II SAB/Wa 674/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. wnioskiem z [...] sierpnia 2021 r. zwróciło się do Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. o udostępnienie, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176), sygnatur spraw z lat 2019, 2020, 2021, w których opinię biegłego sporządzał W. L. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Sądu w dniu 31 sierpnia 2021 r. W piśmie z 3 września 2021 r. Wiceprezes Sądu Rejonowego [...] w W. poinformowała wnioskodawcę, że informacja, której się domaga nie stanowi informacji publicznej, przede wszystkim dlatego, że biegły sądowy nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Wiceprezes Sądu odwołała się do wyroku z 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05, w którym TK dokonał, m. in. wykładni pojęcia "osoba pełniąca funkcje publiczne" i podała, że biegły sądowy "nie ma bezpośredniego wpływu na ukształtowanie sytuacji prawnej innych osób" (jego opinia jest dowodem w sprawie podlegającym ocenie sądu) i pełni funkcję "służebną" względem organów wymiaru sprawiedliwości oraz że taki pogląd wyrażony został w wyroku WSA w Opolu z 5 grudnia 2019 r. II SAB/Op 62/19. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. w dniu 23 września 2021 r. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. w rozpoznaniu jego wniosku z [..] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Stowarzyszenie stwierdziło, że Prezes Sądu nieprawidłowo, z naruszeniem art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjął że informacja o sygnaturach spraw rozpatrywanych przez sąd nie stanowi informacji publicznej. Zdaniem skarżącego, to czy biegły jest osobą pełniącą funkcje publiczne ma znaczenie drugorzędne, o ile nie jest pozbawione jakiegokolwiek znaczenia w niniejszej sprawie. Stowarzyszenie podkreśliło, że we wniosku nie domagało się informacji dotyczących biegłego, ale informacji dotyczących elementu orzeczeń sądowych (sygnatur akt). W orzecznictwie sądowym (np. wyroki WSA w Białymstoku z 8 kwietnia 2020 r. II SAB/Bk 21/20, WSA w Lublinie z 6 września 2018 r. II SAB/Lu 107/18) przyjmuje się, że sygnatury spraw, chociażby jako element orzeczenia sądu, stanowią informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a u.d.i.p.). Skarżący dodał, że orzeczenia sądowe podlegają upublicznieniu niezależnie od tego, czy dotyczą spraw publicznych czy też nie (np. wyrok NSA z 16 stycznia z 2018 r. I OSK 784/16). Niezależnie od tego Stowarzyszenie [...] nie zgodziło się z Prezesem Sądu, że biegły sądowy nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Zdaniem skarżącego, pogląd wyrażony przez WSA w Opolu, na który powołano się w niniejszej sprawie jest odosobniony (wyrok został wydany w sprawie ze skargi Stowarzyszenia i został przez niego zaskarżony skargą kasacyjną). WSA w Warszawie w wyroku z 15 stycznia 2020 r. II SAB/Wa 684/18 stwierdził, że opinie biegłych, z uwagi na to, że służą sądowi, a więc organowi władzy publicznej do realizacji powierzonych mu prawem zadań, stanowią informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (podobnie wyroki WSA w łodzi z 19 grudnia 2018 r. III SA/Łd 118/18 i z 19 września 2014 r. II SAB/Łd 106/14 oraz powołane tam orzecznictwo). Skoro opinia biegłego jest dokumentem dotyczącym spraw publicznych, to biegły, który ją sporządza, musi pełnić w tym zakresie funkcje publiczne. Stowarzyszenie dodało, że Sąd Okręgowy w S. w wyroku z [...] marca 2011 r. [...] stwierdził, że opinia biegłego z reguły ma istotny, a niejednokrotnie nawet decydujący wpływ na treść orzeczenia sądu. Skoro zatem biegły sądowy wykonuje czynności o doniosłym znaczeniu, zlecone przez organy władzy sądowniczej, a więc tej władzy, która podejmuje decyzje o znaczeniu publicznym, nadto ma bezpośredni i realny wpływ na merytoryczną treść tych decyzji, to jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 115 § 19 k.k. Prezes Sądu Rejonowego [...] w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie podjął w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 ustawy), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 ustawy), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, lub że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy). Niewątpliwie Prezes Sądu Rejonowego, do którego został skierowany wniosek skarżącego Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej - jako organ sądu (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo ustroju sądów powszechnych; tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2072 ze zm.) - jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W niniejszej sprawie spór dotyczy tego, czy informacja o sygnaturach spraw sądowych, w których wydawał opinie wskazany z imienia i nazwiska biegły, stanowi informację publiczną. Podmiot zobowiązany do jej udostępnienia w odpowiedzi na wniosek argumentował, że informacji takiej nie można przypisać takiego charakteru, przede wszystkim dlatego, że biegły sądowy nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Stowarzyszenie argumentowało natomiast, że to czy biegły sądowy pełni funkcje publiczne nie ma znaczenia dla kwalifikacji jego wniosku, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd podziela to zapatrywanie skarżącego Stowarzyszenia. Informacją publiczną jest informacja o faktach i danych publicznych, a więc o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy). W myśl art. 3 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, wytworzonych przez niego lub tylko przez niego używanych w zakresie realizacji zadań władzy publicznej. Za informację publiczną uznaje się, m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Z tego ostatniego przepisu jednoznacznie wynika, że orzeczenia sądowe jako wydane przez sąd w ramach jego działalności orzeczniczej, stanową informację publiczną i podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy podkreślić, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczył bezpośrednio osoby biegłego lecz sygnatur akt sprawy, w których ten biegły wydawał opinie. Sygnatury akt sprawy są nieodłączną częścią treści wyroków, które podlegają obowiązkowej publikacji. Z orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach dostępu do informacji publicznej wynika, że nie ma podstaw do odmawiania wnioskującym udostępnienia sygnatury akt sprawy (zob. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 października 2017 r., IV SA/Po 675/17, wyrok WSA w Warszawie 27 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 196/12, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sygnatury spraw sądowych stanowią informację o sprawach publicznych, ponieważ przypisane są do konkretnych postępowań sądowych i zapadłych w nich orzeczeniach wydanych przez organ władzy publicznej (władzy sądowniczej, art. 10 Konstytucji), w ramach jej działalności wykonywanej publicznie (zasada jawności sprawowania wymiaru sprawiedliwości, art. 45 ust. 1 Konstytucji). Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że dla oceny "publicznego" charakteru informacji objętej jej wnioskiem z [...] sierpnia 2021 r. nie ma najmniejszego znaczenia to, czy biegły sądowy jest albo nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Ta okoliczność miałaby znaczenie gdyby informacja miała dotyczyć, np. wykształcenia biegłego czy innych okoliczności bezpośrednio z nim związanych. Z tych wszystkich powodów uzasadniony jest zarzut bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia [...] z [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Bezczynność w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej nie polega bowiem wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi również wtedy, gdy ten podmiot nieprawidłowo informuje wnioskodawcę, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia z [...] sierpnia 2021 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie była rażąca. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W ocenie Sądu, bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w ustawowym terminie odpowiedział na wniosek Stowarzyszenia, zaś nieprawidłowa odpowiedź wynikła z nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa dotyczących dostępu do informacji publicznej. Stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i art. § 1a powołanej ustawy, orzekł jak w pkt 1 i pkt 2 wyroku. O kosztach postępowania sądowego, jak w punkcie 3 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego, w wysokości 480 zł. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy procesowej.