248/17, wyrok WSA
w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r., II SAB/Wa 861/19, CBOSA).
Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. Wskazał na:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że organ posiada kompetencję do oceny możliwego sposobu wykorzystania informacji publicznej i na tej podstawie posiada uprawnienie do stwierdzenia, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że informacja o terminie wydania przez Prezydenta RP postanowienia o ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw oraz
o terminie przekazania ustawy do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów celem jej publikacji nie stanowi informacji publicznej, a żądanie udzielenia tej informacji może być uznane za zmierzające do realizacji interesu prywatnego wnioskującego;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13 ust 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez ich niezastosowanie i nie udostępnienie w terminach określonych w tych przepisach żądanej informacji publicznej.
Wnosił:
1. na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p. o zobowiązanie Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do udostępnienia skarżącemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku Sądu żądanych informacji, zgodnie
z wnioskiem z [...] lipca 2021 r.;
2. na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p. o stwierdzenie, że Szef Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dopuścił się bezczynności
w udostępnieniu informacji publicznej;
3. na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p. o stwierdzenie, że bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w udostępnieniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4. na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz art. 21 u.d.i.p.
o wymierzenie Szefowi Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej grzywny
w wysokości 10.000 zł (słownie złotych: dziesięć tysięcy).
5. na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p. o zasądzenie od Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty. Wskazał, że
w odpowiedzi na wniosek pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. organ wskazał, że żądane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej, a wobec tego wniosek nie znajduje uzasadnienia. Skarżący przyznał, że prawdziwe jest stwierdzenie, że jest on pełnomocnikiem procesowym powodów w pięciu sprawach, w których powodowie dochodzą odszkodowania od Skarbu Państwa reprezentowanego m.in. przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP w związku ze szkodami, jakie ponieśli w wyniku bezprawnego wstrzymania publikacji ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVED-19. Fakt ten zdaniem skarżącego nie ma wpływu na zasadność wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a wobec tego organ był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
W ocenie skarżącego nie powinno być wątpliwości, że informacje o tym, kiedy Prezydent RP zarządził ogłoszenie w Dzienniku Ustaw 15 wskazanych przez skarżącego ustaw oraz o tym, kiedy te ustawy zostały przekazane do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy. Informacje te z pewnością wchodzą w zakres informacji wymienionych w art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Organ nie jest zatem uprawniony do weryfikacji tego, jaki jest cel wnioskowania o informację publiczną przez skarżącego. Nawet jeżeli błędnie uznać za organem, że skarżący domaga się udzielenia informacji publicznej w sprawie, która dotyczy go bezpośrednio, to NSA w wyroku z 15 listopada 2013 r. (I OSK 1830/13) wskazał, że błędne jest założenie, że: "samo wykazanie prywatnego celu, w jakim zamierza użyć żądanej informacji podmiot występujący z wnioskiem o jej udzielenie, wyłącza publiczny charakter tej informacji. Twierdzenie to nie znajduje uzasadnienia w treści przepisów prawa materialnego art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej."
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wskazując, że organ po dniu [...] sierpnia 2021 r. (dacie udzielenia odpowiedzi), a przed dniem wniesienia przez skarżącego skargi, powziął następujące informacje mające istotne znaczenie w sprawie
i potwierdzające prawidłowość zajętego przez organ stanowiska.
W dniu [...] sierpnia 2021 r. skarżący działający już w charakterze pełnomocnika procesowego powodów w sprawach zawisłych przed Sądem Rejonowym dla [...] w W., VI Wydział Cywilny pod sygn. akt [...], [...] [...] i [...] i po zakończeniu dopuszczonej przez sądy wymiany przez strony pism procesowych w trybie art. 205 k.p.c. złożył dodatkowe pisma procesowe zawierające wnioski dowodowe, w tym o zobowiązanie przez sądy rozpoznające na podstawie art. 248 k.p.c. Szefa Kancelarii Prezydenta RP
do przedstawienia dokumentów, o które skarżący zwracał się w wiadomości email
z [...] lipca 2021 r.
