III SA/Wa 1069/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, , po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "P " sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Postanowieniem z 5 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił PPHU P. Sp. z o.o. (dalej -"Skarżąca") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Skarżąca nie przedstawiła dokumentów które umożliwiłyby Sądowi ocenę jej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 4 września 2012 r. sygn. akt II FZ 155/12 oddalił zażalenie Skarżącej wniesione na postanowienie Sądu I instancji. Pismem z 11 września 2012 r. Skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi Skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego. Pismem z 11 października 2012 r. wezwano Skarżącą do złożenia wniosku na urzędowym formularza PPPr, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z uwagi iż Skarżąca nie nadesłała wypełnionego urzędowego formularza PPPr zarządzeniem z 21 listopada 2012 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Na powyższe zarządzenie pismem z 14 grudnia 2012 r. Skarżąca złożyła sprzeciw. Na podstawie zarządzenia z 17 grudnia 2012 r. Skarżąca została ponownie wezwana do złożenia, w terminie 7 dni, wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr. Ponadto wezwano Skarżącą do nadesłania dokumentów potwierdzających jej obecną sytuację finansową. Powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącej 28 grudnia 2012 r. W odpowiedzi na ww. wezwanie do tut. Sądu 7 stycznia 2013 r. wpłynął żądany formularz, w którym Skarżąca powołała się na fakt zablokowania wszystkich jej kont bankowych, środków ruchomych i nieruchomości. Podała, że działanie organów skarbowych uniemożliwiło jej odzyskanie zwrotu podatku VAT, co w efekcie doprowadziło do strat finansowych i konieczności zwolnienia kilkudziesięciu pracowników. Stwierdziła, że z żądanych dokumentów nie będzie wynikał brak środków. Skarżąca zaznaczyła, że przedstawia zajęcie urzędu skarbowego. Rachunków nie opłaca, stąd też bank zawiesił ich funkcjonowanie. Udziałów w innych podmiotach Skarżąca nie posiada. W lutym 2006 r. "zorganizowana grupa przestępcza składająca się z [...]" ukradła Skarżącej 9 kartonów z dokumentami i od tego czasu nie jest ona w stanie wskazać informacji o należnościach i zobowiązaniach. Wartość środków trwałych określiła na kwotę 4.362.182,77 zł. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 5.169.319,24 zł, zaś saldo na rachunkach bankowych wynosi "0". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a.. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak jak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu okoliczności, na których Skarżąca oparła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały jedynie opisane, a nie wykazane. Wiąże się to z tym, że Skarżąca nie dostarczyła dokumentów uzupełniających wniosek. Nie przesłała mianowicie zeznań podatkowych, deklaracji VAT-7, dokumentów dotyczących prowadzonej wobec Niej egzekucji. Skarżąca oświadczyła jedynie że z żądanych dokumentów nie będzie wynikał brak środków. Także do złożenia oświadczenia Skarżąca ograniczyła wykonanie wezwania do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych. Wyjaśniła, że rachunków tych nie opłaca, stąd też bank zawiesił ich funkcjonowanie. Brak informacji o należnościach i zobowiązaniach uzasadniła natomiast kradzieżą dokumentów jakiej miała się dopuścić "zorganizowana grupa przestępcza składająca się z [...]". W związku z powyższym oceniając wniosek Skarżącej Sąd ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącej. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające aby podjąć obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Jak to już wskazano wyżej strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna przekonać sąd administracyjny o swojej sytuacji majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, sąd zaś ma dokonać jedynie oceny przedstawionej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej strona zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd administracyjny. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Co istotne Skarżąca miała świadomość ciążącego na niej obowiązku, gdyż niniejsze postępowanie nie jest pierwszym jakie zainicjowała i nie jest pierwszym, w którym uchyliła się od wykonania wezwania do udzielenia dodatkowych informacji o stanie majątkowym i dochodach. Bierna postawa Skarżącej nie spotkała się z aprobatą, czemu dano wyraz choćby w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2012 r., II FZ 755/12; 17 sierpnia 2012 r., I FZ 264 i 265/12; 14 czerwca 2012 r., I FZ 141/12). Z tych wszystkich względów na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., art. 245 P.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 260 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji