II SAB/Wa 75/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. A. G. wystąpiła do Prokuratora Rejonowego [...] w [...] o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej akt podręcznych spraw o sygn. [...],[...] oraz [...] oraz umożliwienie wykonania ich fotokopii aparatem cyfrowym. Podała, że jest osobą pokrzywdzoną w sprawach. Postępowanie jest zakończone. Prokurator Rejonowy [...] w [...] pismem z dnia [...] listopada 2021 r. w odpowiedzi na wniosek wnioskodawczynię, że akta podręczne prokuratora nie mieszczą się w kategorii spraw publicznych i nie można ich zakwalifikować, jako informacji publicznej w rozumieniu ustawy albowiem żądana informacja nie jest informacją publiczną (vide orzeczenia NSA z dnia 5 marca 2013 r. sygn. I OSK 2889/12). Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. A. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wskazała, że w dniu [...] listopada 2021 r. odebrała odpowiedź organ, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Wskazała, że [...] listopada 2021 r. złożyła zażalenie do Prokuratury Okręgowej w [...]. Skarżąca podniosła w skardze, że uznanie przez Prokuratora Rejonowego dokumentów z akt zakończonych postępowań przygotowawczych za niemające przymiotu publicznych jest nieuprawnione. Wskazała, że w wyroku z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1113/04 Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, że "Organ jest zobowiązany udostępnić akta zakończonego postępowania przygotowawczego w ramach dostępu do informacji publicznej". Tym samym akta zakończonych postępowań prowadzonych przez prokuratora spełniają warunki dla udostępniania ich w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prokurator miał więc obowiązek udostępnienia informacji publicznej i postępowania w sposób nieruszający ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosła o zobowiązanie Prokuratora Rejonowego do udostępnienia ww. akt i umożliwienia wykonania ich fotokopii aparatem cyfrowym. Prokurator Rejonowy [...] w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że akta podręczne postępowania karnego nie mieszczą się w kategorii spraw publicznych i z tego powodu nie można ich zakwalifikować jako informacji publicznej. Każde akta jako całość nie stanowią informacji publicznej, a ustawa o dostępie do informacji publicznej, nie reguluje dostępu do nich. Nie można też utożsamiać wglądu do dokumentu jednostkowego z dostępem do zbioru takich dokumentów, którymi są każde akta w tym również akta podręczne. Skarżąca żądała dostępu do całych akt podręcznych wskazanych przez siebie postępowań, a nie do poszczególnych dokumentów - z tego powodu udzielając odpowiedzi skarżącej Prokuratura powołała się na orzeczenie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013 r. sygn. I OSK 2889/12. W piśmie procesowym z dni [...] marca 2022 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę skarżąca podtrzymała skargę. Powołała się na wyrok WSA z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Po 2217/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2007 r. sygn.. akt II SAB/Kr 55/07. Skarżąca zwróciła też m.in. uwagę, że w odpowiedzi na skargę Prokurator przywołał sygnatury dwóch wymienionych przez nią we wniosku sygnatur spraw w sytuacji, gdy we wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżąca wskazała sygnatury trzech spraw. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prokuratora do udostępnienia akt spraw wymienionych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), zwanej dalej u.d.i.p. Powołana ustawa służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 ustawy pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Prokurator jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji (v. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, orzeczenia. nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Nie oznacza to jednak, że u.d.i.p. umożliwia każdemu podmiotowi dostęp do każdej informacji i każdego dokumentu niezależnie od tego, jakim celom informacja bądź dokument służy. Sąd podziela stwierdzenie organu, że żądanie wniosku z dnia [...] października 2021 r. w postaci udostępnienia przez Prokuratora akt podręcznych nie stanowi żądania udostępnienia informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek, jak wniosek z dnia [...] października 2021 r. nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Prawo do informacji publicznej dotyczy informacji o sprawie publicznej, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Istota dostępu do informacji publicznej nie polega na udostępnieniu całych akt, w tym akt podręcznych Prokuratora. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że akta jako całość nie stanowią informacji publicznej. Trafnie organ udzielając wnioskodawczyni odpowiedzi na wniosek powołał się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2889/12. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela tym samym odmiennych poglądów prezentowanych w tym zakresie w innych orzeczeniach sądowych. Zasadnie NSA w wyroku z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt I OSK 877/16 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że skoro dostęp do akt głównych śledztwa lub dochodzenia i akt sądowych postępowania karnego reguluje kodeks postępowania karnego (art. 156 k.p.k.), to dostęp do akt podręcznych związanych z tymi postępowaniami nie może opierać się na regulacji pozostającej poza dziedziną prawa karnego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie kreuje uprawnienia polegającego na dostępie bądź wglądzie do akt jakiegokolwiek postępowania, w tym karnego, cywilnego, czy administracyjnego. Okoliczność przywołania przez organ w odpowiedzi na skargę dwóch a nie trzech sygnatur spraw powołanych przez skarżącą we wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie ma znaczenia w sprawie, albowiem bezsporne jest, że odpowiedź na skargę (pismo z dnia [...] stycznia 2022 r.) odnosi się do skargi do WSA w Warszawie z dnia [...] grudnia 2021 r., której przedmiotem jest bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wobec tego, że żądanie wniosku nie stanowi informacji publicznej, o czym organ prawidłowo poinformował wnioskodawczynię pismem z dnia [...] listopada 2021 r., brak było podstaw do zobowiązania organu do jego rozpatrzenia na gruncie u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w wyroku.