II SAB/Wa 676/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2013 r. postanawia: - odrzucić skargę – A. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2013 r. Z uwagi na brak własnoręcznego podpisu skarżącego pod powyższą skargą (skarga została bowiem podpisana podpisem elektronicznym), Sąd pismem z dnia 25 listopada 2013 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez jej podpisanie i zwrot do Sądu. W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 2 grudnia 2013 r., podpisanym podpisem elektronicznym, wskazał, skarga została podpisana weryfikowanym z ważnym kwalifikowanym certyfikatem elektronicznym podpisem spełniającym wymogi zawarte w art. 5 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym oraz art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 57 § 1 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga powinna m.in. czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Natomiast każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 cytowanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 262) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. Przepis ten odsyła do ustaw szczególnych, które dopuszczają możliwość posługiwania się podpisem elektronicznym w określonych sytuacjach, bowiem w polskim systemie prawa nie ma żadnego przepisu, który generalnie zrównywałby podpis elektroniczny z podpisem własnoręcznym. Wśród ustaw dopuszczających stosowanie podpisu elektronicznego można wskazać Kodeks cywilny (art. 60 i art. 78 § 2), Ordynację podatkową (art. 3 pkt 13), Kodeks postępowania administracyjnego - art. 57 § 5 pkt 1 i przede wszystkim art. 63 § 1 i § 3a pkt 1 kpa. Wskazane wyżej przepisy dotyczą wyłącznie zakresu jaki reguluje dana ustawa. Można zatem stwierdzić, że tam, gdzie ustawodawca chce, by przed sądem lub organem administracji publicznej można było posługiwać się podpisem elektronicznym, tam w stosownych regulacjach normujących zasady postępowania przed tymi organami wprowadza odpowiednie normy prawne zezwalające na posługiwanie się takim rodzajem podpisu. Natomiast w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego, Ordynacji podatkowej, Kodeksu postępowania cywilnego czy w końcu Kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje. Stąd też w obecnym stanie prawnym nie można przyjąć, aby posługiwanie się podpisem elektronicznym przez stronę postępowania sądowego w kontaktach z sądem administracyjnym było dopuszczalne, skoro ustawodawca tego wprost nie przewidział. Gdyby ustawa o podpisie elektronicznym miała zastosowanie wprost do wszystkich aktów prawnych regulujących wnoszenie pism, zażaleń, itp. to wówczas niepotrzebnym byłyby zmiany w innych ustawach wprost wprowadzające taką możliwość. Z samego zaś faktu obowiązywania ustawy o podpisie elektronicznym nie można wywodzić, iż sposób podpisywania pism podpisem elektronicznym jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczalny, bowiem jak to wyżej zaznaczono, brak jest w procedurze sądowoadministracyjnej stosownych regulacji w tym zakresie. Przyjęcie innego stanowiska czyniłoby zbędnym wprowadzanie odpowiednich regulacji w ustawach szczególnych, skoro składanie pism procesowych podpisanych elektronicznie byłoby dopuszczalne już tylko z mocy ustawy o podpisie elektronicznym. Z dniem 17 czerwca 2010 r. weszła, co prawda, w życie ustawa z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 40, poz. 230), która usunęła sądy administracyjne z katalogu podmiotów wyłączonych spod mocy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Pomimo jednak tej zmiany ustawy nie powstały dotychczas regulacje, które umożliwiłyby skuteczne wdrożenie i wykorzystanie elektronicznych środków technicznych w działalności sądów administracyjnych. Powyższe oznacza, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na wykorzystanie komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W szczególności brak możliwości w postępowaniu przed sądem administracyjnym wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, opatrzonych podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP czy też podpisem elektronicznym. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak więc aktualnie przepisów przewidujących dopuszczalność podpisu elektronicznego i z tego powodu podpis ten nie może być uznany w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako zastępujący własnoręczny podpis. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. z dnia: 24 lipca 2008 r., sygn. akt I OPP 25/08; 10 września 2008 r. sygn. akt I OZ 673/08; 17 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 303-306/10; 18 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 313-318/10; 19 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 339-340/10 i I OZ 351-352/10; 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 1-2/11; 17 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 380/11; 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OZ 85/12 i I OZ 90/12; 7 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 112-113/12; 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OPP 11/12; 6 września 2012 r. sygn. akt I OZ 637-640/12; 26 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1273/12; 19 października 2012 r. sygn. akt I OZ 805/12 i I OZ 808/12; 28 listopada 2012 r. sygn. akt I OZ 878/12; 9 stycznia 2013 r. sygn. akt I OZ 969/12, 29 stycznia 2013 r. sygn. akt I OZ 36/13; 19 lutego 2013 r. sygn. akt I OZ 111-114/13, z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt I OSK 2391 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Konkludując, skoro skarżący, pomimo stosownego wezwania Sądu, nie podpisał własnoręcznie złożonej skargi, to skargę taką należało uznać za obarczoną brakiem formalnym, skutkującym jej odrzuceniem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 i art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.