III SA/Wa 1084/12

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a 1. przyznać stronie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi; 2. ustanowić stronie radcę prawnego z urzędu 3. odmówić stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który strona wnioskuje, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego. M. I., w formularzu z 14 lutego 2012 r., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazała, że: - ma niskie dochody; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką (ur. 1994 r.); - jest współwłaścielką domu o pow 57 m.kw. i nieruchomości o pow. 367 m.kw.; - utrzymuje się z renty o pow. 1252,03 zł W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 27 marca 2012 r. strona wskazała, że: - jej dochód w 2011 r. wyniósł 14949,06 zł brutto, w 2012 r. 3809 zł brutto; - zeznania podatkowego za 2011 r. nie może przedłożyć, bo jeszcze nie złożyła; - ojciec dziecka zaspokaja dobrowolnie potrzeby dziecka i przeznacza na to kwoty 400-500 zł; - renta jest jedynym źródłem utrzymania strony; - najbliżsi zapraszają stronę na obiad 2-3 razy w tygodniu i w ten sposób jej pomagają; - miesięczne wydatki obejmują opłatę za gaz, prąd, Internet, nieczystości, lekarstwa i wynoszą ok. 775 zł; - strona rachunków za gaz nie opłaca z uwagi na brak środków; - pierwotne zaległości w opatach za gaz pokrył w części OPS, kiedy zaległości przekroczyły 4627,82 strona zaciągnęła kredyt w banku; - strona spłaca zobowiązania z opóźnieniem, po otrzymaniu renty; - nie posiada rachunku bankowego; - obecne zadłużenie wobec [...] wynosi 1187,58 zł. Do pisma z 6 kwietnia 2012 r. strona załączyła kserokopie odcinków renty, decyzję o przyznaniu pomocy z OPS, kserokopie umowy kredytowej zaciągniętej w celu opłacenia należności za gaz, zaświadczenie o stanie zdrowia, zawiadomienie o zajęciu świadczenia z ZUS. Strona wskazała nadto, ze z dniem 30 marca 2012 r. została wstrzymana egzekucja prowadzona na podstawie zawiadomienia [...]. Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 p.p.s.a. (np. w sprawie o sygn. akt postanowienie z 10 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 597/07, postanowieni z 16 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 515/07, postanowienie z 21 lutego 2008 r. sygn. I FZ 31/08, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 131/08). Zarazem, na mocy art. 249 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeśli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Referendarz sądowy postanowił uwzględnić dokumenty źródłowe skarżącej oraz oświadczenia i informacje strony składane (pod rygorem odpowiedzialności karnej) w toczącym się postępowaniu o prawo pomocy w sprawie. Za wiarygodnie przedstawione uznał referendarz sądowy okoliczności związane z opłacaniem należności za gaz. Nadto z zestawienia zadeklarowanej wysokości jedynego świadczenia, z którego strona utrzymuje się wraz z dzieckiem i liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wynika, że za przyznaniem prawa pomocy przemawia postulat zachowania w sprawie minimum socjalnego, o czym mowa na stronie http://www.ipiss.com.pl. Na stopień zdolności strony do wygospodarowania środków na potrzeby postępowania sądowego wyrażony w sentencji postanowienia może wskazywać nawet nie tyle stan zadeklarowanych zaległości (cywilnoprawnych i publicznoprawnych) czy prowadzone względem strony postępowanie egzekucyjne, ocena sytuacji życiowej strony przez OPS, ile proste porównanie cen artykułów pierwszej potrzeby z wysokością środków pozostających w dyspozycji strony – nawet z uwzględnieniem alimentów uzyskiwanych na rzecz dziecka. Dla oceny referendarza w tym względzie nie ma znaczenia fakt braku wzmiankowania przez stronę o wpisie na listę brokerów ubezpieczeniowych czy fakt ewentualnego rozpoczęcia działalności gospodarczej na początku tego roku w formie spółki komandytowej z uwagi na zadeklarowaną pod rygorem odpowiedzialności karnej sytuację majątkową strony. Nie pozbawia to strony do zrezygnowania z przyznanej pomocy czy cofnięcia prawa pomocy przez Przewodniczącego Wydziału. Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy ogranicza do kosztów wymagalnych w sprawie, ponieważ każdoczesna decyzja w przedmiocie dysponowania środkami publicznymi wymaga zestawienia wymagalnych należności z posiadanymi aktualnie przez stronę środkami. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.