Wnioski dowodowe w tych czterech sprawach skarżący, działający
w charakterze pełnomocnika procesowego, uzasadniał między innymi faktem odmowy przekazania przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP reprezentowanym powodom informacji i dokumentów w trybie informacji publicznej, koniecznością zweryfikowania stanowiska procesowego pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP oraz celem udowodnienia sformułowanych przez pełnomocnika twierdzeń w pozwie i innych dotychczas dopuszczonych przez sąd cywilny pismach procesowych. Skarżący w tych postępowaniach cywilnych, działający jako pełnomocnik procesowy, prezentuje dodatkowo wiadomość email z dnia [...] lipca 2021 r. jako wniosek określonego powoda, a odpowiedź Szefa Kancelarii Prezydenta RP jako stanowisko odnoszące się do każdego powoda z osobna, gdy w wiadomości email skarżący nie raczył uzewnętrznić, że działa w imieniu osoby trzeciej i w związku z wykonywanym zawodem radcy prawnego – świadczoną pomocą prawną w postępowaniu cywilnym. W petitum skargi na bezczynność organu i jej uzasadnieniu skarżący wskazuje natomiast, że działa w imieniu własnym i realizuje swoje prawa obywatelskie.
W dniu [...]września 2021 r. Szef Kancelarii Prezydenta RP wniósł w czterech przywołanych powyżej procesach cywilnych o zwrot pism procesowych skarżącego jako niedopuszczalnych z przyczyn procesowych, a z ostrożności o pominięcie wniosków dowodowych, o których mowa powyżej, jako nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Aktualnie to sądy cywilne będą rozstrzygać
o dopuszczalności pism procesowych skarżącego oraz zasadności wniosków dowodowych skarżącego. Wobec zawisłości sporów sądowych i przeciwstawnych twierdzeń stron co do określonych faktów, czy wniosków dowodowych, to sąd cywilny jest ostatecznie i wyłącznie uprawniony do oceny, czy przeciwnik procesowy będzie zobowiązany do przekazania określonych dokumentów i informacji, o które występuje skarżący w imieniu powodów. Tej decyzji sądu nie mogą zastąpić subiektywne oczekiwania pełnomocnika procesowego i zastępcza realizacja uprawnień procesowych w oparciu o instrumenty do tego nie przeznaczone w okolicznościach niniejszej sprawy, to jest na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w celu następczego wprowadzenia ich do procesu cywilnego w warunkach zawisłości sporu sądowego i wobec jednoznacznych zarządzeń sądów powszechnych co do organizacji rozprawy i wymiany pism procesowych.
Koincydencja zdarzeń i czynności opisanych w odpowiedzi na skargę oraz sposób postępowania skarżącego przed organem i równolegle w postępowaniach cywilnych dostatecznie potwierdzają, że skarżący w dniu [...] lipca 2021 r. złożył wniosek w związku z reprezentacją procesową i wykonywanym zawodem radcy prawnego, a więc w interesie prywatnym i w celu zdobycia w tej drodze dowodów przeciwko przeciwnikowi procesowemu. Skarżący - profesjonalny pełnomocnik podjął zatem działania mające na celu pominięcie drogi postępowania cywilnego w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie przedstawił informacji, że jest pełnomocnikiem określonego powoda, choć przed sądami cywilnymi
w konsekwencji uzasadnianych wniosków dowodowych twierdzi, że było to działanie w imieniu powodów i na ich rzecz, a uzyskane informacje i dowody w drodze tej ustawy - jak między innymi uzasadnia w pismach procesowych – mają służyć
do weryfikacji stanowiska procesowego pozwanego – Skarbu Państwa reprezentowanego przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP. Skarżący przez uzasadnianie swoich wniosków dowodowych w postępowaniu cywilnym twierdzi, że wniosek w trybie ustawy o dostępie informacji był działaniem każdego
z reprezentowanych powodów, a odpowiedź Szefa Kancelarii Prezydenta RP jest skierowana do każdego z nich osobno i stanowi odmowę udostępnienia informacji publicznej, natomiast przed organem i w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, wskazuje, że działa w imieniu własnym i realizuje wyłącznie własne prawa obywatel działającego w interesie publicznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność
w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta RP
w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ będący w posiadaniu żądanej informacji publicznej nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 ustawy), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia
(art. 16 ust. 1 ustawy), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 ustawy).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rolą sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.
Wracając do meritum sprawy należy wskazać, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. nie ulega wątpliwości, że Kancelaria Prezydenta RP jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu adresat wniosku należy do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który został skierowany do Kancelaria Prezydenta, to dokładnie Szef Kancelarii, jest organem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku (vide: wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2130/11 i postanowienia NSA z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt II SO/Wa 94/13 i z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 395/14 – publik. jw.). Nie jest to kwestia sporna i nie wymaga dalszego omówienia.
Jak wynika z akt niniejszego postępowania skarżący jest pełnomocnikiem procesowym pięciu powodów, którzy od Skarbu Państwa reprezentowanego m.in. przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP dochodzą odszkodowania za szkody rzekomo wyrządzone przez Prezydenta RP w związku z procesem podpisywania, przekazania do publikacji i samej publikacji ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (druk sejmowy 683, Dz. U z 2020 r., poz. 2112). Sprawy zawisłe są w Sądzie Rejonowym dla [...] w W.,
VI Wydział Cywilny, odpowiednio pod sygn. akt: VIC [...], VIC [...], VIC [...], VIC [...] i IVC [...].
Zdaniem organu żądanie udzielania wnioskowanych informacji ma na celu pozyskanie przez skarżącego materiału dowodowego w powyższych sprawach
i dlatego też zdaniem organu w tej sprawie nie ma zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Uzyskanie informacji publicznej w okolicznościach niniejszej sprawy zmierza do realizacji roszczenia z zakresu stosunku prawa cywilnego, możliwego do załatwienia na gruncie postępowania przed sądem powszechnym. Organ wyjaśnił ponadto, że dostęp do powyższych informacji jest możliwy w oparciu o przepisy kodeksu postępowania cywilnego w szczególności art. 248 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, z którego wynika, że sąd może zarządzić przedstawienie każdego dokumentu znajdującego się w posiadaniu strony postepowania.
Podkreślić należy, że skarżący w skardze potwierdził, iż jest pełnomocnikiem powodów w powyższych sprawach.
Reasumując należy wskazać, że Sąd orzekający w danej sprawie podziela ugruntowane stanowisko doktryny, prezentowane w sprawie przez organ, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być środkiem do wykorzystywania jej
w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji we własnej sprawie, celem pozyskania materiału dowodowego do innej własnej sprawy (wyrok WSA
w Warszawie z dnia 27 października 2017 r., II SAB/Wa 248/17, wyrok WSA
w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r., II SAB/Wa 861/19, CBOSA). Pojęcie "sprawy publicznej" i powiązany z nim termin "informacja publiczna" nie dotyczą interesu partykularnego.
Podkreślić jednak należy, że kwestia właściwej oceny charakteru żądanych we wniosku informacji nie miała wpływu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż, w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. organ winien rozpatrzeć wniosek, co dotyczy również kwalifikacji prawnej żądania wniosku – to znaczy ustalenia, czy
w istocie chodzi o informację publiczną, ale i w takim przypadku wymagane jest działanie organu poprzez stosowne powiadomienie wnioskodawcy przez organ.
W niniejszej sprawie organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek w ostatnim dniu 14–dniowego terminu, tj. 9 sierpnia 2021 r., a więc nie pozostawał
w bezczynności.
Jak słusznie zauważył NSA z dnia 20 września 2018 r., I OSK 1359/18 ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana
i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach.
Reasumując zdaniem Sądu przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może stać się informacja dotycząca indywidualnego, prywatnego interesu, którą to informację można ponadto pozyskać w innym trybie. Skoro zatem do żądanej informacji, nie mają zastosowania przepisy ustawy, to nie można uznać jej za informację publiczną w szerokim znaczeniu, tj. zgodnie z art. 61 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r., I OSK 1359/18, CBOSA). Warto też zaznaczyć, że prawo dostępu do informacji publicznej nie może stanowić instrumentu do poszukiwania dowodów w sprawie indywidualnej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2017 r., II SAB/Wa 248/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r., II SAB/Wa 861/19, CBOSA).
Skarżący w ocenie Sądu jest jako pełnomocnik powodów osobiście zainteresowany w pozyskaniu żądanych informacji, które stanowią istotny materiał dowodowy w sprawach jego mocodawców. Z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że żądane informacje posłużyłyby skarżącemu w procesach cywilnych o odszkodowanie,
o których mowa powyżej. Skarżący nie negował, że jest pełnomocnikiem powodów
w sprawach odszkodowawczych, w których Skarb Państwa reprezentuje Szef Kancelarii Prezydenta RP, co wyraźnie wskazuje na jego subiektywny interes
w niniejszej sprawie.
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło