II SO/Wa 50/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o wymierzenie Prezydentowi m. [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: 1. wymierzyć Prezydentowi m. [...] grzywnę w wysokości 4.585 zł (słownie: cztery tysiące pięćset osiemdziesiąt pięć złotych); 2. zasądzić od Prezydenta m. [...] na rzecz M. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od wniosku. M. P. (dalej jako wnioskodawca), pismem z [...] października 2019 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Prezydentowi m. [...] (organ) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z niewykonaniem przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nieprzesłaniem w terminie ustawowym do WSA w Warszawie skarg na bezczynność, objętych pismami z [...] maja 2019 r. Jak podał wnioskodawca, "jedynie jedna skarga na wniosek z dnia [...] kwietnia 2019 r." została przekazana, natomiast nie została przekazana skarga "na wniosek do ZDM z dnia [...] kwietnia 2019 r.", pomimo że samo zapytanie widnieje jako dokumentacja w aktach administracyjnych sprawy. Podkreślił, że "skarga z dnia [...] czerwca 2019 r. została przekazana z naruszeniem art. 54 § 2 PPSA". W odpowiedzi na powyższy wniosek organ wskazał, że opóźnienie w przekazaniu skargi wynikało z obiegu dokumentacji, gdyż dokumenty przesłano do Dzielnicy [...] a nie bezpośrednio do Biura Polityki Mobilności i Transportu prowadzącego sprawę, następnie przekazanie skargi wymagało skompletowania dokumentacji i udzielenia pisemnie stosownych wyjaśnień w sprawie. Organ dodał do "tut. Urzędu wpłynęła jedynie skarga adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...].06.2019r.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Z całą mocą należy podkreślić, że obowiązek ten dotyczy każdego organu (nie tylko organu administracji publicznej), którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, jak on ocenia dopuszczalność i zasadność wniesionej skargi. Swoje zdanie w tej kwestii, skarżony organ ma prawo wypowiedzieć tylko i wyłącznie w odpowiedzi na wniesioną skargę, którą też ma obowiązek przekazać sądowi administracyjnemu – por. w szczególności postanowienia NSA z 15 czerwca 2011 r., I OZ 410/11 i I OZ 416/11. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy prowadzonej pod sygn. akt II SAB/Wa 533/19 (skarga na bezczynność w rozpoznaniu wniosku z [...] kwietnia 2019 r.), organ od dnia [...] czerwca 2019 r. był w posiadaniu korespondencji zawierającej skargę – pismo z [...] maja 2019 r., z tego powodu od tej daty rozpoczął biec organowi termin przewidziany na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, określony treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin na przekazanie przez organ skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Sądu upłynął z dniem [...] lipca 2019 r. Tak się jednak nie stało, a skarga wraz odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, zostały przekazane do Sądu dopiero w dniu [...] lipca 2019 r. Co więcej, skarga na bezczynność w rozpoznaniu wniosku z [...] kwietnia 2019 r., nie została do dnia wydania nin. postanowienia przekazana do tut. Sądu. W ocenie Sądu, okoliczności wskazywane przez organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, nie zwalniały organu z obowiązku przekazania do Sądu skargi (tej dotyczącej bezczynności w rozpoznaniu wniosku z [...] kwietnia 2019 r.). Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. Organ, za pośrednictwem którego skarga została wniesiona, co do zasady zawsze zobowiązany jest przekazać ją do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, czy w jego ocenie brak ku temu racjonalnych powodów. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie ten sąd, a nie organ, za pośrednictwem którego omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony. W ocenie Sądu, sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, s. 259; tak również: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 6 poz. 156). Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że organ bezwzględnie zobligowany był przekazać skargę (skargi) na bezczynność – pisma z [...] maja 2019 r. do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy uznał ich zarzuty za bezzasadne. Z istoty sądowej kontroli administracji publicznej wynika bowiem, że to do właściwego Sądu ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych, gdy organ nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. z możliwości uwzględnienia skargi w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie organ nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego treścią art. 54 § 3 p.p.s.a., a zatem zobligowany był, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie trzydziestu dni od daty przekazania skargi (przy piśmie z 2 czerwca 2019 r.) przekazać ją Sądowi, czego nie uczynił. Czynności tej dopełnił niespełna miesiąc po terminie, składając skargę w dniu [...] lipca 2019 r., jednocześnie nie składając drugiej skargi, opatrzonej również datą [...] maja 2019 r. (dotyczącej bezczynności w rozpoznaniu wniosku z [...] kwietnia 2019 r.). Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z uwagi na brak na dzień wydania nin. postanowienia komunikatu co do wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2019 r., Sąd przyjął dla obliczenia wysokości grzywny komunikat dotyczący tego wynagrodzenia w 2018 r. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r. (M.P. z 2019 r. poz. 154), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2018 r. wyniosło 4.585,03 złotych. Sąd, mając na uwadze odnotowaną zwłokę w przekazaniu skargi oraz fakt braku przekazania drugiej skargi, o której mowa powyżej, wymierzył Prezydentowi m. [...] grzywnę w wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r., tj. w wysokości 4.585 złotych. Sąd, postanawiając o wysokości wymierzonej grzywny miał na uwadze czas, jaki upłynął od dnia [...] lipca 2019 r. (ostatni dzień terminu na przekazanie skargi na bezczynność do Sądu) do dnia złożenia skargi w siedzibie Sądu oraz wskazane przez organ okoliczności odnotowanego braku przekazania tej skargi, jak i fakt braku przekazania drugiej skargi, o której istnieniu świadczą dokumenty znajdujące się przy sprawie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sąd zauważa także, że orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego do wniosku o wymierzenie organowi grzywny orzekł jak w pkt 2, działając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a..