II SAB/Wa 916/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-17

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska, Olga Żurawska – Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które otrzymuje dotacje ze środków publicznych, jest zobowiązane do udostępnienia kopii umów cywilnoprawnych finansowanych z tych funduszy na wniosek o dostęp do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które dysponuje majątkiem publicznym (otrzymując dotacje ze środków publicznych), jest zobowiązane do udostępnienia kopii umów cywilnoprawnych finansowanych z tych funduszy, ponieważ stanowią one informację publiczną dotyczącą gospodarowania mieniem publicznym. W przypadku braku udostępnienia takiej informacji, sąd zobowiązuje podmiot do jej rozpatrzenia. Sąd ocenił, że bezczynność w tym zakresie nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę specyfikę działalności stowarzyszenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Stowarzyszenia, domagając się m.in. adresu BIP, sprawozdania finansowego, uchwał zarządu oraz kopii umów cywilnoprawnych finansowanych z funduszy publicznych. Stowarzyszenie udzieliło części odpowiedzi, ale odmówiło udostępnienia sprawozdania finansowego, uchwał zarządu oraz kopii umów, powołując się na brak obowiązku prawnego lub niepubliczny charakter tych informacji. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Towarzystwo do rozpatrzenia punktu 5 wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku; 2. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalił skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądził od Towarzystwa na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Olga Żurawska – Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Towarzystwa [...] z siedzibą w G. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Towarzystwo [...] z siedzibą w G. do rozpatrzenia punktu 5 wniosku skarżącego K. K. z dnia [...] czerwca 2015 r. złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Towarzystwa [...] z siedzibą w G. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z [...] czerwca 2015 r. K. K. (dalej jako skarżący) zwrócił się do Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...], w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o: 1) przesłanie aktualnego adresu Biuletynu Informacji Publicznej, który zgodnie z ustawą o dostępie publicznym Stowarzyszenie ma obowiązek prowadzić, 2) informację, gdzie opublikowano sprawozdanie finansowe Stowarzyszenia za rok 2014, 3) przesłanie kopii sprawozdania finansowe Stowarzyszenia za rok 2014, 4) przesłanie wszystkich uchwał zarządu za rok 2014 i 2015, 5) przesłanie kopii wszystkich umów cywilno-prawnych za rok 2014 i 2015 finansowanych z funduszy publicznych, włączając w to umowy ze Starostwem Powiatowym w [...]. Wniosek został ponowiony 26 czerwca 2015 r. wobec braku udzielenia wnioskowanych informacji. Pismem z 24 lipca 2015 r. Stowarzyszenie podało, że strony BIP Stowarzyszenia znajdują się pod adresem www.twis.pl oraz że sprawozdanie finansowe Stowarzyszenia nie zostało nigdzie opublikowane z uwagi na brak takiego obowiązku prawnego. Jednocześnie wskazano, iż sprawozdanie zostało przekazane do miejscowego Urzędu Skarbowego. Nadto Stowarzyszenie odmówiło przesłania kopii sprawozdania finansowe Stowarzyszenia oraz uchwał zarządu Stowarzyszenia, powołując się na brak takiego obowiązku wobec osób niebędących członkami Stowarzyszenia. W powołanym piśmie podano także, że zestawienie umów, których dotyczy wniosek, znajduje się na stronie BIP Stowarzyszenia. W skardze na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez [...], która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.) przez nieudzielenie informacji publicznej w żądanym zakresie, wniósł o zobowiązanie Towarzystwa [...]do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 156 § 6 P.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podkreślił, że w związku z prowadzoną działalnością i realizacją w 2014 r. zadania "Działania wspomagające współpracę organizacji pozarządowych z administracją publiczną" współfinansowanego z dotacji Burmistrza miasta [...] w ramach Otwartego Konkursu Ofert, organ zobowiązany jest do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Nadto zwrócił uwagę, iż dla skutecznego wystąpienia ze skargą na bezczynność nie jest wymagane wyczerpanie środków zaskarżenia. Podkreślił także, że nie jest to pierwszy przypadek bezczynności organu, stąd wniosek o zasądzenie grzywny jest zasadny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, względnie o jej odrzucenie po bezskutecznym wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, obciążenie skarżącego kosztami postępowania i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego. Stowarzyszenie podało, że adres strony BIP został udostępniony na podstronie Stowarzyszenia na stronie głównej BIP, zaś co do publikacji sprawozdania finansowego skarżącemu udzielono odpowiedzi w piśmie z 24 lipca 2015 r. Następnie wskazano, iż uchwały zarządu dotyczą spraw osobowych, co oznacza, że nie odnoszą się one do spraw publicznych i nie są związane z gospodarowaniem środkami publicznymi, czy też pochodzącymi z umów zawartych z jednostkami samorządu terytorialnego, nie stanowią zatem informacji, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W odpowiedzi zwrócono również uwagę na działania skarżącego prowadzone na szkodę Stowarzyszenia. W piśmie z 12 października 2015 r. skarżący podtrzymał wnioski i żądania skargi, podkreślając, że w okresie do którego odnosi się wniosek Stowarzyszenie było podmiotem realizującym zadania publiczne, realizowało bowiem zadania publiczne zlecone na podstawie umów zawartych z Urzędem Miejskim w [...] oraz umów podpisanych ze Starostwem Powiatowym w [...]. W ocenie skarżącego umowy podpisane z wykorzystaniem środków publicznych, rozliczenie tych środków, czy decyzje personalne dotyczące osób decyzyjnych wykorzystujących te środki są informacją publiczną. Skarżący podkreślił, że do dnia sporządzenia pisma nie udostępniono mu wnioskowanych informacji oraz nie wydano żadnej decyzji odmownej, gdyż za taką odpowiedź, czy też decyzję o odmowie nie można traktować pisma z 24 lipca 2015 r. Pismo to nie zostało bowiem podpisane w sposób zgodny z reprezentacją Stowarzyszenia, co oznacza, że jest to pismo prywatne Z. B. W piśmie z 12 listopada 2015 r. Stowarzyszenie podało, że odpowiedź z 24 lipca 2015 r. była łączną odpowiedzią na pisma skarżącego z 9 i 26 czerwca 2015 r. Wskazało, że w BIP Stowarzyszenia zamieszczona jest lista wszystkich umów zawartych przez Stowarzyszenie, a także pełna treść umowy zawartej ze Starostwem w [...]. Pismem z 21 stycznia 2016 r. skarżący wyjaśnił, że przedmiotem jego zainteresowania jest zasadniczo umowa z Urzędem Miejskim w [...], gdyż istnieje duże prawdopodobieństwo, że Stowarzyszenie niewłaściwie zarządza majątkiem publicznym powstałym w myśl zapisów tej umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę prawnych form działania organów administracji publicznej, podlegających jego kontroli, a także orzeka w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Załatwienie wniosku na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej następuje poprzez: 1. dokonanie czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej, lub 2. wystosowanie pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją, albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać, lub 3. wystosowanie pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje również przypadki, które wymagają załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, o czym mowa w art. 16 u.d.i.p. Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych, określonych powyżej czynności oznacza, że pozostaje on w bezczynności. Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż podmiot, do którego wystąpiła o ich udzielenie objęty jest działaniem tej ustawy. W sprawach ze skarg na bezczynność sąd administracyjny obowiązany jest zbadać, czy organ wykonał ciążący na nim obowiązek załatwienia sprawy indywidualnej, określony przepisami prawa administracyjnego, a co za tym idzie – winien ustalić, czy wystąpiły przesłanki (podmiotowe i przedmiotowe) zaistnienia takiego prawnego obowiązku. Podkreślenia przy tym wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi w przedmiocie bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależnione od wcześniejszego wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Umieszczenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa obywateli do uzyskiwania informacji publicznej wskazuje na ustrojową doniosłość dostępu do takiej informacji i świadczy zarazem o ochronie tego prawa, jako że ma ono konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania podmiotów w niej wskazanych. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku bądź też dysponowanie przez niego majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy jest każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Przepis ten posługuje się alternatywą rozłączną, zatem wystarczy, że podmiot wykonuje zadanie publiczne (nawet jeśli nie dysponuje majątkiem publicznym), czy dysponuje majątkiem publicznym (nawet jeśli nie wykonuje zadań publicznych) – aby uznać go za zobowiązany do udostępniania informacji publicznej (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2015 r., I OSK 1603/14, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). W praktyce zresztą dysponowanie majątkiem publicznym zwykle wiąże się z wykonywaniem przy jego użyciu zadań publicznych. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie otrzymało dotacje finansowane ze środków publicznych na realizację zadania polegającego na podejmowaniu działań wspomagających współpracę organizacji pozarządowych z administracją publiczną. Skoro zatem Stowarzyszenie dysponowało majątkiem publicznym, to tym samym już z tego faktu było podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w tym zakresie, a to na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie swojego obowiązku w tym zakresie nie kwestionowało. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, można więc przyjąć, że informacją publiczną będzie każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W wyroku z 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14 (dostępny CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, a Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę pogląd ten w pełni podziela, że nie sposób stowarzyszeniom stawiać analogiczny standard wymagań, jak organom administracji. W konsekwencji nie każda informacja będąca w dyspozycji Towarzystwa [...] bądź odnosząca się do jego funkcjonowania, będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez to Stowarzyszenie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca traktuje jako informacje o sprawie publicznej, pozostałą zaś materię a contrario uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. za niebędącą informacją publiczną. Znajduje to potwierdzenie w samym art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, wskazującym, że "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa." A zatem przedstawione ograniczenie zakresowe dostępu do informacji o działalności osób i jednostek innych niż organy władzy państwowej, czy osoby pełniące funkcje publiczne oraz samorządy gospodarcze i zawodowe – przewidział już ustrojodawca. Przyjęcie zatem, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań władzy publicznej, czy gospodarowania mieniem publicznym – byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny (por. wyrok NSA z 7 października 2015 r., I OSK 1974/14, dostępny CBOSA). Informacja publiczna, która nie funkcjonuje w obiegu publicznym, udostępniana jest na wniosek, o czym stanowi art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek podlega bowiem realizacji, jeżeli informacja publiczna nie została udostępniona i zainteresowany nią nie ma innej możliwości zapoznania się z jej treścią, np. poprzez bezpośredni do niej wgląd, bądź sięgając do publikatora. Udzielenie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną i pracownik realizujący tę czynność nie musi legitymować się specjalnym upoważnieniem do działania w imieniu organu. W orzecznictwie podkreśla się, że postępowanie w sprawie wszczętej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. Nie jest to typowe postępowanie jurysdykcyjne. Złożenie wniosku nie zostało bowiem obwarowane żadną szczególną formą lub wymogami formalnymi. Udzielenie informacji na piśmie – również, gdy pochodzi od organu administracji publicznej – nie jest traktowane jako decyzja. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta informacji publicznej obowiązku nadania tej czynności szczególnej formy prawnej. Wiąże się z tym brak wymogu upoważniania pracowników organu do udzielania informacji publicznej. Inaczej sprawa przedstawia się, gdy dochodzi do wydania decyzji, ale taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że informacje określone w punktach 1 i 2 wniosku zostały skarżącemu udzielone przed wniesieniem przez niego skargi na bezczynność Stowarzyszenia. Nastąpiło to wprawdzie z uchybieniem terminu określonego w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale dla oceny realizacji wniosku i zasadności skargi na bezczynność w tym zakresie nie ma to znaczenia. W piśmie kierowanym do skarżącego z 24 lipca 2015 r. wskazano adres strony BIP, zaś w odpowiedzi na żądanie określenia miejsca publikacji sprawozdania finansowego Stowarzyszenia za rok 2014 podano, że sprawozdanie takie nie jest nigdzie publikowane. We wskazanym zakresie organ nie pozostawał zatem w bezczynności. Bezczynność Stowarzyszenia nie wystąpiła także co do punktu 3 i 4 wniosku, albowiem Sąd ocenił, że informacje w nich określone nie stanowią informacji publicznej, do udostępnienia której Stowarzyszenie byłoby zobowiązane na mocy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Analiza przekazanego sprawozdania finansowego za rok 2014 doprowadziła Sąd do przekonania, że dotyczy ono całościowych finansów Stowarzyszenia, nie można wyodrębnić w nim tych środków finansowych, które pochodzą z dotacji publicznych, a zatem nie można uznać, że sprawozdanie to odnosi się do gospodarowania mieniem publicznym. Ze sprawozdania tego nie można bowiem uzyskać wiedzy na temat zarządzania majątkiem publicznym, a taką wiedzę chciał zdobyć skarżący, co wynika z jego pisma z 21 stycznia 2016 r. Także uchwały, o udostępnienie których wnioskował skarżący, w ocenie Sądu nie stanowią ani informacji bezpośrednio mającej związek wykonywaniem przez Stowarzyszenie zadań publicznych wskazanych w przepisach prawa, ani do gospodarowania mieniem publicznym. Są to uchwały odnoszące się wyłącznie do wewnętrznych spraw Stowarzyszenia, związane ze sprawami osobowymi i członkowskimi. Uchwały te zatem nie stanowią informacji publicznej. Z tego względu, w świetle cytowanych wyżej przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej Stowarzyszenie nie było zobowiązane do udostępniania tych informacji skarżącemu w trybie powyższej ustawy i dlatego też Sąd w tym zakresie, działając w oparciu o art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił. Obowiązek taki odnieść natomiast należy do informacji określonej w punkcie 5 wniosku. Skoro skarżący domaga się kopii umów cywilno-prawnych za lata 2014 i 2015 finansowanych z funduszy publicznych, to niewątpliwie umowy te stanowią informację publiczną. Odnoszą się bowiem do gospodarowania mieniem publicznym i w tym zakresie wymóg transparentności wykorzystania tych środków publicznych przemawia niewątpliwie za obowiązkiem ich ujawnienia, chyba że organ dojdzie do przekonania, że zachodzą ograniczenia w ich udostępnieniu, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Wówczas jednak powinien załatwić wniosek w formie procesowej wydając decyzję odmawiającą udostępnienia informacji w tym zakresie. Zauważyć jednocześnie należy, że za realizację żądania skarżącego w omawianym zakresie nie może zostać uznane wskazanie, iż na stronie BIP znajduje się zestawienie umów, których dotyczy wniosek. Skarżący jednoznacznie określił, że domaga się kopii umów, a nie ich zestawienia. Jeżeli natomiast jakieś umowy są dostępne na stronie internetowej Stowarzyszenia, to należy w sposób precyzyjny podać ścieżkę dostępu do nich, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Uwzględniając powyższe Sąd, w oparciu o przepis art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązał zatem Stowarzyszenie do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie jego pkt. 5. Jednocześnie Sąd ocenił, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyjaśniano, że rażącym naruszeniem prawa – w rozumieniu art. 149 § 1 P.p.s.a. – jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., I OSK 237/15, dostępny CBOSA). Tym samym stwierdzić należy, że bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę bezczynność organu (zob. wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14, dostępny CBOSA). W niniejszej sprawie doszło do przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy. Wniosek złożony przez skarżącego 9 czerwca 2015 r. w momencie orzekania przez Sąd nie był wszak w zakresie pkt. 5 wciąż załatwiony zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl zaś art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje zasadniczo bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powinien powiadomić w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Tym samym stwierdzić należy, że bezczynność w sprawie w sposób dość oczywisty wystąpiła z naruszeniem prawa. Kwestią jednak kluczową jest ocena, czy to naruszenie ma charakter "rażący" w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. W ocenie Sądu stwierdzona bezczynność nie była wynikiem złej woli Stowarzyszenia, lecz wadliwej wykładni i zastosowania obowiązującego prawa oraz mylnej oceny stanu faktycznego. Nie można tracić z pola widzenia, że Stowarzyszenie w swej działalności nie spotyka się często z problematyką szeroko ujmowanej informacji publicznej, nie korzysta ze stałej obsługi prawnej i w związku z tym może mieć problemy z realizacją ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zwłaszcza z prawidłową kwalifikacją żądanych informacji. Stąd do oceny zachowania Stowarzyszenia należy zastosować inny miernik wymaganej staranności niż w przypadku organów władzy publicznej. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że bezczynności organu tylko w zakresie jednego punktu wniosku skarżącego nie można przypisać charakteru kwalifikowanego. Konsekwencją tej oceny było oddalenie żądania skarżącego wymierzenia Stowarzyszeniu grzywny, co nastąpiło w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 P.p.s.a. Wyjaśnić jednocześnie należy, że wniosek o zasądzenie od skarżącego na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów zastępstwa prawnego nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na brak podstawy prawnej w tym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło