II SO/Wa 57/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. J. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy postanawia: 1. odrzucić wniosek. 2. zwrócić wnioskodawcy kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku. Pismem z 2 listopada 2016 r. K. J. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Prezesowi Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 30 września 2016 r. na bezczynność tego organu w zakresie udzielenia informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Pismem z 2 listopada 2016 r. Prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego udzielił odpowiedzi na ww. wniosek, wnosząc o jego odrzucenie. Organ wyjaśnił, że art. 4 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., dalej u.d.i.p.) nakłada obowiązek udostępnienia informacji publicznej jedynie na związki zawodowe, które są reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1240). Zdaniem organu, organizacje związkowe, które nie są reprezentatywne w rozumieniu tej ustawy nie są obowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Ponadto organ wskazał, że wniosek o wymierzenie grzywny nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarga K. J. na bezczynność Prezesa Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego została przekazana do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie 2 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Termin ten podlega modyfikacji przepisami szczególnymi. Na podstawie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ powinien udzielić lub odmówić udzielenia żądanej informacji nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 P.p.s.a. zdanie pierwsze, jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 P.p.s.a. Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 64 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 55 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, bowiem powołana ustawa nie stanowi inaczej. W konsekwencji Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność wniosku ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jego odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Wymierzenie grzywny przez sąd należy do środków dyscyplinujących organ administracji i ma na celu doprowadzenie przez organ do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Przesłanką warunkującą wymierzenie przez sąd grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Sąd może zatem wymierzyć grzywnę wyłącznie organowi administracji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym w analizowanej sprawie w pierwszej kolejności należało ustalić, czy Prezes Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego jest podmiotem zobowiązanym od udostępnienia informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że - zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. - obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące, zgodnie z odrębnymi przepisami, Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z kolei w ustępie 2 tego artykułu ustawodawca przewidział, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. poz. 1240), oraz partie polityczne. Mając na uwadze treść powyższych przepisów Sąd stwierdził, że Prezes Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Skoro bowiem sam ustawodawca w art. 4 ust. 2 u.d.i.p. zindywidualizował grupę organizacji związkowych, to podmioty te - w świetle art. 4 u.d.i.p. – nie mogły być zakwalifikowane do kategorii podmiotów wskazanych w ustępie 1 tegoż artykułu, czyli do: władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Związek Nauczycielstwa Polskiego nie mógł być przy tym traktowany także jako "reprezentatywna organizacja związkowa", o której mowa w art. 4 ust.2 u.d.i.p. W myśl art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego, za reprezentatywne organizacje związkowe uznaje się ogólnokrajowe związki zawodowe, ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje związków zawodowych i ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe (konfederacje), które spełniają łącznie następujące kryteria: 1) zrzeszają, z zastrzeżeniem ust. 3, więcej niż 300 000 członków będących pracownikami; 2) działają w podmiotach gospodarki narodowej, których podstawowy rodzaj działalności jest określony w więcej niż połowie sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), o której mowa w przepisach o statystyce publicznej. Związek Nauczycielstwa Polskiego nie działa w podmiotach gospodarki narodowej, których podstawowy rodzaj działalności jest określony w więcej niż połowie sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), o której mowa w przepisach o statystyce publicznej. Związek Nauczycielstwa Polskiego, nie należy zatem do kategorii wymienionej w art. 4 ust. 2 u.d.i.p., gdyż nie jest organizacją reprezentatywną w rozumieniu powołanego przepisu. Powyższe prowadzi więc do wniosku, że adresat żądania K. J. nie był podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Wobec powyższego należy uznać, że Prezes Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego nie był zobowiązany do nadawania biegu sprawie poprzez zastosowanie się do przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. i w konsekwencji do przekazania skargi K. J. do sądu administracyjnego. Tym samym brak jest podstawy faktycznej i prawnej do wymierzenia Prezesowi Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. W tej kwestii Sąd orzekający podziela pogląd, że niedopuszczalność skargi jest równoznaczna z niedopuszczalnością wniosku o wymierzenie grzywny. W postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 325/14, opub. w LEX nr 1574733 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. (zob. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12, opub. w LEX nr 1269685 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 953/10, opub. w LEX nr 742207). W tych okolicznościach przedmiotowy wniosek, jako niedopuszczalny, Sąd odrzucił na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.