II SAB/Wa 95/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie wniosku skarżącego z dnia 4 października 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. S. K. pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji. Do skargi dołączył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższa skarga została zarejestrowana pod sygn. II KO/Wa 386/15 i przekazana organowi celem udzielenia odpowiedzi na skargę, natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy został zarejestrowany pod sygn. II SO/Wa 190/15 i przedstawiony referendarzowi sądowemu celem rozpoznania. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie II SO/Wa 190/15 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych pismem z dnia 3 lutego 2016 r. wyznaczyła r. pr. M. K. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Po nadesłaniu przez organ odpowiedzi na skargę, przedmiotowa skarga została zarejestrowana pod sygn. II SA/Wa 229/16. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. K. jako niedopuszczalną. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył pełnomocnik skarżącego z urzędu adw. M. K. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. w sprawie I OSK 2867/16 uchylił zaskarżone postanowienie odrzucające skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa została zarejestrowana pod nowym numer - II SA/Wa 95/17. Pismem z dnia 5 kwietnia 2017 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych poinformowała tut. Sąd, że pełnomocnictwo udzielone w tej sprawie r. pr. M. K. zostało cofnięte w związku z wnioskiem z 29 marca 2017 r. Poinformowała ponadto, że pełnomocnikiem skarżącego z urzędu wyznaczono r. pr. G. K. Pismem z dnia 22 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu – r. pr. G. K. poinformował tut. Sąd, o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa przez S. K. W dalszej kolejności, Okręgowa Izba Radców Prawnych zwróciła się do tut. Sądu z prośbą o zajęcie przez Sąd stanowiska, czy wypowiedzenie pełnomocnictwa przez stronę oznacza, iż przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego zostało zrealizowane. Rada poinformowała ponadto, że nie otrzymała wniosku strony o wyznaczenie innego pełnomocnika. Wskazała również, że prośba skarżącego, aby wyznaczyć pełnomocnika po dniu 15 czerwca 2017 r. jest zdaniem Rady bezpodstawna. W odpowiedzi na powyższe, poinformowano Radę, że zmiana osoby pełnomocnika z urzędu jest możliwa, ale tylko wtedy, gdy wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. Niezadowolenie skarżącego z podjętych przez pełnomocnika działań nie stanowi podstawy do wyznaczenia w jego miejsce innego pełnomocnika z urzędu, chyba że były one nieprofesjonalne i z tego powodu pełnomocnik nie otrzymał za nie wynagrodzenia. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sobie radcy prawnego zostało już zrealizowane. Wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów [...]. W dniu 4 października 2017 r. skarżący złożył pismo, w którym wniósł o doręczenie jego pełnomocnikom z urzędu uzasadnienia wyroku oraz dodatkowo wniósł o przydzielenie pomocy prawnej z urzędu z terenu miasta Słupska, ponieważ chce mieć osobisty kontakt z przydzielonym mu pełnomocnikiem. Do pisma skarżący załączył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wskazał, że wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Rozpoznając kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożony w tej sprawie, należy wskazać, że zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Podkreślenia wymaga, że wyznaczenie przez odpowiedni samorząd zawodowy pełnomocnika z urzędu, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z tych względów nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji, gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Prawo pomocy w tym zakresie zostało już bowiem skonsumowane. W przedmiotowej sprawie, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2016 r. zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] pełnomocnik z urzędu r. pr. M. K., podjął stosowne czynności w sprawie i złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, która została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyniku cofnięcia pełnomocnictwa, Okręgowa Izba Radców Prawnych poinformowała Sąd o wyznaczeniu nowego pełnomocnika w osobie r. pr. G. K. Skarżący jednak wypowiedział pełnomocnictwo temu pełnomocnikowi. Należy zwrócić uwagę, że relacje pomiędzy pełnomocnikiem i stroną, jak i możliwość wyznaczenia innego pełnomocnika, należą wyłącznie do właściwego samorządu zawodowego, gdyż zmiana pełnomocnika z urzędu powinna odbywać się na płaszczyźnie działalności właściwych organów samorządu zawodowego (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser, M. Wierzbowski. Warszawa 2011, s. 784 i powołane tam orzeczenia). Strona, której przyznano w ramach prawa pomocy profesjonalnego pełnomocnika z urzędu (art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a.), może wypowiedzieć takiemu pełnomocnikowi pełnomocnictwo procesowe i zwrócić się do odpowiednio uprawnionego organu korporacji zawodowej o wyznaczenie innej osoby pełnomocnika w ramach tego samego prawa pomocy, o ile nie zostało ono cofnięte przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 249 p.p.s.a. Natomiast całkowita rezygnacja z pełnomocnika z urzędu jest oczywiście możliwa tylko w razie cofnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli wniosek dotyczący prawa pomocy nie został cofnięty, uznać należy, że intencją skarżącego była kontynuacja korzystania z prawa pomocy, lecz poprzez reprezentację innego pełnomocnika niż dotychczasowy. Jednak w tej sytuacji, gdy organ samorządu radcowskiego nie uwzględnił wniosku skarżącego o zmianę jego pełnomocnika z urzędu, i "nowego" pełnomocnika mu nie przyznał, przyjąć należy kontynuację reprezentacji przez dotychczasowego pełnomocnika, bowiem nie doszło do skutecznego wypowiedzenie pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2017 r. sygn. akt I OZ 1273/17). Raz jeszcze podkreślić należy, że niezadowolenie strony ze sposobu świadczonej pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu nie uprawnia Sądu do wyznaczenia kolejnego pełnomocnika, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Sąd (referendarz sądowy) wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa. Jeśli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie możne on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09, LEX nr 575333). Z tego względu, na podstawie art. 249a oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.