III SA/Wa 1042/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-13

Skład orzekający: Radosław Teresiak, Piotr Dębkowski, Artur Kuś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi odpowiedzialność za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub postępowanie układowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły odpowiedzialność członka zarządu za zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON, ponieważ egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności, w szczególności braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub postępowanie układowe. Ciężar udowodnienia tych przesłanek spoczywa na członku zarządu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności S. D. jako byłego członka zarządu spółki za zaległości w wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za okres od sierpnia 2011 r. do stycznia 2012 r. Organy administracji ustaliły, że spółka złożyła deklaracje, ale nie dokonała wpłat, a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Skarżący zarzucił, że w momencie powstania przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość, nie był już członkiem zarządu, a organy błędnie oceniły zebrany materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Artur Kuś (sprawozdawca), Protokolant referent Katarzyna Daniluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałym członkiem zarządu oraz spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2011 r. do stycznia 2012 r. oddala skargę 1. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (zwany dalej: "organem I instancji") decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. ustalił, że odpowiedzialność za zaległości [...] sp. z o.o. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (zwany dalej: "PFRON") za okres sierpnia 2011 r. do stycznia 2012 r. ponosił S. D. (zwany dalej: "Skarżącym") wraz pozostałymi członkami zarządu spółki – H. S. oraz W. Z.. 2. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., na skutek odwołania Skarżącego, uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, gdyż ww. decyzja została podpisana przez osoby nieupoważnione. 3. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Prezes Zarządu PFRON ustalił, że za zaległości [...] sp. z o.o. (dalej: "Spółka") z tytułu wpłat na PFRON za okres od sierpnia 2011 r. do stycznia 2012 r. w kwocie głównej [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji ponosił jako były członek zarządu Skarżący solidarnie ze Spółką oraz pozostałymi członkami Zarządu – H. S. i W. Z.. Organ wskazał, że Spółka złożyła deklaracje DEK-I-0 za okres od sierpnia 2011 r. do stycznia 2012 r. nie dokonując wpłaty na poczet objętych nimi zobowiązań. Zaległości z tego tytułu zostały objęte tytułami wykonawczymi z dnia [...] kwietnia 2013 roku. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec Spółki nie uzyskano żądanej kwoty. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w P. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wobec bezskuteczności egzekucji. Odwołując się do treści art. 108 i 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "O.p.") stwierdzono, że Skarżący pełnił funkcję członka Zarządu Spółki w okresie od 7 września 2011 r. do 27 lutego 2012 r. tj. w okresie, w którym powstały zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON objęte ww. decyzją. Jednocześnie egzekucja ww. zaległości wobec Spółki okazała się bezskuteczna. W toku postępowania przed organem I instancji, Skarżący nie wykazał przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności określonych w art. 116 § 1 O.p. oraz nie wskazał majątku Spółki, który mógłby służyć zaspokojeniu jej zobowiązań. Zdaniem organu, Skarżący nie wykazał również, że nie przewidywał i nie mógł przewidzieć, iż zaistniała w danym momencie sytuacja finansowa w spółce wymaga zgłoszenia wniosku o upadłość bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością. Organ I instancji stwierdził, że przesłanką uzasadniającą ogłoszenie upadłości jest zgodnie z art. 10 ustawy prawo upadłościowe jest niewypłacalność dłużnika. Zgodnie z art. 11 ww. ustawy niewypłacalność zachodzi m.in. wówczas gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Odwołując się do przedstawionej opinii biegłego sądowego stwierdzono, że już na zakończenie 2010 r. poziom wskaźników płynności oraz rotacji zobowiązań Spółki znajdowały się na poziomach wskazujących na występujące trudności w terminowym regulowaniu bieżących jej zobowiązań. Powyższe doprowadziło organ do przyjęcia, że Skarżący nie wykazał w toku postępowania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności określonych w art. 116 § 1 O.p. 4. Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, wniósł o jej o uchylenie w części ustalającej odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki oraz umorzenie postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego ewentualnie o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odwołaniu zarzucił: a) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 116 § 1 pkt 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż nie zachodzi przesłanka egzoneracyjna w postaci braku jego winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęciu postępowania układowego gdyż w momencie zaistnienia przesłanek zobowiązujących do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego zgodnie z postanowieniami ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie był on już członkiem zarządu Spółki, nie ciążył na nim obowiązek zgłaszania powyższych wniosków; b) naruszenie przepisów prawa procesowego art. 122 O.p. przez niepodjęcie wszelkich możliwych działań w celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a w konsekwencji błędnym ustaleniu stanu faktycznego. Skarżący wniósł ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów oświadczenia o rezygnacji z funkcji członka zarządu z dnia [...] lutego 2012 r. na okoliczność złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu przed powstaniem obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcia postępowania układowego, opinii biegłego sądowego z zakresu ekonomii i finansów oraz wyceny zdolności upadłościowej i układowej na okoliczność, iż dniem powstania niewypłacalności Spółki był dzień [...] lutego 2012 r., a więc dzień w którym Skarżący nie był już członkiem jej zarządu oraz postanowienia Sądu Rejonowego K.- [...] w K. z dnia [...] lipca 2014 r. (sygn. akt [...] Gzd [...]) oddalającym wniosek o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącego na okoliczność wykazania braku odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. W uzasadnieniu Skarżący wskazywał, że nie ponosił odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. W jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące jego odpowiedzialność o której mowa w art. 116 § 1 O.p. 5. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (zwany dalej: "organem odwoławczym") po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił zasadność rozstrzygnięcia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w zakresie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres sierpnia 2011 r. do stycznia 2012 r. na Skarżącego, wskazując na istnienie zobowiązań Spółki z tytułu wpłat na PFRON, które nie zostały przez Spółkę zapłacone. Organ odwoławczy wskazał również na spełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec majątku Spółki. Za bezsporne uznano pełnienie funkcji członka Zarządu Spółki przez Skarżącego w okresie objętym decyzją oraz nie wykazanie przez niego, w toku postępowania okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności określonych wart. 116 § 1 O.p. W ocenie organu odwoławczego ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. spoczywał na Skarżącym. Za prawidłowe uznano działanie organu, który wezwał stronę do przedstawienia dowodów potwierdzających brak odpowiedzialności strony za zobowiązania Spółki z tytułu wpłat na PFRON, a wobec ich braku rozstrzygnął o jej odpowiedzialności. Odnosząc się do zarzutu braku podstaw do ogłoszenia upadłości Spółki w okresie gdy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu organ odwoławczy stwierdził, że przedłożona opinia biegłego nie stanowiła dowodu na brak przesłanek ogłoszenia upadłości Spółki w okresie objętym ww. decyzją. Jak wskazał organ, z treści opinii biegłego wynikało, iż zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku co najmniej na dzień [...] lutego 2012 roku. Organ podkreślił, że zdaniem biegłego już na zakończenie 2010 r. poziomy wskaźników płynności oraz rotacji zobowiązań znajdowały się na poziomach wskazujących na występujące trudności w terminowym regulowaniu zobowiązań. Z kolei dołączone do akt postanowienie Sądu Rejonowego K.- [...], Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt Gzd [...], w ocenie organu nie stanowiło dowodu, iż w okresie pełnienia przez stronę funkcji członka Zarządu Spółki nie występowały przesłanki do ogłoszenia upadłości Skarżącej. 6. Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższą decyzję organu odwoławczego w skardze z dnia 2 lutego 2017 r., zarzucając naruszenie: a) art. 116 par. 1 pkt 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż Skarżący nie udowodnił, że działając jako członek zarządu spółki nie ponosił winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, tym samym nie wykazał, że zachodziła przesłanka egzoneracyjna, w sytuacji gdy w momencie zaistnienia przesłanek zobowiązujących członka zarządu Spółki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, stosownie do dyspozycji przepisów ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, nie był już członkiem zarządu Spółki i nie ciążył na nim obowiązek złożenia powyższego wniosków; b) art. 187 w zw. z art. 191 O.p., przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, iż Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanki egzogeneracyjnej, w postaci braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, sytuacji gdy dowody z dokumentów, w szczególności opinii biegłego sądowego z zakresu ekonomii i finansów wskazywały, iż w dacie wystąpienia przesłanek do zgłoszenia powyższych wniosków nie był on już członkiem Spółki. W uzasadnieniu wskazał, że pełnił funkcję członka zarządu jedynie do dnia [...] lutego 2012 r. kiedy to, na ręce W. Z. złożył rezygnację z pełnionej funkcji. Skarżący podniósł, że zgodnie z przedłożoną opinią biegłego sądowego z zakresu ekonomii i finansów oraz wyceny zdolności upadłościowej i układowej sporządzoną dla Sądu Rejonowego K. - [...] w K. (sygn. akt: [...] Gzd [...]) przesłanki wskazujące na niewypłacalność Spółki wystąpiły na dzień [...] lutego 2012 r., czyli w okresie, w którym nie pełnił już funkcji członka zarządu spółki. W konsekwencji przyjął, że przesłanki zobowiązujące członków zarządu do zgłoszenia w 14 dniowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego powstało w czasie, w którym nie pełnił on już funkcji członka zarządu, przez co nie ponosił winy za niezgłoszenie ww. wniosków w terminie. Skarżący podkreślił, że skoro sprawie nie udało się określić dokładnej daty, w jakiej zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku, to uznanie przez organ, że przesłanki wystąpiły w okresie, kiedy pełnił on funkcję członka zarządu, było nieuprawnione. Podsumowując stwierdził, że w jego ocenie organy nie wykazały istnienia w dacie pełnienia funkcji członka zarządu przesłanki obligującego go do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. 7. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istotą sprawy jest orzeczenie o odpowiedzialności za zaległe zobowiązania Spółki z o.o. wobec obligatoryjnych wpłat na PFRON za okres od sierpnia 2011 r. do stycznia 2012 roku. Przypomnieć należy, że obowiązek comiesięcznych wpłat na PFRON ma charakter powszechny. Nie jest konieczne w tym zakresie wydanie decyzji administracyjnej. Powstaje z mocy prawa z chwilą zatrudnienia odpowiedniej liczby osób. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2046) "pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych". Przedmiotowa sprawa dotyczy przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu za zaległości spółki z o.o. z tytułu wpłat na PFRON. W sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozdziału 15 Działu III O.p., zgodnie z którymi za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie (art. 107 § 1 O.p.). Osoby trzecie odpowiadają również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów oraz za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 107 § 2 pkt 1 i 2 Op). Cechą charakteryzującą odpowiedzialność osoby trzeciej jest to, że odpowiadają one za cudzy dług. Jest to odpowiedzialność gwarancyjna i zabezpieczająca należności publicznoprawne przed unikaniem odpowiedzialności przez podatników, płatników i inkasentów. Istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółek kapitałowych jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich - członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek określa art. 116 § 1 O.p. Według postanowień tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). 2. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy I i II instancji bezsprzecznie ustaliły następujące fakty: a) [...] sp. z o.o. była zobowiązana do składnia deklaracji i dokonywania wpłat na PFRON; b) Spółka złożyła deklaracje DEK-I-0 za okres od sierpnia 2011 r. do stycznia 2012 r., lecz faktycznie nie dokonała wpłaty na poczet objętych nimi zobowiązań; c) zaległości te zostały objęte wskazanymi w decyzji organu II instancji (s. 2) tytułami wykonawczymi; d) w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyskano żadnej kwoty; w związku z tym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w P. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych, wobec bezskuteczności egzekucji; e) pan S. D. pełnił funkcją członka Zarządu [...] sp. z o.o. w okresie od [...] września 2011 r. do [...] lutego 2012 r.; w tym też okresie powstały zobowiązania Spółki z tytułu wpłat na PFRON objęte zaskarżoną decyzją, które nie zostały przez Spółkę zapłacone, a ich egzekucja okazała się bezskuteczna; f) Strona nie wykazała przesłanek uwalniających od odpowiedzialności określonych w art. 116 § 1 O. p. g) Strona nie wskazała także majątku Spółki, który mógłby służyć zaspokojeniu jej zobowiązań. 3. Zdaniem Sądu, to na członkach zarządu Spółki, a nie na organie prowadzącym postępowanie spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie ich od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt I GSK 1557/15). Artykuł 116 § 1 O.p. wyraźnie przesuwa ciężar dowodu w zakresie tzw. przesłanek egzoneracyjnych na podatnika (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1955/15). Wymieniony przepis przenosi ciężar dowodu z organu administracji na stronę, która zobowiązana jest w związku z tym pozyskiwać i przedstawiać organowi administracji dowody na poparcie swoich twierdzeń. W orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok WSA w Łodzi z 8 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1144/15). W ocenie Sądu, za prawidłowe należy więc uznać działanie organu, który wezwał stronę do przedstawienia dowodów potwierdzających brak odpowiedzialności strony za zobowiązania Spółki z tytułu wpłat na PFRON, a wobec ich braku rozstrzygnął o jej odpowiedzialności. W niniejszej sprawie Strona nie odpowiedziała na powyższe wezwanie i nie przysłała wymaganych dokumentów ani nie złożyła żadnych wniosków dowodowych w sprawie. Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki ma charakter odpowiedzialności na zasadzie winy. Aby uwolnić się od odpowiedzialności członek zarządu musi wykazać swój brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, przy czym chodzi tu nie tylko o winę umyślną ale także winę nieumyślną. Oznacza to, że uwolnienie od odpowiedzialności następuje tylko wtedy gdy członek zarządu wykaże, iż nie przewidywał i nie mógł przewidzieć, iż zaistniała w danym momencie sytuacja finansowa w spółce wymaga zgłoszenia wniosku o upadłość bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością (por. wyrok NSA z 22 listopada 2006 r. sygn. akt I FSK 189/2006). 4. Jednym z zarzutów Strony było to, że w okresie gdy pełniła funkcję członka zarządu nie było podstaw do ogłoszenia upadłości. Czasem właściwym do zgłoszenia upadłości jest czas, w którym wszczęte postępowanie upadłościowe może doprowadzić do równomiernego zaspokojenia wszystkich wierzycieli. Czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości to czas, w jakim zarząd spółki, która nie może na bieżąco realizować swoich zobowiązań wobec wszystkich wierzycieli, składa wniosek o ogłoszenie upadłości w sposób pozwalający chronić interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości będą mogli liczyć na równomierne zaspokojenie, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1318/17). Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. Dz.U. z 2017 r. poz. 2344; dalej p.u.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 11 p.u. niewypłacalność zachodzi m.in. wówczas gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też, jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (por. wyrok WSA w Białymstoku z 5 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Bk 42/14). Jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia Spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 523/17). Zdaniem Sądu, słusznie organy podatkowe uznały, że załączona do odwołania opinia biegłego sądowego z zakresu ekonomii i finansów oraz wyceny zdolności upadłościowej i układowej, nie dowodzi w sposób jednoznaczny, iż przesłanki ogłoszenia upadłości [...] sp. z o.o. wystąpiły dopiero w dniu [...] lutego 2012 r. - a wiec już po rezygnacji w dniu [...] lutego 2012 roku Strony z pełnienia funkcji członka zarządu Spółki. Jak wskazał biegły, "(...) zobowiązania [...] sp. z o.o. przekroczyły wartość jej majątku co najmniej na dzień [...] lutego 2012 r.". Słusznie zauważono w decyzji organów podatkowych, że sformułowanie "co najmniej" wynika z faktu, że wskazana zwyżka mogła wystąpić wcześniej, jednak ze względu na brak odpowiedniej dokumentacji wystąpienie przedmiotowego przewyższenia zobowiązań nad majątkiem możliwe jest na wskazany dzień tj. [...] lutego 2012 roku. Nadto zdaniem biegłego już na zakończenie 2010 roku poziomy wskaźników płynności oraz rotacji zobowiązań znajdowały się na poziomach wskazujących na występujące trudności w terminowym regulowaniu zobowiązań (k. 13 opinii). Zdaniem Sądu, wobec powyższych sfomułowań, opinia biegłego nie stanowi wiarygodnego dowodu na brak przesłanek ogłoszenia upadłości przedmiotowej Spółki w okresie objętym decyzją Prezesa Zarządu PFRON. Stanowisko strony, iż przed dniem [...] lutego 2012 r. nie wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości [...] Sp. z o.o. należy uznać za bezzasadne. 5. Zdaniem Sądu analiza akt sprawy oraz zaskarżonych decyzji upoważnia Sąd do stwierdzenia, że - wbrew zarzutom skargi - organy wydające w sprawie decyzje nie naruszyły zasad postępowania określonych w art. 187 i art. 191 O.p. Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dowody zostały zebrane i ocenione bezstronnie, a ich analiza i ocena została dokonana w całokształcie i wzajemnym powiązaniu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 O.p. Zdaniem Sądu, mając na uwadze wskazane okoliczności: a) istnienie zobowiązań [...] sp. z o.o. z tytułu wpłat na PFRON, które nie zostały przez Spółkę zapłacone (w okresie od sierpnia 2011 r. do stycznia 2012 r.); b) egzekucja zobowiązań z majątku Spółki okazała się bezskuteczna; c) S. D. pełnił funkcję członka Zarządu Spółki w okresie objętym decyzją (rezygnacja z funkcji w dniu [...] lutego 2012 roku); d) Strona nie wykazała w toku postępowania okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności określonych w art. 116 § 1 O.p.; - to zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w skardze art. 116 §1 pkt 1 O.p. oraz art. 187 O.p w związku z art. 191 O.p. 6. Sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a Sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło