II SAB/Wa 958/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak, Ewa Pisula-Dąbrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. stwierdza przewlekłość postępowania w przedmiocie przetwarzania danych osobowych prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, 2. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego A. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. A.M. w dniu [...] sierpnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę zatytułowana jako "skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie jego sprawy w zakresie nieprawidłowego przetwarzania danych osobowych przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych". Do organu skarga wpłynęła w dniu [...] sierpnia 2015 r. W petitum skargi A.M. wskazał na przepisy art. 3, art. 50, art. 52, art. 54 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oświadczył iż wnosi skargę na przewlekłe prowadzenie sprawy przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, zarzucając jednocześnie temu organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1, art. 35 § 3 i art. 36 § 1 Kpa, w związku z przekroczeniem terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i w związku powyższym, wniósł o: 1. zobowiązanie Generalnego Inspektor Ochrony Danych Osobowych do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, bez zbędnej zwłoki tj. w ciągu 14 dni; 2. zobowiązanie Generalnego Inspektor Ochrony Danych Osobowych do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 Kpa; 3. orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub naruszeniem prawa; 4. wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 5. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, A.M. wskazał, iż w dniu [...] sierpnia Dnia 2014 złożył do Generalnego Inspektor Ochrony Danych Osobowych skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzania swoich danych osobowych przez [...] Spółka Akcyjna. Dnia 18 października 2014 r. przesłał zapytanie do Generalnego Inspektor Ochrony Danych Osobowych o status mojej sprawy, na które nie otrzymał odpowiedzi. Dnia 22 listopada 2014 r. przesłał Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z brakiem wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, w związku ze swoją skarga jak również brakiem odpowiedzi na zapytanie o status prawny. W wyniku wezwania otrzymał po 4 miesiącach jedynie informację, że sprawa jest wtoku. Dnia [...] grudnia 2014 r. złożył do Generalnego Inspektor Ochrony Danych Osobowych skargę na naruszenie prawa przez pracowników organu w związku z brakiem wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w związku ze swoją skargą, na co nie otrzymał odpowiedzi od dnia dzisiejszego. Do dnia złożenia powyższej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie otrzymał od organu rozstrzygnięcia w sprawie. Nadmienił, iż pierwsza czynność została przez organ podjęta dopiero po kilkukrotnych wezwaniach i po ponad dwóch miesiącach. Wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie bezczynności i przewlekłości. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skarga A.M. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych wpłynęła w dniu [...] sierpnia 2014 r. Pismem z dnia 18 października 2014 r. skarżący zwrócił się z zapytaniem o status sprawy, w tym jakie czynności zostały podjęte przez organ w jego sprawie. Pismem z dnia 22 listopada 2014 r. skarżący wezwał organ do zaprzestania naruszania prawa. Pismem z dnia 27 listopada 2014 r. GIODO zwrócił się do Prezesa Zarządu [...] S.A. z prośbą o złożenie wyjaśnień w sprawie. Jednocześnie w tym samym dniu organ poinformował skarżącego, iż podjął czynności mające na celu wyjaśnienie przedstawionej przez niego sprawy. W dniu [...] grudnia 2014 r. skarżący złożył skargę na naruszenie prawa przez pracowników organu i żądał przesłania mu wyjaśnień i przedstawienia podjętych działań w związku z naruszeniem prawa. Pismem z dnia 19 stycznia 2015 r. organ ponownie zwrócił się do Spółki [...] z prośbą o złożenie dodatkowych wyjaśnień, o czym poinformował skarżącego. Wyjaśnienia od Spółki wpłynęły w dniu 29 stycznia 2015 r. W dniu 15 marca 2015 r. skarżący, wskazując na art. 52 § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 26 marca 2015 r. GIODO zwrócił się do Spółki [...] żądając wyjaśnienia czy umowa ze skarżącym nadal obowiązuje i jaki jest obecnie cel przetwarzania jego danych przez Spółkę. O powyższym piśmie organ powiadomił skarżącego. Spółka udzieliła odpowiedzi w dniu 7 kwietnia 2015 r. W dniu 13 kwietnia 2015 r. organ powiadomił strony postępowania administracyjnego o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. W dniu [...] sierpnia 2015 r. do GIODO wpłynęła skarga A.M. na bezczynność i przewlekłość. W ocenie organu zarzuty skargi nie są zasadne. Organ zobowiązany był do rzetelnego zbadania sprawy, co wiązało się z dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych. GIODO wskazał, iż nie posiada jednostek pomocniczych ani oddziałów zamiejscowych. Wskazał też na bardzo duży wpływ spraw. W roku 2010 wpłynęło 1114 skarg, w 2011 roku - 1271 skarg, w 2012 roku - 1593 skarg, a w 2013 roku - 1879 skarg. Natomiast w 2014 roku wpłynęło 2481 skarg. Ilość pracowników odpowiedzialnych za rozpatrywanie skarg nie zmieniała się. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] września 2015 r. GIODO wydał w niniejszej sprawie decyzje administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargę A.M. należy potraktować jako skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z wniosku (skargi) A.M. na nieprawidłowe przetwarzanie jego danych osobowych przez [...] S.A. Tak rozumianą skargę należy uznać za zasadną, jednakże nie wszystkie żądania skargi należało uwzględnić. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż wynikające z braku właściwych regulacji prawnych trudności w rozróżnieniu pojęć "bezczynności" i "przewlekłości" w postępowaniu administracyjnym skutkują tym, że nie można od strony wymagać, aby na etapie wnoszenia zażalenia bądź skargi konkretyzowała przedmiot sprawy w sposób wiążący organ wyższego stopnia oraz sąd administracyjny. Z kolei zarzucenie w jednej skardze (jak to jest w niniejszym przypadku) bezczynności organu i przewlekłości organu w prowadzonym przez niego postępowaniu, nie powinno być potraktowane jako skumulowanie dwóch skarg. Dlatego rozpoznający taką skargę sąd administracyjny dopiero w dacie wyrokowania rozstrzyga o tym czy w sprawie zaistniał stan "bezczynności" czy też stan "przewlekłości" i orzeka odpowiednio o zastosowaniu środków przewidzianych w art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź skargę oddala. Taki sposób działania sądów administracyjnych, został zaakceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (porównaj np. wyroki NSA: z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12, z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2595/13, z dnia 18 września 201 r. sygn. akt I OSK 50/14 oraz z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt II FSK 1097/13). Pomimo, iż powyższe zasady wypracowane zostały pod rządami przepisu art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzemieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2015 r. poz. 658) to jednak nadal zachowują one swoją aktualność. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 Kpa, ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, wyrok NSA z 3 września 2013 r., II OSK 891/13; Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. BECK, 2014, str. 176). W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarga została poprzedzona odpowiednimi pismami skarżącego, wzywającymi organ do zaprzestania naruszania prawa, co wyczerpuje wymogi formalne do jej wniesienia (art. 53 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości prowadząc niniejszą sprawę administracyjną. Stwierdzenie to dokonano w oparciu o niżej wskazane i bezsporne okoliczności, które świadczą o braku właściwej koncentracji materiału dowodowego po stronie organu oraz świadczą o niezasadnym przedłużaniu przez organ samego procesu decyzyjnego. Od daty wniesienia przez A.M. pisma z dnia [...] sierpnia 2014 r., inicjującego postępowanie administracyjne przed GIODO, do podjęcia przez organ pierwszej czynności (tu skierowanie w dniu [...] listopada 2014 r. pisma do [...] S.A. z prośbą o złożenie wyjaśnione) upłynęło ponad trzy miesiące. Nadto to działanie organu zostało niejako wymuszone kolejnymi pismami zainteresowanego. Zatem dopiero od dnia 27 listopada 2014 r. rozpoczyna się działanie w niniejszej sprawie GIODO. Organ jeszcze dwukrotnie wzywa Spółkę [...] do wyjaśnień (pisma z dnia 19 stycznia 2014 r. i z dnia 26 marca 2015 r.) Powyższe świadczy o słabym skoncentrowaniu czynności rozpoznawczych, zwłaszcza, iż Spółkę [...] udziela informacji bezzwłocznie. Po wpłynięciu do organu ostatniego wyjaśnienia Spółki (9 kwietnia 2015 r.), GIODO prawidłowo, pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. informuje strony postępowania administracyjnego o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. Od tej daty znowu występuje przewlekłość w samym procesie podejmowania decyzji, albowiem strony dodatkowych materiałów dowodowych ani wniosków dowodowych nie zgłaszają, zatem uznać należy, iż GIODO bezpodstawnie przewleka wydanie decyzji. Nadto wydanie tej decyzji ([...] września 2015 r.) następuje dopiero po wniesieniu przez A.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niniejszej skargi. Powyższe, zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia stwierdzenie zawarte w pkt. 1 wyroku, iż organ w rozpatrywaniu niniejszej sprawy administracyjnej dopuścił się przewlekłości postępowania. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się kwalifikowanej postaci wyżej stwierdzonej przewlekłości (pkt. 2 wyroku). Powyższe skutkowało także o oddaleniu żądania skargi o wymierzenie grzywny, co znalazło się w pkt 3 wyroku. Rozstrzygnięcia w tych obu aspektach były w znacznej mierze podyktowane znacznym wzrostem spraw, odnotowanym w ostatnim okresie, które są rozpatrywane przez GIODO, a także faktem, iż w niniejszej sprawie organ nie dokonywał czynności pozornych albo zbędnych. W pozostałym zakresie żądania skargi zostały oddalone (pkt. 3 wyroku), ponieważ niniejsza sprawa została ostatecznie zakwalifikowana jako ze skargi na przewlekłość. Zatem w takim stanie sprawy nie można było uwzględnić żądania skargi w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela wywody zawarte w wyroku NSA z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt II FSK 1097/13 – iż okoliczność stwierdzenia przewlekłości jest niezależny od faktu czy decyzja taka byłaby wydana czy też nie a nadto wydanie decyzji przed rozpoznaniem skargi czyni bezzasadne zobowiązanie organu do dokonania tej czynności, niezależnie już od brzmienia skargi. W zakresie kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt. 4 wyroku, zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.