II SO/Wa 28/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.K. o wymierzenie Komendantowi Głównemu Policji grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia - wymierzyć Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych - Pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r. J.K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Komendantowi Głównemu Policji grzywny, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), za nieprzekazanie Sądowi w ustawowym terminie skargi z dnia 27 maja 2013 r. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, przedłożenie akt postępowania dyscyplinarnego, a także wszelkich innych akt dotyczących tego postępowania. W uzasadnieniu podał, że przedmiotowa skarga została doręczona Komendantowi Głównemu Policji w dniu 29 maja 2013 r., a zatem określony w ustawie termin na przesłanie skargi, akt sprawy oraz odpowiedzi na skargę upłynął w dniu 29 czerwca 2013 r. Podkreślił, że zwłoka organu jest nieuzasadniona i stanowi rażące naruszenie prawa. Skarga bowiem nie dotyczyła sprawy szczególnie zawiłej, która wymagałaby znacznej ilości czasu na odniesienie się do niej, a jej przesłanie wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę stanowiło prostą czynność techniczną. Ponadto z treści korespondencji pomiędzy Komendą Wojewódzką Policji w O. a Komendą Główną Policji wynika, że w niniejszej sprawie, po wniesieniu skargi, akta postępowania dyscyplinarnego, były kilkakrotnie przesyłane. Wszelkie natomiast próby telefonicznego kontaktu z pracownikami odpowiedniej komórki Komendy Głównej Policji w celu ustalenia stanu sprawy okazały się bezskuteczne. Według ustaleń wnioskodawcy do dnia sporządzenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny przedmiotowa skarga wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę nie została przekazana do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie, wskazując, że zwłoka w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wynikała z powodu zaginięcia skargi w Kancelarii Wydziału Pomocy Prawnej Gabinetu Komendanta Głównego Policji KGP nadzorowanej przez byłego już naczelnika przed jej zadekretowaniem na konkretnego pełnomocnika. Wyjaśnił, że na początku marca 2014 r. w powyżej wymienionym wydziale nastąpiła reorganizacja polegająca na zmianie osoby odpowiedzialnej za kierowanie tą komórką. W wyniku rozliczenia się byłego naczelnika skarga odnalazła się i została przekazana wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego w dniu 14 kwietnia 2014 r. Ponadto podał, że wymierzenie organowi grzywny nie jest obligatoryjne. O tym zatem, czy możliwe jest wymierzenie grzywny decydują wszystkie okoliczności sprawy w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także fakty następcze, np. czy obowiązek został zrealizowany przed wpłynięciem wniosku o ukaranie grzywną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2 powołanego wyżej przepisu). Przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek terminowego przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-represyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednak wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie do treści art. 55 § 1 P.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się nawet, że fakt przekazania skargi przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie na organ grzywny nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2013r., sygn. akt I OZ 278/13; z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13; z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt: I OZ 68/13, dostępne pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Sąd może ją orzec według swego uznania i wymierzyć w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu, wniosek J.K. o wymierzenie Komendantowi Głównemu Policji grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Komendant Główny Policji spóźnił się z wypełnieniem ciążącego na nim obowiązku o 290 dni. Skarga J.K., jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Wa 658 /14, na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, wpłynęła do Komendy Głównej Policji w dniu 29 maja 2013 r., a zatem ostatnim dniem na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy (postępowania dyscyplinarnego) i odpowiedzią na skargę był dzień 28 czerwca 2013 r. Organ wykonał zaś swój obowiązek w dniu 14 kwietnia 2014 r., tj. ponad 9 miesięcy po upływie trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Grzywnę za naruszenie powyższego obowiązku, zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 P.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Należy jednak podkreślić, że wysokość grzywny sąd miarkuje w zależności od stopnia winy organu w niedokonaniu czynności. Wniosek o wymierzenie grzywny został złożony w 2014 r., a zatem do ustalenia wysokości grzywny należało zastosować przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2013 r. ogłoszone komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2014 r. (M. P. z 2014 r., poz. 146). Stosownie do tego obwieszczenia przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3.650,06 zł, a zatem górna granica grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. wynosi 3.650,06 zł. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienie przez Komendanta Głównego Policji przyczyn nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił, a także fakt, iż opóźnienie organu w wykonaniu przewidzianego prawem obowiązku było dość znaczne (290 dni). Uznał zatem, że grzywną adekwatną w przypadku niniejszej sprawy jest kwota 1000 zł. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku J.K. o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a. wnioskodawca jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.