II SAB/Wa 746/24

WyrokWSA w Warszawie2025-04-23

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] września 2017 r., ponieważ sprawa nie została załatwiona przez ponad 7 lat od złożenia wniosku. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długi okres oczekiwania i brak zintensyfikowanych działań organu zmierzających do szybkiego zakończenia postępowania. Sąd przyznał skarżącemu zadośćuczynienie w formie sumy pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący A.N. złożył wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji we wrześniu 2017 r. o zastosowanie wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Pomimo upływu ponad 7 lat i wielokrotnych wezwań do działania, organ nie wydał decyzji. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się stwierdzenia bezczynności, rażącego naruszenia prawa, zobowiązania do wydania decyzji, przyznania sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania. Organ wniósł o oddalenie skargi, informując o wydaniu decyzji umarzającej postępowanie.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego A. N. z dnia [...] września 2017 r.; 2. Stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. Przyznał od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego A. N. sumę pieniężną w wysokości 7000 zł; 4. Zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego A. N. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego A. N. z dnia [...] września 2017 r.; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego A. N. sumę pieniężną w wysokości 7000 (słownie: siedem tysięcy) złotych; 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego A. N. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. (data wpływu do organu – 21 września 2017 r.) A.N. (zwany dalej: wnioskodawcą, skarżącym), zwrócił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: Ministrem, organem) o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm.), zwana dalej ustawą zaopatrzeniową. Pismem z dnia 27 września 2017 r. organ, powołując się na art. 36 K.p.a., poinformował wnioskodawcę, że jego sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a., co wynika z konieczności dokonania wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, a to z kolei wymaga podjęcia szeregu czynności wyjaśniających. Organ podniósł przy tym, że musi wystąpić do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o stosowne informacje dotyczące wnioskodawcy. Ponadto ustalenia wymaga, czy wnioskodawca podlega regulacjom ustawy zaopatrzeniowej (art. 15c, art. 22a, art. 24a), a w przypadku potwierdzenia powyższego konieczne będzie wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Ponadto niezbędne będzie wystąpienie do formacji, w których pełnił służbę, lub jej następcy prawnego, z prośbą o weryfikację okresów służby pod kątem ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W związku z powyższym organ podał, że rozpatrzenie wniosku będzie możliwe po zebraniu ww. dowodów, co powinno nastąpić do dnia 19 kwietnia 2018 r. Jednocześnie pismem z dnia 27 września 2017 r. organ zwrócił się do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o stosowne informacje dotyczące wnioskodawcy. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA odpowiedział na powyższe wystąpienie organu pismem z dnia 30 października 2017 r., w którym poinformował, że z informacji przekazanych przez IPN wynika, iż wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa. Jednocześnie przekazał potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie decyzji wydanych przez ZER MSWiA na podstawie art. 15c i/lub art. 22a ustawy zaopatrzeniowej oraz informację z IPN o przebiegu służby wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa. W związku z otrzymaniem powyższe informacji, organ pismami datowanymi na 13 grudnia 2017 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji oraz do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy. Przy piśmie z dnia 13 grudnia 2017 r., Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu przekazał organowi kopie z akt osobowych dotyczące przebiegu służby A. N. Jednocześnie poinformował, że w aktach odnaleziono dokumenty dotyczących służby po dniu 12 września 1989 r. Natomiast, Komenda Głowna Policji, w odpowiedzi na wystąpienie organu, przy piśmie z dnia 16 marca 2018 r., przedstawiła informacje dotyczące przebiegu służby wnioskodawcy. Na podstawie zebranego materiału Komendant Główny Policji ocenił, że A. N. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji na co wskazują opinie służbowe oraz wnioski o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Podkreślono jednocześnie, że w analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych, brak jest również dokumentów potwierdzających udział wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Pismem z 10 kwietnia 2018 r. organ poinformował wnioskodawcę, że w sprawie została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, a w celu realizacji uprawnień strony z art. 10 i art. 81 K.p.a. może zapoznać się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Jednocześnie, stosownie do treści art. 36 § 1 K.pa. organ poinformował wnioskodawcę, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do 9 sierpnia 2018 r. W dniu [...] czerwca 2018 r. wnioskodawca zapoznał się w siedzibie organu z aktami sprawy, a następnie odniósł się do nich pismem z dnia [...] września 2018 r. Pismem z 15 listopada 2018 r. organ zawiadomił wnioskodawcę, że z uwagi na konieczność dokonania wszechstronnej i wnikliwej analizy sprawy, rozpatrzenie jego wniosku winno nastąpić do dnia 15 maja 2019 r. Pismem z dnia 17 września 2020 r. organ zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przesłanie kopii kompletnych akt osobowych dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy. Wnioskowane dokumenty wpłynęły do organu z Instytutu Pamięci Narodowej w dniu 7 października 2020 r. Pismem z [...] maja 2022 r. (data wpływu do organu – 24 maja 2024 r.) wnioskodawca zwrócił się do organu o wydanie decyzji, wskazując, że jego wniosek z września 2017 r. o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, nie został załatwiony wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie. Pismem z 4 stycznia 2024 r. organ zwrócił się do Dyrektora ZER MSWiA o przekazanie informacji, czy wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji ZER MSWiA z dnia [...] lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury, a jeśli tak, to na jakim etapie znajduje się postępowanie przed sądem powszechnym w tej sprawie. W odpowiedzi na powyższe zapytanie Dyrektor ZER MSWiA w piśmie z 9 stycznia 2024 r. poinformował organ, że w związku ze złożonym przez wnioskodawcę odwołaniem od decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] czerwca 2023 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżoną decyzję Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] lipca 2017 r. w ten sposób, że ustalił A. N. prawo do emerytury i renty inwalidzkiej w wysokości określonej przed dniem 1 października 2017 r. z uwzględnieniem waloryzacji. Jednocześnie poinformowano, że organ emerytalny w dniu 11 lipca 2023 r. wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w W. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych od ww. wyroku. Pismem z dnia 14 listopada 2024 r. (data wpływu do organu – 20 listopada 2024 r.) wnioskodawca złożył do organu ponaglenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a., wskazując, że pomimo upływu ponad 6 lat od złożenia wniosku organ nie rozpoznał jego sprawy. W dniu 26 listopada 2024 r. organ został poinformowany przez ZER MSWiA, że Sąd Apelacyjny w W. [...]Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] października 2024 r. sygn. akt [...] wydał w sprawie wnioskodawcy postępowanie o umorzeniu postępowania apelacyjnego Pismem z dnia 18 listopada 2024 r. A.N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] września 2017 r. Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie z jego wniosku o wyłączenie zastosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 36.000,00 zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 K.p.a., skutkujące niezałatwieniem sprawy w prawem przewidzianym terminie i brakiem wydania decyzji. W uzasadnieniu skargi, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, skarżący podniósł, że pomimo upływu ponad sześciu lat od złożenia przez niego wniosku, organ nie wydał decyzji. Skarżący wskazał, że brak wydania przez organ wnioskowanej decyzji spowodował, iż przez długi okres niesłusznie pozostawał w stanie, w którym ustalono, że działał na korzyść państwa totalitarnego i w tym czasie dodatkowo zredukowano jego świadczenie emerytalne. W dniu [...] października 2024 r. uzyskał prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt [...] zmieniający decyzje organu emerytalnego o obniżeniu świadczenia emerytalnego. Z treści uzasadnienia orzeczenia wynika, że brak było jakichkolwiek dowodów, by uznać jego działania podejmowane w ramach służby za naganne w rozumieniu ustawy dezubekizacyjnej. Gdyby zatem organ rozpoznał jego wniosek w ustawowym terminie, skarżący nie zostałby narażony na negatywne konsekwencje społeczne, w tym długotrwałą stygmatyzację i naruszenie godności osobistej, jak również negatywne skutki finansowe. Z uwagi na powyższe za zasadne uznał żądanie w zakresie przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 6.000 zł za każdy rok zwłoki organu (łącznie 36.000 zł), która będzie stanowić dla niego rekompensatę za naruszenie jego praw w prowadzonym postępowaniu. Skarżący podkreślił przy tym, że jego prawo do rozpoznania sprawy w ustawowym terminie zostało przez organ naruszone w sposób oczywisty, a tak znaczne opóźnienie nie znajduje racjonalnego wyjaśnienia i nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa. Dodatkowym argumentem za przyznaniem sumy pieniężnej w żądanej wysokości jest fakt, że skarżący mocą ww. orzeczenia sądu, mimo uwzględnienia jego racji, został pozbawiony możliwości dochodzenia odsetek za opóźnienie w przyznaniu i wypłacie świadczenia emerytalnego od zredukowanej wysokości za okres od [...] października 2017 r. do [...] października 2024 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie informując jednocześnie, że w dniu [...] grudnia 2024 r. wydał decyzję nr [...], o umorzeniu postępowania prowadzonego z wniosku A. N. w całości. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podkreślił, że biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydłużenie terminu załatwienia sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa zaopatrzeniowa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Organ zaznaczył jednocześnie, że wpłynęła do niego znaczna ilość spraw na postawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, co powinno być brane pod uwagę przy ocenie charakteru zaistniałej bezczynności. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło rażące naruszenie prawa, gdyż organ musiał podjąć szereg czynności aby merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Odnosząc się natomiast do żądania zasądzenia sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. organ podkreślił, że jest to uprawnienie dyskrecjonalne sądu, zatem możliwość, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Samo ujęcie wskazanego przepisu jednoznacznie potwierdza, że zasądzanie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w załatwieniu wniosku A. N. z [...] września 2017 r. Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie określonym w art. 36 § 1 (bezczynność). W niniejszej sprawie skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem pismem z 14 listopada 2024 r. wniósł ponaglenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Z materiału aktowego wynika, że w dniu 21 września 2017 r., wpłynął do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek skarżącego o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Organ gromadził materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia przez okres prawie 7 miesięcy. Następnie, pismem z 10 kwietnia 2018 r. poinformował skarżącego, że w sprawie została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznej decyzji oraz pouczył go o uprawnieniach wynikających z art. 10 i art. 81 K.p.a. Jednocześnie, stosownie do treści art. 36 § 1 K.pa. organ poinformował skarżącego, że rozpatrzenie przedmiotowego wniosku powinno nastąpić do 9 sierpnia 2018 r. Do wydania decyzji w zakreślonym przez organ terminie jednak nie doszło, a kolejnym pismem z [...]września 2020 r. (a więc po upływie ponad 2 lat) organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przesłanie kopii kompletnych akt osobowych dotyczących przebiegu służby skarżacego. Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu przesłał organowi w dniu 7 października 2020 r. płytę CD zawierającą kopię akt osobowych dotyczących A. N. Z powyższego wynika, że mimo, iż w piśmie 10 kwietnia 2018 r. organ poinformował skarżącego, że w sprawie została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznej decyzji to przez okres ponad 2 lat nie zakończył sprawy i nie podejmował żadnych innych czynności w tej sprawie. Dopiero pismem z [...] września 2020 r. zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przesłanie dodatkowych materiałów dotyczących służby skarżącego. Jednak mimo wpływu tych dodatkowych materiałów do organu w dniu 7 października 2020 r. nadal nie doszło do zakończenia sprawy. Dopiero po upływie kolejnych 3 lat organ pismem z 4 stycznia 2024 r. zwrócił się do Dyrektora ZER MSWiA o przekazanie informacji, czy skarżący złożył odwołanie od decyzji ZER MSWiA z dnia [...] lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury, a jeśli tak, to na jakim etapie znajduje się postępowanie przed sądem powszechnym w tej sprawie. W odpowiedzi na powyższe zapytanie Dyrektor ZER MSWiA w piśmie z 9 stycznia 2024 r. poinformował organ, że w związku ze złożonym przez skarżącego odwołaniem od decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] czerwca 2023 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżoną decyzję Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] lipca 2017 r. w ten sposób, że ustalił A. N. prawo do emerytury i renty inwalidzkiej w wysokości określonej przed dniem 1 października 2017 r. z uwzględnieniem waloryzacji. Jednocześnie poinformowano, że organ emerytalny w dniu 11 lipca 2023 r. wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w W. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych od ww. wyroku. Następnie w dniu 26 listopada 2024 r. organ został poinformowany przez ZER MSWiA, że Sąd Apelacyjny w W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] października 2024 r. sygn. akt [...] wydał w sprawie skarżącego postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego W następstwie tego w dniu 4 grudnia 2024 r., a więc po upływie ponad 7 lat od złożenia przez skarżącego wniosku, organ wydał decyzję nr [...] o umorzeniu postępowanie prowadzonego z wniosku A.N. w całości. Sposób procedowania organu w niniejszej sprawie wskazuje na naruszenie zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym organ, podejmując określone czynności procesowe w dużych odstępach czasowych, nie załatwia wniosku strony przez okres ponad 7 lat. Należy zaznaczyć, że ustawa zaopatrzeniowa nie zawiera odrębnych od K.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów K.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu bezczynności. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów, czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzut bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego jest uzasadniony. Przy czym zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącego w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, tj. ponad 7 lat, jak i brak po stronie organu w toku postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, powodują, iż konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 K.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy przepisu art. 12 K.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 K.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organu władzy publicznej. Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości rzeczowej organu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i w efekcie nie wydawał decyzji administracyjnej. Uczynił to dopiero w dniu [...] grudnia 2024 r., a więc po wniesieniu skargi, lecz przed datą wyrokowania w niniejszej sprawie. Ta okoliczność powoduje, iż Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego w myśl art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., stwierdził jednak, że organ dopuścił się bezczynności - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Takie uprawnienie orzecznicze przysługuje sądowi administracyjnemu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezależnie od tego, w jakim stopniu organ administracji naruszył prawo (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1905/16; publ. CBOSA). Uwzględniając realia niniejszej sprawy, Sąd przyznał od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 7000 zł. Przyznanie sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia: 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2156/17; 22 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1905/16; 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1216/18; 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 532/19; 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1360/19; publ. CBOSA). Ustalając wysokość sumy pieniężnej w niniejszej sprawie Sąd wziął pod uwagę bardzo długi okres oczekiwania przez skarżącego na rozstrzygnięcie w sprawie, która niewątpliwie pozostaje w bezpośrednim związku z jego sytuacją bytową. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej Sąd orzekł, w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a, jak w punkcie 3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., jak w punkcie 4 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło